ԵԴ1/3280/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

27.11.2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Կ. ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Պ. ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ա. ԱՎԱԳԻՄՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Բ. ՂԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի, ծնված՝ 01.08.1987թ., ԱՀ, Ասկերանի շրջանի Աստղաշեն գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ, բարձրագույն կրթությամբ, ՀՀ ՊՆ թիվ 19650 զորամասի նյութատեխնիկական ապահովման բաժնի թիկունքային ապահովման բաժանմունքի ավագ սպա, կոչումով՝ փոխգնդապետ, հաշվառված և բնակվում է՝ ք.Երևան, Նոր Նորք համայնք, Մոլդովական 39/3 շենքի, 17-րդ բնակարանում:
Մեղադրվում է երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ց.Խաչատրյանի կողմից 16.07.2024թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 92-0698-24 քրեական վարույթը:
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ.Նորսոյանի 31.10.2024թ. որոշմամբ՝ Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի նկատմամբ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ց.Խաչատրյանի կողմից 31.10.2024թ. Բորիս Արմենի Ղահրամանյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 31.10.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 92-0698-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 12.11.2024թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Բորիս Արմենի Ղահրամանյանին՝ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ՊՆ նախարարի 09.11.20243թ. թիվ 4073-Ա հրամանով նշանակված լինելով ՀՀ ՊՆ 19650 զորամասի նյութատեխնիկական ապահովման բաժնի թիկունքային ապահովման բաժանմունքի ավագ սպայի պաշտոնին, կոչումով փոխգնդապետ, 2024թ. հուլիսի 16-ին, ժամը՝ 1310-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Հաղթանակ» զբոսայգում ապօրինի գործածել է 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N1 հավելվածի՝ «Թմրամիջոցներ» բաժնում նախատեսված կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ պարունակող թմրամիջոց, և նույն օրը՝ ժամը 1400-ին, կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ պարունակող թմրամիջոց գործածած վիճակում ներկայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀՊՆ 19650 զորամաս:
Բացի այդ, Բորիս Արմենի Ղահրամանյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 19650 զորամասի նյութատեխնիկական ապահովման բաժնի թիկունքային ապահովման բաժանմունքի ավագ սպա, կոչումով փոխգնդապետ, 12.07.2024թ. մինչև 17.07.2024թ. ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը և վայրում, ապօրինի գործածել է 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N1 հավելվածի՝ «Թմրամիջոցներ» բաժնում նախատեսված «Մեթամֆետամին» և «Ամֆետամին» տեսակի թմրանյութեր, և նշված ժամանակահատվածում թմրամիջոց գործածած վիճակում ներկայացել է ծառայության՝ ՀՀ ՊՆ 19650 զորամաս:
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Բ.Ղահրամանյանը միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր՝ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, ինչպես նաև գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Բ.Ղահրամանյանը մեղադրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելու համար, առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքներին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
Արագացված վարույթով դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չիրականացնելով և հիմք ընդունելով մեղադրյալ Բ.Ղահրամանյանի կողմից իրեն ներկայացված մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստը՝ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Բորիս Արմենի Ղահրամանյանին մեղսագրվող արարքներին 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին, որոնցով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ և 7-րդ մասերի համաձայն՝
«4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(…)
7. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»:
Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ արարքները կատարելու համար մեղադրյալ Բ.Ղահրամանյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը պետք է սահմանվի՝ հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ մասով նախատեսված պայմանները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործությունների շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Բորիս Ղահրամանյանի անձը բնութագրող հանգամանք է համարում վերջինիս՝ դրականորեն բնութագրվելը և բազմաթիվ շնորհակալագրերով, պատվոգրերով, մեդալներով ու հուշամեդալներով պարգևատրվելը:
Դատարանը մեղադրյալ Բորիս Ղահրամանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ խնամքի տակ ունի երեք անչափահաս՝ 06.06.2010թ., 08.06.2014թ. և 05.02.2019թ. ծնված երեխաներ , զղջացել է կատարած արարքների համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքների հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրանց համար:
Դատարանը մեղադրյալ Բորիս Ղահրամանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չհայտնաբերեց:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Դրանից բացի, Վճռաբեկ դատարանն Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ ընդգծել է, որ. «28. (...) [Ը]նտանեկան դրությունը որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, անհրաժեշտ է հաշվի առնել [մեղադրյալի] նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այդ կապակցությամբ դատարանը յուրաքանչյուր անգամ պետք է անդրադառնա հետևյալ հարցերին՝
1. արդյոք [մեղադրյալը] հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը:
2. արդյոք նրա խնամքին գտնվում են անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները:
3. արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը (հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն) հիմնավորող փաստական տվյալներ: (...)» (տե՛ս Ալեքսան Երեմի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 02.06.2009թ., թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշման 28-րդ կետը):
Ինչպես հետևում է վերոգրյալից, ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին անչափահաս երեխայի կամ զառամյալ ծնողների առկայությունը, որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, պետք է առանձին գնահատվեն և մեկի գոյությունը չպետք է կապվի մյուսի հետ: Կոնկրետ դեպքում Բ.Ղահրամանյանի խնամքին են գտնվում 5, 10 և 14 տարեկան երեք անչափահաս երեխաները, որպիսի պայմաններում ամբաստանյալ Բորիս Ղահրամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել նաև վերջինիս նկատմամբ նշանակվող պատժի ազդեցությունը նրա ընտանիքի անդամների և կենսապայմանների վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ նկատի ունենալով, որ Բորիս Ղահրամանյանն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ ՝ դատարանը գտնում է, որ օրենքի ուժով վերջինս չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի կատարած հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործությունների շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործությունների ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, ավելին՝ թեպետ իրավահպատակ վարքագիծը բնորոշ է հասարակության լայն շրջանակներին և յուրաքանչյուր քաղաքացու հասարակական պարտքն է, հետևապես անձի կողմից նախկինում հանցանք կատարած կամ դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև նոր հանցանք չկատարելը չեն կարող դիտարկվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, այդուհանդերձ՝ դատարանը, մեղադրյալ Բ.Ղահրամանյանի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու և առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կատարած լինելու հանգամանքը գնահատելով վերջինիս կողմից դրանց հետևանքները նախատեսելու բնույթի և աստիճանի կոնտեքստում, և ելնելով նաև մարդասիրության սկզբունքից, գտնում է, որ Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի նկատմամբ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով՝ յուրաքանչյուր դրվագի համար պատիժ պետք է նշանակել զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Նման պատիժներ նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով, որ Բորիս Ղահրամանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու հանցանք, որոնցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել՝ դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով` վերջնական պատիժը պետք է որոշել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կարգով՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող 0,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով կանեփի և թութունի բուսական մանրացված զանգվածը, սև պոլիմերային դետալով ապակյա խողովակը՝ գլանակը, և թվով 45 հատ կանեփի սերմերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է ոչնչացնել, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՊՆ 19650 զորամասից ստացված տեղեկանքները, ՀՀ պաշտպանության նախարարի թիվ 4073-Ա առ 09.11.2023թ. հրամանից քաղվածքը, ՀՀ ՊՆ 19650 զորմասից ստացված թիվ 938 առ 31.10.2024թ. գրությունը և ՀՀ ՊՆ 19650 զորամասից ստցված սպաների, ենթասպաների և շտաբի շարքային կազմի պայմանագրային զինծառայողների և ծառայողների ծառայության ժամանակաբաշխման վերաբերյալ տեղեկանքը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Բորիս Արմենի Ղահրամանյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և յուրաքանչյուր դրվագով դատապարտել զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման՝ 8(ութ) ամիս ժամկետով՝ դրամական բավարարման գումարից հօգուտ պետության 10(տասը) տոկոս պահումով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակում՝ 1(մեկ) տարի ժամկետով՝ դրամական բավարարման գումարից հօգուտ պետության 10(տասը) տոկոս պահումով:
Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող 0,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով կանեփի և թութունի բուսական մանրացված զանգվածը, սև պոլիմերային դետալով ապակյա խողովակը՝ գլանակը, և թվով 45 հատ կանեփի սերմերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել, իսկ վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Բորիս Արմենի Ղահրամանյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ