Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3291/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
9.4
Պատասխանող
Սարգիս Սոխակյան Վարդանի
Սարգիս Սոխակյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 255-րդ Մաս 2-րդ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-10 | 14:30 | 8 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-02-14 | 14:30 | 8 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-27 | 14:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-01-10 | 11:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-19 | 10:00 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-02 | 14:30 | 5 | Նիստը կայացել է |
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«10» մարտի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Գ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
պաշտպան
մեղադրյալ Ն․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
Ս․ՍՈԽԱԿՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննության առնելով մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի (ծնված 08.09.1993թ. ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չդատված, հաշվառված՝ Լոռու մարզ, Ալավերդի, Սանահին, Սարահարթ 1, շենք 6, բնակվող Վարդաշեն 9 փող․, 73/3 շենք, 12-րդ բն․) նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու հարցը՝
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախաձեռնել է թիվ 12802422 քրեական վարույթը:
2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին որոշում է կայացվել թիվ 12802422 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչել Մարատ Ակբաևին:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 1282422 քրեական վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, որը 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին վերադաս դատախազի կողմից վերացվել է։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 12802422 քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը նույն օրը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 27-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանի ներկայացրած միջնորդությունը՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, մերժելու մասին։
2025 թվականի մարտի 10-ին պաշտպան Ն․Վարդանյանը կրկին ներկայացրել է միջնորդություն՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, հայտնելով, որ առկա է նոր ի հայտ եկած հանգամանք։
Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները
Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանը 2025 թվականի մարտի 10-ի դատական նիստի ընթացքում միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը տուժողի հետ հաշտության հիմքով կարճելու վերաբերյալ։
Մեղադրյալ Սարգիս Սոխակյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը, ընդունեց իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց։ Հայտնեց, որ գիտակցում է, որ տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց պաշտպանի ներկայացրած միջնորդության դեմ։
Տուժող Մարատ Ակբաևի կողմից դատարանում դեռևս 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ստացվել են գրություններ՝ ռուսերեն լեզվով, որոնք 2025 թվականի հունվարի 10-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում թարգմանվել են թարգման Գ․Գրիգորյանի կողմից։ Ըստ ներկայացված գրությունների տուժողը հայտնել է, որ դատական նիստին մասնակցելու համար ցանկանում է շարադրել բացատրությունները՝ ըստ դեպքի հանգամանքների ռուսերեն լեզվով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ ինքը՝ Մարատ Ակբաևը, ծնված՝ 03․01․1997թ․, հանդիսանում է թիվ 12802422 քրեական վարույթով տուժող, որը նախաձեռնվել է Սարգիս Սոխակյանի խարդախության փաստով՝ ծնված 08․09․1993թ․, հավաստում է, որ Ղազախստանի Հանրապետության ժողովրդական բանկի իր քարտային հաշվին 2024 թվականի օգոստոսի 08-ին ստացել է դրամական միջոցներ՝ 3700 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Տվյալ պահին հաշտվել է Ս․Սոխակյանի հետ և վերջինիս նկատմամբ բողոք պահանջ չունի։
(Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը):
Դատարանի պատճառաբանությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1.Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
(…)
5․ Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝
1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
(...)
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե
(…)
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
(...)»:
Դատարանը, քննության առնելով միջնորդությունը և լսելով վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները՝ արձանագրում է, որ պաշտպանի ներկայացրած միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ․
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշմամբ վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճելու մասին, որի պատճառաբանական մասի համաձայն «(...)քրեական վարույթով նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Սարգիս Սոխակյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված հանցագործություն, որի կապակցությամբ տուժող Սերգեյ Կասպերովը ՀՀ դատախազություն ներկայացրած դիմումով և վերջինիս հետ <<Վոթս Ափ>> հավելվածի միջոցով իրականացված տեսազանգով հայտնել է, որ հաշտվել է Սարգիս Սոխակյանի հետ, ցանկանում է, որ վերջինս պատասխանատվության չենթարկվի և խնդրել է քրեական վարույթը կարճել, ինչի վերաբերյալ Սարգիս Սոխակյանն իր դիմումով հայտնել է նաև իր դիրքորոշումը՝ համաձայնություն տալով իր նկատմամբ հաշտության հիմքով քրեական վարույթը կարճելուն:
Սույն դեպքում՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին միջնորդություն է հարուցվել մինչդատական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Սարգիս Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-ին կետի հիմքով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, ինչը 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է, այսինքն՝ ըստ էության Սարգիս Սոխակյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ վերջինիս նկատմամբ «դադարեցվել է քրեական հետապնդումը» և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, որպիսի պայմաններում սույն քրեական վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով»:
Այսպիսով, վարույթն իրականացնող քննիչի որոշմամբ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով, որը հսկող դատախազի կողմից հաստատվել է 2024 թվականի հունվարի 05-ին։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ․Բեգլարյանի և այլոց վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշման 16-րդ կետով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ « (...) 16․ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը»:
ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(…)
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»:
ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…) Հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը:
(…)
Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» »։
(…)
«18․ Միևնույն ժամանակ, հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի շրջանակում նախատեսված է տվյալ նորմի կիրառելիության սահմանափակում։ Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում տվյալ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Օրենսդրի կողմից նշված արգելքի սահմանումը պայմանավորված է չարաշահումները բացառելու, քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը հետևողականորեն ապահովելու և անպատժելիության մթնոլորտ չստեղծելու անհրաժեշտությամբ, ուստի անձը պետք է գիտակցի, որ իր նկատմամբ խրախուսական նորմի կիրառումից հետո հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, այլևս չի կարող հավակնել քրեական պատասխանատվությունից նույն հիմքով ազատման։
Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ նշված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու «ներելով» իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից»։
Այսպիսով, երբ անձի կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու վերաբերյալ ակտի կայացումը, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից՝ հետևյալ նախապայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․
- անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ,
- հանցանքը կատարել է առաջին անգամ,
- անձի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Սույն դեպքում մեղադրյալ Ս․Սոխակյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք, որն ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի՝ հանդիսանում է միջին ծանրության հանցանք։
Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո ներկայացված միջնորդության համատեքստում ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշման՝ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով։
Թիվ 15124723 քրեական վարույթով ենթադրյալ հանցանքը մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի կողմից կատարվել էր 2022 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, իսկ սույն գործով Ս․Սոխակյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2022 թվականի օգոստոսի 18-ին և օգոստոսի 21-ին։ Այսինքն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան մեկ այլ գործով հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, ապա նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ և չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ սույն գործով՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար։
Անդրադառնալով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատման 3-րդ պայմանին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է անձի և տուժողի միջև առկա լինի հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Սույն հիմքի առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա․Բաբայանի վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետում իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) 18․ Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: (...)»։
Վերը մեջբերված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշումների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ հանցանք կատարած անձի հաշտության համար հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարված արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը էական նշանակություն ունեն մեղադրյալին՝ սույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։
Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, հայտնեց, որ տուժողի հետ հաշտվել է, հատուցել է պատճառված ողջ վնասը, գիտակցում է, որ քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է տուժողի և մեղադրյալի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, որպիսի պայմաններում ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է բավարարման։ Անհրաժեշտ է Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից, մասնավորապես ՀՀ քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, 31-33-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։
Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«10» մարտի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Գ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
պաշտպան
մեղադրյալ Ն․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
Ս․ՍՈԽԱԿՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննության առնելով մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի (ծնված 08.09.1993թ. ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չդատված, հաշվառված՝ Լոռու մարզ, Ալավերդի, Սանահին, Սարահարթ 1, շենք 6, բնակվող Վարդաշեն 9 փող․, 73/3 շենք, 12-րդ բն․) նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու հարցը՝
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախաձեռնել է թիվ 12802422 քրեական վարույթը:
2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին որոշում է կայացվել թիվ 12802422 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչել Մարատ Ակբաևին:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 1282422 քրեական վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, որը 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին վերադաս դատախազի կողմից վերացվել է։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 12802422 քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը նույն օրը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 27-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանի ներկայացրած միջնորդությունը՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, մերժելու մասին։
2025 թվականի մարտի 10-ին պաշտպան Ն․Վարդանյանը կրկին ներկայացրել է միջնորդություն՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, հայտնելով, որ առկա է նոր ի հայտ եկած հանգամանք։
Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները
Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանը 2025 թվականի մարտի 10-ի դատական նիստի ընթացքում միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը տուժողի հետ հաշտության հիմքով կարճելու վերաբերյալ։
Մեղադրյալ Սարգիս Սոխակյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը, ընդունեց իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց։ Հայտնեց, որ գիտակցում է, որ տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց պաշտպանի ներկայացրած միջնորդության դեմ։
Տուժող Մարատ Ակբաևի կողմից դատարանում դեռևս 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ստացվել են գրություններ՝ ռուսերեն լեզվով, որոնք 2025 թվականի հունվարի 10-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում թարգմանվել են թարգման Գ․Գրիգորյանի կողմից։ Ըստ ներկայացված գրությունների տուժողը հայտնել է, որ դատական նիստին մասնակցելու համար ցանկանում է շարադրել բացատրությունները՝ ըստ դեպքի հանգամանքների ռուսերեն լեզվով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ ինքը՝ Մարատ Ակբաևը, ծնված՝ 03․01․1997թ․, հանդիսանում է թիվ 12802422 քրեական վարույթով տուժող, որը նախաձեռնվել է Սարգիս Սոխակյանի խարդախության փաստով՝ ծնված 08․09․1993թ․, հավաստում է, որ Ղազախստանի Հանրապետության ժողովրդական բանկի իր քարտային հաշվին 2024 թվականի օգոստոսի 08-ին ստացել է դրամական միջոցներ՝ 3700 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Տվյալ պահին հաշտվել է Ս․Սոխակյանի հետ և վերջինիս նկատմամբ բողոք պահանջ չունի։
(Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը):
Դատարանի պատճառաբանությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1.Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
(…)
5․ Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝
1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
(...)
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե
(…)
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
(...)»:
Դատարանը, քննության առնելով միջնորդությունը և լսելով վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները՝ արձանագրում է, որ պաշտպանի ներկայացրած միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ․
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշմամբ վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճելու մասին, որի պատճառաբանական մասի համաձայն «(...)քրեական վարույթով նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Սարգիս Սոխակյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված հանցագործություն, որի կապակցությամբ տուժող Սերգեյ Կասպերովը ՀՀ դատախազություն ներկայացրած դիմումով և վերջինիս հետ <<Վոթս Ափ>> հավելվածի միջոցով իրականացված տեսազանգով հայտնել է, որ հաշտվել է Սարգիս Սոխակյանի հետ, ցանկանում է, որ վերջինս պատասխանատվության չենթարկվի և խնդրել է քրեական վարույթը կարճել, ինչի վերաբերյալ Սարգիս Սոխակյանն իր դիմումով հայտնել է նաև իր դիրքորոշումը՝ համաձայնություն տալով իր նկատմամբ հաշտության հիմքով քրեական վարույթը կարճելուն:
Սույն դեպքում՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին միջնորդություն է հարուցվել մինչդատական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Սարգիս Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-ին կետի հիմքով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, ինչը 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է, այսինքն՝ ըստ էության Սարգիս Սոխակյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ վերջինիս նկատմամբ «դադարեցվել է քրեական հետապնդումը» և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, որպիսի պայմաններում սույն քրեական վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով»:
Այսպիսով, վարույթն իրականացնող քննիչի որոշմամբ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով, որը հսկող դատախազի կողմից հաստատվել է 2024 թվականի հունվարի 05-ին։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ․Բեգլարյանի և այլոց վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշման 16-րդ կետով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ « (...) 16․ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը»:
ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(…)
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»:
ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…) Հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը:
(…)
Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» »։
(…)
«18․ Միևնույն ժամանակ, հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի շրջանակում նախատեսված է տվյալ նորմի կիրառելիության սահմանափակում։ Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում տվյալ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Օրենսդրի կողմից նշված արգելքի սահմանումը պայմանավորված է չարաշահումները բացառելու, քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը հետևողականորեն ապահովելու և անպատժելիության մթնոլորտ չստեղծելու անհրաժեշտությամբ, ուստի անձը պետք է գիտակցի, որ իր նկատմամբ խրախուսական նորմի կիրառումից հետո հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, այլևս չի կարող հավակնել քրեական պատասխանատվությունից նույն հիմքով ազատման։
Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ նշված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու «ներելով» իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից»։
Այսպիսով, երբ անձի կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու վերաբերյալ ակտի կայացումը, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից՝ հետևյալ նախապայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․
- անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ,
- հանցանքը կատարել է առաջին անգամ,
- անձի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Սույն դեպքում մեղադրյալ Ս․Սոխակյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք, որն ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի՝ հանդիսանում է միջին ծանրության հանցանք։
Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո ներկայացված միջնորդության համատեքստում ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշման՝ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով։
Թիվ 15124723 քրեական վարույթով ենթադրյալ հանցանքը մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի կողմից կատարվել էր 2022 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, իսկ սույն գործով Ս․Սոխակյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2022 թվականի օգոստոսի 18-ին և օգոստոսի 21-ին։ Այսինքն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան մեկ այլ գործով հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, ապա նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ և չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ սույն գործով՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար։
Անդրադառնալով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատման 3-րդ պայմանին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է անձի և տուժողի միջև առկա լինի հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Սույն հիմքի առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա․Բաբայանի վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետում իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) 18․ Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: (...)»։
Վերը մեջբերված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշումների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ հանցանք կատարած անձի հաշտության համար հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարված արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը էական նշանակություն ունեն մեղադրյալին՝ սույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։
Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, հայտնեց, որ տուժողի հետ հաշտվել է, հատուցել է պատճառված ողջ վնասը, գիտակցում է, որ քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է տուժողի և մեղադրյալի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, որպիսի պայմաններում ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է բավարարման։ Անհրաժեշտ է Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից, մասնավորապես ՀՀ քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, 31-33-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։
Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3291/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 13-11-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12802422 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սարգիս Վարդանի Սոխակյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, խարդախությամբ ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու նպատակով համացանցի «Kolesa.kz» կայքում տեղադրել է հայտարարություն «Տոյոտա Ալֆարդ» մակնիշի ավտոմեքենայի վաճառքի մասին: Հայտարարությամբ նշված հեռախոսահամարով նրա հետ 2022թ. օգոստոս ամսին կապ է հաստատել Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացի Մարատ Ակբաևը: Տեսազանգով հեռախոսազրույցի ընթացքում Մարատ Ակբանի մոտ վստահություն առաջացնելու համար վերջինիս պահանջով Սարգիս Սոխակյանը նրան է ուղարկել իր անձնագրի լուսապատճեն: Դրա հաջորդ օրը Սարգիս Սոխակյանն իր նախաձեռնությամբ տեսազանգով կապ է հաստատել Մարատ Ակբաևի հետ, նրան հայտնել է, որ հայտարարությամբ նշված ավտոմեքենան արդեն վաճառվել է և դրա փոխարեն, Մարատ Ակբաևի մոտ գնելու շահագրգռվածություն առաջացնելու համար, խաբեությամբ ավելի մատչելի գնով՝ 8000 ԱՄՆ դոլարով առաջարկել է գնել մեկ այլ նույն մակնիշի 85 CA 885 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա, որն իրականում պատկանել է Արարատ Սիմոնյանին և վերջինիս կողմից այն «List.am» կայքում տրված հայտարարությամբ վաճառվելիս է եղել 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարով: Սարգիս Սոխակյանը Մարատ Ակբաևի մոտ վստահություն առաջացնելու և գնելու շահագրգռվածությունն ամրապնդելու համար նրան է ուղարկել նաև իր կողմից «List.am» կայքից ներբեռնված նշված ավտոմեքենայի լուսանկարները: Ստանալով Մարատ Ակբաևի հավանությունը գնելու պատրվակով հանդիպել է «Տոյոտա Ալֆարդ» մակնիշի 85 CA 885 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան վաճառող Արարատ Սիմոնյանի հետ և կրկին կապ հաստատելով Մարատ Ակբանի հետ իր հանցավոր դիտավորությունն ավարտին հասցնելու նպատակով վերջինիս տեսազանգով ցուցադրել է նշված՝ իբր 8000 ԱՄՆ դոլարով վաճառվող ավտոմեքենան: Մարատ Ակրանի հետ նշված ավտոմեքենան նրան 8.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառելու շուրջ պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո, Սարգիս Սոխակյանը խաբեությամբ ավտոմեքենան նրան 10 օրվա ընթացքում Ղազախստանի Հանրապետություն ուղարկելու սուտ խոստում տալով որպես կանխավճար պահանջել և 2018թ. օգոստոսի 18-ին և 21-ին կատարված դրամական փոխանցումներով ստացել և այդ կերպ խաբեությամբ հափշտակել է ընդհանուր 4.150 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.684.029 ՀՀ դրամ՝ Մարատ Ակբաևին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սոխակյան |
| Հայրանուն | Վարդանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 255 Մաս 2 Կետ 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 13-11-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 18-11-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3291/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «18» նոյեմբերի 2024 թվական ք.Երևան Երևանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Մեխակի Սոխակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Մեխակի Սոխակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-ին մասով 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին: 2024թվականի նոյեմբերի 13-ին այն համակարկչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս. Անդրեասյանին և նույն օրը փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 14:30-ին, Երևանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ ք.Երևան, հասցե՝ Տիգրան Մեծի պող․ 23/1 )` դատավոր Ս.Անդրեասյանի նախագահությամբ։ Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սոխակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարատ |
| Ազգանուն | Ակաբաեվ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ ԱՌՆԵԼՈՒ «19» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ մեղադրյալ Ս․ՍՈԽԱԿՅԱՆ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2022թ. թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախաձեռնել է թիվ 12802422 քրեական վարույթը: 2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին որոշում է կայացվել թիվ 12802422 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչել Մարատ Ակբաևին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 12802422 քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին փաստացի հանձնվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Սարգիս Արմենի Բաղդասարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12802422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով այն բանի համար, որ «նա խարդախությամբ ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու նպատակով համացանցի «Kolesa.kz» կայքում տեղադրել է հայտարարություն «Տոյոտա Ալֆարդ» մակնիշի ավտոմեքենայի վաճառքի մասին: Հայտարարությամբ նշված հեռախոսահամարով 2022թ. օգոստոս ամսին նրա հետ կապ է հաստատել Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացի Մարատ Ակբաևը: Տեսազանգով հեռախոսազրույցի ընթացքում Մարատ Ակբաևի մոտ վստահություն առաջացնելու համար վերջինիս պահանջով Սարգիս Սոխակյանը նրան է ուղարկել իր անձնագրի լուսապատճենը: Դրա հաջորդ օրը Սարգիս Սոխակյանն իր նախաձեռնությամբ տեսազանգով կապ է հաստատել Մարատ Ակբաևի հետ, նրան հայտնել է, որ հայտարարությամբ նշված ավտոմեքենան արդեն վաճառվել է և դրա փոխարեն, Մարատ Ակբաևի մոտ գնելու շահագրգռվածություն առաջացնելու համար, խաբեությամբ ավելի մատչելի գնով՝ 8000 ԱՄՆ դոլարով առաջարկել է գնել մեկ այլ նույն մակնիշի 85 CA 885 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա, որն իրականում պատկանել է Արարատ Սիմոնյանին և վերջինիս կողմից այն «List.am» կայքում տրված հայտարարությամբ վաճառելիս է եղել 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարով: Սարգիս Սոխակյանը Մարատ Ակբաևի մոտ վստահություն առաջացնելու և գնելու շահագրգռվածությունն ամրապնդելու համար նրան է ուղարկել նաև իր կողմից «List.am» կայքից ներբեռնված նշված ավտոմեքենայի լուսանկարները Ստանալով Մարատ Ակբաևի հավանությունը գնելու պատրվակով հանդիպել է «Տոյոտա Ալֆարդ» մակնիշի 85 CA 885 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան վաճառող Արարատ Սիմոնյանի հետ և կրկին կապ հաստատելով Մարատ Ակբաևի հետ իր հանցավոր դիտավորությունն ավարտին հասցնելու նպատակով վերջինս տեսազանգով ցուցադրել է նշված՝ իբր 8000 ԱՄՆ դոլարով վաճառվող ավտոմեքենան: Մարատ Ակբաևի հետ նշված ավտոմեքենան նրան 8000 ԱՄՆ դոլարով վաճառելու շուրջ պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո, Սարգիս Սոխակյանը խաբեությամբ ավտոմեքենան նրան 10 օրվա ընթացքում Ղազախստանի Հանրապետություն ուղարկելու սուտ խոստում տալով կանխավճար է պահանջել և 2022թ. օգոստոսի 18-ին և 21-ին կատարված դրամական փոխանցումներով ստացել և այդ կերպ խաբեությամբ հափշտակել է ընդհանուր 4.150 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.684.029 ՀՀ դրամ՝ Մարատ Ակբաևին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս»: Կողմերի դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Պաշտպանը միջնորդեց Դատարանին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը(…)»: Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները(…):» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ կայացվելիք դատավճռի կատարումն ապահովելու համար՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ մեղադրյալի՝ իր վրա դրված պարտականությունների կատարումը ապահովելու նպատակով։ Հետևաբար, վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Սարգիս Արմենի Բաղդասարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը խափանման միջոցն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-34-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել նախագահող դատավորի վերապատրաստման դասընթացի մասնակցելու պատճառաբանությամբ։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վարույթը կարճվել է
| Կարճման ամսաթիվը | 10-03-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սոխակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «10» մարտի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ պաշտպան մեղադրյալ Ն․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ Ս․ՍՈԽԱԿՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննության առնելով մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի (ծնված 08.09.1993թ. ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չդատված, հաշվառված՝ Լոռու մարզ, Ալավերդի, Սանահին, Սարահարթ 1, շենք 6, բնակվող Վարդաշեն 9 փող․, 73/3 շենք, 12-րդ բն․) նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու հարցը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախաձեռնել է թիվ 12802422 քրեական վարույթը: 2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին որոշում է կայացվել թիվ 12802422 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչել Մարատ Ակբաևին: 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 1282422 քրեական վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, որը 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին վերադաս դատախազի կողմից վերացվել է։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 12802422 քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը նույն օրը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 27-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանի ներկայացրած միջնորդությունը՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, մերժելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 10-ին պաշտպան Ն․Վարդանյանը կրկին ներկայացրել է միջնորդություն՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, հայտնելով, որ առկա է նոր ի հայտ եկած հանգամանք։ Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանը 2025 թվականի մարտի 10-ի դատական նիստի ընթացքում միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը տուժողի հետ հաշտության հիմքով կարճելու վերաբերյալ։ Մեղադրյալ Սարգիս Սոխակյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը, ընդունեց իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց։ Հայտնեց, որ գիտակցում է, որ տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։ Հանրային մեղադրողը չառարկեց պաշտպանի ներկայացրած միջնորդության դեմ։ Տուժող Մարատ Ակբաևի կողմից դատարանում դեռևս 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ստացվել են գրություններ՝ ռուսերեն լեզվով, որոնք 2025 թվականի հունվարի 10-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում թարգմանվել են թարգման Գ․Գրիգորյանի կողմից։ Ըստ ներկայացված գրությունների տուժողը հայտնել է, որ դատական նիստին մասնակցելու համար ցանկանում է շարադրել բացատրությունները՝ ըստ դեպքի հանգամանքների ռուսերեն լեզվով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ ինքը՝ Մարատ Ակբաևը, ծնված՝ 03․01․1997թ․, հանդիսանում է թիվ 12802422 քրեական վարույթով տուժող, որը նախաձեռնվել է Սարգիս Սոխակյանի խարդախության փաստով՝ ծնված 08․09․1993թ․, հավաստում է, որ Ղազախստանի Հանրապետության ժողովրդական բանկի իր քարտային հաշվին 2024 թվականի օգոստոսի 08-ին ստացել է դրամական միջոցներ՝ 3700 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Տվյալ պահին հաշտվել է Ս․Սոխակյանի հետ և վերջինիս նկատմամբ բողոք պահանջ չունի։ (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի պատճառաբանությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ 1.Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: (…) 5․ Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ 1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (…) 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...) 4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ 1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե (…) 3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»: Դատարանը, քննության առնելով միջնորդությունը և լսելով վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները՝ արձանագրում է, որ պաշտպանի ներկայացրած միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ․ 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշմամբ վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճելու մասին, որի պատճառաբանական մասի համաձայն «(...)քրեական վարույթով նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Սարգիս Սոխակյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված հանցագործություն, որի կապակցությամբ տուժող Սերգեյ Կասպերովը ՀՀ դատախազություն ներկայացրած դիմումով և վերջինիս հետ <<Վոթս Ափ>> հավելվածի միջոցով իրականացված տեսազանգով հայտնել է, որ հաշտվել է Սարգիս Սոխակյանի հետ, ցանկանում է, որ վերջինս պատասխանատվության չենթարկվի և խնդրել է քրեական վարույթը կարճել, ինչի վերաբերյալ Սարգիս Սոխակյանն իր դիմումով հայտնել է նաև իր դիրքորոշումը՝ համաձայնություն տալով իր նկատմամբ հաշտության հիմքով քրեական վարույթը կարճելուն: Սույն դեպքում՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին միջնորդություն է հարուցվել մինչդատական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Սարգիս Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-ին կետի հիմքով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, ինչը 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է, այսինքն՝ ըստ էության Սարգիս Սոխակյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ վերջինիս նկատմամբ «դադարեցվել է քրեական հետապնդումը» և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, որպիսի պայմաններում սույն քրեական վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով»: Այսպիսով, վարույթն իրականացնող քննիչի որոշմամբ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով, որը հսկող դատախազի կողմից հաստատվել է 2024 թվականի հունվարի 05-ին։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ․Բեգլարյանի և այլոց վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշման 16-րդ կետով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ « (...) 16․ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը»: ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։ (…) 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»: ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…) Հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝ 1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը, 2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը, 3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը: Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը: (…) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն: Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին: Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» »։ (…) «18․ Միևնույն ժամանակ, հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի շրջանակում նախատեսված է տվյալ նորմի կիրառելիության սահմանափակում։ Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում տվյալ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: Օրենսդրի կողմից նշված արգելքի սահմանումը պայմանավորված է չարաշահումները բացառելու, քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը հետևողականորեն ապահովելու և անպատժելիության մթնոլորտ չստեղծելու անհրաժեշտությամբ, ուստի անձը պետք է գիտակցի, որ իր նկատմամբ խրախուսական նորմի կիրառումից հետո հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, այլևս չի կարող հավակնել քրեական պատասխանատվությունից նույն հիմքով ազատման։ Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ նշված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու «ներելով» իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից»։ Այսպիսով, երբ անձի կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու վերաբերյալ ակտի կայացումը, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից՝ հետևյալ նախապայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․ - անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, - հանցանքը կատարել է առաջին անգամ, - անձի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Սույն դեպքում մեղադրյալ Ս․Սոխակյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք, որն ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի՝ հանդիսանում է միջին ծանրության հանցանք։ Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո ներկայացված միջնորդության համատեքստում ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշման՝ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով։ Թիվ 15124723 քրեական վարույթով ենթադրյալ հանցանքը մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի կողմից կատարվել էր 2022 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, իսկ սույն գործով Ս․Սոխակյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2022 թվականի օգոստոսի 18-ին և օգոստոսի 21-ին։ Այսինքն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան մեկ այլ գործով հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, ապա նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ և չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ սույն գործով՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար։ Անդրադառնալով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատման 3-րդ պայմանին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է անձի և տուժողի միջև առկա լինի հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Սույն հիմքի առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա․Բաբայանի վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետում իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) 18․ Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: (...)»։ Վերը մեջբերված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշումների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ հանցանք կատարած անձի հաշտության համար հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարված արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը էական նշանակություն ունեն մեղադրյալին՝ սույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։ Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, հայտնեց, որ տուժողի հետ հաշտվել է, հատուցել է պատճառված ողջ վնասը, գիտակցում է, որ քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։ Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է տուժողի և մեղադրյալի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, որպիսի պայմաններում ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է բավարարման։ Անհրաժեշտ է Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից, մասնավորապես ՀՀ քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, 31-33-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «10» մարտի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ պաշտպան մեղադրյալ Ն․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ Ս․ՍՈԽԱԿՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննության առնելով մեղադրյալ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի (ծնված 08.09.1993թ. ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չդատված, հաշվառված՝ Լոռու մարզ, Ալավերդի, Սանահին, Սարահարթ 1, շենք 6, բնակվող Վարդաշեն 9 փող․, 73/3 շենք, 12-րդ բն․) նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու հարցը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախաձեռնել է թիվ 12802422 քրեական վարույթը: 2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին որոշում է կայացվել թիվ 12802422 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչել Մարատ Ակբաևին: 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 1282422 քրեական վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, որը 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին վերադաս դատախազի կողմից վերացվել է։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 12802422 քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը նույն օրը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 27-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանի ներկայացրած միջնորդությունը՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, մերժելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 10-ին պաշտպան Ն․Վարդանյանը կրկին ներկայացրել է միջնորդություն՝ մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ, հայտնելով, որ առկա է նոր ի հայտ եկած հանգամանք։ Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի պաշտպան Ն․Վարդանյանը 2025 թվականի մարտի 10-ի դատական նիստի ընթացքում միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը տուժողի հետ հաշտության հիմքով կարճելու վերաբերյալ։ Մեղադրյալ Սարգիս Սոխակյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը, ընդունեց իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց։ Հայտնեց, որ գիտակցում է, որ տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։ Հանրային մեղադրողը չառարկեց պաշտպանի ներկայացրած միջնորդության դեմ։ Տուժող Մարատ Ակբաևի կողմից դատարանում դեռևս 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ստացվել են գրություններ՝ ռուսերեն լեզվով, որոնք 2025 թվականի հունվարի 10-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում թարգմանվել են թարգման Գ․Գրիգորյանի կողմից։ Ըստ ներկայացված գրությունների տուժողը հայտնել է, որ դատական նիստին մասնակցելու համար ցանկանում է շարադրել բացատրությունները՝ ըստ դեպքի հանգամանքների ռուսերեն լեզվով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ ինքը՝ Մարատ Ակբաևը, ծնված՝ 03․01․1997թ․, հանդիսանում է թիվ 12802422 քրեական վարույթով տուժող, որը նախաձեռնվել է Սարգիս Սոխակյանի խարդախության փաստով՝ ծնված 08․09․1993թ․, հավաստում է, որ Ղազախստանի Հանրապետության ժողովրդական բանկի իր քարտային հաշվին 2024 թվականի օգոստոսի 08-ին ստացել է դրամական միջոցներ՝ 3700 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Տվյալ պահին հաշտվել է Ս․Սոխակյանի հետ և վերջինիս նկատմամբ բողոք պահանջ չունի։ (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի պատճառաբանությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ 1.Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: (…) 5․ Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ 1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (…) 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...) 4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ 1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե (…) 3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»: Դատարանը, քննության առնելով միջնորդությունը և լսելով վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները՝ արձանագրում է, որ պաշտպանի ներկայացրած միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ․ 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշմամբ վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճելու մասին, որի պատճառաբանական մասի համաձայն «(...)քրեական վարույթով նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Սարգիս Սոխակյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված հանցագործություն, որի կապակցությամբ տուժող Սերգեյ Կասպերովը ՀՀ դատախազություն ներկայացրած դիմումով և վերջինիս հետ <<Վոթս Ափ>> հավելվածի միջոցով իրականացված տեսազանգով հայտնել է, որ հաշտվել է Սարգիս Սոխակյանի հետ, ցանկանում է, որ վերջինս պատասխանատվության չենթարկվի և խնդրել է քրեական վարույթը կարճել, ինչի վերաբերյալ Սարգիս Սոխակյանն իր դիմումով հայտնել է նաև իր դիրքորոշումը՝ համաձայնություն տալով իր նկատմամբ հաշտության հիմքով քրեական վարույթը կարճելուն: Սույն դեպքում՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին միջնորդություն է հարուցվել մինչդատական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Սարգիս Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-ին կետի հիմքով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, ինչը 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է, այսինքն՝ ըստ էության Սարգիս Սոխակյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ վերջինիս նկատմամբ «դադարեցվել է քրեական հետապնդումը» և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, որպիսի պայմաններում սույն քրեական վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով»: Այսպիսով, վարույթն իրականացնող քննիչի որոշմամբ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով, որը հսկող դատախազի կողմից հաստատվել է 2024 թվականի հունվարի 05-ին։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ․Բեգլարյանի և այլոց վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշման 16-րդ կետով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ « (...) 16․ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը»: ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։ (…) 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»: ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…) Հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝ 1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը, 2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը, 3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը: Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը: (…) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն: Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին: Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» »։ (…) «18․ Միևնույն ժամանակ, հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի շրջանակում նախատեսված է տվյալ նորմի կիրառելիության սահմանափակում։ Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում տվյալ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: Օրենսդրի կողմից նշված արգելքի սահմանումը պայմանավորված է չարաշահումները բացառելու, քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը հետևողականորեն ապահովելու և անպատժելիության մթնոլորտ չստեղծելու անհրաժեշտությամբ, ուստի անձը պետք է գիտակցի, որ իր նկատմամբ խրախուսական նորմի կիրառումից հետո հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, այլևս չի կարող հավակնել քրեական պատասխանատվությունից նույն հիմքով ազատման։ Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ նշված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու «ներելով» իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից»։ Այսպիսով, երբ անձի կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու վերաբերյալ ակտի կայացումը, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից՝ հետևյալ նախապայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․ - անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, - հանցանքը կատարել է առաջին անգամ, - անձի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Սույն դեպքում մեղադրյալ Ս․Սոխակյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք, որն ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի՝ հանդիսանում է միջին ծանրության հանցանք։ Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո ներկայացված միջնորդության համատեքստում ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշման՝ Ս․Սոխակյանի վերաբերյալ թիվ 15124723 քրեական վարույթը կարճվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով։ Թիվ 15124723 քրեական վարույթով ենթադրյալ հանցանքը մեղադրյալ Ս․Սոխակյանի կողմից կատարվել էր 2022 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, իսկ սույն գործով Ս․Սոխակյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2022 թվականի օգոստոսի 18-ին և օգոստոսի 21-ին։ Այսինքն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է նախքան մեկ այլ գործով հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, ապա նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումը կիրառելի չէ և չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ սույն գործով՝ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար։ Անդրադառնալով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատման 3-րդ պայմանին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է անձի և տուժողի միջև առկա լինի հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Սույն հիմքի առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա․Բաբայանի վերաբերյալ 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետում իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) 18․ Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: (...)»։ Վերը մեջբերված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշումների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ հանցանք կատարած անձի հաշտության համար հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարված արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը էական նշանակություն ունեն մեղադրյալին՝ սույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։ Մեղադրյալ Ս․Սոխակյանը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, հայտնեց, որ տուժողի հետ հաշտվել է, հատուցել է պատճառված ողջ վնասը, գիտակցում է, որ քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով։ Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է տուժողի և մեղադրյալի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, որպիսի պայմաններում ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է բավարարման։ Անհրաժեշտ է Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից, մասնավորապես ՀՀ քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, 31-33-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/3291/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ տուժող Մարատ Ակբաևի հետ հաշտության հիմքով։ Սարգիս Վարդանի Սոխակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-03-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 21-05-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած 4 հատորից, 1-ին հատորը՝ «148» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «147» թերթ, 3-րդ հատորը՝ «169» թերթ, 4-րդ հատորը՝ «70» թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր |