ԵԴ1/3290/01/24

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ
ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2024թ․ դեկտեմբերի <<11>> ք․Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան
դատական նիստերի քարտուղար Մ․Մանուցյան
հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյան
պաշտպան Հ.Ջհանգիրյան

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Արմենի Բեջանյանի՝ ծնված 1989 թվականի ապրիլի 12-ին Ստեփանավան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, չամուսնացած, հաշվառված՝ Ստեփանավան քաղաքի Ամերիկյան փողոցի 1-ին շենքի 6-րդ բնակարանում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Բակունցի փողոցի 2-րդ նրբանցքի 5-րդ շենքի 39-րդ բնակարանում: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով․ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:

Վարութային նախապատմությունը․
2024 թվականի հունիսի 15-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60243224 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանի որոշմամբ Դավիթ Արմենի Բեջանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի հունիսի 6-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, վարել է ավտոմեքենա:
Այսպես. ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության կողմից թիվ ԱՖ 617698 վարչական իրավախախտման գործով 2021 թվականի մայիսի 1-ին կայացված որոշմամբ Դավիթ Արմենի Բեջանյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2021 թվականի մայիսի 1-ից մինչև 2022 թվականի մայիսի 1-ը, որի մասին տեղում ծանուցվել է և ստորագրությամբ ստացել որոշման պատճենը: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Դավիթ Արմենի Բեջանյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով համարվելով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի հունիսի 6-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 01866)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.661 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5949 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101073 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է <<ԲՄՎ>> մակնիշի 90 FO 101 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Կարապետ Պատուրյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 00:30-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180401434 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Դավիթ Արմենի Բեջանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի ավագ քննիչ Ա.Դավթյանի որոշմամբ Դավիթ Արմենի Բեջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին թիվ 60243224 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան։
Արագացված դատական քննություն.
Նախնական դատալսումների ընթացքում պաշտպան Հ.Ջհանգիրյանը միջնորդեց դատաքննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով՝ նկատի ունենալով, որ սույն վարույթի շրջանակում Դավիթ Բեջանյանն իր մեղքն ընդունել է։
Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանը հրապարակեց մեղադրանքի փաստական հիմքն ու արարքին տրվող իրավական գնահատականը՝ միաժամանակ նշելով, որ չի առարկում արագացված կարգով վարույթի կիրառման դեմ:
Մեղադրյալ Դավիթ Բեջանյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է առաջադրված մեղադրանքը, դրա հետ համաձայն է: Պնդում է ներկայացված միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով վարույթի անցկացնելու հետևանքները:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը բավարարելու մասին։
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Բեջանյանը կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով Դավիթ Արմենի Բեջանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Դատարանն Դավիթ Արմենի Բեջանյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը:
Միաժամանակ, պետք է արձանագրել, որ Դավիթ Արմենի Բեջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Դավիթ Արմենի Բեջանյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով Դավիթ Արմենի Բեջանյանի կատարած արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինի կատարած հանցանքը հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, գտնում է՝ Դավիթ Արմենի Բեջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի (75.000) հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
Սույն դեպքում մեղադրյալ Դավիթ Բեջանյանը հայտարարել է, որ աշխատում է կես դրույքով, ուստի վերջինի ամսական եկամուտն արդեն իսկ պակաս է նվազագույն աշխատավարձի չափից, որպիսի պայմաններում Դատարանը տուգանքի հաշվարկման հիմքում դնում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձը:
Մեղադրյալը խնդրել է նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու դեպքում դատապարտյալը վերցվում է հաշվառման, լրացվում է հաշվառման քարտ, նրան ստորագրությամբ անհապաղ պարզաբանվում են տուգանքի կատարման կարգն ու պայմանները, իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև դրանց չկատարման դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությունը։ Այն դեպքում, երբ դատարանը թույլատրել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել, կամ տուգանքի վճարման համար սահմանվել է մինչև մեկ տարի ժամկետ, ապա կազմվում է նաև վերահսկողության պլան:
Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Դավիթ Արմենի Բեջանյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 31.250 ՀՀ դրամով:
Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Արմենի Բեջանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի՝ դատապարտված մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-349-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Դավիթ Արմենի Բեջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 375.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Դավիթ Արմենի Բեջանյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 31.250 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Դավիթ Արմենի Բեջանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ