ԵԴ1/3306/01/24





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Վ.Գասպարյանի
Մեղադրյալ -------------------
Պաշտպան Գ․ Գևորգյանի

2026 թվականի մարտի 18-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
--------------՝ ծնված 1994թ. թվականի հոկտեմբերի 31-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին՝ երկու անչափահաս երեխա, նախկինում դատված, 28.09.2020-14.10.2020թթ. մասնակցել է մարտական գործողությունների, հաշվառված և բնակվող՝ ------------------ հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը. 31.05.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության


ՃՏՀ քննության բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 60531524 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։

22.08.2024թ. կայացվել է որոշում՝ ------------------ նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 09․10․2024թ․ ներկայացվել է վերջինիս:
------------------ նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ նա՝  նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես'
------------------, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի մայիսի 7-ին' ժամը 23:10-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ' 0.660 մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Հ. Աճաոյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի ------------------ հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180405217 արձանագրությունը:։
Նախաքննության մարմնի 23.08.2024թ. որոշմամբ թիվ 60531524 քրեական վարույթով մեղադրյալ ------------------ նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ------------------ ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Հիշյալ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/3306/01/24 դատական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին հանձնվել է դատավոր Ն. Բաղդասարյանիս:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Դատարանը որոշում է կայացրել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանի 18.03.2026թ. որոշմամբ ------------------ նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։

Արագացված վարույթ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ ------------------ և պաշտպան Գ.Գևորգյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրող Վ.Գասպարյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալ ------------------ հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդություն ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարել և անցկացնել լրացուցիչ դատալսումներ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները:
Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Միքայել Սուրենի Ուլիխանյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի
վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ և 4․2-րդ մասերի համաձայն՝
«4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (…)»։
Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ ------------------ նկատմամբ նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա երիտասարդ է, 28.09.2020-14.10.2020թթ. մասնակցել է մարտական գործողությունների, հանցանքը կատարելու պահին դատված չի եղել, մեղսագրվում է նույնաբնույթ հանցանքների կատարում:
Մեղադրյալ ------------------ կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաների /------------------., ------------------/ առկայությունը, ինչպես նաև կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ ------------------ կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով՝ տասնապատիկի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար:
Միաժամանակ, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից»։
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ ------------------ չունի եկամուտ՝ դատարանը գտնում է, որ նշանակվող տուգանքի չափի հաշվարկային հիմք պետք է ընդունել արարքի կատարման պահին գործող «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:»:
Նկատի ունենալով, որ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ԿԴ/0194/01/22 դատավճռով ------------------ նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ ազատազրկում՝ ութ ամիս ժամկետով, 2025թ. օգոստոսի 28-ից ------------------ պատիժ է կրում, դատարանը գտնում է, որ նոր նշանակվող պատժին պետք է լրիվ գումարել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար ՀՀ դրամ գումարի չափով և ազատազրկում՝ 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ ------------------ պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։(...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ ------------------ նյութական, ընտանեկան դրությունից ելնելով՝ չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել՝ դատարանը գտնում է, որ պետք է տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ ------------------ նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացկայելու արգելքը ճիշտ է և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-349-րդ հոդվածներով` դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ ------------------ մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասապատիկի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն / ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ԿԴ/0194/01/22 դատավճռով ------------------ նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսունն հազա/ր ՀՀ դրամ գումարի չափով և ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր ժամկետով:
Մեղադրյալ ------------------ նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Մեղադրյալ ------------------ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ