ԵԴ1/3347/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

19 նոյեմբերի 2024թ․ ք.Երևանում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մ․Արամյանի, քարտուղարությամբ Մ.Պողոսյանի, գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հունան Թորոսի Հովակյանի /ծնված 06.10.1995թ., Թաթուլ համայնքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, հաշվառված՝ Արագածոտնի մարզ, Թալին համայնք, Թաթուլ բնակավայր, 1-ին փողոց, 20-րդ տուն/,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Դատավճռի նկարագրական մաս․
Դեպքի առթիվ 17.04.2023 թվականին Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 54107923 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել Հունան Թորոսի Հովակյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Հունան Թորոսի Հովակյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ՀՀ-ից բացակայելն արգելելու մասին:
Հունան Թորոսի Հովակյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «չպարզված անձից ու հանգամանքներում ձեռք է բերել իր անվամբ պատրաստված լեհական թիվ 42190/16/2100 համարի կեղծ վարորդական վկայական, որն օգտագործել է 2023 թվականի հունվարի 20-ին Ճանապարհային ոստիկանության Երևանի հաշվառման-քննական բաժնում դիմում ներկայացնելու ժամանակ՝ խնդրելով իր անվամբ պատրաստված լեհական կեղծ վարորդական վկայականը փոխարինել հայկական վարորդական վկայականով՝ այդ կերպ օգտագործելով վերոնշյալ կեղծ փաստաթուղթը:
Այսպիսով` Հունան Թորոսի Հովակյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։


Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Ըստ գործի նյութերի Հունան Թորոսի Հովակյանը առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված ձև 8 տեղեկանքը և հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումը)։ Գործում առկա է հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը մեղադրյալին համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին գրավոր ծանուցելու, մեղադրյալի դիրքորոշումը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ։ Դատարանը նաև փաստում է, որ մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի մասնակցությամբ կամավոր ցանկություն է հայտնել գործի քննությունը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով իրականացնելու վերաբերյալ։ Քննիչը մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա կազմել է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրված է մեղադրյալի, նրա պաշտպանի և քննիչի կողմից։ Նման պայմաններում Դատարանը փաստում է, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն:
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մեկ հանցանք կատարելու համար, մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված է տուգանք պատժատեսակը, մեղսագրվող արարքով մասնավոր անձի շահերին վնաս չի պատճառվել, գույքային հայց չի հարուցվել, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազը չի առարկել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեմ, մեղադրյալը չի հրաժարվել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց, պահպանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը:
Այսպիսով Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, և բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները:

Դատավճռի պատճառաբանական մաս․
Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները.
Դատարանը նախ փաստում է, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը։ Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հունան Թորոսի Հովակյանի կողմից ընդունելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ Հունան Թորոսի Հովակյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, վերջինս ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները»:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հունան Թորոսի Հովակյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1.Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2.Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3.Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (․․․)
5.Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (․․․)
8.Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (․․․)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝ «ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ կետի համաձայն՝ «նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի մասին օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Նկատի ունենալով, որ Դատարանին չի ներկայացվել մեղադրյալի՝ հանցանքը կատարելուց առաջ մեկ տարվա ընթացքում ստացած, միջին եկամուտի չափը նվազագույն աշխատավարձի չափից ավել լինելու վերաբերյալ տեղեկություն Դատարանը, որպես հաշվարկային միավոր ընդունում է հանցանք կատարելու օրը սահմանված նվազագույն աշխատավարձը և պատիժ նշանակում տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 ՀՀ դրամ։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարման վերաբերյալ հարցին, Դատարանը փաստում է, որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրությամբ մեղադրյալը միջնորդել է թույլատրել տուգանքը վճարել 1 տարվա ընթացքում՝ ամսական համամասնությամբ վճարելու պայմանով։ Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հունան Թորոսի Հովակյանը ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պետք է անդրադառնա նաև խափանման միջոցի, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին, վարութային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, գույքային հայցի լուծման հարցերին, սակայն հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Հունան Թորոսի Հովակյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում վարութային ծախսեր չկան (բացի այդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․9-րդ հոդվածի համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման), գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ Հունան Թորոսի Հովակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող փաստաթղթերը պետք է պահվեն քրեական գործի հետ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հունան Թորոսի Հովակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի վճարումը թույլատրել կատարել մաս առ մաս՝ 1 /մեկ/ տարվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս՝ 31․250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով։
Հունան Թորոսի Հովակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել Հունան Թորոսի Հովակյանի նկատմամբ ՀՀ պետական սահմանը հատելու և անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները։
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված գործի նյութերին։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ