Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/3266/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 14.5

Պատասխանող

Մելս Էկտուբարյան Արմենի
Մելս Էկտուբարյան Արմենի
Մելս Էկտուբարյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Մասիս Մելքոնյան

Քրեական վերաքննիչ

Լուսինե Աբգարյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 334 Մաս 1

Հոդված 335 Մաս 1

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Մասիս Մելքոնյան

Քրեական վերաքննիչ

Լուսինե Աբգարյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» Հ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2- ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << IM >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված << TIM >>, <<ANC>> և <<bañían 442>> մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-05-27 15:30 9 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-04-15 17:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-03-24 14:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-17 14:30 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-16 17:00 9 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-12-09 17:30 9 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-11-12 15:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-31 15:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-09-23 15:30 9 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-08-08 10:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-03 13:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-05-08 17:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-27 10:00 9 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-02-03 17:00 9 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-01-09 13:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-11-27 17:30 7 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/3266/01/24

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» մայիսի 2026 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, հանրային մեղադրող՝ Ա.Հեբոյանի, պաշտպան՝ Գ.Մխիթարյանի, մեղադրյալ՝ Մ.Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 վարույթն ըստ մեղադրանքի Մելս Արմենի Էկտուբարյանի (ծնված 26.03.1998թ., բնակվող՝ ՀՀ ք. Երևան, Աթոյան անցուղի, 9 շենք, 28 բնակարան, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4. 2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5. 2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7. 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8. 2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9. 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10. 2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11. 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12. 2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13. 2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14. 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15. 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
1.17. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը և որպես խափանման միջոց ընտրել է վարչական հսկողությունը:
1.18. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց ընտրել կալանքը:
1.19. 2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամանակով:
1.20. 2026 թվականի մարտի 24-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 2 /երկու/ ամիս ժամանակով:
1.21. 2026 թվականի մայիսի 27-ին Դատարանը Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով: խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ: Նշանակվել է լրացուցիչ դատալսումներ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավաբանական որակումը.
Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ: Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների «ПМ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Այսպիսով, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարում:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի հունիսի 3-ին տեղի ունեցած դատական նիստում մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը, օգտվելով լռելու իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց և հարցերին պատասխանելուց: Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածը հրապարակել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքները հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Ձեր բանավոր հարցերին պատասխանում եմ, որ տանից դուրս եմ եկել, տեսել եմ մեր բակում տոպրակ, որի մեջ տեսել եմ զենք, դրանից հետո ծխախոտի տուփի վրա գրել եմ, որ «գտել եմ զենք, ցանկանում եմ, բերել էրեբունու ոստիկանություն», դրանից մոտ 2-3 ժամ անց մոտիկացան 2-3 քաղաքացիական համազգեստով անձինք ու ես չմտածելով, որ ոստիկաններ են դիմել եմ փախուստի, նրանք որ մոտիկացան ասեցին բա ինքն է, կանգնի կանգնի, ես էլ մտածել եմ զենքի հետ կապ ունեն ու վազել են հետևիցս, միայն ձերբակալելու ժամանակ եմ իմացել, որ ոստիկանության աշխատակիցներ են: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ զենքը գտնվում էր հետևիս գրպանում, ես գումար չունեի ու որոշեցի ոտքով գալ, սակայն շուտ չստացվեց: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ իմ հիշելով իրար մեջ էր, ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ նրանք իմ հետևից գոռում էին «կանգնիր», ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ այդ զենքի մասին ոչ ոք չի իմացել: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես զենքը գտնելով այն առանձնացրել եմ: Ձեր բանավոր հարցին չեմ կարող պատասխանել, թե ինչ պատճառով չեմ զանգահարել, որ ոստիկանությունից մոտենան և զենքը վերցնեն: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ինձ այն անձը, ով որ ասում էր կանգնիր՝ եղել է, շորտիկ-մայկայով, վերջում ավտոմեքենան նստեցնելու պահին հասկացել եմ, որ ոստիկաններ են: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ չեմ կարող հստակ հայտնել, թե ինչ գույնի տոպրակ էր՝ սև-կարմիր էր, այն նետել եմ մոտակայքում: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ դանակը պատվիրել եմ վայդբերիսից, այն պահում եմ մոտս տեսքի համար որպես սուվիներ: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ չեմ մտածել այն հարցի շուրջ, որ ոստիկանություն գալու դեպքում դանակը կարող է խնդիր առաջացնել, նաև ավելացնեմ, որ ամեն օր դանակ չեմ պահում իմ մոտ: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ բջջային հեռախոսիս գաղտնաբառը չեմ ցանկանում հայտնել: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ իմ վնասվածքները ստացել եմ ձերբակալելու ժամանակ, երևի ընկել եմ անհարմար դիրքով: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ փախել եմ մոտ 50-60 մետր՝ մի երկու շենք: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես նրանց չեմ ճանաչում ու ասում են կանգնի այդ պատճառով եմ ես փախել: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ այդ գրությունը ես եմ գրել, գրիչը մոտս է եղել, սակայն վազելու ընթացքում ընկել է երևի: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես մտածեցի կարող է պատահական մոտս մնա ու մի բանի առջև կանգնեի՝ ոնց հիմա: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես կոնկրետ չեմ ուսումնասիրել այդ զենքը ու չեմ կարող հստակ նշել, ինչ կար վրան գրած կամ չկար: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ հստակ չեմ հիշում ինչը որտեղ եմ նետել, խառը նետել եմ: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ քաղաքացիական համազգեստով էին: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ բակում հավաքվել էին, սակայն տեղյակ չեմ ինչ նպատակով էին հավաքվել, իջել եմ տանից ու մոտ 3 րոպե անց տեղի ունեցավ այս միջադեպը: Փաստաբանի հարցերին պատասխանեց ձերբակալվածը. Ես հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրներ ունեմ, էմոցիաների խանգարում, հաշվառված եմ Ավանում, այդ անձանց կողմից, որ ասում էին կանգնի ես եղել եմ խուճապի մեջ ու վազել եմ չհասկանալով, վազում էի դեպի Դիմիտրովի կողմ, իմանալու դեպքում, որ այդ անձինք ոստիկաններ են ես միանգամից թղթով կտայի նրանց, ես մտածել եմ որ այդ անձը զենքի տերն է, կամ ինչ-որ կապ ունեցող մարդ, մտածել եմ, որ ինձ տեսել են զենքը վերցնելու պահին: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ տեղեկություն չունեի, որ զանգելու դեպքում կգային և կտանեին, տեղյակ լինելու դեպքում կզանգեի կգային և կտանեին: Ավելացնելու ոչինչ չունեմ» (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 26-27, հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 37-38, 66-67, տե´ս 03.06.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է վկա Շահեն Հարությունյանը, ով հայտնել է, որ դեպքի մասով օպերատիվ տեղեկություն է ստացվել, օրը չի հիշում, մոտեցել են Աթոյան հասցե, եղել է մեքենայի ղեկին, տղաները իջել են, մինչև մեքենան կանգնացրել և իջել է արդեն ոչ մեկ չի եղել, այնուհետև զանգել ասել են, որ մոտենա բակի մյուս հատվածը, որից հետո մեքենայով մոտեցել է բակի մյուս հատվածը, որտեղից քաղաքացուն նստեցրել են մեքենան և տարել են բաժին: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե նշված գործողության ժամանակ ինքը և մյուս աշխատակիցները համազգեստ կրել են, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ այո, բոլորը եղել են համազգեստով: Այն հարցին, թե Մելս Էկտուբարյանը իրենց տեսնելիս կարող էր տարբերել և հասկանալ, որ ոստիկաններ են, պատասխանել է՝ կտարբերեր եթե տեսներ, բայց այնտեղ չի եղել չգիտի ինչ իրավիճակ է եղել, քանի որ եղել է մեքենային ղեկին, բաժնում է իմացել, որ քաղաքացուն տարել են բաժին զենք կրելու կասկածանքով: Դատարանի այն հարցին, թե ինչի համար են քաղաքացուն բերման ենթարկել բաժին, պատասխանել է՝ զենք կրելու և պահելու կասկածանքով, ինքը փաստաթղթերը կազմելուն չի մասնակցել: Պաշտպանի այն հարցին, թե ովքեր են եղել իր հետ, պատասխանել է՝ եղել են օպերատիվ խմբով, իրենից բացի, Մարտիրոսյան Հակոբը, Մանուկյան Լյուդվիգը, երեքով են եղել: Հաջորդ հարցին, թե երբ մեքենան կանգնացրել է և իր գործընկերները իջել են, տարածքը մու՞թ է եղել, թե՞ լուսավոր, պատասխանել է՝ իր կանգնած հատվածում տարածքը մութ է եղել: Այն հարցին, թե իր գործընկեր ոստիկանները մեքենայից գլխարկով են իջել, թե առանց գլխարկի, պատասխանել է՝ առանց գլխարկի: Այն հարցին, թե տեսե՞լ է դեպքի վայրից վազելով հեռացող անձի, պատասխանել է՝ չի տեսել: Հաջորդ այն հարցին, թե իր անձնական օգտագործման մեքենայո՞վ է եղել և ոստիկանական տարբերվող փարոսիկներ եղե՞լ են, պատասխանել է՝ եղել է անձնական մեքենայով, տարբերվող փարոսիկներ չեն եղել: Դատարանի այն հարցին, թե հերթապահ մասի՞ն է ահազանգ եկել, թե՞ իր անձնական հեռախոսին, ՝պատասխանել է՝ իր չէ, տղաների հեռախոսին չի հիշում, սակայն օպերատիվ տեղեկություն է եղել, ահազանգ չի եղել (Հատոր 1 վ.թ. 182-184, տե´ս 03.02.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է վկա Հակոբ Մարտիրոսյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում ճանաչում է մեղադրյալին, ում ճանաչում է բերման ենթարկելու ժամանակ: Վկան ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի հիշում օպերատիվ, թե հերթապահ մասից իրենց ասել էին, որ գնան այդ հասցե, իրենք գնացել են, մեքենայից իջնելուց լսել է, որ ինչ-որ մեկը, չի հիշում, թե ով, բայց ասել է, որ մեկ հոգի փախավ, իսկ ինքն այդ պահին վազել է նրա հետևից, գոռացել է, որ ոստիկանությունից է, նա կանգնել է և ձերբակալել տարել են բաժին: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե նշված գործողության ժամանակ համազգեստո՞վ են եղել, պատասխանել է՝ ընդհանուր չի կարող մտաբերել, բայց ինքն անձամբ եղել է համազգեստով, իր հետ եղել են նաև այն անձինք, ովքեր գործով վկա են, սակայն չի հիշում, թե օպերատիվ խմբում քանի հոգով են եղել, քանի որ տարբեր դեպքերով տարբեր թվաքանակով են լինում: Հաջորդ հարցին, թե անձը ո՞ր պահին է փախչել, պատասխանել է՝ ինքը հենց փախչելու պահը չի տեսել, քանի որ դեռ չեն մոտեցել, որ ասել են մի հոգի փախավ, այդ ժամանակ նոր սկսել են վազել նրա հետևից, չի հիշում և մտաբերում, թե ով է ասել, քանի որ մութ է եղել, իսկ ձայնով չի տարբերակում: Նաև չի կարող հայտնել, թե ի սկզբանե ինչի համար է փախչել անձը, նրան հետապնդելու ժամանակ գոռացել է, որ ոստիկանությունից է, անձը կանգնել է, իրենք գնացել և բռնել են: Իր կողմից մի քանի անգամ կրկնելուց հետո անձը շենքի արանքից դուրս է եկել գլխավոր փողոց և կանգնել է, առաջինը ինքն է հասել և բռնել նրան, հետո արդեն տղաները եկել են, չի կարող մտաբերել, թե կոնկրետ ով է եղել իր հետ: Պաշտպան Գ.Մխիթարյանի այն հարցին, թե եթե Մելս Էկտուբարյանը չկանգներ, նրան կկարողանայի՞ն բռնել, պատասխանել է՝ չի կարող ասել, ֆիզիկական տվյալներին ծանոթ չէ: Այն հարցին, թե տարածքի լուսավորությունը ինչպիսի՞նն է եղել, պատասխանել է՝ եղել է գիշերվա ժամ, շենքերի արանքում խուճուճ ճանապարհներ, նրան տեսել է, երբ դուրս է եկել շենքերի արանքից դեպի գլխավոր փողոց, տեսել է և մի քանի անգամ կրկնել, որ ոստիկանությունից է, նա էլ կանգնել է, որից հետո մոտեցել է նրան: Չի կարող ասել, թե ինչ արագությամբ է նա վազել և նրա հետևից կարող էր հասնել, թե՝ ոչ: Հաջորդ այն հարցին, թե նրա վազելու ուղղությունից իր կարծիքով անձը տարածքին ծանոթ եղե՞լ է, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ չի կարող ասել: Դատարանի այն հարցին, թե մե՞կ ավտոմեքենայով են գնացել դեպքի վայր, պատասխանել է՝ չի հիշում: Այն հարցին, թե ո՞վ է ասել, որ անձը փախավ, այդ ժամանակ մեքենայի մե՞ջ է եղել, թե՝ դրսում, պատասխանել է՝ իջել էր արդեն մեքենայից, դրսում էր գտվում, որտեղ տեսել է հավաքված մի քանի այլ մարդկանց: Հաջորդ այն հարցին, թե մենա՞կ է վազել, թե այլ ոստիկան է իր հետ եղել, պատասխանել է՝ առաջինն ինքն է վազել, հետո իր հետևից եկել են, սակայն այդքան էլ երկար չեն վազել: Այն հարցին, թե կարո՞ղ էր անձը չկանգնել և շարունակել փախչել, ունե՞ր նման հնարավորություն, պատասխանել է՝ չի կարող ասել, նա հիմնական փողոց էր դուրս եկել: Հաջորդ այն հարցին, թե անձը իրեն դիմադրություն ցույց տվե՞լ է, նրա մոտ գտնվող պայուսակը ո՞վ է զննել, պատասխանել է՝ մանրամասները չի հիշում: Հանրային մեղադրողը հայտարարել է, որ առկա է վերաբերելի մասով հակասություն վկայի նախաքննական ցուցմունքի հետ, ուստի հրապարակվել է վկա Հակոբ Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես և մեր մեքենայի մեջ գտնվող անձինք եղել ենք ոստիկանական համազգեստով, մենք մեքենայից իջել ենք, նա մեզ նկատել է ու փախուստի է դիմել»: Այս մասով վկան հայտնել է, որ չի կարող ասել, թե ինչի համար է անձը փախուստի դիմել, իսկ քննիչի մոտ իր ենթադրությամբ է այդպես ասել (հատոր 1 վ.թ. 31-34, տե´ս 03.02.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.4. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է վկա Լյուդվիգ Դանիելյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում կողմերից ոչ մեկին չի ճանաչում և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ նշված օրը եղել է հերթապահության մեջ, օպերատիվ խմբի մեջ ընդգրկված, իրենց բաժանմունքում տեղեկություններ են ստացել, որ ապօրինի զենք պահելու կասկածով անձ կա նշված հասցեում: Իրենք համազգեստով գնացել են, մեքենայից իջել են, բայց այդ պահին եղել են առանց գլխարկի: Գնացել են այդ հասցե իջել են, այդ անձը, ում անունը չի հիշում, փախչել է, իսկ իրենք հետևից վազել են, նա իրենցից գտնվել է 60-70 մետր հեռավորության վրա, իսկ վազելու ընթացքում նրա կողմից ինչ-որ բան նետելու գործողություն է նկատել, ինքն այդ առարկան նմանեցրել է փամփշտատուփի, սակայն չգիտի դա է եղել, թե՝ ոչ: Հետո կանչել է նրան և ասել, որ կանգնի, ոստիկանությունից է, որից հետո անձն ընթացքը դանդաղեցրել է, հետ շրջվել և կանգնել, նստեցրել են ավտոմեքենան տղաները և նրան տեղափոխել ոստիկանություն, իսկ ինքը մնացել է դեպքի վայրում: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե տվյալ փախչող անձը Մելս Էկտուբարյա՞նն է եղել, թե՝ այլ անձ, պատասխանել է՝ նա է եղել: Հաջորդ այն հարցին, թե ըստ իրեն՝ ինչի համար է փախչել անձը, պատճառը ո՞րն է եղել, պատասխանել է՝ պատճառը չի կարող ասել, բայց տեղեկություն է եղել, որ ապօրինի զենք-զինամթերքի մասին է խոսքը: Այն հարցին, թե իրեն նկատել է դրա համա՞ր է փախչել, պատասխանել է՝ կարող էր նկատած լինել, որովհետև համազգեստով են եղել, իսկ լուսավորությունը մեքենան որտեղ կանգնած է եղել մի փոքր մութ է եղել այդ հատվածում: Հաջորդ հարցին, թե անձի կողմից փախուստի դիմելու պահի և իրենց միջև հեռավորությունը ինչքա՞ն է եղել, պատասխանել է՝ մոտ 20-25 մետր, իսկ մոտ 1 կմ էլ վազել են անձի հետևից, ոլոր-մոլոր ճանապարհ է եղել շենքերի արանքներով: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե կանգնելու կոչեր արե՞լ են, պատասխանել է՝ այո, առաջին անգամ որ արել է հեռու է եղել նրանից, իսկ վերջին, այսինքն երկրորդ անգամը արդեն վազելով մոտիկացել է և գոռացել, անձը լսել է, շրջվել և կանգ առել: Ինքը սկզբում հեռու է եղել, հետո մոտիկացել է: Վազելու ընթացքում գործողություն է նկատել, որ ինչ-որ առարկա է նետել անձը, որը նմանեցրել է փամփշտատուփի: Այն հարցին, թե որտեղից է անձը դիմել էր փախուստի այլ մարդիկ եղե՞լ են, պատասխանել է՝ քաղաքացիներ եղել են: Պաշտպան Գ.Մխիթարյանի այն հարցին, թե առաջին անգամ գոռալուց պտտվե՞լ է անձը, պատասխանել է՝ ոչ, չի շրջվել: Հաջորդ այն հարցին, թե նա հնարավորություն ունեցե՞լ է փախուստը շարունակելու, երբ որ իրենց տեսել է, պատասխանել է՝ հնարավոր էր, ուղիղ ճանապարհ է եղել: Այն հարցին, թե տարածքի լուսավորությունն ինչպիսի՞նն է եղել, պատասխանել է՝ տեղ-տեղ շենքերի լուսավորությունը լուսավորել է, իսկ տեղ կար լրիվ մութ է եղել: Հաջորդ այն հարցին, թե նկատե՞լ է, որ նա հետ պտտվի տեսնի ով է հետևից վազում կամ մինչև վազելը, պատասխանել է՝ ոչ, վազելու ժամանակ չի նկատել, իսկ մինչև վազելը՝ նույնպես: Այն հարցին, թե նա ամբողջությամբ իր տեսադաշտու՞մ է եղել, թե մասամբ, պատասխանել է՝ ամբողջությամբ իրեն տեսել է վազելու ժամանակ, իսկ մինչև վազելը շատ մարդիկ են եղել կանգնած, իսկ միայն ֆիքսել է, որ նա փախչել է միանգամից, այլ բան չի տեսել: Դատարանի այն հարցին, թե իր հետ ո՞վ է եղել, պատասխանել է՝ Մարտիրոսյան Հակոբը, նա էլ է գոռացել, որ կանգնի, բայց չի կարող հստակ ասել, թե ում գոռալուց հետո է անձը կանգնել: Հաջորդ հարցին, թե երբ բերման են ենթարկել անձին, պայուսակ եղե՞լ է նրա մոտ, պատասխանել է՝ ինքը դեպքի վայրում է մնացել դեպքի վայրը պահպանելու համար, հետո քննիչը եկել է դեպքի վայրի զննության և անձի նետած իրը հայտնաբերվել է, ինքը որպես առարկա նմանեցրել է: Այն հարցին, թե գիշերվա ժամը 2-ի՞ն էին իրենք դեպքի վայրում, պատասխանել է՝ ժամը ուշ է եղել, բայց չի հիշում: Հաջորդ այն հարցին, թե գիշերը ժամը 02:00-ին քաղաքացիները ի՞նչ էին անում հավաքված, պատասխանել է՝ շենքի տարածք է եղել, հավաքված կանգնած էին, որոնցից մեկը փախչել է: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե ինչ-որ բան նետելու գործողություն քա՞նի անգամ է նկատել Մելս Էկտուբարյանի կողմից, պատասխանել է՝ 2 անգամ, այդ առարկաները տարբեր տեղերից են հայտնաբերվել (հատոր 1 վ.թ. 28-30, տե´ս 03.02.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.5. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է փորձագետ Անդրանիկ Ղուկասյանը, ով ի պատասխան պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հարցերին՝ պատասխանել է, որ օգտվել է հետևյալ գրականությունից՝ «Զենքի շրջանառության մասին» ՀՀ օրենքից, մի քանի ռուսալեզու գրականությունից, որոնցից օգտվում են եզրակացություն տալուց համեմատություն անցկացնելու համար: Հաջորդ այն հարցին, թե նշված ռուսալեզու գրականության հայերեն թարգմանությունը կա՞, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ ոչ, իրենց մոտ կա հայերեն թարգմանված, որը իրենք են թարգմանել, բայց այն ինքն իրենով ռուսերեն է: Դատարանի այն հարցին, թե ոչ պաշտոնական, աշխատանքային թարգմանությո՞ւնն է, պատասխանել է՝ այո: Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ ներկայացված զենքը հանդիսանում է Մակարով տեսակի ակոսափող հրազեն, 15 տրամաչափի, նաև 7 հատ 18 տրամաչափի փամփուշտներ են ներկայացվել, որոնք ռազմամթերք են (տե´ս 08.08.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.6. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է փորձագետ Վահե Ոսկանյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում կողմերից ոչ մեկին չի ճանաչում: Պաշտպանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ իրեն ներկայացված դանակը հետազոտել է համապատասխան մեթոդիկայով, եզրակացությունում նշված գրականության և ԳՕՍՏ-ի մեջ նշված է այն մեթոդիկան, թե ինչով պետք է չափվի և ինչ պարամետրեր պետք է ունենա: Այն հարցին, թե ինչու եզրակացությունում նշված չէ այն գործիքի անունը, որով ինքը չափել է դանակը, պատասխանել է՝ եթե ինչ-որ առարկություն ունեն իր տված եզրակացության դեմ, կարող է նշանակվել կրկնակի փորձաքննություն: Հաջորդ այն հարցին, թե շեղբի կարծրությունը, որը նշված է եզրակացությունում, ո՞նց է դա պարզել, պատասխանել է՝ հատուկ կարծրաչափի մեթոդիկայով: Այն հարցին, թե ինչու՞ այդ տեխնիկայի անվանումն ու լիցենզիայի համարը եզրակացությունում նշված չէ, պատասխանել է՝ չի պահանջվում: Հաջորդ այն հարցին, թե պահանջվու՞մ է արդյոք, թե փորձագետի եզրակացությունն ինչ պետք է պարունակի և պահանջվում է արդյոք, որ այնտեղ նշված լինի կոնկրետ մեթոդիկան, ինչն օգտագործվել է տվյալ հարցերին պատասխանելու համար, պատասխանել է՝ տվյալ գրականությունում նշված են: Այն հարցին, թե եզրակացությունում նշված ռուսատառ աղբյուրից ի՞նչ տեղեկություն է վերցրել եզրակացությունը կազմելու համար, պատասխանել է՝ այդ աղբյուրը նշվել է որպես տեղեկատու, ընդհանուր սառը զենքերի չափանիշները տալիս է այդ գրականությունը և ԳՕՍՏ-ը, տվյալ ռուսալեզու գրականությունից վերցված է նաև մեթոդիկան: Հաջորդ այն հարցին, թե տվյալ գրականություհը հասանելի՞ աղբյուր է, խանութից գնելու դեպքում ոնց կարող է հասկանալ սառը զենք է, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ խանութից գնելու դեպքում տվյալ ապրանքն ունենում է իր անձնագիրը, որտեղ նշվում է դրա նպատակային նշանակությունը, իսկ օնլայն պատվիրելու դեպքում եթե լիցենզավորված պաշտոնական կայքէջերից է գնել, ապա համապատասխան դանակի պարամետրերը և անձնագիրը նույնիսկ սոցիալական կայքում առկա է, անձնագրի մեջ նշվում է կարծրություն, հաստություն, երկարություն և նշանակությունը, որը տալիս է որպես «холодное оружие», որսորդական դանակ, որը համարվում է քաղաքացիական: Այն հարցին, թե կա՞ որսորդական այնպիսի դանակ, որը սառը զենքը չէ, պատասխանել է՝ այո, կան հատուկ նշանակության որսորդական դանակներ, որոնք չեն համապատասխանում սառը զենքի պարամետրերին: Հաջորդ հարցին, թե նշված աղբյուրը բոլորին հասանելի՞ է, եթե այո՝ որտե՞ղ, պատասխանել է՝ չի կարող պատասխանել հարցին: Այն հարցին, թե կարծրությունը չափող սարքի անունն ինչ է, պատասխանել է՝ կարծրաչափ: Դատարանի այն հարցին, թե այդ կարծրաչափերը փորձագիտական կենտրոնում գրանցվա՞ծ սարքեր են, պատասխանել է՝ իհարկե, ամեն տարի լիցենզավորվում են (տե´ս 12.11.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.7. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները՝
- 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի պետի հաղորդումը, համաձայն որի՝ 26.06.2024 թվականին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՔՀ բաժանմունքում օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեի մոտ արական սեռի անձ ապօրինի զենք է պահում: Նշված հասցե մեկնած Էրեբունու բաժնի ՔՀԲ և ՀՈԲ ծառայողները ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀԲ ծառայողները Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեի մոտակայքում նկատել են արական սեռի մի անձի, ով ոստիկանական համազգեստով անձանց նկատելուն պես դիմել է փախուստի: Վերջինիս հետևից վազելու ընթացքում նշված անձը Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 12/3 հասցեում գտնվող ավտոտնակների մոտակայքում իր մոտից գետնին է նետել «Մակարով» տեսակի ատրճանակի պահեստատուփ՝ լիցքավորված թվով 7 հատ 9 մմ տրամաչափի «Մակարով» տեսակի ատրճանակից կրակելու համար նախատեսված փամփուշտներով, իսկ Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 10 հասցեում՝ ճանապարհի եզրային հատվածում գտնվող բետոնյա պարիսպների տակ իր գոտկատեղից հանելով գետնին է նետել «Մակարով» տեսակի ատրճանակ, ապա շարունակել վազել մայթով: Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 10 շենքի մոտակայքում ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՔՀ բաժանմունքի ծառայողներին, ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀ բաժանմունքի ծառայողներին և ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈ բաժանմունքի ծառայողներին հաջողվել է կանխել վերջինիս փախուստը, որից հետո նշված անձը հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ապօրինի զենք պահելու համար նույն օրը, ժամը 02:00-ին Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 10 հասցեի մոտից ձերբակալվել ու բերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժին: Բաժնում պարզվել է, որ տվյալ անձը հանդիսանում է Մելս Արմենի Էկտուբարյանը (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 1-2, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 26.06.2024 թվականին կատարված ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին ժամը 02:00-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՔՀԲ-ի ՀՈԲ տեսուչ, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ Հակոբ Մարտիրոսյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալել և ներկայացրել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժին (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 13, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 26.06.2024 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությունն այն մասին, որ դեպքի վայր է հանդիսացել Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 12/3 շենքի հարակից տարածքը: Դեպքի վայրի զննության մասնակից, ՀՀ ՆԳՆ ՔՀԲ օ/լ Ա. Կարապետյանը հայտարարել է, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում տեղեկություններ են ստացվել, որ Աթոյան 14 հասցեի մոտ արական սեռի ներկայացուցիչը իր մոտ զենք է պահում: ՔՀԲ ծառայողները ոստիկանական համազգեստով եկել են Աթոյան անցուղի 14 շենքի մոտ, որտեղ նշված անձը նկատելով ոստիկանական համազգեստով անձանց՝ արագ քայլերով հեռացել է, կանգնելու հորդորներին ի պատասխան՝ դիմել է փախուստի: Ոստիկանության աշխատակիցները սկսել են հետապնդել այդ անձին, ով շենքերի բակով վազել է և վազելու ընթացքում իր մոտից նետել է փամփշտատուփ, որից հետո կրկին շարունակել է փախչել և ճանապարհի աջ եզրային հատվածում նետել է ատրճանակ: Հետապնդման արդյունքում հնարավոր է եղել տվյալ անձին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության էրեբունու բաժին ներկայացնել, որտեղ պարզվել է, որ վերջինս հանդիսանում է Մելս Էկտուբարյանը: Դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են փամփշտատում' թվով 7 փամփուշտներով և մեկ ատրճանակ (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 7-11, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ նրա ձեռքին եղած կտորե պայուսակի միջից հայտնաբերվել է ընդհանուր 20 սմ երկարությամբ, 10 սմ շեղբի երկարությամբ և 10 սմ բռնակի երկարությամբ դանակ (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 14, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- դատաքրեագիտական փորձաքննության փորձագետի թիվ 724-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված դանակը գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ է, հանդիսանում է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 137-138, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- դատաձգաբանական փորձաքննության փորձագետի թիվ 713-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 1. Փորձաքննության ներկայացված ատրճանակը հանդիսանում է գործարանային արտադրության «ПМ» մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ, պիտանի է կրակելու համար, հանդիսանում է ակոսափող հրազեն: Ատրճանակի վրա գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքներ չեն հայտնաբերվել: 2. Փորձաքննության ներկայացված թվով 7 հատ փամփուշտները հանդիսանում են գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի փամփուշտներ' նախատեսված «ПМ», «АПС», «Байкал 442» տեսակի ակոսափող ասոճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, պիտանի են կրակվելու համար, հանդիսանում են ռազմամթերք: 3. Փորձաքննության ներկայացված թվով 1 հատ պահեստատուփը հանդիսանում է գործարանային արտադրության պահեստատուփ' նախատեսված 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար, պիտանի է նպատակային օգտագործման համար, ուզմամթերք չի և հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չի հանդիսանում (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 8-12, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- դատահոգեբուժական փորձաքննության փորձագետի թիվ 18/2024 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Մելս Արմենի էկտուբարյանը չի տառապել և չի տառապում հոգեկան հիվանդությամբ, այլ ունի «Վարքի և հույզերի խառը խանգարումներ», «Կակազություն» ախտորոշմամբ ոչ փսիխոտիկ մակարդակի հոգեկան գործունեության խանգարում: Ըստ բուժփաստաթղթերի հաշվառված է Ավան ՀԱԿ-ում 09.08.2017թ-ից: Հանցավոր արարքը կատարելու պահին այդ ոչ փսիխոտիկ մակարդակի հոգեկան գործունեության խանգարումը արտահայտված չի եղել այն աստիճան, որ Մելս էկտուբարյանին զրկեր իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից: Իր հոգեկան վիճակով կարող է լիարժեք ընկալել և վերարտադրել իրադարձությունները և տալ ճիշտ ցուցմունք: Դեպքի պահին Մելս Արմենի էկտուբարյանը ունակ է եղել իր գործողությունների (անգործության) բնույթը, նշանակությունը, դրանց վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու, ուստի անհրաժեշտ է նրան ճանաչել մեղսունակ: Մելս Արմենի Էկտուբարյանը ներկայումս հանրության համար վտանգ չի ներկայացնում, կարող է մասնակցել քննչական և դատավարական գործողությունների կատարմանը: Հոգեկան լարվածության և հանկարծակի հոգեկան խիստ հուզմուաքի վիճակում գտնվելու վերաբերյալ հարցը չի մտնում հոգեբույժ-փորձագետների իրավասության մեջ, այն հոգեբան-փորձագետների իրավասության մեջ է (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 17-23, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 11.10.2024 թվականին կատարված զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնից ստացված թիվ 29/4-9454 գրությունը, որի համաձայն Մելս Արմենի էկտուբարյանի անվամբ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում քաղաքացիական զենք հաշվառված չէ (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 73, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 20.05.2024 թվականին արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնից ստացված թիվ 29/4-9454 գրությունը (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 74-75, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- իրեղեն ապացույց ճանաչված, Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 14-15, տե´ս 09.01.2025թ. :
4.Հետազոտված ապացույցների թույլատրելիության վերաբերելիության և արժանահավատության և պաշտպանի կողմից ներկայացված դիրքորոշման վերաբերյալ Դատարանի իրավական վերլուծություններն ու եզրահանգումները․
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ օրենսգիրք) 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4.Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են (...): 7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը»:
4.2. «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես, այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
4.3. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նաև՝ օրենսգիրք) 103-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների ստուգումը, համաձայն որի՝ 1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման` ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով: Օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների գնահատումը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել: Օրենսգրքի 106-րդ հոդվածը սահմանում է փաստերի իրավական կանխավարկածը, համաձայն որի՝ 1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում` 1) հանրահայտ փաստը. 2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը. 3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ. 4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ` որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք: 2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը: Օրենսգրքի 97-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների թույլատրելիությունը և դրանց օգտագործման սահմանափակումները, համաձայն որի՝ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: 3. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` 1) տվյալ քրեական վարույթն իրականացնելու, համապատասխան ապացուցողական կամ վարութային այլ գործողություն կատարելու իրավասություն չունեցող անձի կողմից. 2) բացարկման ենթակա անձի էական մասնակցությամբ, եթե նա իմացել է կամ ողջամտորեն պետք է իմանար վարույթին իր մասնակցությունը բացառող հանգամանքների առկայության մասին. 3) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ. 4) քննչական գործողության կատարման ընթացքում մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող անձից, որի նկատմամբ փաստացի իրականացվել է քրեական հետապնդում` առանց այդ մասին նրան պատշաճ ծանուցելու. 5) անհայտ աղբյուրից. 6) արդի գիտությանը հակասող մեթոդների կիրառմամբ: 4. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են նաև այն խախտումները, որոնք դրսևորվել են մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների ոտնահարմամբ կամ քրեական վարույթի սկզբունքների խախտմամբ: 5. Օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված տվյալները չեն կարող որպես ապացույց օգտագործվել, եթե` 1) առկա է դրանք փոխարինած լինելու կամ դրանց հատկանիշները փոփոխած լինելու ողջամիտ կասկած. 2) դրանք ստացվել են այն անձից, որը հոգեկան, մտավոր կամ ֆիզիկական առողջության խնդիր ունենալու պատճառով ունակ չէ ճիշտ ընկալելու, հիշելու և վերարտադրելու վարույթով պարզաբանման ենթակա հանգամանքները: 6. Պաշտպանի բացակայությամբ մեղադրյալի տված ցուցմունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, եթե մեղադրյալը դատարանում հրաժարվել է դրանցից: 7. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ կատարված գաղտնի քննչական գործողության արդյունքով ձեռք բերված տեղեկություններն ապացուցման գործընթացում չեն կարող օգտագործվել: 8. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքները չեն կարող ապացուցողական գործողության կատարման հիմք լինել:9. Այն տվյալները, որոնք ստացվել են վարույթի հանրային մասնակցի թույլ տված` օրենքի պահանջների խախտմամբ, կարող են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ օգտագործվել որպես ապացույց, եթե այդ խախտմամբ չեն ոտնահարվել այլ անձի իրավաչափ շահերը: Այդպիսի ապացույցը կարող է օգտագործվել միայն ի շահ տվյալ մեղադրյալի: 10. Սույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված արտավարութային փաստաթղթերը չեն կարող օգտագործվել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքով մեղադրանքը հիմնավորելու համար: Այդ արտավարութային փաստաթղթերը կարող են օգտագործվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք ստացվել են քրեական վարույթ նախաձեռնելուց առավելագույնը չորս ամիս առաջ` ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար, կամ ութ ամիս առաջ` առանձնապես ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար …): 11. Ապացույցների անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև սույն հոդվածի 9-րդ մասով նախատեսված դեպքում օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված տվյալների օգտագործման հնարավորությունը որոշմամբ հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը` վարույթի շահագրգիռ մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ: 12. Անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները պահվում են վարույթի նյութերում:
4.4. Օրենսգրքի 4-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական դատավարության օրենսգրքի գործողությունը ժամանակ մեջ, որի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում կիրառվում է սույն օրենսգրքի այն դրույթը, որը գործում է համապատասխան վարութային գործողության կատարման կամ դատավարական ակտի կայացման ժամանակ: 2. Ապացույցի թույլատրելիությունը որոշվում է այն ձեռք բերելու պահին գործող օրենքով: 3. Սույն օրենսգրքի դրույթները հետադարձ ուժ չունեն, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:»:
4.5. Ամփոփելով մեջբերված իրավակարգավորումները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը, ապացուցման հասկացությունը սահմանել է, հիմնվելով գործունեության այդ տեսակի հետևյալ երեք բնութագրիչերի վրա. ա) ապացուցումը ճանաչողական գործունեություն է (իրականացվում է ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով), բ) ապացուցումը տրամաբանական գործունեություն է (իրականացվում է ապացույցներ հավաքելով, ստուգելով և գնահատելով), գ) ապացուցումը վարութային գործունեություն է (իրականացվում է Օրենսգրքով սահմանված կարգով): Օրենսդիրը հստակեցրել է ապացուցման ենթակա հանգամանքների շրջանակը՝ դրանում ներառելով այնպիսի հանգամանքներ, որոնց հաստատումը կարևոր նշանակություն ունի դատավարական ակտ կայացնելու համար: Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որը կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, հարկ է ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել՝ հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով: Վերլուծելով ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ առկա սահմանումները՝ Դատարանը ողջամտորեն գալիս է այն եզրահանգմանը, որ բացառապես օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով ապացույցների հավաքման հրամայական պահանջն օրենսդրորեն ամրագրելու միջոցով իրացվել են ապացույցի թույլատրելիությանը ներկայացվող պայմաններից երկուսը, այն է՝ ապացույցը պետք է ստացվի միայն օրենքով նախատեսված աղբյուրից և միայն օրենքով նախատեսված միջոցներով (դատավարական եղանակով): Դատարանի գնահատմամբ՝ այս պահանջներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ապացույցի թույլատրելիությունը գնահատելիս: Ապացույցի ստուգման հասկացությունը Դատարանի գնահատմամբ ներառում է ստուգման դատավարական իմաստով ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեադատավարական իմաստով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Մասնավորապես՝ օրենսգիրքը, որոշակի պահանջներ է ներկայացնում հարցաքննության արձանագրությանը (օրինակ՝ հարցաքննվողի կողմից հարցաքննության արձանագրության յուրաքանչուր էջը ստորագրելու պահանջը), կամ մասնակցի պարագայում՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև իրականացվող վարութային գործողության բնույթն ու նպատակը պարզաբանելը, որի նպատակը հարցաքննվողի կամ մասնակցի կողմից հարցաքննության ընթացքի և իր ցուցմունքների արձանագրման իսկության հաստատումն է, կամ վարութային և ապացուցողական գործողությունների ընթացքի և իսկության ընկալումն ու հաստատումը: Հետևաբար, ստուգման շրջանակներում վերլուծության է ենթակա ոչ միայն ապացույցի բովանդակությունը, այլ նաև ապացույցի ձևի համապատասխանությունը օրենսգրքի պահանջներին: Ապացույցի գնահատումն իրենից ենթադրում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը: Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները:
4.6. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը՝ թույլատրելիության և վերաբերելիության առումով, դատարանը չի արձանագրում դատավարական պահանջների այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել վերը նշված ապացույցներից որևէ մեկի օգտագործման անթույլատրելիությանը: Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ ապացույցներից յուրաքանչյուրը պարունակում է տեղեկություններ գործի համար նշանակություն ունեցող փաստերի մասին, այսինքն՝ համապատասխանում ապացույցի վերաբերելիության չափանիշին:
4.7. Գնահատելով գործում առկա ապացույցներից յուրաքանչյուրն արժանահավատության տեսանկյունից, համադրելով դրանք դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանին մեղսագրվող արարքները հաստատվել են դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի և Դատարանի համար արժանահավատ հետևյալ ապացույցների համակցությամբ, մասնավորապես՝ վկաներ Շահեն Հարությունյանի, Հակոբ Մարտիրոսյանի, Լյուդվիգ Դանիելյանի, փորձագետներ Անդրանիկ Ղուկասյանի, Վահե Ոսկանյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի պետի հաղորդումով, 26.06.2024 թվականին կատարված ձերբակալման արձանագրությունով, 26.06.2024 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությունով, Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունով, դատաքրեագիտական փորձաքննության փորձագետի թիվ 724-24 եզրակացությունով, դատաձգաբանական փորձաքննության փորձագետի թիվ 713-24 եզրակացությունով, դատահոգեբուժական փորձաքննության փորձագետի թիվ 18/2024 եզրակացությունով, 11.10.2024 թվականին կատարված զննության արձանագրությունով և 20.05.2024 թվականին արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնից ստացված թիվ 29/4-9454 գրությունով: Նշված ապացույցների համակցության բովանդակությունից բխում է, որ Մելս Էկտուբարյանը ոստիկաններից տեսնելով փորձել է դիմել փախուստի, այդ ընթացքում իր մոտից նետել է Մակարով տեսակի ատրճանակ և փամփշտատուփ, որում եղել են ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, ինչը վկայում է այն մասին, որ Մ.Էկտուբարյանը գիտակցել է դրանց հակաիրավական բնույթը և փորձել է ազատվել դրանցից նախքան ոստիկանների կողմից իրեն հասնելը: Այս համատեքստում Դատարանը ապացուցողական բարձր արժանահավատություն ունեցող ապացույց է դիտարկում դատահոգեբուժական փորձաքննության փորձագետի թիվ 18/2024 եզրակացությունը, որով հաստատվել է, որ հանցավոր արարքը կատարելու պահին Մելս Էկտուբարյանի մոտ առկա ոչ փսիխոտիկ մակարդակի հոգեկան գործունեության խանգարումը արտահայտված չի եղել այն աստիճան, որ Մելս էկտուբարյանին զրկեր իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից, այսինքն դեպքի պահին Մելս Արմենի էկտուբարյանը ունակ է եղել իր գործողությունների (անգործության) բնույթը, նշանակությունը, դրանց վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու, ուստի վերջինս եղել է մեղսունակ: Այս համատեքստում Դատարանը ոչ արժանահավատ ապացույց է համարում մեղադրյալի տված ցուցմունքը և վերջինիս տեսակետը զենքը նետելու վերաբերյալ և միաժամանակ հատկանշական է համարում նաև այն պնդումը, որ Մելս Էկտուբարյանը նախաքննական ցուցմունքով հայտնել է, որ չի մտածել, թե ոստիկանների գալու դեպքում դանակը կարող է խնդիր առաջացնել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ սույնը հաստատում է, որ տվյալ պահին մեղադրյալի սուբյեկտիվ ընկալմամբ հակաիրավական է եղել միայն իր մոտ գտնվող «Մակարով» տեսակի զենքը և պահեստատուփը՝ փամփուշտներով, իսկ դանակը՝ իրավական, հենց մեղադրյալի սուբյեկտիվ ընկալմամբ է պայմանավորված եղել «Մակարով» տեսակի զենքից և պահեստատուփից նետելու միջոցով դրանցից ազատվելը, իսկ դանակից՝ ոչ: Դատարանը արժանահավատ չի համարում մեղադրյալի ցուցմունքը, որով հայտնել է այն մասին, որ հայտնաբերված զենքը գտել էր և ցանկացել է տանել այդ պահին հանձնել ոստիկանություն, նշվածը հակասում է բոլոր վկաների տված ցուցմունքների բովանդակությանը, որոնք Դատարանը արժանահավատ է համարում: Ինչ վերաբերում է դեպքի վայրի պահին տարածքում եղած լուսավորությանը, քանի որ եղել է գիշերային ժամ, ապա վկա Լյուդվիգ Դանիելյանը դատարանում հայտնած ցուցմունքով հայտնել է, որ դեպքի վայրի տարածքը տեղ-տեղ շենքերի լուսավորությամբ լուսավորվել է, ուստի Մելս Էկտուբարյանը չէր կարող չտեսնել իրեն հետապնդող ոստիկաններին, ովքեր, համաձայն վկաների ցուցմունքների, եղել են համազգեստներով:
4.8. Գնահատելով գործում առկա ապացույցների համակցությունը՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են գործի լուծման համար:
4.9. Անդրադառնալով պաշտպան Գ.Մխիթարյանի կողմից սույն վարույթում առկա հանցագործության մասին հաղորդումն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ արված միջնորդությանը մանրամասները տե՛ս 17.02.2026 թվականի դատական նիստի արձանագրությունը և պաշտպանի եզրափակիչ ելույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այն մերժվել է, որի վերաբերյալ հիմնավորումները ներկայացված են սույն գործով 17.02.2026 թվականին Դատարանի կողմից կայացված որոշման պատճառաբանական մասում:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի կողմից եզրափակիչ ելույթով մեջբերված հիմնավորումներին, ապա հարկ է նշել, որ դրա վերաբերյալ Դատարանի դատողություներն ու գնահատականներն արտացոլված են սույն դատավճռի 4.7-րդ կետում:
5. Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
5.1. Մելս Արմենի Էկտուբարյանը չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների «ПМ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
5.2. Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն, 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
6. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
6․1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածը սահմանում է ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը, որի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...) »:
6.2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածը սահմանում է հրազենի, դրա հիմնական բաղկացուցիչ մասերի, ռազմամթերքի և այլ նյութերի, սարքերի, առարկաների ապօրինի շրջանառությունը, որի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: (...)»:
6․3․ Վերլուծելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանին առաջադրված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` դատարանը գտնում է, որ. 1) ապացուցված է Մելս Արմենի Էկտուբարյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, 2) ապացուցված է, որ մեղադրյալի կատարած արարքները հակաիրավական են և դրանց կատարման համար նախատեսվում է քրեական պատասխանատվություն, 3) ապացուցված է տվյալ արարքները մեղադրյալի կողմից կատարելը, 4) ապացուցված է մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
6.4. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության« պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացիª ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
6.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` 1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3 Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:
6.6. Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ:
6.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
6.8. ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
6.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը: ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես բ) հանցավորի անձը, գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները): Գարուշ Մադաթյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն՝ անդրադառնալով պատիժը նշանակելիս արարքի հանրային վտանգավորության գնահատման հարցին, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, ըստ որի՝ «(...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Մելս Էկտուբարյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանդիսանում են զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված, դիտավորությամբ կատարվող հանցանքներ, որոնք դասվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների թվին:
6.10. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին՝ դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում, իսկ անձը բնութագրող հանգամանքներից են մեղադրյալի առողջական վիճակը և դատվածություն չունենալը, որպիսիք Դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս:
6.11. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, մեղքի ձևը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա է պատժի: Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար որպես պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար՝ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 1 (մեկ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 4 (չորս) ամիս ժամկետով, որով էլ կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքներին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, ավելին՝ այն անհրաժեշտ և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը պետք է կրի:
6.12. Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս՝ դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
6.15. Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթով առկա է ընդհանուր 108.000 ՀՀ դրամ ծախս, որը կազմում է ստացված փորձաքննությունների եզրակացությունների գումարը, ուստի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն անհրաժեշտ է մեղադրյալից բռնագանձել հօգուտ պետական բյուջեի:
6.16. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված կալանքը փոփոխելու և վերացնելու հիմքեր առկա չեն և այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6.17. Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված ատրճանակը, պահեստատուփը և թվով 7 հատ փամփուշտները գտնվում են «ՀՀ ՔԿ փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ում, ուստի անհրաժեշտ է թողնել նրանց պահպանությանը, իսկ քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող դանակը անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ վարույթից անջատված մասով թիվ 12185324 վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 347-350-րդ հոդվածներով ՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ:
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար որպես պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել 12 ամիս ժամկետում:
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար Մելս Արմենի Էկտուբարյանին դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 1 (մեկ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 4 (չորս) ամիս ժամկետով:
4. Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
5. Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող դանակը վերադարձնել ՀՀ ՔԿ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ վարույթից անջատված մասով թիվ 12185324 վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
6. Մելս Արմենի Էկտուբարյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 108.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարութային ծախս:
7. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
8. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ԵԴ1/3266/01/24



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«15» դեկտեմբերի 2025թ. ք. Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ

մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մասիս Մելքոնյան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԴ1/3266/01/24 որոշումը,

ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը

1. Երևանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Մելս Արմենի Էկտուբարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, վերացնելու կամ ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որոշել է վերջինի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված վարչական հսկողությունը վերացնել, և մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։
3. 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/3266/01/24 վարույթի նյութեը, որոնք 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին փոխանցվել են դատավոր Լ.Աբգարյանի աշխատակազմին։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի՝ հատուկ վերանայման բողոքի պատասխանը։

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

4. Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ: Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների «ПМ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ: (...)»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԴ1/3266/01/24 որոշման մեջ նշել է. «(…) Քննության առարկա դարձած թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ 2025 թվականի փետրվարի 3-ին որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը՝ հետևյալ պայմաններով. ըստ Դատարանի որոշման վարչական հսկողության կրման ընթացքում Մելս Էկտուբարյանը պարտավոր է եղել շաբաթական 3 (երեք) անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում, ինչպես նաև վերջինիս արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ՀՀ, ք․Երևան Աթոյան անցուղի 9-րդ շենք 28 բնակարան հասցեն և ժամը 22:00-ից մինչև 08:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածք հանդիսացող՝ վերոնշյալ հասցեն: Դատարանն արձանագրում է, որ տարբեր ժամանակահատվածներում՝ սկսած 2025 թվականի ապրիլ ամսից, արձանագրվել են մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի կողմից իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողության պայմանների խախտումներ: Մասնավորապես. 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված գրության համաձայն՝ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի կողմից թույլ է տրվել որոշմամբ սահմանված պարտականությունների խախտում՝ 04.04.2025 թ. ժամը՝ 21:54-ից մինչև 00:37-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը, որին կից արձանագրության համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի զանգերին Մ.էկտուբարյանը չի պատասխանել, որից հետո ՀՀ ՆԳՆ ՁՊՎ հերթապահ մասից հարցում է կատարել և պարզել, որ շահառուն գտնվում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Էրեբունու բաժնում՝ թմրանյութ պահելու կասկածանքով: Հաջորդ խախտումը գրանցվել է 2025 թվականի հուլիսի 29-ին՝ ժամը 22:31-ից մինչև 22:52-ը՝ «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում», ինչպես նաև ս.թ. հուլիսի 20-ին՝ գրանցվել է «Տիրույթից դուրս» խախտման տեսակները, որին կից արձանագրությունում որպես պատճառաբանություն մեղադրյալը նշել է, որ տանից դուրս է եկել, քանի որ հորեղբայրն է մահացել: Հաջորդ խախտումը գրանցվել է 01.08.2025 թ. ժամը 22:00-ից մինչև 23:49-ը՝ բացակա մշտադիտարկման ընթացքում, որի մասին Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը հայտնել է, որ տան ճանապարհին է և շուտով տանը կլինի: Հաջորդ խախտումը արձանագրվել է 12.09.2025 թ. 23:30-ից մինչև 13.09.2025թ. 01:29-ը՝ «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում», որին որպես պատճառաբանություն մեղադրյալը հայտնել է, որ տան անդամներից մեկն իրեն լավ չէր զգում և գնացել է դեղատուն: Բացի վերը նշվածից, 2025 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված գրության համաձայն՝ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի տվյալներում 15.10.2025 թ.-ին ժամը 12:40-ից մինչև ժամը 18:42-ը պարբերաբար գրանցվել է «Տիրույթից դուրս», իսկ 16.10.2025թ.-ին ժամը 03:27-ից մինչև ժամը 08:06-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակները, որին կից արձանագրության համաձայն 16.10.2025թ.-ի ժամը 03:30-ից Մ.Էկտուբարյանը տեղորոշվել է Էրեբունու ոստիկանության բաժնում: Սույնի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է նաև, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին ստացվել է մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի դիմումն այն մասին, որ «...թիվ ԵԴ1/3266/01/24 մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը, ում նկատմամբ կիրառված է եղել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը, 16/10/2025թ. ժ. 03.00-ի սահմաններում ձերբակալվել է իր բնակարանից: Նրա նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քր. օրենսգրքի 46-166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, և կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու նպատակով ներկայացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 15.00-ին Դատարանը, քննարկելով քննիչի միջնորդությունը, որոշում է կայագրել հիմնավոր կասկածի բացակայության հիմքով այն մերժելու մասին: Հաշվի առնելով, որ պրոբացիայի ծառայության կողմից վերոնշյալի կապակցությամբ կարող են արձանագրված լինել խախտումներ, սույն տեղեկատվությունը խնդրում եմ ընդունել ի գիտություն: Բացի այդ, ցանկանում եմ տեղեկացնել, որ ներկա պահի դրությամբ Մելս Էկտուբարյանը ունի ընտանեկան խնդիրներ՝ տան անդամների հետ, որի պայմաններում վերջինս այսօր և առաջիկա օրերի ընթացքում ուղղակիորեն զրկված է տանը իր բնակության հասցեում գիշերելու հնարավորությունից: Այդ կապակցությամբ, Մելս Էկտուբարյանը ժամանակավոր բնակության համար տեղափոխվել է ք. Երևան Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոց, և խափանման միջոցի պահմանները կպահպանի նշված հյուրանոցում: Նշվածի մասին տեղեկացվել է նաև պրոբացիայի ծառայությանը: Հայտնելով վերոգրյալը, խնդրում եմ մինչև տան անդամների հետ ունեցած խնդիրների լուծումը, թույլատրել, որպեսզի Մ. Էկտուբարյանի ժամանակավորապես բնակվի ք. Երևան Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոցում, և այս կապակցությամբ արդեն իսկ գրանցված խախտումները համարել հարգելի»: Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի կողմից նախկինում արձանագրված խախտումը, մասնավորապես՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 16-ին արձանագրված խախտումները հարգելի համարելու վերաբերյալ պաշտպանի դիմումը ստանալուց հետո՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբցիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի գրությունն այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի տվյալներում՝ 19.10.2025 թ.-ին ժամը 22:00-ից մինչև ժամը 08:11-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը, ինչը փաստում է այն մասին, որր Մ.Էկտուբարյանը չի գտնվում իր մշտական բնակության հասցեում: Այնոււհետև ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգ է զանգահարել Մ.Էկտուբարյանը և հայտնել, որ այսուհետ բնակվելու է Թևոսյան 21/5 հասցեում: Որից հետո, կրկին անգամ, 21.10.2025թ. ժամը 22:00-ից մինչև 22.10.2025թ. ժամը 08:04-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը, որին որպես պատճառաբանություն Մ.Էկտուբարյանը հայտնել է, որ փոխել է իր բնակության հասցեն և բնակվելու է Թևոսյան 21/5 հասցեում: Բացի բնակության հասցեն փոխելը և ժամային սահմանափակումները խախտելը, արձանագրվել է նաև, որ վերջինս շաբաթական երեք անգամ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում գրանցվելու փոխարեն 20.10.2025թ.-27.10.2025թթ. ընթացքում գրանցվել է մեկ անգամ: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատական նիստի ընթացքում պաշտպանի կողմից Դատարանին է ներկայացվել գրավոր դիմում այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը 19.10.2025թ.-ից ժամանակավոր բնակության էր հաստատել ք.Երևան, Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոցում, սակայն ֆինանսական խնդիրներից ելնելով հյուրանոցից 23.10.2025թ.-ից տեղափոխվել և երկարաժամկետ բնակություն է հաստատել Արգիշտի փողոցի 11/4 շենքի 125-րդ բնակարանում: Դատարանն արձանագրում է, որ Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից նախազգուշացվելուց հետո մեղադրյալը միջոցներ չի ձեռնարկել իր նոր բնակության հասցեի մասին Դատարանին հայտնելու, ինչպես նաև իր կողմից արձանագրվող խախտումները այլևս բացառելու ուղղությամբ:
3.12. Հիմք ընդունելով վերոգրյալ իրավական և փաստական հանգամանքների համակարգված վերլուծությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը դատարանի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չի կատարում պատշաճ, արձանագրված են խախտումներ, որոնք Դատարանի կողմից համարվում են անհարգելի, քանի որ հիմնավոր պատճառաբանություն և համապատասխան փաստաթղթեր Դատարանին չեն ներկայացվել, ուստի առկա պայմաններում կիրառված վարչական հսկողություն խափանման միջոցը Դատարանի գնահատմամբ պիտանի խափանման միջոց լինել չի կարող և անհրաժեշտ է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և դատարանի կողմից իր վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովել վերջինիս ազատությունից զրկելու՝ կալանքի խափանման միջոցի կիրառմամբ, որը այս փուլում և պայմաններում հանդիսանում է այն բացառիկ խափանման միջոցը, որով կապահովվի մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:
Դատարանը, բոլոր դեպքերում առաջնորդվում է իրավունքի գերակայության, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքով, հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքի միջև արդարացի հավասարակշռության անհրաժեշտությամբ: Անհրաժեշտություն, որը պետք է բխի անձի ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակի(ների) միջև համամասնության ողջամիտ և հավասարակշված հարաբերակցությամբ: Գնահատելով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, Դատարանը հանգում է այն հետևությանը, որ սույն որոշման 3.1-3.12-րդ կետերում վերլուծված հանգամանքների միասնությունը, հնարավորություն են տալիս ողջամիտ դատողություններ անելու այն մասին, որ առկա պայմաններում մեղադրյալին ազատությունից զրկելը միայն կարող է ապահովել անհրաժեշտ և արդար նպատակներ, իսկ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քննության տվյալ փուլում կարող է ապահովվել միայն ավելի խիստ խափանման միջոցի՝ կալանքի կիրառման պայմաններում: (…)»:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.

6. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
«(…) Հատկանշական է, որ սույն գործով
1. հիմնական դատալսումներն արդեն իսկ ավարտվել են,
2. ապացուցողական զանգվածն ամբողջությամբ հետազոտվել,
3. վարույթային նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք ողջամիտ դիտարկման պայմաններում կհաստատեն այնպիսի էական նշանակություն ունեցող հանգամանքեր, ինչպիսին է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելը, նրա կողմից այլ հանցանքներ կատարելը կամ նրա կողմից իր վրա դրված պարտականությունների կատարումից խուսափելը։
Հատկանշական է նաև այն, որ
1․ Մեղադրյալի նկատմամբ կալանք տեսակի խափանման միջոց երբեք կիրառված չի եղել․ վարույթի սկզբնական պահից սկսած նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը։
2․ Հիմնական դատալսումների ավարտից հետո Դատարանը մեղմացրել է կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցը՝ կիրառելով վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք համակցված խափանման միջոցները։
Դատարանը տվյալ պարագայում կիրառել է ամենախիստ խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի չառնելով այն հանգամանքը, որ դրա հիմքերը իսպառ բացակայում են։ Մասնավորապես՝
Դատարանն ունի պարտականություն մեղադրյալի խափանման միջոցն ընտրելիս այնունամենայնիվ առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով և կիրառել նվազագույն խստության այն խափանման միջոցը, որն ի զորու կլինի մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու։ Միաժամանակ՝ դատարանն ունի պարտականություն պատճառաբանելու իր կողմից կիրառված խափանման միջոցի մեղադրյալի վարքագիծն ապահովելու նվազագույն հնարավոր միջոցը հանդիսանալու հանգամանքը։ Մինչդեռ դատարանը, հաշվի չառնելով այս պարտականությունների առկայությունը՝ կիրառել է հնարավոր ամենախիստ խափանման միջոցը, միաժամանակ չի պատճառաբանել, թե ինչու այլ՝ ավելի մեղմ խափանման միջոց(ներ)ը չէր կարող բավարար լինել քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված նպատակին հասնելու համար:
Այսպիսով, վերոգրյալի հիման վրա գալիս ենք այն եզրահանգման, որ Առաջին ատյանի քրեական դատարանը, խախտելով քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը, այն է՝ մեղադրյալի անձնական ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սկզբունքը, Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ նշանակել է կալանավորում խափանման միջոց, որի կապակցությամբ գտնում ենք, որ դրա հիմքում առկա չեն որևէ փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք բավարար կլինեն մեղադրյալի ազատության իրավունքի կանխավարկածը հաղթահարելու համար։ (...)
Սույն քրեական վարույթի քննության արդյունքում Դատարանը կիրառել է տնային կալանք խափանման միջոցը, որի համար հիմք է ընդունել այն հանգամանքը, որ վերջինս կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը։ Ինչպես պարզ դարձավ վերոգրյալից, դատարանի վերոնշյալ եզրահանգումը չունի դրա հիմքում դրվա որևէ պատշաճ ապացույց, որը կհիմնավորեր մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու վտանգի առկայությունը։
Գտնում ենք, որ առկա է մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունը չկատարելու նվազագույն վտանգ, որի շեմը գտնվում է այն մակարդակում, որ կարող է չեզոքացվել, անազատության (ազատության սահմանափակման) հետ չկապված այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների ընտրության պարագայում, ուստի առավել մեղմ խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառման անհրաժեշտության և հնարավորության հարցը ենթակա է լուծման վարույթի համապատասխան հանրային մասնակիցների կողմից՝ իրենց իրավասության սահմաններում»։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3266/01/24 գործով 31․10․2025թ․-ի դատական ակտը, մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել, կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք»։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.

7. Դատախազ Ա.Հեբոյանը գտել է, որ վիճարկվող որոշումն օրինական է և հիմնավոր, իսկ հատուկ վերանայման բողոքը՝ անհիմն և մերժման ենթակա։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը կալանքով փոխարինելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
9. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքից ազատված անձը չի կարող կրկին կալանավորվել նույն մեղադրանքով, եթե չեն հայտնաբերվել նոր էական հանգամանքներ, որոնք վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէին մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահին:
2. Եթե կալանքից ազատված անձը նորից է կալանավորվում, ապա նրան կալանքի տակ պահելու առավելագույն թույլատրելի ժամկետը որոշելիս հաշվարկվում է մինչև կալանքից ազատվելը կալանքի տակ նրա եղած ժամանակը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)» ։
10. Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, դրանք հաստատող փաստերի շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի անձի, վարքագծի, նրան մեղսագրվող արարքների բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, վարույթի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատարանը, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողությունը կալանքով փոխարինելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ կալանքից զատ այլ խափանման միջոցի կիրառումը կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Մելս Էկտուբարյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է՝ որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Մինչդեռ վիճարկվող դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավոր ռիսկերը, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։
Այսպես, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատել է նրա անձը, փաստացի դրսևորած վարքագիծը՝ իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողության պայմանները պարբերաբար խախտելու ձևով, որոնք համակցության մեջ թույլ են տալիս պատկերացում կազմել մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հնարավոր դրսևորումների վերաբերյալ ու բարձր գնահատել նրա կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու եղանակով ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների, այդ թվում՝ տնային կալանքի կիրառելիության հնարավորությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նախորդիվ կիրառված վարչական հսկողությունը և դրանով ուղեկցվող սահմանափակումները, այդ թվում՝ էլեկտրոնային հսկողությունն արդեն իսկ ցույց են տվել իրենց անբավարարությունը մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հարցում, հետևաբար Մելս Էկտուբարյանի վարքագծին վերաբերող՝ վերևում արձանագրված հանգամանքների համակցությունը ողջամիտ ու բավարար հիմք է տալիս արձանագրելու, որ կոնկրետ դեպքում, դատաքննության տվյալ փուլում կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց չի կարող ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Մելս Էկտուբարյանի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բովանդակում է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս քննարկման ենթակա հարցերի վերաբերյալ անհրաժեշտ և բավարար պատճառաբանություններ և դրանցից բխող իրավաչափ հետևություններ, որի պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը բավարար չեն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողությունը կալանք խափանման միջոցով փոխարինելու վերաբերյալ որոշմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, վարույթով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 վարույթով Երևանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3266/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 12-11-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 12-0567-24
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» Հ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2- ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << IM >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված << TIM >>, <<ANC>> և <<bañían 442>> մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Մելս
Ազգանուն Էկտուբարյան
Հայրանուն Արմենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 14.5
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.2
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 12-11-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Մասիս
Ազգանուն Մելքոնյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 14-11-2024
Որոշում Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

14.11.2024 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մելս Արմենի Էկտուբարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (նախաքննական համար՝ 12-0567-24),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մելս Արմենի Էկտուբարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ի գրությամբ՝ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/3266/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին մակագրվել և ս/թ նոյեմբերի 13-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

Մելս Արմենի Էկտուբարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ ժամը 17:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (ք. Երևան, Գյուլիքեխվյան 20, թիվ 7 դահլիճ):

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանի դատախազություն՝ Մ.Սահակյան
Կազմակերպության հասցե ք.Երևան, Մ.Խորենացու 162ա
Կազմակերպության տեսակ ԳԴ /ՀՀ գլխավոր դատախազություն եվ այլ դատախազություններ/
Դատավարության կողմեր
Անուն Մելս
Ազգանուն Էկտուբարյան
Հայրանուն Արմենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Գևորգ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-11-2024
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-11-2024
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/3266/01/24

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՓՈՓՈԽԵԼՈՒ, ԱՆՓՈՓՈԽ ԹՈՂՆԵԼՈՒ, ԱՅԼ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԸՆՏՐԵԼՈՒ ԿԱՄ ԱՐԴԵՆ ԻՍԿ ԸՆՏՐՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

27 նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Գ.Մանուչարյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի, պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանի, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի (ծնված 26.03.1998թ., բնակվող՝ ՀՀ ք. Երևան, Աթոյան անցուղի, 9 շենք, 28 բնակարան, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու, այլ խափանման միջոց կիրառելու և կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4.2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5.2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6.2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7.2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8.2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9.2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10.2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11.2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14.2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15.2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
2.Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ:
Այսպես.
այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << ПМ >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված << ПМ >>, <<AПC>> և <<Байкал 442>> մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
3. Դատական նիստի ընթացքում կողմերի ներկայացրած դիրքորոշումները.
3.1. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին տեղի ունեցած դատական նիստում հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանը հայտնեց, որ մեղադրյալը, գտնվելով ազատության մեջ, կարող է ազդել քրեական գործով անցնող վկաների վրա, ինչպես նաև կարող է խուսափել վարույթի քննությունից և կատարել նոր հակաիրավական արարք, գտնում է, որ տնային կալանքի հիմքերը շարունակում են առկա լինել, իսկ ավելի մեղմ խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի միջնորդեց կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել ևս 3 ամիս ժամկետով: (մանրամասն տես դատական նիստի արձանագրությունը):
3.2. Պաշտպան Գ.Մխիթարյանը հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում առկա էր միայն մտավախություն, որը արձանագրվել էր դատարանի կողմից, մասնավորապես՝ Մ.Էկտուբարյանին ապօրինի զենք իրացրած անձի ինքնությունը հայտնի չէր և կարող էր Մ.Էկտուբարյանը ազդեր դրա վրա, նշեց, որ ներկա պահին առարկայազուրկ են այդ հիմնավորումները, ուստի խոչընդոտելու մտավախությունը առկա չէ, հայտնեց, որ Մ.Էկտուբարյանը ունի հոգեկան առողջական խնդիրներ, նշեց, որ արարքի վտանգավորությունը և պատժի խստությունը չի կարող խափանման միջոցի հիմքեր հանդիսանալ, 5 ամիս է գտնվել է տնային կալանքի տակ, գտնում է, որ իրավաչափ չէ շարունակական կիրառել խափանման միջոց, միջնորդեց կիրառել այլ ավելի մեղմ խափանման միջոց: (մանրամասն տես դատական նիստի արձանագրությունը):
3.3.Մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը հայտնեց, որ միանում է պաշտպանի դիրքորոշմանը: (մանրամասն տես դատական նիստի արձանագրությունը):
4.Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
4.1. Հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածով սահմանված են խափան¬ման միջոցների տեսակները, որոնք հանդիսանում են կալանքը և այլընտրանքային խափան¬ման միջոցները:
Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
4.2. Քրեադատավարական օրենսդրության վերլուծություններից բխում է, որ օրենսդրական նման ձևակերպումը` կապված «հիմնավոր կասկած» եզրույթի հետ, չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է։ Կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում, անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է։ Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներ¬կայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնա-վորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանությունների համաձայն՝ ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը։ Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնա¬վորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապար¬տումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քննության փուլում»/տե´ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57/։ Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ դիրքորոշում է հայտնել նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը մի շարք վճիռներով: Մամմեդովն ընդդեմ Ադրբեջանի վճռով նշվել է, որ հանցանքը կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածը ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որը բավարար կլինի անաչառ դիտորդին համոզելու, որ տվյալ անձը հանցանք է կատարել: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ իրավանորմերը և դրանք համադրելով վարույթի փաստական հանգամանքների հետ՝ դատարանը ողջամտորեն գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի առնչությունն իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ արարքներին հաստատված է և հիմնավոր կասկածի անհրաժեշտ շեմը հաղթահարված է:
4.3. ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2018 թվականի հունիսի 26-ի ՍԴՈ-1421 որոշմամբ, արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն` «(...) գործը դատական քննության նախապատրաստելու փուլում դատարանն իր նախաձեռնությամբ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու կամ չընտրելու, կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրված լինելու դեպքում դրա հիմնավոր լինելու կամ չլինելու հարցը որոշելիս չի կարող ազատվել կողմերի կարծիքը լսելու պարտականությունից, և կողմերը չեն կարող զրկված լինել իրենց դիրքորոշումները ներկայացնելու հնարավորությունից: Հակառակ պարագայում՝ այն կարող է պարունակել վտանգ, որ դատարանն իր վրա է վերցնում մեղադրանքի կամ պաշտպանության գործառույթներ: Բացի դրանից, դատարանը զրկվում է հարցը բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննելու փաստացի հնարավորությունից, որի երաշխավորման կարևոր նախապայման է նաև կողմերի կարծիքները, փաստարկները, դիրքորոշումները լսելը: Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ անձնական ազատության սահմանադրական իրավունքի սահմանափակումն իրավաչափ է միայն դատարանի որոշմամբ, որն ընդունվել է դատական նիստում՝ դատարանի կողմից կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, ինչպես նաև ընտրված կալանքի հիմքերի և հիմնավորումների համակողմանի և անաչառ քննության, այդ թվում՝ մեղադրյալի կամ նրա պաշտպանի՝ իր դիրքորոշումը դատարանին ներկայացնելու հնարավորության առկայության դեպքում(…)»:
4.4. Դատարանը, լսելով դատավարության կողմերի կարծիքը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ժորա Ռաֆիկի Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
4.5. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»:
4.6. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր անձ ունի ազատության և անձեռնմխելիության իրավունք: 2. Ոչ ոք չի կարող արգելանքի վերցվել և պահվել անազատության մեջ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերով և կարգով: (…) »: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` (…)2.կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին (…)»:
4.7. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք գործերով (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշման 10-րդ կետը և այլն) արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ընդհանրական վերլուծությունից հետևում է, որ կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում` այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն՝ կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը: Կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Ուստի, վերոնշյալ բացառիկության չափանիշից բխում է, որ անձը պետք է ենթարկվի նախնական կալանքի հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում. 1) առկա է ողջամիտ կասկած, որ անձը կատարել է իրավախախտում, և 2) առկա են հիմնավոր պատճառներ կարծելու, որ ազատության մեջ գտնվելով նա կարող է` ա) դիմել փախուստի, կամ բ) կատարել նոր հանցագործություն, կամ գ) խոչընդոտել արդարադատության իրականացմանը, կամ դ) լուրջ վտանգ ներկայացնել հանրային կարգին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանության համաձայն` ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում» (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.-F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57): «Հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» եզրույթին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով առ այն, որ. «(…) անձի կալանավորումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի ա) անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և բ) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը: (…) Մեկնաբանելով անձի ազատության սահմանափակման համար անհրաժեշտ պայմանը՝ հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկած առ այն, որ նա իրավախախտում է կատարել, ընդ որում` յուրաքանչյուր դեպքում կասկածը պետք է լինի ողջամիտ: (…) Դիրքորոշում սահմանելով այն մասին, որ կասկածը պետք է լինի ողջամիտ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է: Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը` քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին: (…) Կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննարկման արդյունքներով դատարանը` ա) պետք է արձանագրի հիմնավոր կասկածի առկայությունը կամ բացակայությունը, բ) պետք է պարզի կալանավորման մյուս պայմանների առկայությունը, գ) այն դեպքում, երբ դատարանը կհանգի այն հետևության, որ վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայացրած նյութերը բավարար են արձանագրելու, որ առկա է անձի կողմից հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, և միաժամանակ կալանավորման մյուս պայմանները նույնպես առկա են, ապա պետք է կայացնի հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում այն մասին, թե արդյոք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերի առկայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունը ևս պետք է հիմնավորված լինի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված համապատասխան տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (…)» (տե՛ս Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման 19-րդ և 21-րդ կետեր):
4.8. Դատարանը, քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, փաստում է, որ դեռևս առկա են կալանք խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, այսինքն հիմնավոր կասկածը և խափանման միջոցի նպատակ հանդիսացող հիմնավորումն, այն է՝ մեղադրյալը կարող է ապօրինի ազդեցություն ունենալ քրեական գործի քննության վրա, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը գտնվում է քննության սկզբնական փուլում, դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա գրավոր ապացույցները, իրեղեն ապացույցները, ինչպես նաև չեն հարցաքննվել քրեական գործով անցնող վկաները, միաժամանակ պետք է նշել, որ ողջամիտ մտավախություն կա այն մասին, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը կարող է դիմել փախուստի, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ համաձայն ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից ներկայացված հաղորդմանը՝ Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեի մոտակայքում ոստիկանները տեսել են արական սեռի մի անձի, ով ոստիկանական համազգեստով անձին տեսնելուց հետո դիմել է փախուստի և միայն հետապնդելուց հետո հնարավոր է եղել կանխել նրա փախուստը, որից հետո պարզվել է, որ այդ անձը հանդիսանում է Մելս Էկտուբարյանը, ինչի պայմաններում համակցությամբ գնահատելով նաև մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանին մեղսագրվող արարքի ծանրությունը, որը թեև չի կարող խափանման միջոցի ինքնուրույն հիմք հանդիսանալ, սակայն այլ հիմքի հետ համակցությամբ էական նշանակություն ունի մեղադրյալի հետագա հնարավոր վարքագիծը կանխատեսելու համար, Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական վարույթից խուսափելու մտավախությունը:
4.9. Անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային ցանկացած խափանման միջոց չունի այնպիսի գործիքակազմ, որը թույլ կտար զսպել Դատարանի մոտ առկա մտավախությունները, ուստի վերոգրյալ հանգամանքները հաշվի առնելով Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները քննության ներկա փուլում ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծը:
4.10. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի ընթացքում մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովել հնարավոր չէ վերոհիշյալ հիմնավորումներով, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-118-րդ, 122-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի (ծնված 26.03.1998թ., բնակվող՝ ՀՀ ք. Երևան, Աթոյան անցուղի, 9 շենք, 28 բնակարան, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը թողնել անփոփոխ:
2. Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարացնել 3 երեք ամիս ժամանակով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 28-ը:
3. Մելս Արմենի Էկտուբարյանին պարտավորեցնել 2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ից չլքել ք․Երևան Աթոյան անցուղի 9-րդ շենք 28 բնակարան հասցեն։
4. Դատարանի 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ սահմանված մյուս սահմանափակումները վերացնել։
5. Որոշման օրինակը տրամադրել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայությանը:
6. Որոշման օրինակը տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
7. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-01-2025
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 09-01-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-02-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-02-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 03-02-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի փոխելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3266/01/24

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ
ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«03» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ Ա.Մանասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Հոբոյանի, պաշտպան Գ.Մխիթարյանի, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, այլ խափանման միջոց կիրառելու և այն նույնը թողնելու վերաբերյալ հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4.2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5.2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6.2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7.2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8.2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9.2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10.2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11.2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14.2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15.2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
1.17. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
2.Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ:
Այսպես.
այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << ПМ >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված << ПМ >>, <<AПC>> և <<Байкал 442>> մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
3. Դատական նիստի ընթացքում կողմերի ներկայացրած դիրքորոշումները.
3.1. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տեղի ունեցած դատական նիստում պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանը միջնորդել է մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոփոխել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառվել էր քրեական գործով անցնող վկաների վրա ապօրինի ազդեցությունը բացառելու նպատակով, իսկ ներկա պահին արդեն իսկ հարցաքննվել են բոլոր վկաները, ինչպես նաև նշել են, որ ոստիկանները երբ հայտնել են, որ ոստիկաններ են, Մելս Էկտուբարյանը դադարել է փախնել, այդ հանգամանքներով պայմանավորված միջնորդում է իր վստահորդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխել, քանի որ կիրառված խափանման միջոցը խիստ է, խնդրեց կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց: մանրամասն տե´ս նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հանրային մեղադրող Արթուր Հեբոյանն առարկել է ներկայացված միջնորդության դեմ: մանրամասն տե´ս նիստի արձանագրությունը:
3. Դատարանի պատճառաբանությունները և իրավական վերլուծությունը.
3.1. Քննարկելով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքն անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու, կամ ժամկետը երկարաձգելու հարցը ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը, լսելով կողմերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
3.2. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով (…)
3.3. ,,Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին,, Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն ՝ ,, յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) Բ. Անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով. Գ. Անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու մարմնի ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար(…):
3.4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածը կարգավորում է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցի քննարկումը, համաձայն որի ՝ Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը: Քրեադատավարական կարգավորումը ներառված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 10-րդ բաժնի դատաքննությունն առաջին ատյանում 42-րդ գլխում նախնական դատալսումներ:
3.5. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցներ կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2.Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը (...):
3.6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածը սահմանում է խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափությունը համաձայն որի ՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է` 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ:
3.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածը կարգավորում է կալանքի իրավաչափության առանձնահատկությունները, համաձայն որի ՝ 1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը: 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի` այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:
3.8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածը կարգավորում է կալանքի ժամկետները համաձայն որի ՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: 2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները: 3. Մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետն է` 1) չորս ամիս` ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում. 2) վեց ամիս` միջին ծանրության հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում (...):
3.9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածը կարգավորում է կալանքից ազատելը համաձայն որի ՝ 1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե` 1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը (...):
3.10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածը կարգավորում է վարչական հսկողությունը համաձայն որի՝ 1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը` համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում` վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
3.11. Վերը շարադրված իրավական նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձենմխելիության իրավունքը ՀՀ Սահմանադրությամբ և Կոնվենցիայով երաշխավորված հիմնական իրավունքներից է, որը մարդու այլ հիմնական իրավունքների հետ մեկտեղ, ՀՀ Սահմանադրությամբ ճանաչվում է անօտարելի և բարձրագույն արժեք ՀՀ սահմանադրություն 3-րդ հոդված. ուստի մարդու այդ հիմնական իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս՝ անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքները բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքից (տե´ս Ասլան Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 18-րդ և 22-րդ կետերը):
3.12. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը բազմաթիվ նախադեպային որոշումներում, մասնավորապես Արա Հարությունյանն ընդդեմ Հայաստանի վճռով սահմանել է հետևյալը (...) 48. Դատարանը կրկին նշում է, որ, Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետին համապատասխան իր հաստատված նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ հիմնավոր կասկածի շարունակական առկայությունն առ այն, որ ձերբակալված անձը կատարել է հանցանք, շարունակական կալանքի իրավաչափության համար sine qua non (պարտադիր պայման) է, սակայն որոշ ժամանակ անց այն դառնում է ոչ բավարար: Նման դեպքերում Դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք դատական մարմինների կողմից ներկայացված այլ հիմքերով շարունակվում է հիմնավորված լինել ազատությունից զրկելը: Այն դեպքում, երբ նման հիմքերը «հիմնավոր» են և «բավարար», Դատարանը պետք է պարզի նաև, թե ազգային իրավասու մարմինները, վարույթն իրականացնելիս, դրսևորել են արդյոք «պատշաճ ջանասիրություն» (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Լաբիթան ընդդեմ Իտալիայի [ՄՊ] [Labita v. Italy [GC]], թիվ 26772/95, § 153, ՄԻԵԴ 2000-IV, և Իդալովն ընդդեմ Ռուսաստանի [ՄՊ] [Idalov v. Russia [GC]], թիվ 5826/03, § 140, 2012 թվականի մայիսի 22): 49. Դատարանը նաև վճռել է, որ կալանքի ցանկացած ժամկետի համար հիմնավորումը` անկախ դրանց կարճ լինելու հանգամանքից, պետք է համոզիչ ձևով ապացուցվի մարմինների կողմից: Ողջամիտ կասկածի առկայությունից բացի` դատական իշխանություն իրականացնող պաշտոնատար անձի կողմից կալանավորման համար «հիմնավոր» և «բավարար» պատճառներ ներկայացնելու պահանջն արդեն իսկ կիրառվում է նախնական կալանք նշանակելու մասին առաջին որոշումը կայացնելու ժամանակ, այսինքն` ձերբակալելուց «անմիջապես» հետո (տե՛ս Բուզաջին ընդդեմ Մոլդովայի Հանրապետության [ՄՊ] [Buzadji v. the Republic of Moldova [GC]], թիվ 23755/07, §§ 87 և 102, 2016 թվականի հուլիսի 5): Ընդ որում, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս մարմինները պարտավոր են դիտարկել այլընտրանքային միջոցներ` դատաքննությանը նրա ներկայությունն ապահովելու համար (տե՛ս Յաբլոնսկին ընդդեմ Լեհաստանի [Jablonski v. Poland], թիվ 33492/96, § 83, 2000 թվականի դեկտեմբերի 21, և Իդալովի գործը, վերևում հիշատակված, § 140): Ազգային դատական մարմինները, պետք է հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ուսումնասիրեն հանրային շահի վերոնշյալ պահանջի առկայությանը հակասող կամ այն հաստատող կամ 5-րդ հոդվածի կանոնից շեղումը հիմնավորող բոլոր փաստերը և պետք է դրանք նշեն ազատ արձակման գանգատների վերաբերյալ իրենց որոշումներում: Հիմնականում այդ որոշումներում ներկայացված պատճառների և դիմումատուի կողմից իր բողոքներում լավ հիմնավորված փաստերի շնորհիվ է, որ Դատարանին կոչ է արվել որոշելու այն հարցը, թե արդյոք տեղի է ունեցել 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի խախտում, թե ոչ (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Բուզաջիի գործը, վերևում հիշատակված, §§ 89 և 91): Ազատ արձակելուն կողմ և դեմ փաստարկները չպետք է լինեն ընդհանուր և վերացական (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Սմիրնովան ընդդեմ Ռուսաստանի [Smirnova v. Russia], թիվ 46133/99 և 48183/99, § 63, ՄԻԵԴ 2003-IX (քաղվածքներ), Բեկչիևն ընդդեմ Մոլդովայի [Becciev v. Moldova], թիվ 9190/03, § 56, 2005 թվականի հոկտեմբերի 4, Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի [Piruzyan v. Armenia], թիվ 33376/07, § 92, 2012 թվականի հունիսի 26, Զայիդովն ընդդեմ Ադրբեջանի [Zayidov v. Azerbaijan], թիվ 11948/08, § 57, 2014 թվականի փետրվարի 20, և Մերչեպն ընդդեմ Խորվաթիայի [Mercep v. Croatia], թիվ 12301/12, § 79, 2016 թվականի ապրիլի 26):
3.13. Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի բաղադրիչը դատական մարմիններին չի ընձեռում ընտրություն կատարելու հնարավորություն ՝ կամ մեղադրյալին ներկայացնել դատական քննության ողջամիտ ժամկետում, կամ նրան պայմանականորեն ազատ արձակել մինչև դատը: Նախքան դատապարտվելը նա պետք է անմեղ համարվի , և քննարկվող այս դրույթի նպատակն է ըստ էության պահանջել, որպեսզի նա պայմանականորեն ազատ արձակվի այն պահից երբ նրա կալանքը շարունակելը դադարում է ողջամիտ լինել: Այն հարցը թե արդյոք նախնական կալանքի տակ անցկացրած ժամկետը ողջամիտ է, չի կարող գնահատվել վերացական մակարդակում: Մեղադրյալի կալանքի տակ մնալու ողջամիտ լինելը պետք է գնահատել՝ ելնելով կոնկրետ գործի փաստերից և առանձնահատկություններից, ուստի կալանքը երկարացնելը կարող է կոնկրետ գործով հիմմնավորված լինել միայն այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն հանրային շահի իսկական պահանջի կոնկրետ վկայություններ, որոնք ի հեճուկս անմեղության կանխավարկածի, ավելի ծանրակշիռ են, քանանձի ազատությունը հարգելու՝ կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածում ամրագրված կանոնը: Հիմնավոր կասկածի պահպանումը կալանքը շարունակելու օրինականության պարտադիր պայման է: Բայց երբ ներպետական դատական մարմինները ձերբակալումից հետո առաջին անգամ անհապաղ քննում են ձերբակալվածի նկատմամբ նախնական կալանքկիրառելու հարցը, այդ կասկածն այլևս բավարար չէ, և իրավասու մարմինները պարտավոր են նաև ներկայացնել կալանքը հիմնավորող այլ վերաբերելի և բավարար հիմքեր Merabishvili v. Georgia GC §222: Երբ այդ հիմքերը շարունակում են հիմնավորել ազատությունից զրկելը, Եվրոպական դատարանը պետք է նաև համոզված լինի, որ ներպետական իրավասու մարմինները վարույթն իրականացրել են առանձնակի ջանասիրությամբ: Կալանքի գրեթե ինքնաբերական երկարացումը հակասում է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված երաշխիքներին Tase v. Romania §40: Իշխանություներն են պարտավոր ապացուցել նախնական կալանքի երկարացումը հիմնավորող պատճառների գոյությունը Merabishvili v. Georgia GC §234 Այդ հարցում ապացուցման բեռը չպետք է տեղափոխել մյուս կողմի վրա է կալանավորված անձից պահանջելով ապացուցել իրեն ազատ արձակելը հիմնավորող պատճառների գոյությունը: Եթե եղել են անձի կալանքը հիմնավորող հնարավոր հանգամանքներ, սակայն դրանք չեն նշվել ներպետական որոշումներում Եվրոպական դատարանի գործառույթը չէ այդ հանգամանքները պարզելը՝ այդպիսով փոխարինելով գանգատաբերի կալանքի վերաբերյալ ներպետական իրավասու մարմիններին Giorgi Nikalashvili v. Georgia §77: Արդարադատության իրականացման նկատմամբ հանրային վերահսկողությունը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ կայացվում են պատճառաբանված որոշումներ Tase v. Romania §41:
3.14. Արագության և պատշաճ ջանասիրության վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Արմանի դա Սիլվան ընդդեմ Միացյալ Թագավորության ՄՊ §305 գործով նշել է, որ 2-րդ հոդվածը պահանջում է, որ քննություներն հապաղումների և պատշաճ ջանասիրությամբ: Դատարանն ընդունում է, որ կարող են գոյություն ունենալ առանձին իրավիճակներում քննության ընթացքը խոչնդոտող արգելքներ և դժվարություններ, այնուամենայնիվ իրավասու մարմինների գործողություններն ու արձանագնքները այդպիսի խոչնդոտներին պետք է լինեն ժամանակին, արդյունավետ և համաչափ, քանի որ դեպքից որոշակի ժամանակահատված անցնելու փաստը կարող է ոչ միայն բացասաբար անրադառնալ քննության վրա (…): Քննության բարդությունը և առանձնահատկությունները գործոններ են, որոնք պետք է հաշվի առնել ՝ պարզելու համար, թե արդյոք իրավասու մարմինները վարույթն իրականացրել են հատուկ ջանասիրությամբ  Scot v. Spain § 74:
3.15. ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանը թիվ ԵԴ/0479/06/19 գործով 18 փետրվարի 2022 թվականին կայացված որոշմամբ նախադեպի ուժով սահմանել է հետևյալը (…) 13.1. Անդրադառնալով կալանքի ժամկետի երկարացման հարցին՝ Վճռաբեկ դատարանն Ասլան Ավետիսյանի գործով կայացված որոշման շրջանակներում ընդգծել է, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը կարող է երկարացվել հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում. ա) շարունակում են առկա լինել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերն ու պայմանները կամ ի հայտ են եկել անձին կալանքի տակ պահելու նոր հիմքեր. բ) գործի քննությունն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորվել է անհրաժեշտ ջանասիրություն` ապահովելու գործի քննության ընթացքը (6): Մասնավորապես, հիմնավոր կասկածի կենսունակությունը, համաձայն որի՝ ձերբակալված անձն է կատարել հանցագործությունը sine qua non պայման է կալանքի երկարաձգման օրինականության համար, սակայն ժամանակի ընթացքում այն այլևս բավարար չէ կալանքի երկարաձգումն արդարացնելու համար։ Երբ «հիմնավոր կասկածի» առկայությունն այլևս բավարար չէ կալանքի հետագա երկարացման համար, պետք է հիմնավորվի, թե արդյո՞ք անազատության մեջ պահելու հիմքերը շարունակում են լինել «հիմնավոր» և «բավարար», (…)։
3.16. Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի նյութական պահանջներից է կալանքի հիմնավորվածության ըստ էության քննելը, որի շրջանակներում Ա/«պաշտոնատար անձը» պարտավոր է քննության առնել կալանքը հավաստող կամ հերքող հանգամանքները և, հղում կատարելով իրավական չափանիշներին, որոշել թե արդյոք առկա են կալանքը հիմնավորող պատճառներ Schiesser v. Switzerland, § 31 Pantea v. Romania § 231  Այլ կերպ ասած ՝ 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պահանջվում է, որպեսզի դատական պաշտոնատար անձը քննարկի կալանքի հիմնավորվածությունն ըստ էության: Հարցերչը որոնք դատական պաշտոնյան պետք է քննի, չեն սահմանափակվում օրինականության խնդրով: 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պահանջվող քննությունը , որի նպատակն է պարզել անձին ազատությունից զրկելու հիմնավորվածությունը, պետք է բավականաչափ լայն լինի, որպեսզի անրադառնա կալանքը հաստատող կամ հերքող տարաբնույթ հանգամանքներին Aquilina v. Malta GC §52:
Բ/ազատ արձակելու իրավասությունը՝ եթե կալանքը հիմնավորող պատճառներ չկան, ապա պաշտոնատար անձը պետք է իրավասություն ունենա ՝ կայացնելու կալանվորված անձին ազատ արձակելու մասին պարտադիր իրավաբանական ուժ ունեցող որոշում Assenov and Others v. Bulgaria , § 146, Nikolova v. Bulgaria GC § 49 :
Գ/ Ողջամիտ ժամկետում դատաքննության կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունքը (5-րդ հոդվածի 3-րդ մաս) Այն հարցը թե արդյոք նախնական կալանքի տակ անցկացրած ժամկետը ողջամիտ է, չի կարող գնահատվել վերացական մակարդակում: Մեղադրյալի կալանքի տակ մնալու ողջամիտ լինելը պետք է գնահատել ելնելով կոնկրետ գործի փաստերից և առանձնահատկություններից: Ուստի կալանքը երկարացնելը կարող է կոնկրետ գործով հիմնավորված լինել միայն այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն հանրային շահի իսկական պահանջի կոնկրետ վկայություններ, որոնք ի հեճուկս անմեղության կանխավարկածի ավելի ծանրակշիռ են, քանի անձի ազատությունը հարգելու ՝ կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածում ամրագրված կանոնը:
3.17. Ամփոփելով ՀՀ Սահմանադրության, քրեադատավարական կարգավորումները, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանի նախադեպային որոշումները, դրանք համադրելով քննության առարկա դարձած իրավական հարցերի հետ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ամենախիստ միջամտությունն անձի ազատությանը նրան ազատությունից զրկելն է, որի անհրաժեշտությունը թույլատրելի է օրենքով հստակ սահմանված խիստ անհրաժեշտությամբ՝ օգնելու հանցագործությունների քննությանը կամ պաշտպանելու հանրային և պետական շահը հնարավոր ոտնձգություններից, սակայն պետական այս շահը կամ նպատակը չի կարող օգտագործվել իրավասու մարմինների կողմից կամայականորեն: Դատական վերահսկողության նպատակը կայանում է երաշխավորել ազատությունից զրկելու յուրաքանչյուր դեպքով դրա օրինական և հիմնավորված լինելու հանգամանքը: Դատարանի վերահսկողության առանցքային խնդիրներից է կիրառված միջոցի անհրաժեշտությունը և պետք է երաշխավորվի, որ ազատության յուրաքանչյուր կորուստն օրինական է, հիմնավորված և անհրաժեշտ, իսկ այս չափորոշիչների համակցությունը կազմում է դրա իրագործման թույլատրելի նպատակը, ինչին ձգտում է իրավասու մարմինը: Ցանկացած դեպքում, երբ կալանքը դադարում է հիմնավորված, անհրաժեշտ կամ արդարացված լինել, պետք է անմիջապես հանգի ազատ արձակման: Քննության առարկա դարձած թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործով Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանը տևական է գտնվում է տնային կալանքի տակ, վարույթով հիմնական դատալսումներն արդեն իսկ ավարտվել է, ապացուցողական զանգվածն ամբողջությամբ հետազոտվել, իսկ վարույթային նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական հանգամանքներ որոնք ողջամիտ դիտարկման պայմաններում կհաստատեն այնպիսի էական նշանակություն ունեցող հանգամանքեր ինչպիսին է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելը, նրա կողմից այլ հանցանքներ կատարելը կամ նրա կողմից իր վրա դրված պարտականությունների կատարումից խուսափելը, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ դադարել է անձին տնային կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը:
3.18. Դատարանը, բոլոր դեպքերում առաջնորդվում է իրավունքի գերակայության, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքով, հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքի միջև արդարացի հավասարակշռության անհրաժեշտությամբ: Անհրաժեշտություն, որը պետք է բխի անձի ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակի(ների) միջև համամասնության ողջամիտ և հավասարակշված հարաբերակցությամբ: Գնահատելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրան բնութագրող էական հանգամանքները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն որոշման 3.15-5.18. կետերում վերլուծված հանգամանքների միասնությունը, հնարավորություն են տալիս ողջամիտ դատողություններ անելու այն մասին, որ առկա պայմաններում ազատությունից զրկելը չի ապահովում անհրաժեշտ և արդար նպատակներ, ուստի մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քննության տվյալ փուլում կարող է ապահովվել ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ, այն է՝ վարչական հսկողություն խափանման միջոցը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 118, 119, 120, 124,316 հոդվածներով Դատարանը ՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1․ Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց «տնային կալանքը» փոփոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել «վարչական հսկողությունը», որի ընթացքում պարտավոր է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում:
2․ Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանին արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ՀՀ, ք․Երևան Աթոյան անցուղի 9-րդ շենք 28 բնակարան հասցեն:
3․ Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանին արգելել ժամը 22:00-ից մինչև 08:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածք հանդիսացող՝ ՀՀ, ք․Երևան Աթոյան անցուղի 9-րդ շենք 28 բնակարան հասցեն:
4․ Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության Պրոբացիայի ծառայությանը:
5․ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-03-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 27-03-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Պաշտպանի դիումի հիմքով
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-05-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-06-2025
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-08-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 23-09-2025
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 23-09-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նախագահող դատավորի արձակուրդում գտնվելու պատճառով
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 31-10-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 31-10-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/3266/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ
ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԱՅԼ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«31» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի, պաշտպան՝ Գ.Մխիթարյանի, մեղադրյալ՝ Մ.Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, այլ խափանման միջոց կիրառելու և այն նույնը թողնելու վերաբերյալ հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4.2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5.2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6.2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7.2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8.2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9.2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10.2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11.2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14.2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15.2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
1.17. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը և որպես խափանման միջոց ընտրել է վարչական հսկողությունը:
1.18. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը և որպես խափանման միջոց ընտրել է վարչական հսկողությունը:
2.Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ:
Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << ПМ >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
2.Դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները.
2.1. Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանը հայտնել է այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի ձերբակալումից ինքը ևս տեղյակ է, քանի որ գործը քննվում է իր հսկողության վարչական շրջանի քննչական բաժնում: Գտնում է, որ պետք է նախազգուշացում տալ մեղադրյալին և խախտումները կրկնելու դեպքում քննարկել խափանման միջոցը փոփոխելու հարցը:
Դատարանը կողմերին պարզաբանել է, որ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը հասցեն փոխելուց հետո չի գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում և Պրոբացիայի ծառայության կողմից հեռախոսազանգի միջոցով զգուշացվելուց հետո միջոցներ չի ձեռնարկել շաբաթական 3 անգամ գրանցվելու և խախտումներ թույլ չտալու համար:
Պաշտպանը հայտնել է, որ հնարավորություն չի եղել Դատարանին ավելի շուտ տեղեկացնել մեղադրյալի բնակության հասցեի փոփոխության մասին, քանի որ հոկտեմբերի 16-ից գտնվել է ձերբակալվածների պահման վայրում, որից հետո էլ ընտանիքի անդամների հետ ունեցած խնդիրների պատճառով տեղափոխվել է Թևոսյան փողոցում գտնվող հյուրանոց, որից հետո էլ ընկերների կողմից տրամադրվել է Արգիշտի փողոցում գտնվող բնակարանը և այս պահին մեղադրյալն այնտեղ է բնակվում մանրամասն տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
Պաշտպան Գ.Մխիթարյանի կողմից Դատարանին է ներկայացվել դիմում՝ թվագրված 23.10.2025 թվականով:
3. Դատարանի պատճառաբանությունները և իրավական վերլուծությունը.
3.1. Քննարկելով Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու կամ այլ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը, լսելով կողմերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
3.2. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով (…):
3.3. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) Բ. Անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով. Գ. Անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու մարմնի ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…):
3.4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ:
3.5. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ:3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին:5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:
3.6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:
3.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները:3. Մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետն է`1) չորս ամիս` ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում.2) վեց ամիս` միջին ծանրության հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում.3) տասը ամիս` ծանր հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում.4) տասներկու ամիս՝ առանձնապես ծանր հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում:4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:
3.8. Վերը շարադրված իրավական նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձենմխելիության իրավունքը ՀՀ Սահմանադրությամբ և Կոնվենցիայով երաշխավորված հիմնական իրավունքներից է, որը մարդու այլ հիմնական իրավունքների հետ մեկտեղ, ՀՀ Սահմանադրությամբ ճանաչվում է անօտարելի և բարձրագույն արժեք ՀՀ սահմանադրություն 3-րդ հոդված. ուստի մարդու այդ հիմնական իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս՝ անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքները բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքից (տե´ս Ասլան Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 18-րդ և 22-րդ կետերը):
3.9. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը բազմաթիվ նախադեպային որոշումներում, մասնավորապես՝ Արա Հարությունյանն ընդդեմ Հայաստանի վճռով սահմանել է հետևյալը. «(...) 48. Դատարանը կրկին նշում է, որ, Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետին համապատասխան իր հաստատված նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ հիմնավոր կասկածի շարունակական առկայությունն առ այն, որ ձերբակալված անձը կատարել է հանցանք, շարունակական կալանքի իրավաչափության համար sine qua non (պարտադիր պայման) է, սակայն որոշ ժամանակ անց այն դառնում է ոչ բավարար: Նման դեպքերում Դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք դատական մարմինների կողմից ներկայացված այլ հիմքերով շարունակվում է հիմնավորված լինել ազատությունից զրկելը: Այն դեպքում, երբ նման հիմքերը «հիմնավոր» են և «բավարար», Դատարանը պետք է պարզի նաև, թե ազգային իրավասու մարմինները, վարույթն իրականացնելիս, դրսևորել են արդյոք «պատշաճ ջանասիրություն» (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Լաբիթան ընդդեմ Իտալիայի [ՄՊ] [Labita v. Italy [GC]], թիվ 26772/95, § 153, ՄԻԵԴ 2000-IV, և Իդալովն ընդդեմ Ռուսաստանի [ՄՊ] [Idalov v. Russia [GC]], թիվ 5826/03, § 140, 2012 թվականի մայիսի 22): 49. Դատարանը նաև վճռել է, որ կալանքի ցանկացած ժամկետի համար հիմնավորումը` անկախ դրանց կարճ լինելու հանգամանքից, պետք է համոզիչ ձևով ապացուցվի մարմինների կողմից: Ողջամիտ կասկածի առկայությունից բացի` դատական իշխանություն իրականացնող պաշտոնատար անձի կողմից կալանավորման համար «հիմնավոր» և «բավարար» պատճառներ ներկայացնելու պահանջն արդեն իսկ կիրառվում է նախնական կալանք նշանակելու մասին առաջին որոշումը կայացնելու ժամանակ, այսինքն` ձերբակալելուց «անմիջապես» հետո (տե՛ս Բուզաջին ընդդեմ Մոլդովայի Հանրապետության [ՄՊ] [Buzadji v. the Republic of Moldova [GC]], թիվ 23755/07, §87 և 102, 2016 թվականի հուլիսի 5): Ընդ որում, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս մարմինները պարտավոր են դիտարկել այլընտրանքային միջոցներ` դատաքննությանը նրա ներկայությունն ապահովելու համար (տե՛ս Յաբլոնսկին ընդդեմ Լեհաստանի [Jablonski v. Poland], թիվ 33492/96, §83, 2000 թվականի դեկտեմբերի 21, և Իդալովի գործը, վերևում հիշատակված, §140): Ազգային դատական մարմինները, պետք է հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ուսումնասիրեն հանրային շահի վերոնշյալ պահանջի առկայությանը հակասող կամ այն հաստատող կամ 5-րդ հոդվածի կանոնից շեղումը հիմնավորող բոլոր փաստերը և պետք է դրանք նշեն ազատ արձակման գանգատների վերաբերյալ իրենց որոշումներում: Հիմնականում այդ որոշումներում ներկայացված պատճառների և դիմումատուի կողմից իր բողոքներում լավ հիմնավորված փաստերի շնորհիվ է, որ Դատարանին կոչ է արվել որոշելու այն հարցը, թե արդյոք տեղի է ունեցել 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի խախտում, թե ոչ (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Բուզաջիի գործը, վերևում հիշատակված, §89 և 91): Ազատ արձակելուն կողմ և դեմ փաստարկները չպետք է լինեն ընդհանուր և վերացական (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Սմիրնովան ընդդեմ Ռուսաստանի [Smirnova v. Russia], թիվ 46133/99 և 48183/99, §63, ՄԻԵԴ 2003-IX (քաղվածքներ), Բեկչիևն ընդդեմ Մոլդովայի [Becciev v. Moldova], թիվ 9190/03, §56, 2005 թվականի հոկտեմբերի 4, Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի [Piruzyan v. Armenia], թիվ 33376/07, §92, 2012 թվականի հունիսի 26, Զայիդովն ընդդեմ Ադրբեջանի [Zayidov v. Azerbaijan], թիվ 11948/08, § 57, 2014 թվականի փետրվարի 20, և Մերչեպն ընդդեմ Խորվաթիայի [Mercep v. Croatia], թիվ 12301/12, § 79, 2016 թվականի ապրիլի 26):
3.10. Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի նյութական պահանջներից է կալանքի հիմնավորվածության ըստ էության քննելը, որի շրջանակներում Ա/«պաշտոնատար անձը» պարտավոր է քննության առնել կալանքը հավաստող կամ հերքող հանգամանքները և, հղում կատարելով իրավական չափանիշներին, որոշել, թե արդյոք առկա են կալանքը հիմնավորող պատճառներ Schiesser v. Switzerland, §31 Pantea v. Romania §231: Այլ կերպ ասած՝ 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պահանջվում է, որպեսզի դատական պաշտոնատար անձը քննարկի կալանքի հիմնավորվածությունն ըստ էության: Հարցերը, որոնք դատական պաշտոնյան պետք է քննի, չեն սահմանափակվում օրինականության խնդրով: 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պահանջվող քննությունը, որի նպատակն է պարզել անձին ազատությունից զրկելու հիմնավորվածությունը, պետք է բավականաչափ լայն լինի, որպեսզի անրադառնա կալանքը հաստատող կամ հերքող տարաբնույթ հանգամանքներին Aquilina v. Malta GC §52:
Բ/ազատ արձակելու իրավասությունը՝ եթե կալանքը հիմնավորող պատճառներ չկան, ապա պաշտոնատար անձը պետք է իրավասություն ունենա ՝ կայացնելու կալանվորված անձին ազատ արձակելու մասին պարտադիր իրավաբանական ուժ ունեցող որոշում Assenov and Others v. Bulgaria, §146, Nikolova v. Bulgaria GC §49:
3.11. Ամփոփելով ՀՀ Սահմանադրության, քրեադատավարական կարգավորումները, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, դրանք համադրելով քննության առարկա դարձած իրավական հարցերի հետ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ամենախիստ միջամտությունն անձի ազատությանը նրան ազատությունից զրկելն է, որի անհրաժեշտությունը թույլատրելի է օրենքով հստակ սահմանված խիստ անհրաժեշտությամբ՝ օժանդակելու վարույթի քննությանը կամ պաշտպանելու հանրային և պետական շահը հնարավոր ոտնձգություններից, սակայն պետական այս շահը կամ նպատակը չի կարող օգտագործվել իրավասու մարմինների կողմից կամայականորեն: Դատական վերահսկողության նպատակը կայանում է երաշխավորել ազատությունից զրկելու յուրաքանչյուր դեպքով դրա օրինական և հիմնավորված լինելու հանգամանքը: Դատարանի վերահսկողության առանցքային խնդիրներից է կիրառված միջոցի անհրաժեշտությունը և պետք է երաշխավորվի, որ ազատության յուրաքանչյուր կորուստն օրինական է, հիմնավորված և անհրաժեշտ, իսկ այս չափորոշիչների համակցությունը կազմում է դրա իրագործման թույլատրելի նպատակը, ինչին ձգտում է իրավասու մարմինը: Ցանկացած դեպքում, երբ կալանքը դադարում է հիմնավորված, անհրաժեշտ կամ արդարացված լինել, անձը պետք է անմիջապես հանգի ազատ արձակման: Քննության առարկա դարձած թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ 2025 թվականի փետրվարի 03-ին որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը՝ հետևյալ պայմաններով. ըստ Դատարանի որոշման վարչական հսկողության կրման ընթացքում Մելս Էկտուբարյանը պարտավոր է եղել շաբաթական 3 (երեք) անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում, ինչպես նաև վերջինիս արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ՀՀ, ք․Երևան Աթոյան անցուղի 9-րդ շենք 28 բնակարան հասցեն և ժամը 22:00-ից մինչև 08:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածք հանդիսացող՝ վերոնշյալ հասցեն: Դատարանն արձանագրում է, որ տարբեր ժամանակահատվածներում՝ սկսած 2025 թվականի ապրիլ ամսից, արձանագրվել են մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի կողմից իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողության պայմանների խախտումներ: Մասնավորապես. 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված գրության համաձայն՝ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի կողմից թույլ է տրվել որոշմամբ սահմանված պարտականությունների խախտում՝ 04.04.2025 թ. ժամը՝ 21:54-ից մինչև 00:37-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը, որին կից արձանագրության համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի զանգերին Մ.էկտուբարյանը չի պատասխանել, որից հետո ՀՀ ՆԳՆ ՁՊՎ հերթապահ մասից հարցում է կատարել և պարզել, որ շահառուն գտնվում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Էրեբունու բաժնում՝ թմրանյութ պահելու կասկածանքով: Հաջորդ խախտումը գրանցվել է 2025 թվականի հուլիսի 29-ին՝ ժամը 22:31-ից մինչև 22:52-ը՝ «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում», ինչպես նաև ս.թ. հուլիսի 20-ին՝ գրանցվել է «Տիրույթից դուրս» խախտման տեսակները, որին կից արձանագրությունում որպես պատճառաբանություն մեղադրյալը նշել է, որ տանից դուրս է եկել, քանի որ հորեղբայրն է մահացել: Հաջորդ խախտումը գրանցվել է 01.08.2025 թ. ժամը 22:00-ից մինչև 23:49-ը՝ բացակա մշտադիտարկման ընթացքում, որի մասին Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը հայտնել է, որ տան ճանապարհին է և շուտով տանը կլինի: Հաջորդ խախտումը արձանագրվել է 12.09.2025 թ. 23:30-ից մինչև 13.09.2025թ. 01:29-ը՝ «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում», որին որպես պատճառաբանություն մեղադրյալը հայտնել է, որ տան անդամներից մեկն իրեն լավ չէր զգում և գնացել է դեղատուն: Բացի վերը նշվածից, 2025 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված գրության համաձայն՝ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի տվյալներում 15.10.2025 թ.-ին ժամը 12:40-ից մինչև ժամը 18:42-ը պարբերաբար գրանցվել է «Տիրույթից դուրս», իսկ 16.10.2025թ.-ին ժամը 03:27-ից մինչև ժամը 08:06-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակները, որին կից արձանագրության համաձայն 16.10.2025թ.-ի ժամը 03:30-ից Մ.Էկտուբարյանը տեղորոշվել է Էրեբունու ոստիկանության բաժնում: Սույնի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է նաև, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին ստացվել է մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի դիմումն այն մասին, որ «...թիվ ԵԴ1/3266/01/24 մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը, ում նկատմամբ կիրառված է եղել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը, 16/10/2025թ. ժ. 03.00-ի սահմաններում ձերբակալվել է իր բնակարանից: Նրա նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քր. օրենսգրքի 46-166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, և կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու նպատակով ներկայացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 15.00-ին Դատարանը, քննարկելով քննիչի միջնորդությունը, որոշում է կայագրել հիմնավոր կասկածի բազակայության հիմքով այն մերժելու մասին: Հաշվի առնելով, որ պրոբացիայի ծառայության կողմից վերոնշյալի կապակցությամբ կարող են արձանագրված լինել խախտումներ, սույն տեղեկատվությունը խնդրում եմ ընդունել ի գիտություն: Բացի այդ, ցանկանում եմ տեղեկացնել, որ ներկա պահի դրությամբ Մելս Էկտուբայանը ունի ընտանեական խնդիրներ' տան անդամների հետ, որի պայմաններում վերջինս այսօր և առաջիկա օրերի ընթացքում ուղղակիորեն զրկված է տանը իր բնակության հասցեում գիշերելու հնարավորությունից: Այդ կապակցությամբ, Մելս Էկտուբարյանը ժամանակավոր բնակության համար տեղափոխվել է ք. Երևան Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոց, և խափանման միջոցի պահմանները կպահպանի նշված հյուրանոցում: Նշվածի մասին տեղեկացվել է նաև պրոբացիայի ծառայությանը: Հայտնելով վերոգրյալը, խնդրում եմ մինչև տան անդամների հետ ունեցու խնդիրների լուծումը, թույլատրել, որպեսզի Մ. Էկտուբարյանի ժամանակավորապես բնակվի ք. Երևան Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոցում, և այս կապակցությամբ արդեն իսկ գրանցված խախտումները համարել հարգելի»: Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի կողմից նախկինում արձանագրված խախտումը, մասնավորապես՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 16-ին արձանագրված խախտումները հարգելի համարելու վերաբերյալ պաշտպանի դիմումը ստանալուց հետո՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբցիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի գրությունն այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի տվյալներում՝ 19.10.2025 թ.-ին ժամը 22:00-ից մինչև ժամը 08:11-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը, ինչը փաստում է այն մասին, որր Մ.Էկտուբարյանը չի գտնվում իր մշտական բնակության հասցեում: Այնոււհետև ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգ է զանգահարել Մ.Էկտուբարյանը և հայտնել, որ այսուհետ բնակվելու է Թևոսյան 21/5 հասցեում: Որից հետո, կրկին անգամ, 21.10.2025թ. ժամը 22:00-ից մինչև 22.10.2025թ. ժամը 08:04-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը, որին որպես պատճառաբանություն Մ.Էկտուբարյանը հայտնել է, որ փոխել է իր բնակության հասցեն և բնակվելու է Թևոսյան 21/5 հասցեում: Բացի բնակության հասցեն փոխելը և ժամային սահմանափակումները խախտելը, արձանագրվել է նաև, որ վերջինս շաբաթական երեք անգամ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում գրանցվելու փոխարեն 20.10.2025թ.-27.10.2025թթ. ընթացքում գրանցվել է մեկ անգամ: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատական նիստի ընթացքում պաշտպանի կողմից Դատարանին է ներկայացվել գրավոր դիմում այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը 19.10.2025թ.-ից ժամանակավոր բնակության էր հաստատել ք.Երևան, Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոցում, սակայն ֆինանսական խնդիրներից ելնելով հյուրանոցից 23.10.2025թ.-ից տեղափոխվել և երկարաժամկետ բնակություն է հաստատել Արգիշտի փողոցի 11/4 շենքի 125-րդ բնակարանում: Դատարանն արձանագրում է, որ Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից նախազգուշացվելուց հետո մեղադրյալը միջոցներ չի ձեռնարկել իր նոր բնակության հասցեի մասին Դատարանին հայտնելու, ինչպես նաև իր կողմից արձանագրվող խախտումները այլևս բացառելու ուղղությամբ:
3.12. Հիմք ընդունելով վերոգրյալ իրավական և փաստական հանգամանքների համակարգված վերլուծությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը դատարանի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չի կատարում պատշաճ, արձանագրված են խախտումներ, որոնք Դատարանի կողմից համարվում են անհարգելի, քանի որ հիմնավոր պատճառաբանություն և համապատասխան փաստաթղթեր Դատարանին չեն ներկայացվել, ուստի առկա պայմաններում կիրառված վարչական հսկողություն խափանման միջոցը Դատարանի գնահատմամբ պիտանի խափանման միջոց լինել չի կարող և անհրաժեշտ է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և դատարանի կողմից իր վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովել վերջինիս ազատությունից զրկելու՝ կալանքի խափանման միջոցի կիրառմամբ, որը այս փուլում և պայմաններում հանդիսանում է այն բացառիկ խափանման միջոցը, որով կապահովվի մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:
Դատարանը, բոլոր դեպքերում առաջնորդվում է իրավունքի գերակայության, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքով, հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքի միջև արդարացի հավասարակշռության անհրաժեշտությամբ: Անհրաժեշտություն, որը պետք է բխի անձի ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակի(ների) միջև համամասնության ողջամիտ և հավասարակշված հարաբերակցությամբ: Գնահատելով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, Դատարանը հանգում է այն հետևությանը, որ սույն որոշման 3.1-3.12-րդ կետերում վերլուծված հանգամանքների միասնությունը, հնարավորություն են տալիս ողջամիտ դատողություններ անելու այն մասին, որ առկա պայմաններում մեղադրյալին ազատությունից զրկելը միայն կարող է ապահովել անհրաժեշտ և արդար նպատակներ, իսկ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քննության տվյալ փուլում կարող է ապահովվել միայն ավելի խիստ խափանման միջոցի՝ կալանքի կիրառման պայմաններում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 120-րդ, 124-րդ, 316-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1․ Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի (ծնված 26.03.1998թ., բնակվող՝ ՀՀ ք. Երևան, Աթոյան անցուղի, 9 շենք, 28 բնակարան, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը վերացնել:
2․ Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ը:
3․ Որոշման կատարումը հանձնարարել համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին:
4․ Որոշման օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
5․ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 12-11-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 12-11-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-12-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 09-12-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Մեղադրյալին չներկայացնելու պատճառով
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-12-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 16-12-2025
Նիստը Կայացել է
Դատական նիստի տևողությունը 13 րոպե
Այլ նշումներ ԵԴ1/3266/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈՓՈԽԵԼՈՒ, ԱՆՓՈՓՈԽ ԹՈՂՆԵԼՈՒ, ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ԱՅԼ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԸՆՏՐԵԼՈՒ ԿԱՄ ԸՆՏՐՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

«16» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի, պաշտպան՝ Գ.Մխիթարյանի, մեղադրյալ՝ Մ.Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, այլ խափանման միջոց կիրառելու և և ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4.2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5.2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6.2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7.2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8.2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9.2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10.2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11.2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14.2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15.2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
1.17. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը և որպես խափանման միջոց ընտրել է վարչական հսկողությունը:
1.18. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամաբ կիրառված խափանման միջոց ընտրել կալանքը:
1.18. 2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամաբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամանակով:
2.Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ:
Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << ПМ >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
3.Դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները.
3.1. Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանն արդեն իսկ խախտել է իօր նկատմամաբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները, դրանք կրել են շարունակական բնույթ, հետևաբար դրանք այժմ էլ առկա են, ուստի գտնում է, որ անհրաժեշտ է նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամակաով մանրամասն տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2.Պաշտպան Գ.Մխիթարյանը առարկել է մեղադրողի դիրքորոշման դեմ՝ հայտնելով, որ այս փուլում ամբողջովին ավարտվել են ապացույցների հետազոտումը, ուստի բոլոր տեսակի ռիսկերը նվազել են, ուստի միջնորդել է Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջող տնային կալանքը մանրամասն տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.3. Մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը միացել է պաշտպանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը մանրամասն տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Դատարանի պատճառաբանությունները և իրավական վերլուծությունը.
4.1. Քննարկելով Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու կամ այլ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը, լսելով կողմերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
4.1. Հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածով սահմանված են խափան¬ման միջոցների տեսակները, որոնք հանդիսանում են կալանքը և այլընտրանքային խափան¬ման միջոցները:
Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
4.2. Քրեադատավարական օրենսդրության վերլուծություններից բխում է, որ օրենսդրական նման ձևակերպումը` կապված «հիմնավոր կասկած» եզրույթի հետ, չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է։ Կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում, անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է։ Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներ¬կայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնա¬վորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանությունների համաձայն՝ ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը։ Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնա¬վորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապար¬տումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քննության փուլում»/տե´ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57/։ Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ դիրքորոշում է հայտնել նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը մի շարք վճիռներով: Մամմեդովն ընդդեմ Ադրբեջանի վճռով նշվել է, որ հանցանքը կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածը ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որը բավարար կլինի անաչառ դիտորդին համոզելու, որ տվյալ անձը հանցանք է կատարել: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ իրավանորմերը և դրանք համադրելով վարույթի փաստական հանգամանքների հետ՝ դատարանը ողջամտորեն գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալ Աշոտ Տիգրանի Կուրեղյանի առնչությունն իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ արարքներին հաստատված է և հիմնավոր կասկածի անհրաժեշտ շեմը հաղթահարված է:
4.3. ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2018 թվականի հունիսի 26-ի ՍԴՈ-1421 որոշմամբ, արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն` «(...) գործը դատական քննության նախապատրաստելու փուլում դատարանն իր նախաձեռնությամբ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու կամ չընտրելու, կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրված լինելու դեպքում դրա հիմնավոր լինելու կամ չլինելու հարցը որոշելիս չի կարող ազատվել կողմերի կարծիքը լսելու պարտականությունից, և կողմերը չեն կարող զրկված լինել իրենց դիրքորոշումները ներկայացնելու հնարավորությունից: Հակառակ պարագայում՝ այն կարող է պարունակել վտանգ, որ դատարանն իր վրա է վերցնում մեղադրանքի կամ պաշտպանության գործառույթներ: Բացի դրանից, դատարանը զրկվում է հարցը բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննելու փաստացի հնարավորությունից, որի երաշխավորման կարևոր նախապայման է նաև կողմերի կարծիքները, փաստարկները, դիրքորոշումները լսելը: Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ անձնական ազատության սահմանադրական իրավունքի սահմանափակումն իրավաչափ է միայն դատարանի որոշմամբ, որն ընդունվել է դատական նիստում՝ դատարանի կողմից կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, ինչպես նաև ընտրված կալանքի հիմքերի և հիմնավորումների համակողմանի և անաչառ քննության, այդ թվում՝ մեղադրյալի կամ նրա պաշտպանի՝ իր դիրքորոշումը դատարանին ներկայացնելու հնարավորության առկայության դեպքում(…)»:
4.4. Դատարանը, լսելով դատավարության կողմերի կարծիքը, գտնում է, որ մեղադրյալ Աշոտ Տիգրանի Կուրեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
4.5. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»:
4.6. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր անձ ունի ազատության և անձեռնմխելիության իրավունք: 2. Ոչ ոք չի կարող արգելանքի վերցվել և պահվել անազատության մեջ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերով և կարգով: (…) »: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` (…)2.կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին (…)»:
4.7. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք գործերով (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշման 10-րդ կետը և այլն) արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ընդհանրական վերլուծությունից հետևում է, որ կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում` այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն՝ կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը: Կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Ուստի, վերոնշյալ բացառիկության չափանիշից բխում է, որ անձը պետք է ենթարկվի նախնական կալանքի հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում. 1) առկա է ողջամիտ կասկած, որ անձը կատարել է իրավախախտում, և 2) առկա են հիմնավոր պատճառներ կարծելու, որ ազատության մեջ գտնվելով նա կարող է` ա) դիմել փախուստի, կամ բ) կատարել նոր հանցագործություն, կամ գ) խոչընդոտել արդարադատության իրականացմանը, կամ դ) լուրջ վտանգ ներկայացնել հանրային կարգին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանության համաձայն` ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում» (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.-F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57): «Հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» եզրույթին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով առ այն, որ. «(…) անձի կալանավորումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի ա) անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և բ) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը: (…) Մեկնաբանելով անձի ազատության սահմանափակման համար անհրաժեշտ պայմանը՝ հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկած առ այն, որ նա իրավախախտում է կատարել, ընդ որում` յուրաքանչյուր դեպքում կասկածը պետք է լինի ողջամիտ: (…) Դիրքորոշում սահմանելով այն մասին, որ կասկածը պետք է լինի ողջամիտ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է: Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը` քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին: (…) Կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննարկման արդյունքներով դատարանը` ա) պետք է արձանագրի հիմնավոր կասկածի առկայությունը կամ բացակայությունը, բ) պետք է պարզի կալանավորման մյուս պայմանների առկայությունը, գ) այն դեպքում, երբ դատարանը կհանգի այն հետևության, որ վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայացրած նյութերը բավարար են արձանագրելու, որ առկա է անձի կողմից հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, և միաժամանակ կալանավորման մյուս պայմանները նույնպես առկա են, ապա պետք է կայացնի հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում այն մասին, թե արդյոք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերի առկայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունը ևս պետք է հիմնավորված լինի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված համապատասխան տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (…)» (տե՛ս Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման 19-րդ և 21-րդ կետեր):
4.8. Դատարանը, քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, փաստում է, որ դեռևս առկա են կալանք խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, այսինքն հիմնավոր կասկածը և խափանման միջոցի նպատակ հանդիսացող հիմնավորումն, այն է մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար խափանման միջոցի կիրառումը, չնայած այն հանգամանքին, որ գործի քննությունը գտնվում է ավարտական փուլում, այնուամենայնիվ ողջամիտ է մտավախությունը այն մասին, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը կարող է կատարել հանցավոր ցարարքներ կամ դիմել փախուստի և դրանով չկարատել իր վրա դրված քրեադատավարական պարտականությունները:
4.9. Անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային ցանկացած խափանման միջոց չունի այնպիսի գործիքակազմ, որը թույլ կտար զսպել Դատարանի մոտ առկա մտավախությունները, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները, մասնավորապես տնային կալանքն ու վարչական հսկողությունը էլեկտրոնային հեռավար հսկողություն են սահմանում մեղադրյալի վարքագծի վերաբերյալ և ի տարբերություն կալանք խափանման միջոցի՝ չեն զսպում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը, այլ միայն արձանագրում են մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ դրսևորած ոչ պատշաճ վարքագիծը, իսկ մտավախությունները բնույթով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ որևէ երաշխիք առկա չէ, որ մեղադրյալը գտնվելով ազատության մեջ հաղորդակցության այլ կապի միջոցներով կամ հանդիպումների միջոցով կապ չի հաստատի վկաների, տուժողների կամ հետախուզման տակ գտնվող անձանց (հեռախոսակապի միջոցով) հետ, ուստի վերոգրյալ հանգամանքները հաշվի առնելով Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները քննության ներկա փուլում ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծը: Այս համատեքստում Դատարանն էական է համարում այն հանգամանքը, որ արդեն իսկ մեղադրյալի նկատմամաբ կիրառված է եղել այլընտրանքային խափաքնմանմ միջոց վարչական հսկողություն ինչը խախտվել է նրա կողմից:
4.10. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի ընթացքում մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովել հնարավոր չէ, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-118-րդ, 122-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով` Դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1․ Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի (ծնված 26.03.1998թ., բնակվող՝ ՀՀ ք. Երևան, Աթոյան անցուղի, 9 շենք, 28 բնակարան, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամանակով մինչև 2026 թվականի մարտի 31-ը:
2. Որոշման օրինակը տրամադրել համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին:
3. Որոշման օրինակը տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
4. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 17-02-2026
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 17-02-2026
Նիստը Կայացել է
Որոշում ԵԴ1/3266/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ԱՊՈՒՑՈՒՅՑՆԵՐՆ ԱՆԹՈՒՅԼԱՏՐԵԼԻ ՃԱՆԱՉԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

17 Փետրվարի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ դատախազ Ա.Հեբոյանի, պաշտպան Գ.Մխիթարյանի և մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանի միջնորդությունը՝ ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3.2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4.2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5.2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6.2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7.2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8.2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9.2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10.2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11.2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13.2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14.2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15.2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
1.17. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը և որպես խափանման միջոց ընտրել է վարչական հսկողությունը:
1.18. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամաբ կիրառված խափանման միջոց ընտրել կալանքը:
1.18. 2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամաբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամանակով:
2.Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ: Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << ПМ >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված << ПМ >>, <<AПC>> և <<Байкал 442>> մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
3.Ներկայացված միջնորդությունը, դրա հիմքերն ու հիմնավորումները.
3.1. Հիմնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի պաշտպան Գևորգ Մխիւթարյանը միջնորդություն է ներկայացրել ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ հետևյալ հիմնավորումներով. Սույն գործի առաջին հատորի վարույթ թերթ 1-2 -ում առկա է փաստաթուղթ հաղորդում հանցագործության մասին, որը գրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի պետ Դ.Պետրոսյանի կողմից, սակայն ստորագրության համար նախատեսված վայրում ստորագրել է այլ անձ: Համապատասխան կատարված հարցումների և ստացված պատասխանների որոնք հետազոտվել են հիմնական դատալսումների ընթացքում, հաստատվել է, որ նշված հաղորդումը ստորագրվել է այլ անձի կողմից մինչդեռ այն օրենքով սահմանված կարգով պետք է ստորագրեր միայն այն կազմող պաշտոնյան, այն է բաժնի պետ Դ.Պետրոսյանը: Այս հիմքով գտնում է, որ այդ հաղորդումը կազմվել է օրենքի պահանջների խախտմամբ ինչն էլ հիմք է հանդիսացել քրեական վարույթ նախաձեռնելուն ապա և վարույթային մի շարք գործողություններ կատարելուն, հետևաբար բոլորին հայտնի թունավոր ծառի պտուղների ներգործությամբ բոլոր այդն վարույթային գործողությունների արձանագրությունները նույնպես պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի մանրամասները տես 17.02.2026 թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանը առարկել է միջնորդության դեմ նշելով, որ հաղորդումը կազմվել և ստորագրվել է Ոստիկանության Էրեբունու բաժնի իրավասու աշխատակցի կողմից հետևաբար այն չի կարող համարվել անթույլատրելի ապացույց մանրամասները տես 17.02.2026 թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
4.Դատարանի իրավական վերլուծություններն ու եզրահանգումը.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի այսուհետ՝ օրենսգիրք) 335-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների թույլատրելիության հարցի քննարկումը հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ բոլոր ապացույցները հետազոտելուց հետո, համաձայն որի ՝ 1. Բոլոր ապացույցները հետազոտելուց հետո դատարանը կողմերին հարցնում է, թե արդյոք նրանք միջնորդում են անթույլատրելի ճանաչել որևէ հետազոտված ապացույց: 2. Միջնորդությունը բավարարվելու դեպքում դատարանը կայացնում է տվյալ ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին որոշում` առանձին փաստաթղթի ձևով, իսկ միջնորդությունը մերժելու դեպքում` կայացնում է որոշում: 3. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված միջնորդությունների հարցը քննարկելուց և լուծելուց հետո դատարանն իրավասու է իր նախաձեռնությամբ քննարկման առարկա դարձնելու հետազոտված ցանկացած ապացույցի անթույլատրելիության հարցը: Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու որոշումը կայացվում է առանձին փաստաթղթի ձևով:
4.2. Օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով:
4.3. Օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների ստուգումը, համաձայն որի՝ 1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման` ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:
4.4. Օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների գնահատումը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
4.5. Օրենսգրքի 106-րդ հոդվածը սահմանում է փաստերի իրավական կանխավարկածը, համաձայն որի՝ 1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում` 1) հանրահայտ փաստը. 2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը. 3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ. 4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ` որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք: 2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը:
4.6. Օրենսգրքի 97-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների թույլատրելիությունը և դրանց օգտագործման սահմանափակումները, համաձայն որի՝ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: 3. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` 1) տվյալ քրեական վարույթն իրականացնելու, համապատասխան ապացուցողական կամ վարութային այլ գործողություն կատարելու իրավասություն չունեցող անձի կողմից. 2) բացարկման ենթակա անձի էական մասնակցությամբ, եթե նա իմացել է կամ ողջամտորեն պետք է իմանար վարույթին իր մասնակցությունը բացառող հանգամանքների առկայության մասին. 3) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ. 4) քննչական գործողության կատարման ընթացքում մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող անձից, որի նկատմամբ փաստացի իրականացվել է քրեական հետապնդում` առանց այդ մասին նրան պատշաճ ծանուցելու. 5) անհայտ աղբյուրից. 6) արդի գիտությանը հակասող մեթոդների կիրառմամբ: 4. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են նաև այն խախտումները, որոնք դրսևորվել են մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների ոտնահարմամբ կամ քրեական վարույթի սկզբունքների խախտմամբ: 5. Օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված տվյալները չեն կարող որպես ապացույց օգտագործվել, եթե` 1) առկա է դրանք փոխարինած լինելու կամ դրանց հատկանիշները փոփոխած լինելու ողջամիտ կասկած. 2) դրանք ստացվել են այն անձից, որը հոգեկան, մտավոր կամ ֆիզիկական առողջության խնդիր ունենալու պատճառով ունակ չէ ճիշտ ընկալելու, հիշելու և վերարտադրելու վարույթով պարզաբանման ենթակա հանգամանքները: 6. Պաշտպանի բացակայությամբ մեղադրյալի տված ցուցմունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, եթե մեղադրյալը դատարանում հրաժարվել է դրանցից: 7. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ կատարված գաղտնի քննչական գործողության արդյունքով ձեռք բերված տեղեկություններն ապացուցման գործընթացում չեն կարող օգտագործվել: 8. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքները չեն կարող ապացուցողական գործողության կատարման հիմք լինել: 9. Այն տվյալները, որոնք ստացվել են վարույթի հանրային մասնակցի թույլ տված` օրենքի պահանջների խախտմամբ, կարող են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ օգտագործվել որպես ապացույց, եթե այդ խախտմամբ չեն ոտնահարվել այլ անձի իրավաչափ շահերը: Այդպիսի ապացույցը կարող է օգտագործվել միայն ի շահ տվյալ մեղադրյալի: 10. Սույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված արտավարութային փաստաթղթերը չեն կարող օգտագործվել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքով մեղադրանքը հիմնավորելու համար: Այդ արտավարութային փաստաթղթերը կարող են օգտագործվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք ստացվել են քրեական վարույթ նախաձեռնելուց առավելագույնը չորս ամիս առաջ` ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար, կամ ութ ամիս առաջ` առանձնապես ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար …): 11. Ապացույցների անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև սույն հոդվածի 9-րդ մասով նախատեսված դեպքում օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված տվյալների օգտագործման հնարավորությունը որոշմամբ հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը` վարույթի շահագրգիռ մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ: 12. Անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները պահվում են վարույթի նյութերում:
4.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 39-րդ կետը սահմանում է ապացույց հասկացությունը, համաձայն որի՝ ապացույց` փաստի վերաբերյալ օրենքով սահմանված կարգով ստացված տվյալ, որի հիման վրա քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են ապացուցման ենթակա հանգամանքների առկայությունը կամ բացակայությունը, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ …:
4.8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցի տեսակներ համաձայն որի ՝ 1. Քրեական վարույթում ապացույց են` 1) ձերբակալվածի ցուցմունքը. 2) մեղադրյալի ցուցմունքը. 3) տուժողի ցուցմունքը. 4) վկայի ցուցմունքը. 5) փորձագետի եզրակացությունը. 6) փորձագետի կարծիքը. 7) փորձագետի ցուցմունքը. 8) իրեղեն ապացույցները. 9) ապացուցողական և վարութային այլ գործողությունների արձանագրությունները. 10) արտավարութային փաստաթղթերը: 2. Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքով կազմված փաստաթղթերը և որևէ կրիչի վրա ամրագրված տվյալները քրեական վարույթում ապացույց չեն:
4.9. Ամփոփելով մեջբերված իրավակարգավորումները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը, ապացուցման հասկացությունը սահմանել է, հիմնվելով գործունեության այդ տեսակի հետևյալ երեք բնութագրիչերի վրա. ա) ապացուցումը ճանաչողական գործունեություն է (իրականացվում է ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով), բ) ապացուցումը տրամաբանական գործունեություն է (իրականացվում է ապացույցներ հավաքելով, ստուգելով և գնահատելով), գ) ապացուցումը վարութային գործունեություն է (իրականացվում է Օրենսգրքով սահմանված կարգով): Օրենսդիրը հստակեցրել է ապացուցման ենթակա հանգամանքների շրջանակը՝ դրանում ներառելով այնպիսի հանգամանքներ, որոնց հաստատումը կարևոր նշանակություն ունի դատավարական ակտ կայացնելու համար: Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որը կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, հարկ է ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել՝ հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքնվում են օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով: Վերլուծելով ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ առկա սահմանումները՝ Դատարանը ողջամտորեն գալիս է այն եզրահանգմանը, որ բացառապես օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով ապացույցների հավաքման իմպերատիվ պահանջն օրենսդրորեն ամրագրելու միջոցով իրացվել են ապացույցի թույլատրելիությանը ներկայացվող պայմաններից երկուսը, այն է՝ ապացույցը պետք է ստացվի միայն օրենքով նախատեսված աղբյուրից և միայն օրենքով նախատեսված միջոցներով (դատավարական եղանակով): Դատարանի գնահատմամբ՝ այս պահանջներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ապացույցի թույլատրելիությունը գնահատելիս: Ապացույցի ստուգման հասկացությունը Դատարանի գնահատմամբ ներառում է ստուգման դատավարական իմաստով ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վարհանում) շարքում նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեադատավարական իմաստով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Մասնավորապես՝ օրենսգիրքը, որոշակի պահանջներ է ներկայացնում հարցաքննության արձանագրությանը (օրինակ՝ հարցաքննվողի կողմից հարցաքննության արձանագրության յուրաքանչուր էջը ստորագրելու պահանջը), կամ մասնակցի պարագայում՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև իրականացվող վարութային գործողության բնույթն ու նպատակը պարզաբանելը, որի նպատակը հարցաքննվողի կամ մասնակցի կողմից հարցաքննության ընթացքի և իր ցուցմունքների արձանագրման իսկության հաստատումն է, կամ վարութային և ապացուցողական գործողությունների ընթացքի և իսկության ընկալումն ու հաստատումը: Հետևաբար, ստուգման շրջանակներում վերլուծության է ենթակա ոչ միայն ապացույցի բովանդակությունը, այլ նաև ապացույցի ձևի համապատասխանությունը օրենսգրքի պահանջներին: Ապացույցի գնահատումն իրենից ենթադրում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը: Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները:
4.10. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը մի շարք նախադեպային որոշումներով հստակ սահմանել է քրեական մեղադրանք և ընդհանրապես մեղադրանք -ի գոյության հասկացությունները: Այսպես. քրեական մեղադրանք հասկացությունն ունի ինքնուրույն իմաստ անկախ անդամ պետությունների ազգային իրավական համակարգերում օգտագործվող դասակարգումներից Blokhin v. Russia GC §179 Adolf v. Austria §30): Դա վերաբերվում է մեղադրանքի գոյության սկիզբ հաշվի առնելու պահը որոշելուն: Մեղադրանք հասկացությունը հարկավոր է հասկանալ կոնվենցիայի իմաստով: 6-րդ հոդվածով նախատեսված մեղադրանք հասկացության առնչությամբ Դատարանը որդեգրում է ոչ թե ձևական, այլ՝ բովանդակային մոտեցում Deweer v. Belgium §44): Այդպիսով, մեղադրանքը կարող է սահմանվել որպես իրավասու մարմնի կողմից անձին տրված պաշտոնական ծանուցումը՝ անձի կողմից քրեական իրավախախտում կատարելու ենթադրության վերաբերյալ. այս սահմանումը համապատասխանում է նաև՝ կասկածյալի վիճակի էական ազդեցությունը պարզելու չափանանիշին նույն տեղում §42 և 46 և Eckle v. Germany, §73): Դատարանը վճռել է, որ քրեական իրավախախտում կատարած լինելու կասկածանքով ձերբակալված անձը, քրեական իրավախախտում համարվող արարքներին իր մասնակցության մասին հարցաքննվող կասկածյալը և իրավախախտմանն իր ենթադրյալ մասնակցության կապակցությամբ հարցաքննված անձը, անկախ տվյալ անձին պաշտոնապես վկայի կարգավիճակ տալու հանգամանքից, ինչպես նաև ներպետական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգի համաձայն՝ քրեական իրավախախտման մեջ պաշտոնապես մեղադրված անձը, բոլորը կարող են համարվել անձ, ում առաջադրվել է քրեական մեղադրանք և օգտվել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված պաշտպանությունից տե´ս Heaney and McGuinness v. Irland, Brosco v. Franc §47-50, Aleksandr Zaichenko v. Russia §41-43, Yankov and Others v. Bilgaris §23, Stirmanov v.Russia §39, Pelissier and Sassi v.france GC §66, Beghal v. the United Kingdom §121 գործերը): Բարձր Դատարանը գտնում է, որ որպեսզի պարզվի, թե արդյոք իրավախախտումը կոնվենցիայի իմաստով որակվում է որպես քրեական իրավախախտում, նախ՝ անհրաժեշտ է որոշակիացնել, թե արդյոք իրավախախտումը սահմանող դրույթը պետության իրավական համակարգում գտնվում է քրեական իրավունքում, եթե այո, ապա պետք է հաշվի առնել իրավախախտման բնույթն ու հնարավոր պատժի ծանրության աստիճանը տե´ս Engel and Others v. The Netherlands, գանգատներ թիվ 5100/71, 5102/71, 5354/72, 5370/72 1976 թվականի հունիսի 8-ի վճիռ §82): Ինչ վերաբերվում է ներպետական դասակարգմանը, ապա Դատարանը նախկինում քննարկել է որոշակի իրավական համակարգերում վարչական բնորոշվող ոլորտները և հանգել այն եզրահանգմանը, որ դրանք ընդգրկում են մի շարք իրավախախտումներ, որոնք բնույթով քրեական են, սակայն չափազանց պարզ և հասարակ են՝ քրեական իրավունքի և դատավարության համատեքստում դիտարկելու համար: Բոլոր դեպքերում ներպետական իրավական համակարգում տրված բնորոշումը 6-րդ հոդվածի իմաստով որոշիչ չէ, և խնդրո առարկա դարձած իրավախախտման բնույթը առավել կարևոր գործոն է տե´ս Palaoro v. Austria գանգատ թիվ 16718/90 1995 թվականի հոկտեմբերի 23-ի վճիռ §33-35, Campbelland Fell v. United Kingdom գանգատներ թիվ 7819/77, 7878/77, 1984 թվականի հունիսի 28-ի վճիռ §71, Weber v. Switezerland գանգատ թիվ 11034/84 1990 թվականի մայիսի 22-ի վճիռ §32 գործերը):
4.11. Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով Դատարանի առջև բարձրացված ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ միջնորդությամբ բերված փաստարկները համադրելով մեջբերված և վերլուծված իրավանորմերի և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային որոշումների հետ՝ Դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Գ.Մխիթարյանի ներկայացրած միջնորդությունը ենթակա է մերժման՝ հետևյալ պատճառաբանություններով և հիմնավորումներով. ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի պետի կողմից ներկայացված հաղորդումը որպես ապացույցի ինքնուրույն տեսակ սահմանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածով, որով հստակ և վերջնական կերպով թվարկված են այն ապացույցները որոնք թույլատրելի են քրեական դատավարության ընթացքում, հետևաբար՝ այն չի կարող քննարկվել այդ համատեքստում, ինչ վերաբերվում է պաշտպանի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ այդ հաղորդումը չի ստորագրվել բաժնի պետի կողմից, ապա պաշտպանը դատարանին է ներկայացրել իր հարցմանն ի պատասխան ՀՀ ԳՆԳ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության Էրեբունու բաժնի պետ Դ.Պետրոսյանի հետևյալ պարզաբանումը .… Միաժամանակ հայտնում եմ, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի կողմից 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին հասցեագրված /հաղորդում/-ը ստորագրվել է նշված օրը ոստիկանության Էրեբունբու բաժնում նշանակված օպերատիվ վերակարգի պատասխանատուի կողմից…: Դատարանն արձանագրում է, որ այնուամենայնիվ հաղորդումը ստորագրվել է իրավասու պաշտոնյայի կողմից սակայն Դ.Պետրոսյանի անվան դիմաց, ինչն իր բնույթով և քրեադատավարական իմասատով չի կարող համարվել օրենքի էական խախտմամբ կատարված:
Ելնելով վերոգրյալից, հիմք ընդունելով սույն որոշման 5.1-5.9-րդ կետերում արված վերլուծություններն ու եզրահանգումները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ, 86-րդ, 97-րդ, 103-105-րդ և 335-րդ հոդվածներով.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի
1. Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը՝ ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ, մերժել:
2. Որոշման օրինակը տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:

Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ ԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-03-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 24-03-2026
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/3266/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈՓՈԽԵԼՈՒ, ԱՆՓՈՓՈԽ ԹՈՂՆԵԼՈՒ, ԱՅԼ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԸՆՏՐԵԼՈՒ ԿԱՄ ԸՆՏՐՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

«24» մարտի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի, պաշտպան՝ Ռ.Մարտիրոսյանի, մեղադրյալ՝ Մ.Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, այլ խափանման միջոց կիրառելու և ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4. 2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5. 2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7. 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8. 2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9. 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10. 2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11. 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12. 2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13. 2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14. 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15. 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
1.17. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը և որպես խափանման միջոց ընտրել է վարչական հսկողությունը:
1.18. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց ընտրել կալանքը:
1.19. 2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամանակով:
1.20. 2026 թվականի մարտի 24-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 2 /երկու/ ամիս ժամանակով:
2.Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ:
Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների << ПМ >> մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
3.Դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները.
3.1. Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը դատարանի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չի կատարել, վերջինիս նկատմամբ կիրառված է եղել վարչական հսկողությունը, որը պիտանի խափանման միջոց չի եղել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, իսկ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակները շարունակում են առկա լինել, ուստի գտնում է, որ անհրաժեշտ է նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամակաով մանրամասն տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2.Պաշտպան Ռ.Մարտիրոսյանը որևէ առարկություն կամ միջնորդություն չի ներկայացրել մանրամասն տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Դատարանի պատճառաբանությունները և իրավական վերլուծությունը.
Քննարկելով Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու կամ այլ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը, լսելով կողմերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
4.1. Հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածով սահմանված են խափան¬ման միջոցների տեսակները, որոնք հանդիսանում են կալանքը և այլընտրանքային խափան¬ման միջոցները:
Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
4.2. Քրեադատավարական օրենսդրության վերլուծություններից բխում է, որ օրենսդրական նման ձևակերպումը` կապված «հիմնավոր կասկած» եզրույթի հետ, չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է։ Կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում, անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է։ Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներ¬կայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնա¬վորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանությունների համաձայն՝ ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը։ Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնա¬վորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապար¬տումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քննության փուլում»/տե´ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57/։ Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ դիրքորոշում է հայտնել նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը մի շարք վճիռներով: Մամմեդովն ընդդեմ Ադրբեջանի վճռով նշվել է, որ հանցանքը կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածը ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որը բավարար կլինի անաչառ դիտորդին համոզելու, որ տվյալ անձը հանցանք է կատարել: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ իրավանորմերը և դրանք համադրելով վարույթի փաստական հանգամանքների հետ՝ դատարանը ողջամտորեն գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի առնչությունն իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ արարքներին հաստատված է և հիմնավոր կասկածի անհրաժեշտ շեմը հաղթահարված է:
4.3. ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2018 թվականի հունիսի 26-ի ՍԴՈ-1421 որոշմամբ, արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն` «(...) գործը դատական քննության նախապատրաստելու փուլում դատարանն իր նախաձեռնությամբ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու կամ չընտրելու, կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրված լինելու դեպքում դրա հիմնավոր լինելու կամ չլինելու հարցը որոշելիս չի կարող ազատվել կողմերի կարծիքը լսելու պարտականությունից, և կողմերը չեն կարող զրկված լինել իրենց դիրքորոշումները ներկայացնելու հնարավորությունից: Հակառակ պարագայում՝ այն կարող է պարունակել վտանգ, որ դատարանն իր վրա է վերցնում մեղադրանքի կամ պաշտպանության գործառույթներ: Բացի դրանից, դատարանը զրկվում է հարցը բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննելու փաստացի հնարավորությունից, որի երաշխավորման կարևոր նախապայման է նաև կողմերի կարծիքները, փաստարկները, դիրքորոշումները լսելը: Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ անձնական ազատության սահմանադրական իրավունքի սահմանափակումն իրավաչափ է միայն դատարանի որոշմամբ, որն ընդունվել է դատական նիստում՝ դատարանի կողմից կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, ինչպես նաև ընտրված կալանքի հիմքերի և հիմնավորումների համակողմանի և անաչառ քննության, այդ թվում՝ մեղադրյալի կամ նրա պաշտպանի՝ իր դիրքորոշումը դատարանին ներկայացնելու հնարավորության առկայության դեպքում(…)»:
4.4. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»:
4.5. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր անձ ունի ազատության և անձեռնմխելիության իրավունք: 2. Ոչ ոք չի կարող արգելանքի վերցվել և պահվել անազատության մեջ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերով և կարգով: (…) »: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` (…)2.կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին (…)»:
4.6. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք գործերով (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշման 10-րդ կետը և այլն) արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ընդհանրական վերլուծությունից հետևում է, որ կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում` այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն՝ կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը: Կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Ուստի, վերոնշյալ բացառիկության չափանիշից բխում է, որ անձը պետք է ենթարկվի նախնական կալանքի հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում. 1) առկա է ողջամիտ կասկած, որ անձը կատարել է իրավախախտում, և 2) առկա են հիմնավոր պատճառներ կարծելու, որ ազատության մեջ գտնվելով նա կարող է` ա) դիմել փախուստի, կամ բ) կատարել նոր հանցագործություն, կամ գ) խոչընդոտել արդարադատության իրականացմանը, կամ դ) լուրջ վտանգ ներկայացնել հանրային կարգին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանության համաձայն` ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում» (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.-F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57): «Հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» եզրույթին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով առ այն, որ. «(…) անձի կալանավորումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի ա) անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և բ) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը: (…) Մեկնաբանելով անձի ազատության սահմանափակման համար անհրաժեշտ պայմանը՝ հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկած առ այն, որ նա իրավախախտում է կատարել, ընդ որում` յուրաքանչյուր դեպքում կասկածը պետք է լինի ողջամիտ: (…) Դիրքորոշում սահմանելով այն մասին, որ կասկածը պետք է լինի ողջամիտ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է: Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը` քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին: (…) Կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննարկման արդյունքներով դատարանը` ա) պետք է արձանագրի հիմնավոր կասկածի առկայությունը կամ բացակայությունը, բ) պետք է պարզի կալանավորման մյուս պայմանների առկայությունը, գ) այն դեպքում, երբ դատարանը կհանգի այն հետևության, որ վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայացրած նյութերը բավարար են արձանագրելու, որ առկա է անձի կողմից հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, և միաժամանակ կալանավորման մյուս պայմանները նույնպես առկա են, ապա պետք է կայացնի հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում այն մասին, թե արդյոք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերի առկայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունը ևս պետք է հիմնավորված լինի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված համապատասխան տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (…)» (տե՛ս Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման 19-րդ և 21-րդ կետեր):
4.7. Դատարանը, քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, փաստում է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանք խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ հիմնավոր կասկածը և խափանման միջոցի նպատակ հանդիսացող հիմնավորումը, այն է մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար խափանման միջոցի կիրառումը, չնայած այն հանգամանքին, որ գործի քննությունը գտնվում է ավարտական փուլում, այնուամենայնիվ ողջամիտ է Դատարանի մտավախությունն այն մասին, որ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը, գտնվելով ազատության մեջ, կարող է կատարել նոր հանցավոր արարքներ կամ դիմել փախուստի և դրանով չկարատել իր վրա դրված քրեադատավարական պարտականությունները:
4.8. Անդրադառնալով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային ցանկացած խափանման միջոց չունի այնպիսի գործիքակազմ, որը թույլ կտար քննության սույն փուլում զսպել Դատարանի մոտ առկա մտավախությունները, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները, մասնավորապես՝ տնային կալանքն ու վարչական հսկողությունը էլեկտրոնային հեռավար հսկողություն են սահմանում մեղադրյալի վարքագծի վերաբերյալ և ի տարբերություն կալանք խափանման միջոցի՝ չեն զսպում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը, այլ միայն արձանագրում են մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ դրսևորած ոչ պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները քննության ներկա փուլում ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծը: Այս համատեքստում Դատարանը շարունակում է էական համարել այն հանգամանքը, որ տևական ժամանակ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված են եղել այլընտրանքային խափանման միջոցներ, մասնավորապես՝ վարչական հսկողությունը, որի կիրառման պայմաններում մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ խախտվել են տվյալ խափանման միջոցից բխող և դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները:
4.9. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի ընթացքում մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառմամբ սույն փուլում ապահովել հնարավոր չէ, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-118-րդ, 122-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով` Դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1․ Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի (ծնված 26.03.1998թ., բնակվող՝ ՀՀ ք. Երևան, Աթոյան անցուղի, 9 շենք, 28 բնակարան, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 2 /երկու/ ամիս ժամանակով մինչև 2026 թվականի մայիսի 31-ը:
2. Որոշման օրինակը տրամադրել համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին:
3. Որոշման օրինակը տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
4. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-04-2026
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 15-04-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-05-2026
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-05-2026
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 27-05-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Մելս
Ազգանուն Էկտուբարյան
Հայրանուն Արմենի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-05-2026
Ժամ 15:55
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-05-2026
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 27-05-2026
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Մելս
Ազգանուն Էկտուբարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 27-05-2026
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Հիմնական պատիժ Ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/3266/01/24

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» մայիսի 2026 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, հանրային մեղադրող՝ Ա.Հեբոյանի, պաշտպան՝ Գ.Մխիթարյանի, մեղադրյալ՝ Մ.Էկտուբարյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 վարույթն ըստ մեղադրանքի Մելս Արմենի Էկտուբարյանի (ծնված 26.03.1998թ., բնակվող՝ ՀՀ ք. Երևան, Աթոյան անցուղի, 9 շենք, 28 բնակարան, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈԲ տեսուչ Հակոբ Մարտիրոսյանը կազմել է արձանագրություն Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալելու մասին:
1.4. 2024 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին:
1.5. 2024 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանք կիրառելու մասին: Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողությունը սահմանվել է 2024 թվականի հուլիսի 01-ից:
1.6. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 2 ամիս ժամկետով, մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ը երկարաձգելու մասին:
1.7. 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8. 2024 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված, Մելս Էկտուբարյանի կողմից փախուստի դիմելու ընթացքում նետված, ակոսափող հրազեն հանդիսացող, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների, գործարանային արտադրության ПМ մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակով, գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի, ПМ, АПС, Байкал 442 տեսակի ակոսափող ատրճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված, կրակվելու համար պիտանի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, գործարանային արտադրության, 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար նախատեսված, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, ռազմամթերք հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չհանդիսացող պահեստատուփով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.9. 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պետրոսյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 12180924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.10. 2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12180624 քրեական վարույթը թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթին միացնելու և վարույթը 12-0567-24 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին:
1.11. 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.12. 2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթով Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 28 օրով երկարաձգելու մասին:
1.13. 2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գյուլասարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից հրազենի նույնականացման տարրերը ջնջելու և Մելս Էկտուբարյանին հրազեն իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 458-րդ հոդվածի 1-ին մասով մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 12185324 համարը շնորհելու մասին:
1.14. 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.15. 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։
1.17. 2025 թվականի փետրվարի 03-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը և որպես խափանման միջոց ընտրել է վարչական հսկողությունը:
1.18. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց ընտրել կալանքը:
1.19. 2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամանակով:
1.20. 2026 թվականի մարտի 24-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և դրա ժամկետը երկարաձգել 2 /երկու/ ամիս ժամանակով:
1.21. 2026 թվականի մայիսի 27-ին Դատարանը Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով: խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ: Նշանակվել է լրացուցիչ դատալսումներ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավաբանական որակումը.
Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել է այն հանցավոր արարքները կատարելու համար, որ նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ: Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների «ПМ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
Այսինքն, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում:
Այսպիսով, Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղսագրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարում:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի հունիսի 3-ին տեղի ունեցած դատական նիստում մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը, օգտվելով լռելու իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց և հարցերին պատասխանելուց: Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածը հրապարակել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքները հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Ձեր բանավոր հարցերին պատասխանում եմ, որ տանից դուրս եմ եկել, տեսել եմ մեր բակում տոպրակ, որի մեջ տեսել եմ զենք, դրանից հետո ծխախոտի տուփի վրա գրել եմ, որ «գտել եմ զենք, ցանկանում եմ, բերել էրեբունու ոստիկանություն», դրանից մոտ 2-3 ժամ անց մոտիկացան 2-3 քաղաքացիական համազգեստով անձինք ու ես չմտածելով, որ ոստիկաններ են դիմել եմ փախուստի, նրանք որ մոտիկացան ասեցին բա ինքն է, կանգնի կանգնի, ես էլ մտածել եմ զենքի հետ կապ ունեն ու վազել են հետևիցս, միայն ձերբակալելու ժամանակ եմ իմացել, որ ոստիկանության աշխատակիցներ են: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ զենքը գտնվում էր հետևիս գրպանում, ես գումար չունեի ու որոշեցի ոտքով գալ, սակայն շուտ չստացվեց: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ իմ հիշելով իրար մեջ էր, ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ նրանք իմ հետևից գոռում էին «կանգնիր», ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ այդ զենքի մասին ոչ ոք չի իմացել: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես զենքը գտնելով այն առանձնացրել եմ: Ձեր բանավոր հարցին չեմ կարող պատասխանել, թե ինչ պատճառով չեմ զանգահարել, որ ոստիկանությունից մոտենան և զենքը վերցնեն: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ինձ այն անձը, ով որ ասում էր կանգնիր՝ եղել է, շորտիկ-մայկայով, վերջում ավտոմեքենան նստեցնելու պահին հասկացել եմ, որ ոստիկաններ են: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ չեմ կարող հստակ հայտնել, թե ինչ գույնի տոպրակ էր՝ սև-կարմիր էր, այն նետել եմ մոտակայքում: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ դանակը պատվիրել եմ վայդբերիսից, այն պահում եմ մոտս տեսքի համար որպես սուվիներ: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ չեմ մտածել այն հարցի շուրջ, որ ոստիկանություն գալու դեպքում դանակը կարող է խնդիր առաջացնել, նաև ավելացնեմ, որ ամեն օր դանակ չեմ պահում իմ մոտ: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ բջջային հեռախոսիս գաղտնաբառը չեմ ցանկանում հայտնել: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ իմ վնասվածքները ստացել եմ ձերբակալելու ժամանակ, երևի ընկել եմ անհարմար դիրքով: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ փախել եմ մոտ 50-60 մետր՝ մի երկու շենք: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես նրանց չեմ ճանաչում ու ասում են կանգնի այդ պատճառով եմ ես փախել: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ այդ գրությունը ես եմ գրել, գրիչը մոտս է եղել, սակայն վազելու ընթացքում ընկել է երևի: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես մտածեցի կարող է պատահական մոտս մնա ու մի բանի առջև կանգնեի՝ ոնց հիմա: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես կոնկրետ չեմ ուսումնասիրել այդ զենքը ու չեմ կարող հստակ նշել, ինչ կար վրան գրած կամ չկար: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ հստակ չեմ հիշում ինչը որտեղ եմ նետել, խառը նետել եմ: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ քաղաքացիական համազգեստով էին: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ բակում հավաքվել էին, սակայն տեղյակ չեմ ինչ նպատակով էին հավաքվել, իջել եմ տանից ու մոտ 3 րոպե անց տեղի ունեցավ այս միջադեպը: Փաստաբանի հարցերին պատասխանեց ձերբակալվածը. Ես հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրներ ունեմ, էմոցիաների խանգարում, հաշվառված եմ Ավանում, այդ անձանց կողմից, որ ասում էին կանգնի ես եղել եմ խուճապի մեջ ու վազել եմ չհասկանալով, վազում էի դեպի Դիմիտրովի կողմ, իմանալու դեպքում, որ այդ անձինք ոստիկաններ են ես միանգամից թղթով կտայի նրանց, ես մտածել եմ որ այդ անձը զենքի տերն է, կամ ինչ-որ կապ ունեցող մարդ, մտածել եմ, որ ինձ տեսել են զենքը վերցնելու պահին: Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ տեղեկություն չունեի, որ զանգելու դեպքում կգային և կտանեին, տեղյակ լինելու դեպքում կզանգեի կգային և կտանեին: Ավելացնելու ոչինչ չունեմ» (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 26-27, հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 37-38, 66-67, տե´ս 03.06.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է վկա Շահեն Հարությունյանը, ով հայտնել է, որ դեպքի մասով օպերատիվ տեղեկություն է ստացվել, օրը չի հիշում, մոտեցել են Աթոյան հասցե, եղել է մեքենայի ղեկին, տղաները իջել են, մինչև մեքենան կանգնացրել և իջել է արդեն ոչ մեկ չի եղել, այնուհետև զանգել ասել են, որ մոտենա բակի մյուս հատվածը, որից հետո մեքենայով մոտեցել է բակի մյուս հատվածը, որտեղից քաղաքացուն նստեցրել են մեքենան և տարել են բաժին: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե նշված գործողության ժամանակ ինքը և մյուս աշխատակիցները համազգեստ կրել են, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ այո, բոլորը եղել են համազգեստով: Այն հարցին, թե Մելս Էկտուբարյանը իրենց տեսնելիս կարող էր տարբերել և հասկանալ, որ ոստիկաններ են, պատասխանել է՝ կտարբերեր եթե տեսներ, բայց այնտեղ չի եղել չգիտի ինչ իրավիճակ է եղել, քանի որ եղել է մեքենային ղեկին, բաժնում է իմացել, որ քաղաքացուն տարել են բաժին զենք կրելու կասկածանքով: Դատարանի այն հարցին, թե ինչի համար են քաղաքացուն բերման ենթարկել բաժին, պատասխանել է՝ զենք կրելու և պահելու կասկածանքով, ինքը փաստաթղթերը կազմելուն չի մասնակցել: Պաշտպանի այն հարցին, թե ովքեր են եղել իր հետ, պատասխանել է՝ եղել են օպերատիվ խմբով, իրենից բացի, Մարտիրոսյան Հակոբը, Մանուկյան Լյուդվիգը, երեքով են եղել: Հաջորդ հարցին, թե երբ մեքենան կանգնացրել է և իր գործընկերները իջել են, տարածքը մու՞թ է եղել, թե՞ լուսավոր, պատասխանել է՝ իր կանգնած հատվածում տարածքը մութ է եղել: Այն հարցին, թե իր գործընկեր ոստիկանները մեքենայից գլխարկով են իջել, թե առանց գլխարկի, պատասխանել է՝ առանց գլխարկի: Այն հարցին, թե տեսե՞լ է դեպքի վայրից վազելով հեռացող անձի, պատասխանել է՝ չի տեսել: Հաջորդ այն հարցին, թե իր անձնական օգտագործման մեքենայո՞վ է եղել և ոստիկանական տարբերվող փարոսիկներ եղե՞լ են, պատասխանել է՝ եղել է անձնական մեքենայով, տարբերվող փարոսիկներ չեն եղել: Դատարանի այն հարցին, թե հերթապահ մասի՞ն է ահազանգ եկել, թե՞ իր անձնական հեռախոսին, ՝պատասխանել է՝ իր չէ, տղաների հեռախոսին չի հիշում, սակայն օպերատիվ տեղեկություն է եղել, ահազանգ չի եղել (Հատոր 1 վ.թ. 182-184, տե´ս 03.02.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է վկա Հակոբ Մարտիրոսյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում ճանաչում է մեղադրյալին, ում ճանաչում է բերման ենթարկելու ժամանակ: Վկան ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի հիշում օպերատիվ, թե հերթապահ մասից իրենց ասել էին, որ գնան այդ հասցե, իրենք գնացել են, մեքենայից իջնելուց լսել է, որ ինչ-որ մեկը, չի հիշում, թե ով, բայց ասել է, որ մեկ հոգի փախավ, իսկ ինքն այդ պահին վազել է նրա հետևից, գոռացել է, որ ոստիկանությունից է, նա կանգնել է և ձերբակալել տարել են բաժին: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե նշված գործողության ժամանակ համազգեստո՞վ են եղել, պատասխանել է՝ ընդհանուր չի կարող մտաբերել, բայց ինքն անձամբ եղել է համազգեստով, իր հետ եղել են նաև այն անձինք, ովքեր գործով վկա են, սակայն չի հիշում, թե օպերատիվ խմբում քանի հոգով են եղել, քանի որ տարբեր դեպքերով տարբեր թվաքանակով են լինում: Հաջորդ հարցին, թե անձը ո՞ր պահին է փախչել, պատասխանել է՝ ինքը հենց փախչելու պահը չի տեսել, քանի որ դեռ չեն մոտեցել, որ ասել են մի հոգի փախավ, այդ ժամանակ նոր սկսել են վազել նրա հետևից, չի հիշում և մտաբերում, թե ով է ասել, քանի որ մութ է եղել, իսկ ձայնով չի տարբերակում: Նաև չի կարող հայտնել, թե ի սկզբանե ինչի համար է փախչել անձը, նրան հետապնդելու ժամանակ գոռացել է, որ ոստիկանությունից է, անձը կանգնել է, իրենք գնացել և բռնել են: Իր կողմից մի քանի անգամ կրկնելուց հետո անձը շենքի արանքից դուրս է եկել գլխավոր փողոց և կանգնել է, առաջինը ինքն է հասել և բռնել նրան, հետո արդեն տղաները եկել են, չի կարող մտաբերել, թե կոնկրետ ով է եղել իր հետ: Պաշտպան Գ.Մխիթարյանի այն հարցին, թե եթե Մելս Էկտուբարյանը չկանգներ, նրան կկարողանայի՞ն բռնել, պատասխանել է՝ չի կարող ասել, ֆիզիկական տվյալներին ծանոթ չէ: Այն հարցին, թե տարածքի լուսավորությունը ինչպիսի՞նն է եղել, պատասխանել է՝ եղել է գիշերվա ժամ, շենքերի արանքում խուճուճ ճանապարհներ, նրան տեսել է, երբ դուրս է եկել շենքերի արանքից դեպի գլխավոր փողոց, տեսել է և մի քանի անգամ կրկնել, որ ոստիկանությունից է, նա էլ կանգնել է, որից հետո մոտեցել է նրան: Չի կարող ասել, թե ինչ արագությամբ է նա վազել և նրա հետևից կարող էր հասնել, թե՝ ոչ: Հաջորդ այն հարցին, թե նրա վազելու ուղղությունից իր կարծիքով անձը տարածքին ծանոթ եղե՞լ է, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ չի կարող ասել: Դատարանի այն հարցին, թե մե՞կ ավտոմեքենայով են գնացել դեպքի վայր, պատասխանել է՝ չի հիշում: Այն հարցին, թե ո՞վ է ասել, որ անձը փախավ, այդ ժամանակ մեքենայի մե՞ջ է եղել, թե՝ դրսում, պատասխանել է՝ իջել էր արդեն մեքենայից, դրսում էր գտվում, որտեղ տեսել է հավաքված մի քանի այլ մարդկանց: Հաջորդ այն հարցին, թե մենա՞կ է վազել, թե այլ ոստիկան է իր հետ եղել, պատասխանել է՝ առաջինն ինքն է վազել, հետո իր հետևից եկել են, սակայն այդքան էլ երկար չեն վազել: Այն հարցին, թե կարո՞ղ էր անձը չկանգնել և շարունակել փախչել, ունե՞ր նման հնարավորություն, պատասխանել է՝ չի կարող ասել, նա հիմնական փողոց էր դուրս եկել: Հաջորդ այն հարցին, թե անձը իրեն դիմադրություն ցույց տվե՞լ է, նրա մոտ գտնվող պայուսակը ո՞վ է զննել, պատասխանել է՝ մանրամասները չի հիշում: Հանրային մեղադրողը հայտարարել է, որ առկա է վերաբերելի մասով հակասություն վկայի նախաքննական ցուցմունքի հետ, ուստի հրապարակվել է վկա Հակոբ Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ ես և մեր մեքենայի մեջ գտնվող անձինք եղել ենք ոստիկանական համազգեստով, մենք մեքենայից իջել ենք, նա մեզ նկատել է ու փախուստի է դիմել»: Այս մասով վկան հայտնել է, որ չի կարող ասել, թե ինչի համար է անձը փախուստի դիմել, իսկ քննիչի մոտ իր ենթադրությամբ է այդպես ասել (հատոր 1 վ.թ. 31-34, տե´ս 03.02.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.4. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է վկա Լյուդվիգ Դանիելյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում կողմերից ոչ մեկին չի ճանաչում և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ նշված օրը եղել է հերթապահության մեջ, օպերատիվ խմբի մեջ ընդգրկված, իրենց բաժանմունքում տեղեկություններ են ստացել, որ ապօրինի զենք պահելու կասկածով անձ կա նշված հասցեում: Իրենք համազգեստով գնացել են, մեքենայից իջել են, բայց այդ պահին եղել են առանց գլխարկի: Գնացել են այդ հասցե իջել են, այդ անձը, ում անունը չի հիշում, փախչել է, իսկ իրենք հետևից վազել են, նա իրենցից գտնվել է 60-70 մետր հեռավորության վրա, իսկ վազելու ընթացքում նրա կողմից ինչ-որ բան նետելու գործողություն է նկատել, ինքն այդ առարկան նմանեցրել է փամփշտատուփի, սակայն չգիտի դա է եղել, թե՝ ոչ: Հետո կանչել է նրան և ասել, որ կանգնի, ոստիկանությունից է, որից հետո անձն ընթացքը դանդաղեցրել է, հետ շրջվել և կանգնել, նստեցրել են ավտոմեքենան տղաները և նրան տեղափոխել ոստիկանություն, իսկ ինքը մնացել է դեպքի վայրում: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե տվյալ փախչող անձը Մելս Էկտուբարյա՞նն է եղել, թե՝ այլ անձ, պատասխանել է՝ նա է եղել: Հաջորդ այն հարցին, թե ըստ իրեն՝ ինչի համար է փախչել անձը, պատճառը ո՞րն է եղել, պատասխանել է՝ պատճառը չի կարող ասել, բայց տեղեկություն է եղել, որ ապօրինի զենք-զինամթերքի մասին է խոսքը: Այն հարցին, թե իրեն նկատել է դրա համա՞ր է փախչել, պատասխանել է՝ կարող էր նկատած լինել, որովհետև համազգեստով են եղել, իսկ լուսավորությունը մեքենան որտեղ կանգնած է եղել մի փոքր մութ է եղել այդ հատվածում: Հաջորդ հարցին, թե անձի կողմից փախուստի դիմելու պահի և իրենց միջև հեռավորությունը ինչքա՞ն է եղել, պատասխանել է՝ մոտ 20-25 մետր, իսկ մոտ 1 կմ էլ վազել են անձի հետևից, ոլոր-մոլոր ճանապարհ է եղել շենքերի արանքներով: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե կանգնելու կոչեր արե՞լ են, պատասխանել է՝ այո, առաջին անգամ որ արել է հեռու է եղել նրանից, իսկ վերջին, այսինքն երկրորդ անգամը արդեն վազելով մոտիկացել է և գոռացել, անձը լսել է, շրջվել և կանգ առել: Ինքը սկզբում հեռու է եղել, հետո մոտիկացել է: Վազելու ընթացքում գործողություն է նկատել, որ ինչ-որ առարկա է նետել անձը, որը նմանեցրել է փամփշտատուփի: Այն հարցին, թե որտեղից է անձը դիմել էր փախուստի այլ մարդիկ եղե՞լ են, պատասխանել է՝ քաղաքացիներ եղել են: Պաշտպան Գ.Մխիթարյանի այն հարցին, թե առաջին անգամ գոռալուց պտտվե՞լ է անձը, պատասխանել է՝ ոչ, չի շրջվել: Հաջորդ այն հարցին, թե նա հնարավորություն ունեցե՞լ է փախուստը շարունակելու, երբ որ իրենց տեսել է, պատասխանել է՝ հնարավոր էր, ուղիղ ճանապարհ է եղել: Այն հարցին, թե տարածքի լուսավորությունն ինչպիսի՞նն է եղել, պատասխանել է՝ տեղ-տեղ շենքերի լուսավորությունը լուսավորել է, իսկ տեղ կար լրիվ մութ է եղել: Հաջորդ այն հարցին, թե նկատե՞լ է, որ նա հետ պտտվի տեսնի ով է հետևից վազում կամ մինչև վազելը, պատասխանել է՝ ոչ, վազելու ժամանակ չի նկատել, իսկ մինչև վազելը՝ նույնպես: Այն հարցին, թե նա ամբողջությամբ իր տեսադաշտու՞մ է եղել, թե մասամբ, պատասխանել է՝ ամբողջությամբ իրեն տեսել է վազելու ժամանակ, իսկ մինչև վազելը շատ մարդիկ են եղել կանգնած, իսկ միայն ֆիքսել է, որ նա փախչել է միանգամից, այլ բան չի տեսել: Դատարանի այն հարցին, թե իր հետ ո՞վ է եղել, պատասխանել է՝ Մարտիրոսյան Հակոբը, նա էլ է գոռացել, որ կանգնի, բայց չի կարող հստակ ասել, թե ում գոռալուց հետո է անձը կանգնել: Հաջորդ հարցին, թե երբ բերման են ենթարկել անձին, պայուսակ եղե՞լ է նրա մոտ, պատասխանել է՝ ինքը դեպքի վայրում է մնացել դեպքի վայրը պահպանելու համար, հետո քննիչը եկել է դեպքի վայրի զննության և անձի նետած իրը հայտնաբերվել է, ինքը որպես առարկա նմանեցրել է: Այն հարցին, թե գիշերվա ժամը 2-ի՞ն էին իրենք դեպքի վայրում, պատասխանել է՝ ժամը ուշ է եղել, բայց չի հիշում: Հաջորդ այն հարցին, թե գիշերը ժամը 02:00-ին քաղաքացիները ի՞նչ էին անում հավաքված, պատասխանել է՝ շենքի տարածք է եղել, հավաքված կանգնած էին, որոնցից մեկը փախչել է: Հանրային մեղադրողի այն հարցին, թե ինչ-որ բան նետելու գործողություն քա՞նի անգամ է նկատել Մելս Էկտուբարյանի կողմից, պատասխանել է՝ 2 անգամ, այդ առարկաները տարբեր տեղերից են հայտնաբերվել (հատոր 1 վ.թ. 28-30, տե´ս 03.02.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.5. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է փորձագետ Անդրանիկ Ղուկասյանը, ով ի պատասխան պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հարցերին՝ պատասխանել է, որ օգտվել է հետևյալ գրականությունից՝ «Զենքի շրջանառության մասին» ՀՀ օրենքից, մի քանի ռուսալեզու գրականությունից, որոնցից օգտվում են եզրակացություն տալուց համեմատություն անցկացնելու համար: Հաջորդ այն հարցին, թե նշված ռուսալեզու գրականության հայերեն թարգմանությունը կա՞, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ ոչ, իրենց մոտ կա հայերեն թարգմանված, որը իրենք են թարգմանել, բայց այն ինքն իրենով ռուսերեն է: Դատարանի այն հարցին, թե ոչ պաշտոնական, աշխատանքային թարգմանությո՞ւնն է, պատասխանել է՝ այո: Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ ներկայացված զենքը հանդիսանում է Մակարով տեսակի ակոսափող հրազեն, 15 տրամաչափի, նաև 7 հատ 18 տրամաչափի փամփուշտներ են ներկայացվել, որոնք ռազմամթերք են (տե´ս 08.08.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.6. Հիմնական դատալսումների ընթացքում 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվել է փորձագետ Վահե Ոսկանյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում կողմերից ոչ մեկին չի ճանաչում: Պաշտպանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ իրեն ներկայացված դանակը հետազոտել է համապատասխան մեթոդիկայով, եզրակացությունում նշված գրականության և ԳՕՍՏ-ի մեջ նշված է այն մեթոդիկան, թե ինչով պետք է չափվի և ինչ պարամետրեր պետք է ունենա: Այն հարցին, թե ինչու եզրակացությունում նշված չէ այն գործիքի անունը, որով ինքը չափել է դանակը, պատասխանել է՝ եթե ինչ-որ առարկություն ունեն իր տված եզրակացության դեմ, կարող է նշանակվել կրկնակի փորձաքննություն: Հաջորդ այն հարցին, թե շեղբի կարծրությունը, որը նշված է եզրակացությունում, ո՞նց է դա պարզել, պատասխանել է՝ հատուկ կարծրաչափի մեթոդիկայով: Այն հարցին, թե ինչու՞ այդ տեխնիկայի անվանումն ու լիցենզիայի համարը եզրակացությունում նշված չէ, պատասխանել է՝ չի պահանջվում: Հաջորդ այն հարցին, թե պահանջվու՞մ է արդյոք, թե փորձագետի եզրակացությունն ինչ պետք է պարունակի և պահանջվում է արդյոք, որ այնտեղ նշված լինի կոնկրետ մեթոդիկան, ինչն օգտագործվել է տվյալ հարցերին պատասխանելու համար, պատասխանել է՝ տվյալ գրականությունում նշված են: Այն հարցին, թե եզրակացությունում նշված ռուսատառ աղբյուրից ի՞նչ տեղեկություն է վերցրել եզրակացությունը կազմելու համար, պատասխանել է՝ այդ աղբյուրը նշվել է որպես տեղեկատու, ընդհանուր սառը զենքերի չափանիշները տալիս է այդ գրականությունը և ԳՕՍՏ-ը, տվյալ ռուսալեզու գրականությունից վերցված է նաև մեթոդիկան: Հաջորդ այն հարցին, թե տվյալ գրականություհը հասանելի՞ աղբյուր է, խանութից գնելու դեպքում ոնց կարող է հասկանալ սառը զենք է, թե՝ ոչ, պատասխանել է՝ խանութից գնելու դեպքում տվյալ ապրանքն ունենում է իր անձնագիրը, որտեղ նշվում է դրա նպատակային նշանակությունը, իսկ օնլայն պատվիրելու դեպքում եթե լիցենզավորված պաշտոնական կայքէջերից է գնել, ապա համապատասխան դանակի պարամետրերը և անձնագիրը նույնիսկ սոցիալական կայքում առկա է, անձնագրի մեջ նշվում է կարծրություն, հաստություն, երկարություն և նշանակությունը, որը տալիս է որպես «холодное оружие», որսորդական դանակ, որը համարվում է քաղաքացիական: Այն հարցին, թե կա՞ որսորդական այնպիսի դանակ, որը սառը զենքը չէ, պատասխանել է՝ այո, կան հատուկ նշանակության որսորդական դանակներ, որոնք չեն համապատասխանում սառը զենքի պարամետրերին: Հաջորդ հարցին, թե նշված աղբյուրը բոլորին հասանելի՞ է, եթե այո՝ որտե՞ղ, պատասխանել է՝ չի կարող պատասխանել հարցին: Այն հարցին, թե կարծրությունը չափող սարքի անունն ինչ է, պատասխանել է՝ կարծրաչափ: Դատարանի այն հարցին, թե այդ կարծրաչափերը փորձագիտական կենտրոնում գրանցվա՞ծ սարքեր են, պատասխանել է՝ իհարկե, ամեն տարի լիցենզավորվում են (տե´ս 12.11.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը:
3.7. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները՝
- 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի պետի հաղորդումը, համաձայն որի՝ 26.06.2024 թվականին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՔՀ բաժանմունքում օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեի մոտ արական սեռի անձ ապօրինի զենք է պահում: Նշված հասցե մեկնած Էրեբունու բաժնի ՔՀԲ և ՀՈԲ ծառայողները ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀԲ ծառայողները Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեի մոտակայքում նկատել են արական սեռի մի անձի, ով ոստիկանական համազգեստով անձանց նկատելուն պես դիմել է փախուստի: Վերջինիս հետևից վազելու ընթացքում նշված անձը Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 12/3 հասցեում գտնվող ավտոտնակների մոտակայքում իր մոտից գետնին է նետել «Մակարով» տեսակի ատրճանակի պահեստատուփ՝ լիցքավորված թվով 7 հատ 9 մմ տրամաչափի «Մակարով» տեսակի ատրճանակից կրակելու համար նախատեսված փամփուշտներով, իսկ Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 10 հասցեում՝ ճանապարհի եզրային հատվածում գտնվող բետոնյա պարիսպների տակ իր գոտկատեղից հանելով գետնին է նետել «Մակարով» տեսակի ատրճանակ, ապա շարունակել վազել մայթով: Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 10 շենքի մոտակայքում ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՔՀ բաժանմունքի ծառայողներին, ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀ բաժանմունքի ծառայողներին և ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՀՈ բաժանմունքի ծառայողներին հաջողվել է կանխել վերջինիս փախուստը, որից հետո նշված անձը հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ապօրինի զենք պահելու համար նույն օրը, ժամը 02:00-ին Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 10 հասցեի մոտից ձերբակալվել ու բերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժին: Բաժնում պարզվել է, որ տվյալ անձը հանդիսանում է Մելս Արմենի Էկտուբարյանը (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 1-2, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 26.06.2024 թվականին կատարված ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին ժամը 02:00-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ՔՀԲ-ի ՀՈԲ տեսուչ, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ Հակոբ Մարտիրոսյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Մելս Արմենի Էկտուբարյանին ձերբակալել և ներկայացրել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժին (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 13, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 26.06.2024 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությունն այն մասին, որ դեպքի վայր է հանդիսացել Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 12/3 շենքի հարակից տարածքը: Դեպքի վայրի զննության մասնակից, ՀՀ ՆԳՆ ՔՀԲ օ/լ Ա. Կարապետյանը հայտարարել է, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում տեղեկություններ են ստացվել, որ Աթոյան 14 հասցեի մոտ արական սեռի ներկայացուցիչը իր մոտ զենք է պահում: ՔՀԲ ծառայողները ոստիկանական համազգեստով եկել են Աթոյան անցուղի 14 շենքի մոտ, որտեղ նշված անձը նկատելով ոստիկանական համազգեստով անձանց՝ արագ քայլերով հեռացել է, կանգնելու հորդորներին ի պատասխան՝ դիմել է փախուստի: Ոստիկանության աշխատակիցները սկսել են հետապնդել այդ անձին, ով շենքերի բակով վազել է և վազելու ընթացքում իր մոտից նետել է փամփշտատուփ, որից հետո կրկին շարունակել է փախչել և ճանապարհի աջ եզրային հատվածում նետել է ատրճանակ: Հետապնդման արդյունքում հնարավոր է եղել տվյալ անձին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության էրեբունու բաժին ներկայացնել, որտեղ պարզվել է, որ վերջինս հանդիսանում է Մելս Էկտուբարյանը: Դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են փամփշտատում' թվով 7 փամփուշտներով և մեկ ատրճանակ (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 7-11, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ նրա ձեռքին եղած կտորե պայուսակի միջից հայտնաբերվել է ընդհանուր 20 սմ երկարությամբ, 10 սմ շեղբի երկարությամբ և 10 սմ բռնակի երկարությամբ դանակ (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 14, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- դատաքրեագիտական փորձաքննության փորձագետի թիվ 724-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված դանակը գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ է, հանդիսանում է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք (հատոր 1-ին, Վ.Թ. 137-138, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- դատաձգաբանական փորձաքննության փորձագետի թիվ 713-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 1. Փորձաքննության ներկայացված ատրճանակը հանդիսանում է գործարանային արտադրության «ПМ» մոդելի 9մմ /9x18/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ, պիտանի է կրակելու համար, հանդիսանում է ակոսափող հրազեն: Ատրճանակի վրա գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքներ չեն հայտնաբերվել: 2. Փորձաքննության ներկայացված թվով 7 հատ փամփուշտները հանդիսանում են գործարանային արտադրության 9մմ /9x18/ տրամաչափի փամփուշտներ' նախատեսված «ПМ», «АПС», «Байкал 442» տեսակի ակոսափող ասոճանակից /այդ թվում ներկայացված ատրճանակից/ և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, պիտանի են կրակվելու համար, հանդիսանում են ռազմամթերք: 3. Փորձաքննության ներկայացված թվով 1 հատ պահեստատուփը հանդիսանում է գործարանային արտադրության պահեստատուփ' նախատեսված 9մմ /9x18/ տրամաչափի Մակարովի կոնստրուկցիայի ատրճանակների /այդ թվում ներկայացված ատրճանակի/ համար, պիտանի է նպատակային օգտագործման համար, ուզմամթերք չի և հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չի հանդիսանում (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 8-12, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- դատահոգեբուժական փորձաքննության փորձագետի թիվ 18/2024 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Մելս Արմենի էկտուբարյանը չի տառապել և չի տառապում հոգեկան հիվանդությամբ, այլ ունի «Վարքի և հույզերի խառը խանգարումներ», «Կակազություն» ախտորոշմամբ ոչ փսիխոտիկ մակարդակի հոգեկան գործունեության խանգարում: Ըստ բուժփաստաթղթերի հաշվառված է Ավան ՀԱԿ-ում 09.08.2017թ-ից: Հանցավոր արարքը կատարելու պահին այդ ոչ փսիխոտիկ մակարդակի հոգեկան գործունեության խանգարումը արտահայտված չի եղել այն աստիճան, որ Մելս էկտուբարյանին զրկեր իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից: Իր հոգեկան վիճակով կարող է լիարժեք ընկալել և վերարտադրել իրադարձությունները և տալ ճիշտ ցուցմունք: Դեպքի պահին Մելս Արմենի էկտուբարյանը ունակ է եղել իր գործողությունների (անգործության) բնույթը, նշանակությունը, դրանց վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու, ուստի անհրաժեշտ է նրան ճանաչել մեղսունակ: Մելս Արմենի Էկտուբարյանը ներկայումս հանրության համար վտանգ չի ներկայացնում, կարող է մասնակցել քննչական և դատավարական գործողությունների կատարմանը: Հոգեկան լարվածության և հանկարծակի հոգեկան խիստ հուզմուաքի վիճակում գտնվելու վերաբերյալ հարցը չի մտնում հոգեբույժ-փորձագետների իրավասության մեջ, այն հոգեբան-փորձագետների իրավասության մեջ է (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 17-23, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 11.10.2024 թվականին կատարված զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնից ստացված թիվ 29/4-9454 գրությունը, որի համաձայն Մելս Արմենի էկտուբարյանի անվամբ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում քաղաքացիական զենք հաշվառված չէ (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 73, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- 20.05.2024 թվականին արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնից ստացված թիվ 29/4-9454 գրությունը (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 74-75, տե´ս 09.01.2025թ. դատական նիստի արձանագրությունը,
- իրեղեն ապացույց ճանաչված, Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը (հատոր 2-րդ, Վ.Թ. 14-15, տե´ս 09.01.2025թ. :
4.Հետազոտված ապացույցների թույլատրելիության վերաբերելիության և արժանահավատության և պաշտպանի կողմից ներկայացված դիրքորոշման վերաբերյալ Դատարանի իրավական վերլուծություններն ու եզրահանգումները․
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ օրենսգիրք) 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4.Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են (...): 7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը»:
4.2. «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես, այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
4.3. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նաև՝ օրենսգիրք) 103-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների ստուգումը, համաձայն որի՝ 1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման` ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով: Օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների գնահատումը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել: Օրենսգրքի 106-րդ հոդվածը սահմանում է փաստերի իրավական կանխավարկածը, համաձայն որի՝ 1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում` 1) հանրահայտ փաստը. 2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը. 3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ. 4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ` որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք: 2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը: Օրենսգրքի 97-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների թույլատրելիությունը և դրանց օգտագործման սահմանափակումները, համաձայն որի՝ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: 3. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` 1) տվյալ քրեական վարույթն իրականացնելու, համապատասխան ապացուցողական կամ վարութային այլ գործողություն կատարելու իրավասություն չունեցող անձի կողմից. 2) բացարկման ենթակա անձի էական մասնակցությամբ, եթե նա իմացել է կամ ողջամտորեն պետք է իմանար վարույթին իր մասնակցությունը բացառող հանգամանքների առկայության մասին. 3) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ. 4) քննչական գործողության կատարման ընթացքում մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող անձից, որի նկատմամբ փաստացի իրականացվել է քրեական հետապնդում` առանց այդ մասին նրան պատշաճ ծանուցելու. 5) անհայտ աղբյուրից. 6) արդի գիտությանը հակասող մեթոդների կիրառմամբ: 4. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են նաև այն խախտումները, որոնք դրսևորվել են մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների ոտնահարմամբ կամ քրեական վարույթի սկզբունքների խախտմամբ: 5. Օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված տվյալները չեն կարող որպես ապացույց օգտագործվել, եթե` 1) առկա է դրանք փոխարինած լինելու կամ դրանց հատկանիշները փոփոխած լինելու ողջամիտ կասկած. 2) դրանք ստացվել են այն անձից, որը հոգեկան, մտավոր կամ ֆիզիկական առողջության խնդիր ունենալու պատճառով ունակ չէ ճիշտ ընկալելու, հիշելու և վերարտադրելու վարույթով պարզաբանման ենթակա հանգամանքները: 6. Պաշտպանի բացակայությամբ մեղադրյալի տված ցուցմունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, եթե մեղադրյալը դատարանում հրաժարվել է դրանցից: 7. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ կատարված գաղտնի քննչական գործողության արդյունքով ձեռք բերված տեղեկություններն ապացուցման գործընթացում չեն կարող օգտագործվել: 8. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքները չեն կարող ապացուցողական գործողության կատարման հիմք լինել:9. Այն տվյալները, որոնք ստացվել են վարույթի հանրային մասնակցի թույլ տված` օրենքի պահանջների խախտմամբ, կարող են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ օգտագործվել որպես ապացույց, եթե այդ խախտմամբ չեն ոտնահարվել այլ անձի իրավաչափ շահերը: Այդպիսի ապացույցը կարող է օգտագործվել միայն ի շահ տվյալ մեղադրյալի: 10. Սույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված արտավարութային փաստաթղթերը չեն կարող օգտագործվել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքով մեղադրանքը հիմնավորելու համար: Այդ արտավարութային փաստաթղթերը կարող են օգտագործվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք ստացվել են քրեական վարույթ նախաձեռնելուց առավելագույնը չորս ամիս առաջ` ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար, կամ ութ ամիս առաջ` առանձնապես ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար …): 11. Ապացույցների անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև սույն հոդվածի 9-րդ մասով նախատեսված դեպքում օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված տվյալների օգտագործման հնարավորությունը որոշմամբ հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը` վարույթի շահագրգիռ մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ: 12. Անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները պահվում են վարույթի նյութերում:
4.4. Օրենսգրքի 4-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական դատավարության օրենսգրքի գործողությունը ժամանակ մեջ, որի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում կիրառվում է սույն օրենսգրքի այն դրույթը, որը գործում է համապատասխան վարութային գործողության կատարման կամ դատավարական ակտի կայացման ժամանակ: 2. Ապացույցի թույլատրելիությունը որոշվում է այն ձեռք բերելու պահին գործող օրենքով: 3. Սույն օրենսգրքի դրույթները հետադարձ ուժ չունեն, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:»:
4.5. Ամփոփելով մեջբերված իրավակարգավորումները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը, ապացուցման հասկացությունը սահմանել է, հիմնվելով գործունեության այդ տեսակի հետևյալ երեք բնութագրիչերի վրա. ա) ապացուցումը ճանաչողական գործունեություն է (իրականացվում է ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով), բ) ապացուցումը տրամաբանական գործունեություն է (իրականացվում է ապացույցներ հավաքելով, ստուգելով և գնահատելով), գ) ապացուցումը վարութային գործունեություն է (իրականացվում է Օրենսգրքով սահմանված կարգով): Օրենսդիրը հստակեցրել է ապացուցման ենթակա հանգամանքների շրջանակը՝ դրանում ներառելով այնպիսի հանգամանքներ, որոնց հաստատումը կարևոր նշանակություն ունի դատավարական ակտ կայացնելու համար: Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որը կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, հարկ է ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել՝ հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով: Վերլուծելով ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ առկա սահմանումները՝ Դատարանը ողջամտորեն գալիս է այն եզրահանգմանը, որ բացառապես օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով ապացույցների հավաքման հրամայական պահանջն օրենսդրորեն ամրագրելու միջոցով իրացվել են ապացույցի թույլատրելիությանը ներկայացվող պայմաններից երկուսը, այն է՝ ապացույցը պետք է ստացվի միայն օրենքով նախատեսված աղբյուրից և միայն օրենքով նախատեսված միջոցներով (դատավարական եղանակով): Դատարանի գնահատմամբ՝ այս պահանջներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ապացույցի թույլատրելիությունը գնահատելիս: Ապացույցի ստուգման հասկացությունը Դատարանի գնահատմամբ ներառում է ստուգման դատավարական իմաստով ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեադատավարական իմաստով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Մասնավորապես՝ օրենսգիրքը, որոշակի պահանջներ է ներկայացնում հարցաքննության արձանագրությանը (օրինակ՝ հարցաքննվողի կողմից հարցաքննության արձանագրության յուրաքանչուր էջը ստորագրելու պահանջը), կամ մասնակցի պարագայում՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև իրականացվող վարութային գործողության բնույթն ու նպատակը պարզաբանելը, որի նպատակը հարցաքննվողի կամ մասնակցի կողմից հարցաքննության ընթացքի և իր ցուցմունքների արձանագրման իսկության հաստատումն է, կամ վարութային և ապացուցողական գործողությունների ընթացքի և իսկության ընկալումն ու հաստատումը: Հետևաբար, ստուգման շրջանակներում վերլուծության է ենթակա ոչ միայն ապացույցի բովանդակությունը, այլ նաև ապացույցի ձևի համապատասխանությունը օրենսգրքի պահանջներին: Ապացույցի գնահատումն իրենից ենթադրում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը: Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները:
4.6. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը՝ թույլատրելիության և վերաբերելիության առումով, դատարանը չի արձանագրում դատավարական պահանջների այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել վերը նշված ապացույցներից որևէ մեկի օգտագործման անթույլատրելիությանը: Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ ապացույցներից յուրաքանչյուրը պարունակում է տեղեկություններ գործի համար նշանակություն ունեցող փաստերի մասին, այսինքն՝ համապատասխանում ապացույցի վերաբերելիության չափանիշին:
4.7. Գնահատելով գործում առկա ապացույցներից յուրաքանչյուրն արժանահավատության տեսանկյունից, համադրելով դրանք դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանին մեղսագրվող արարքները հաստատվել են դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի և Դատարանի համար արժանահավատ հետևյալ ապացույցների համակցությամբ, մասնավորապես՝ վկաներ Շահեն Հարությունյանի, Հակոբ Մարտիրոսյանի, Լյուդվիգ Դանիելյանի, փորձագետներ Անդրանիկ Ղուկասյանի, Վահե Ոսկանյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, 2024 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի պետի հաղորդումով, 26.06.2024 թվականին կատարված ձերբակալման արձանագրությունով, 26.06.2024 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությունով, Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունով, դատաքրեագիտական փորձաքննության փորձագետի թիվ 724-24 եզրակացությունով, դատաձգաբանական փորձաքննության փորձագետի թիվ 713-24 եզրակացությունով, դատահոգեբուժական փորձաքննության փորձագետի թիվ 18/2024 եզրակացությունով, 11.10.2024 թվականին կատարված զննության արձանագրությունով և 20.05.2024 թվականին արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնից ստացված թիվ 29/4-9454 գրությունով: Նշված ապացույցների համակցության բովանդակությունից բխում է, որ Մելս Էկտուբարյանը ոստիկաններից տեսնելով փորձել է դիմել փախուստի, այդ ընթացքում իր մոտից նետել է Մակարով տեսակի ատրճանակ և փամփշտատուփ, որում եղել են ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, ինչը վկայում է այն մասին, որ Մ.Էկտուբարյանը գիտակցել է դրանց հակաիրավական բնույթը և փորձել է ազատվել դրանցից նախքան ոստիկանների կողմից իրեն հասնելը: Այս համատեքստում Դատարանը ապացուցողական բարձր արժանահավատություն ունեցող ապացույց է դիտարկում դատահոգեբուժական փորձաքննության փորձագետի թիվ 18/2024 եզրակացությունը, որով հաստատվել է, որ հանցավոր արարքը կատարելու պահին Մելս Էկտուբարյանի մոտ առկա ոչ փսիխոտիկ մակարդակի հոգեկան գործունեության խանգարումը արտահայտված չի եղել այն աստիճան, որ Մելս էկտուբարյանին զրկեր իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից, այսինքն դեպքի պահին Մելս Արմենի էկտուբարյանը ունակ է եղել իր գործողությունների (անգործության) բնույթը, նշանակությունը, դրանց վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու, ուստի վերջինս եղել է մեղսունակ: Այս համատեքստում Դատարանը ոչ արժանահավատ ապացույց է համարում մեղադրյալի տված ցուցմունքը և վերջինիս տեսակետը զենքը նետելու վերաբերյալ և միաժամանակ հատկանշական է համարում նաև այն պնդումը, որ Մելս Էկտուբարյանը նախաքննական ցուցմունքով հայտնել է, որ չի մտածել, թե ոստիկանների գալու դեպքում դանակը կարող է խնդիր առաջացնել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ սույնը հաստատում է, որ տվյալ պահին մեղադրյալի սուբյեկտիվ ընկալմամբ հակաիրավական է եղել միայն իր մոտ գտնվող «Մակարով» տեսակի զենքը և պահեստատուփը՝ փամփուշտներով, իսկ դանակը՝ իրավական, հենց մեղադրյալի սուբյեկտիվ ընկալմամբ է պայմանավորված եղել «Մակարով» տեսակի զենքից և պահեստատուփից նետելու միջոցով դրանցից ազատվելը, իսկ դանակից՝ ոչ: Դատարանը արժանահավատ չի համարում մեղադրյալի ցուցմունքը, որով հայտնել է այն մասին, որ հայտնաբերված զենքը գտել էր և ցանկացել է տանել այդ պահին հանձնել ոստիկանություն, նշվածը հակասում է բոլոր վկաների տված ցուցմունքների բովանդակությանը, որոնք Դատարանը արժանահավատ է համարում: Ինչ վերաբերում է դեպքի վայրի պահին տարածքում եղած լուսավորությանը, քանի որ եղել է գիշերային ժամ, ապա վկա Լյուդվիգ Դանիելյանը դատարանում հայտնած ցուցմունքով հայտնել է, որ դեպքի վայրի տարածքը տեղ-տեղ շենքերի լուսավորությամբ լուսավորվել է, ուստի Մելս Էկտուբարյանը չէր կարող չտեսնել իրեն հետապնդող ոստիկաններին, ովքեր, համաձայն վկաների ցուցմունքների, եղել են համազգեստներով:
4.8. Գնահատելով գործում առկա ապացույցների համակցությունը՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են գործի լուծման համար:
4.9. Անդրադառնալով պաշտպան Գ.Մխիթարյանի կողմից սույն վարույթում առկա հանցագործության մասին հաղորդումն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ արված միջնորդությանը մանրամասները տե՛ս 17.02.2026 թվականի դատական նիստի արձանագրությունը և պաշտպանի եզրափակիչ ելույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այն մերժվել է, որի վերաբերյալ հիմնավորումները ներկայացված են սույն գործով 17.02.2026 թվականին Դատարանի կողմից կայացված որոշման պատճառաբանական մասում:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի կողմից եզրափակիչ ելույթով մեջբերված հիմնավորումներին, ապա հարկ է նշել, որ դրա վերաբերյալ Դատարանի դատողություներն ու գնահատականներն արտացոլված են սույն դատավճռի 4.7-րդ կետում:
5. Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
5.1. Մելս Արմենի Էկտուբարյանը չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների «ПМ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
5.2. Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն, 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:
6. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
6․1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածը սահմանում է ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը, որի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...) »:
6.2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածը սահմանում է հրազենի, դրա հիմնական բաղկացուցիչ մասերի, ռազմամթերքի և այլ նյութերի, սարքերի, առարկաների ապօրինի շրջանառությունը, որի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: (...)»:
6․3․ Վերլուծելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանին առաջադրված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` դատարանը գտնում է, որ. 1) ապացուցված է Մելս Արմենի Էկտուբարյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, 2) ապացուցված է, որ մեղադրյալի կատարած արարքները հակաիրավական են և դրանց կատարման համար նախատեսվում է քրեական պատասխանատվություն, 3) ապացուցված է տվյալ արարքները մեղադրյալի կողմից կատարելը, 4) ապացուցված է մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
6.4. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության« պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացիª ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
6.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` 1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3 Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:
6.6. Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ:
6.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
6.8. ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
6.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը: ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես բ) հանցավորի անձը, գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները): Գարուշ Մադաթյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն՝ անդրադառնալով պատիժը նշանակելիս արարքի հանրային վտանգավորության գնահատման հարցին, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, ըստ որի՝ «(...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Մելս Էկտուբարյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանդիսանում են զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված, դիտավորությամբ կատարվող հանցանքներ, որոնք դասվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների թվին:
6.10. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին՝ դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում, իսկ անձը բնութագրող հանգամանքներից են մեղադրյալի առողջական վիճակը և դատվածություն չունենալը, որպիսիք Դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս:
6.11. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, մեղքի ձևը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա է պատժի: Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար որպես պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար՝ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 1 (մեկ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 4 (չորս) ամիս ժամկետով, որով էլ կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքներին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, ավելին՝ այն անհրաժեշտ և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը պետք է կրի:
6.12. Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս՝ դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
6.15. Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթով առկա է ընդհանուր 108.000 ՀՀ դրամ ծախս, որը կազմում է ստացված փորձաքննությունների եզրակացությունների գումարը, ուստի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն անհրաժեշտ է մեղադրյալից բռնագանձել հօգուտ պետական բյուջեի:
6.16. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված կալանքը փոփոխելու և վերացնելու հիմքեր առկա չեն և այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6.17. Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված ատրճանակը, պահեստատուփը և թվով 7 հատ փամփուշտները գտնվում են «ՀՀ ՔԿ փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ում, ուստի անհրաժեշտ է թողնել նրանց պահպանությանը, իսկ քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող դանակը անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ վարույթից անջատված մասով թիվ 12185324 վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 347-350-րդ հոդվածներով ՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Մելս Արմենի Էկտուբարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ:
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար որպես պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել 12 ամիս ժամկետում:
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար Մելս Արմենի Էկտուբարյանին դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 1 (մեկ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 4 (չորս) ամիս ժամկետով:
4. Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
5. Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող դանակը վերադարձնել ՀՀ ՔԿ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ վարույթից անջատված մասով թիվ 12185324 վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
6. Մելս Արմենի Էկտուբարյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 108.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարութային ծախս:
7. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
8. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 27-05-2026
Գործը քննվել է Դռնբաց
Դատական գործ N: ԵԴ1/3266/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 13-12-2024
Ամսաթիվ 12-12-2024
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գևորգ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Մելս Էկտուբարյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված կալանքի ժամկետը 3 ամիս ժամկետով երկարացնելու մասին 27.11.2024թ. կայացված որոշումը և Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 18-12-2024
Վիճակագրական տողի համարը 14.5
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 18-12-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Մարինե
Ազգանուն Մելքոնյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 23-12-2024
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 03-01-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ N-ԵԴ1/3266/01/24







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«03» հունվարի 2025թ. ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Մասիս Մելքոնյան/ 27.11.2024թվականի թիվ ԵԴ1/3266/01/24 որոշման դեմ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.

12.11.2024թվականին թիվ 12-0567-24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Մելս Արմենի Էկտուբարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան/, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3266/01/24 հերթական համարը:
27.11.2024թվականին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3/երեք/ ամիս ժամանակով՝ մինչև 28.02.2025թվականը: Մելս Արմենի Էկտուբարյանին պարտավորեցվել է 01.12.2024թվականից չլքել քաղաք Երևան Աթոյան անցուղի 9-րդ շենք 28 բնակարան հասցեն։ Դատարանի 28.06.2024թվականի որոշմամբ սահմանված մյուս սահմանափակումները վերացվել են։
Բողոքարկվող դատական ակտը պաշտպան Գ.Մխիթարյանի կողմից ստացվել է 04.12.2024թվականին։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ էլեկտրոնային փոստի միջոցով 12.12.2024թվականին ժամը 19։43-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել պաշտպան Գ.Մխիթարյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է մուտքագրվել 13.12.2024թվականին:
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գրծի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 18.12.2024թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 19.12.2024թվականին:
23.12.2024թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին:

2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ: Այսպես. նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների «ПМ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ:»:

27.11.2024թվականին Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ մասնավորապես նշել է.
«/.../4.8. Դատարանը, քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, փաստում է, որ դեռևս առկա են կալանք խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, այսինքն հիմնավոր կասկածը և խափանման միջոցի նպատակ հանդիսացող հիմնավորումը, այն է՝ մեղադրյալը կարող է ապօրինի ազդեցություն ունենալ քրեական գործի քննության վրա, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը գտնվում է քննության սկզբնական փուլում, դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա գրավոր ապացույցները, իրեղեն ապացույցները, ինչպես նաև չեն հարցաքննվել քրեական գործով անցնող վկաները, միաժամանակ պետք է նշել, որ ողջամիտ մտավախություն կա այն մասին, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը կարող է դիմել փախուստի, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ համաձայն ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից ներկայացված հաղորդմանը՝ Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեի մոտակայքում ոստիկանները տեսել են արական սեռի մի անձի, ով ոստիկանական համազգեստով անձին տեսնելուց հետո դիմել է փախուստի և միայն հետապնդելուց հետո հնարավոր է եղել կանխել նրա փախուստը, որից հետո պարզվել է, որ այդ անձը հանդիսանում է Մելս Էկտուբարյանը, ինչի պայմաններում համակցությամբ գնահատելով նաև մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանին մեղսագրվող արարքի ծանրությունը, որը թեև չի կարող խափանման միջոցի ինքնուրույն հիմք հանդիսանալ, սակայն այլ հիմքի հետ համակցությամբ էական նշանակություն ունի մեղադրյալի հետագա հնարավոր վարքագիծը կանխատեսելու համար, Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական վարույթից խուսափելու մտավախությունը:
4.9. Անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի նկատմամբ անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային ցանկացած խափանման միջոց չունի այնպիսի գործիքակազմ, որը թույլ կտար զսպել Դատարանի մոտ առկա մտավախությունները, ուստի վերոգրյալ հանգամանքները հաշվի առնելով Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները քննության ներկա փուլում ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծը:
4.10. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի ընթացքում մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն անազատության հետ չկապված խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովել հնարավոր չէ վերոհիշյալ հիմնավորումներով, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:/.../»:

3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշել է, որ սույն դեպքում մեղադրանքի կողմից չեն ներկայացվել նոր փաստական տվյալներ, հետևաբար՝ Դատարանը նույնպես չէր կարող իրատեսական համարել փախուստի կամ թաքնվելու հիմքի առկայությունը, քանի որ դա ուղղակիորեն հակասում է նաև օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերով տրված գնահատականներին, ուստի սույն դեպքում Դատարանի հետևությունը անհիմն է և անօրինական։ Ինչ վերաբերվում է Դատարանի այն արձանագրմանը, որ Մ․Էկտուբարյանը կարող է ազդեցություն ունենալ քրեական գործի քննության վրա, ապա այս գնահատականը ևս իրավաչափ չի կարող գնահատվել: Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բավարար չափով պատճառաբանված չէ, Դատարանը հիմքի առկայությունը իրատեսական է համարել միայն՝ գործի սկզբնական փուլի նկատառումներից ելնելով, հաշվի առնելով, որ դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա գրավոր ապացույցները, իրեղեն ապացույցները, ինչպես նաև չեն հարցաքննվել քրեական գործով անցնող վկաները, սակայն Դատարանը չի պատճառաբանել, թե մեղադրյալն ինչ ապօրինի ազդեցություն կարող է ունենալ գրավոր ապացույցների կամ իրեղեն ապացույցների հետազոտման վրա։ 2-րդ՝ Դատարանը հաշվի չի առել, որ թե քննիչի նախկինում ներկայացված միջնորդություններում, թե խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ դատական ակտերում առհասարակ անդրադարձ չի կատարվել արդեն իսկ հարցաքննված վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն ունենալու հանգամանքին, հաշվի առնելով, որ այդ ազդեցությունը իրատեսական է ապագայում հարցաքննվող վկաների վերաբերյալ, քանի որ արդեն իսկ հարցաքննված վկաները ոստիկանության ծառայողներ են, իսկ հոգեկան հիվանդությամբ տառապող մեղադրյալը նրանց վրա որևէ ազդեցություն ունենալ չի կարող։ Մինչդեռ՝ ապագայում ոչ մի վկա չի հարցաքննվել։ 3-րդ՝ Դատարանը հաշվի չի առել որ արդեն իսկ հարցաքննված վկաների վրա ապօրինի ազդեցությունը գնահատելու հարցում պետք է առկա լինեին նոր փաստարկներ, որոնք սույն դեպքում չկան։ 4-րդ՝ Դատարանը հաշվի չի առել, որ եթե նույնիսկ նախաքննութան փուլում իրատեսական համարված լիներ արդեն իսկ հարցաքննված վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն ունենալու վտանգը, ապա Դատարանի՝ քրեական գործով վարույթ ստանձնելու պահից, այն այլևս իրատեսական համարվել չէր կարող, քանի որ փաստացի ավարտվել է ապացույցների հավաքագրման գործընթացը, վկաները տվել են անհրաժեշտ ցուցմունքներ, իսկ ցուցմունքները փոխելու նպատակով վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն ունենալու առկայությունը կարող էր գնահատվել միայն մեղադրյալի մոտ նման վճռականություն արձանագրելու դեպքում, մինչդեռ՝ սույն դեպքում մեղադրյալն ընդունել է իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմը, և հետևաբար՝ ոչ մի անաչառ դիտորդի մոտ չի կարող ծագել որևէ կասկած, որ այս պայմաններում մեղադրյալը կարող է ցանկություն ունենալ ազդել վկաների վրա՝ իր համար ցանկալի ցուցմունքներ ստանալու նպատակով։ 5-րդ՝ Դատարանը հաշվի չի առել, որ խափանման միջոցը հետապնդում է միայն վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովվելու նպատակ, այլ ոչ թե պատիժ, և անընդունելի է վերացական պատճառաբանություններով ստեղծել մտացածին հիմքեր և սահմանափակել անձի ազատությունը, քանի որ կիրառված խափանման միջոցի կիրառման եղանակի և մեթոդի հետևանքով մեղադրյալը ենթարկվում է այնպիսի ծանրության տառապանքների և զրկանքների, որը գերազանցում է նույնիսկ հավանական պատժի անխուսափելի աստիճանը։ Հետևաբար՝ Դատարանի գնահատականները խափանման միջոցի հիմքերի գնահատման տեսանկունից ոչ միայն անհիմն են, այլ նաև ապօրինի՝ նպատակ հետապնդելով առանց մեղադրական դատավճռի պատժել Մելս Էկտուբարյանին։
Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է.
«Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 27/12/2024թվականին կայացված թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական ակտը, Մ․Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց:»:

4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.

Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ՝ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե հիմնավորված է արդյոք մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…):
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…) :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1)ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:(...)
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը և նկատի ունենալով, որ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին:
Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ․ «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)»։
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի առանձնահատկություններին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրա կիրառման նպատակն է մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովումը՝ նրան թողնելով մեկուսացման համեմատաբար մեղմ պայմաններում: Այսինքն, ի տարբերություն կալանավորման, որի պարագայում անձն ըստ էության կտրվում է իր «սովորական» միջավայրից և հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկում, տնային կալանքն անձի մեկուսացվածությունն ապահովում է հենց վերջինիս բնակության վայրում՝ միևնույն ժամանակ դատարանին հնարավորություն ընձեռելով անձի նկատմամբ կիրառել այնպիսի սահմանափակումներ, որոնք ապահովում են գրեթե կալանավորման պայմաններին հավասարազոր մեկուսացվածության աստիճան: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել վերոգրյալ վերլուծության փոխկապվածությունն իրավունքների պաշտպանության համար հիմնարար նշանակություն ունեցող համաչափության սկզբունքի հետ (ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդված), որի իմաստով՝ Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի միջոցներ, որոնք պիտանի և անհրաժեշտ են այդ նպատակին հասնելու համար։ Մասնավորապես` հետապնդվող նպատակին հասնելու համար օգտագործվող միջոցը պիտանի է, եթե այն առնվազն կարող է նպաստել այդ նպատակին հասնելուն, իսկ հիմնական իրավունքին միջամտել անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ հետապնդվող նպատակին անհնար է հասնել մեկ այլ, սակայն նույնչափ արդյունավետ ճանապարհով, որն ավելի քիչ կսահմանափակի հիմնական իրավունքով պաշտպանված իրավական բարիքը։ Բացի այդ, միջամտությունը պետք է համարժեք կամ չափավոր լինի, այսինքն` միջամտության սաստկությունը չպետք է անհամարժեք լինի սահմանափակվող հիմնական իրավունքի նշանակությանը և կշռին։
Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ «(…) Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/:
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: …» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007 թվականի թիվ ՎԲ-132/07 որոշում/:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)» / ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշում/:
Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, հիմնավորումների շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանին մեղսագրվող արարքների բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս անձը և վարքագիծը բնութագրող և գործի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված այնպիսի փաստարկներ չի ներկայացրել, որոնցով կհիմնավորվի, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի կանխմանը հնարավոր է հասնել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով մեղադրյալին վերագրվող արարքների առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև այն, որ ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր ծանրակշիռ և իրական փաստական տվյալներ, որոնք էական նվազեցնում կամ չեզոքացնում են նախկինում արձանագրված՝ տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, իսկ դատաքննությունը դեռևս շարունակվում է, և վերը նշված փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ վերլուծելով և համակցությամբ գնահատելով բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ տվյալ դեպքում առկա է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու և փախուստի դիմելու ոչ նվազ հավանականություն և ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցված կիրառումը չեն կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ գործով վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման և տվյալ հիմքերի չեզոքացման համար, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով հանգել է իրավաչափ հետևության։ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։
Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ անընդունելի է խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնել արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ ասած՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերին անդրադառնալիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը:
Անդրադառնալով բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառելիության վերաբերյալ դիտարկմանը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում խափանման միջոցի կիրառման նպատակն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլընտրանքային խափանման միջոցը հանդիսանալ չի կարող, հաշվի առնելով, որ այն գործի քննության տվյալ փուլում բավարար և ողջամիտ միջոց չի հանդիսանում մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու հնարավոր ռիսկերը բացառելու համար, ինչպես նաև տվյալ դեպքում ապահովվում է նաև հանրային և մասնավոր շահերի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռությունը, հետևաբար նման պայմաններում վերաքննիչ բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 27.11.2024թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 03-01-2025
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 19-02-2025
Ամսաթիվ 18-02-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գևորգ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Մելս Էկտուբարյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ 03.02.2025թ. կայացված որոշումը , վերացնել որպես խափանման միջոց կիրառված վարչական հսկողությունը և որպես խափանման միջոց թողնել միայն բացակայելու արգելքը :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Կայացվել է որոշում Վարույթի ընդունումը թողնվել է առանց քննության
Որոշման ամսաթիվը 24-03-2025
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 03-03-2025
Վիճակագրական տողի համարը 14.5
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 03-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Ադրինե
Ազգանուն Ղուկասյան
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 20-03-2025
Ամսաթիվ 19-03-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գևորգ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Մելս Էկտուբարյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ 03.02.2025թ. կայացված որոշումը , վերացնել որպես խափանման միջոց կիրառված վարչական հսկողությունը և որպես խափանման միջոց թողնել միայն բացակայելու արգելքը :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Բողոքն առանց քննության թողնելու որոշում
Ամսաթիվ 24-03-2025
Որոշման բովանդակությունը ԵԴ1/3266/01/24




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔՆ ԱՌԱՆՑ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԹՈՂՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
2025 թվականի մարտի 24-ին ք.Երևանում
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Ա.Ղուկասյանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի փետրվարի 3-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը և ստացված նյութերը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի փետրվարի 3-ի որոշմամբ որոշմամբ մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխվել է և կիրառվել վարչական հսկողություն։
2025 թվականի փետրվարի 18-ին Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր)։
Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի մարտի 3-ին, իսկ նախագահող դատավորին է հանձնվել նույն թվականի մարտի 4-ին:
2025 թվականի մարտի 7-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձվել է՝ բողոքի հեղինակին տրամադրելով 6-օրյա ժամկետ թույլ տրված թերությունը վերացնելու և այն կրկին ներկայացնելու համար։
Վերաքննիչ դատարանի հիշյալ որոշումը Բողոքաբերին հասու է դարձել 2025 թվականի մարտի 14-ին։
2025 թվականի մարտի 19-ին Բողոքաբերը կրկին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել Վերաքննիչ դատարան, որը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել նույն թվականի մարտի 20-ին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 391-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հատուկ վերանայման բողոքը, համապատասխան թերությունները մատնանշելով և երեքից վեց օր ժամկետ տրամադրելով, վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով սահմանված պահանջներին:
2. Հատուկ վերանայման բողոքը թողնվում է առանց քննության, եթե՝
1) բողոքը վերաքննիչ դատարանի սահմանած ժամկետում չի համապատասխանեցվել սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով սահմանված պահանջներին.
(…)»:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի մարտի 7-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձվել է այն պատճառաբանությամբ, որ Բողոքաբերը իր կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտը իրեն հասու է դարձել 2025 թվականի փետրվարի 8-ին` կցելով այդ փաստը հաստատող «Հայփոստ» ընկերության պաշտոնական կայքեջից արտատպված տեղեկություն, մինչդեռ գործի նյութերում առկա է ստացական, որի համաձայն Բողոքաբերը վիճարկվող որոշումը ստացել է 2025 թվականի փետրվարի 7-ին : Ավելին՝ հատուկ վերանայման բողոքին կից Բողոքաբերը ներկայացրել է նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Բողոքաբերին ուղարկված՝ վիճարկվող որոշման պարունակությամբ ծրարի պատճենը, որի վրա առկա է երկու կնիք՝ 2025 թվականի փետրվարի 6-ի և նույն թվականի փետրվարի 7-ի թվագրմամբ։ Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանի տրամադրության տակ գտնվող նյութերից հնարավոր չէ հանգել հետևության, որ Բողոքաբերը բողոքարկվող դատական ակտը ստացել է 2025 թվականի փետրվարի 8-ին:
Ուսումնասիրելով կրկին ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը և դրան կից առկա նյութերը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Բողոքաբերի կողմից բողոքին կից կրկին ներկայացվել է «Հայփոստ» ընկերության պաշտոնական կայքեջից արտատպված տեղեկությունը, որը այս անգամ ևս չի հստակեցվել որևէ այլ հավաստի տվյալով առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 3-ի որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոքը ներկայացվել է համապատասխան դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում։
Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ «Հայփոստ» ընկերության կայքէջից կրկին ստացվել է համապատասխան տեղեկատվություն, որով հաստատվում է բողոքարկվող դատական ակտի՝ 2025 թվականի փետրվարի 8-ին ստացված լինելու հանգամանքը՝ ապա, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Բողոքաբերի մատնանշած «Հայփոստ» ընկերության կայքէջից ստացված համապատասխան տեղեկատվությունը հնարավոր է տեխնիկական վրիպակի արդյունք լինի և այս պարագայում Վերաքննիչ դատարանի համար առավել արժանահավատ է գործի նյութերում առկա ստացականը և վիճարկվող որոշման պարունակությամբ ծրարի պատճենի վրա առկա կնիքը, որի համաձայն Բողոքաբերը վիճարկվող որոշումը ստացել է 2025 թվականի փետրվարի 7-ին:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Բողոքաբերի կողմից չի նեկայացվել այնպիսի հավաստի ապացույց, փաստ կամ տվյալ, որը կհիմնավորի դատական ակտը 2025 թվականի փետրվարի 8-ին ստացված լինելու հանգամանքը։ Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ինչպես վերը նշվեց Վերաքննիչ դատարանի տրամադրության տակ գտնվող նյութերում առկա է ստացական, որով հիմանավորվում է այն փաստը, որ Բողոքաբերը վիճարկվող որոշումը ստացել են 2025 թվականի փետրվարի 7-ին և այն վավերացված է իր իսկ ստորագրությունով։
Ուստի, նկատի ունենալով, որ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 7-ի որոշումը ստանալուց հետո սահմանված 6-օրյա ժամկետում Բողոքաբերի կողմից չի վերացվել թույլ տրված թերությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հատուկ վերանայման բողոքը պետք է թողնել առանց քննության։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 391-րդ հոդվածով` Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 դատական գործով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը թողնել առանց քննության:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` ԱԴՐԻՆԵ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 08-07-2025
Էջերի քանակը 40, 91
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 08-07-2025
Էջերի քանակը 40, 91
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 56321/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 21-11-2025
Ամսաթիվ 21-11-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գևորգ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Մելս Էկտուբարյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 31.10.2025թ. կայացված որոշումը ,մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել , կիրառել տնային կալանք :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 28-11-2025
Վիճակագրական տողի համարը 14.5
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 28-11-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Լուսինե
Ազգանուն Աբգարյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 04-12-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 15-12-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/3266/01/24



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«15» դեկտեմբերի 2025թ. ք. Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ

մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մասիս Մելքոնյան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԴ1/3266/01/24 որոշումը,

ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը

1. Երևանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Մելս Արմենի Էկտուբարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2. 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, վերացնելու կամ ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որոշել է վերջինի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված վարչական հսկողությունը վերացնել, և մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։
3. 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/3266/01/24 վարույթի նյութեը, որոնք 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին փոխանցվել են դատավոր Լ.Աբգարյանի աշխատակազմին։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի՝ հատուկ վերանայման բողոքի պատասխանը։

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

4. Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա, ապօրինի պահել է ակոսափող հրազեն և սառը զենք հանդիսացող դանակ: Այսպես. այն արարքները կատարելու համար, որ նա, չունենալով «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու, այն է՝ ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով չստանալով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 2-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ կրել է գործարանային արտադրության, առանց գործարանային համարի և տարեթվի մասին վկայող կոնկրետ դրոշմվածքների «ПМ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, կրակելու համար պիտանի ակոսափող հրազեն, գործարանային արտադրության, ռազմամթերք հանդիսացող և կրակվելու համար պիտանի 9մմ տրամաչափի թվով 7 փամփուշտներ՝ նախատեսված «ПМ», «AПC» և «Байкал 442» մոդելի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար, ինչպես նաև 9մմ տրամաչափի Մակարով կոնստրուկցիայի ատրճանակների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության, նպատակային օգտագործման համար պիտանի, հրազենի բաղկացուցիչ մաս և ռազմամթերք չհանդիսացող պահեստատուփ:
Բացի այդ, Մելս Արմենի Էկտուբարյանը, չունենալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով տրված սառը զենք կրելու թույլտվություն՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աթոյան անցուղի 14 հասցեում իր մոտ ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող, գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է Մելս Էկտուբարյանի անձնական խուզարկությամբ: (...)»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԴ1/3266/01/24 որոշման մեջ նշել է. «(…) Քննության առարկա դարձած թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ 2025 թվականի փետրվարի 3-ին որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը՝ հետևյալ պայմաններով. ըստ Դատարանի որոշման վարչական հսկողության կրման ընթացքում Մելս Էկտուբարյանը պարտավոր է եղել շաբաթական 3 (երեք) անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում, ինչպես նաև վերջինիս արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ՀՀ, ք․Երևան Աթոյան անցուղի 9-րդ շենք 28 բնակարան հասցեն և ժամը 22:00-ից մինչև 08:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածք հանդիսացող՝ վերոնշյալ հասցեն: Դատարանն արձանագրում է, որ տարբեր ժամանակահատվածներում՝ սկսած 2025 թվականի ապրիլ ամսից, արձանագրվել են մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի կողմից իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողության պայմանների խախտումներ: Մասնավորապես. 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված գրության համաձայն՝ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի կողմից թույլ է տրվել որոշմամբ սահմանված պարտականությունների խախտում՝ 04.04.2025 թ. ժամը՝ 21:54-ից մինչև 00:37-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը, որին կից արձանագրության համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի զանգերին Մ.էկտուբարյանը չի պատասխանել, որից հետո ՀՀ ՆԳՆ ՁՊՎ հերթապահ մասից հարցում է կատարել և պարզել, որ շահառուն գտնվում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Էրեբունու բաժնում՝ թմրանյութ պահելու կասկածանքով: Հաջորդ խախտումը գրանցվել է 2025 թվականի հուլիսի 29-ին՝ ժամը 22:31-ից մինչև 22:52-ը՝ «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում», ինչպես նաև ս.թ. հուլիսի 20-ին՝ գրանցվել է «Տիրույթից դուրս» խախտման տեսակները, որին կից արձանագրությունում որպես պատճառաբանություն մեղադրյալը նշել է, որ տանից դուրս է եկել, քանի որ հորեղբայրն է մահացել: Հաջորդ խախտումը գրանցվել է 01.08.2025 թ. ժամը 22:00-ից մինչև 23:49-ը՝ բացակա մշտադիտարկման ընթացքում, որի մասին Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանը հայտնել է, որ տան ճանապարհին է և շուտով տանը կլինի: Հաջորդ խախտումը արձանագրվել է 12.09.2025 թ. 23:30-ից մինչև 13.09.2025թ. 01:29-ը՝ «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում», որին որպես պատճառաբանություն մեղադրյալը հայտնել է, որ տան անդամներից մեկն իրեն լավ չէր զգում և գնացել է դեղատուն: Բացի վերը նշվածից, 2025 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված գրության համաձայն՝ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի տվյալներում 15.10.2025 թ.-ին ժամը 12:40-ից մինչև ժամը 18:42-ը պարբերաբար գրանցվել է «Տիրույթից դուրս», իսկ 16.10.2025թ.-ին ժամը 03:27-ից մինչև ժամը 08:06-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակները, որին կից արձանագրության համաձայն 16.10.2025թ.-ի ժամը 03:30-ից Մ.Էկտուբարյանը տեղորոշվել է Էրեբունու ոստիկանության բաժնում: Սույնի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է նաև, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին ստացվել է մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի դիմումն այն մասին, որ «...թիվ ԵԴ1/3266/01/24 մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը, ում նկատմամբ կիրառված է եղել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը, 16/10/2025թ. ժ. 03.00-ի սահմաններում ձերբակալվել է իր բնակարանից: Նրա նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քր. օրենսգրքի 46-166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, և կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու նպատակով ներկայացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 15.00-ին Դատարանը, քննարկելով քննիչի միջնորդությունը, որոշում է կայագրել հիմնավոր կասկածի բացակայության հիմքով այն մերժելու մասին: Հաշվի առնելով, որ պրոբացիայի ծառայության կողմից վերոնշյալի կապակցությամբ կարող են արձանագրված լինել խախտումներ, սույն տեղեկատվությունը խնդրում եմ ընդունել ի գիտություն: Բացի այդ, ցանկանում եմ տեղեկացնել, որ ներկա պահի դրությամբ Մելս Էկտուբարյանը ունի ընտանեկան խնդիրներ՝ տան անդամների հետ, որի պայմաններում վերջինս այսօր և առաջիկա օրերի ընթացքում ուղղակիորեն զրկված է տանը իր բնակության հասցեում գիշերելու հնարավորությունից: Այդ կապակցությամբ, Մելս Էկտուբարյանը ժամանակավոր բնակության համար տեղափոխվել է ք. Երևան Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոց, և խափանման միջոցի պահմանները կպահպանի նշված հյուրանոցում: Նշվածի մասին տեղեկացվել է նաև պրոբացիայի ծառայությանը: Հայտնելով վերոգրյալը, խնդրում եմ մինչև տան անդամների հետ ունեցած խնդիրների լուծումը, թույլատրել, որպեսզի Մ. Էկտուբարյանի ժամանակավորապես բնակվի ք. Երևան Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոցում, և այս կապակցությամբ արդեն իսկ գրանցված խախտումները համարել հարգելի»: Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Մ.Էկտուբարյանի կողմից նախկինում արձանագրված խախտումը, մասնավորապես՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 16-ին արձանագրված խախտումները հարգելի համարելու վերաբերյալ պաշտպանի դիմումը ստանալուց հետո՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբցիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի գրությունն այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի տվյալներում՝ 19.10.2025 թ.-ին ժամը 22:00-ից մինչև ժամը 08:11-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը, ինչը փաստում է այն մասին, որր Մ.Էկտուբարյանը չի գտնվում իր մշտական բնակության հասցեում: Այնոււհետև ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգ է զանգահարել Մ.Էկտուբարյանը և հայտնել, որ այսուհետ բնակվելու է Թևոսյան 21/5 հասցեում: Որից հետո, կրկին անգամ, 21.10.2025թ. ժամը 22:00-ից մինչև 22.10.2025թ. ժամը 08:04-ը գրանցվել է «Բացակա մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը, որին որպես պատճառաբանություն Մ.Էկտուբարյանը հայտնել է, որ փոխել է իր բնակության հասցեն և բնակվելու է Թևոսյան 21/5 հասցեում: Բացի բնակության հասցեն փոխելը և ժամային սահմանափակումները խախտելը, արձանագրվել է նաև, որ վերջինս շաբաթական երեք անգամ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում գրանցվելու փոխարեն 20.10.2025թ.-27.10.2025թթ. ընթացքում գրանցվել է մեկ անգամ: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատական նիստի ընթացքում պաշտպանի կողմից Դատարանին է ներկայացվել գրավոր դիմում այն մասին, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը 19.10.2025թ.-ից ժամանակավոր բնակության էր հաստատել ք.Երևան, Թևոսյան 21/5 հասցեում գտնվող հյուրանոցում, սակայն ֆինանսական խնդիրներից ելնելով հյուրանոցից 23.10.2025թ.-ից տեղափոխվել և երկարաժամկետ բնակություն է հաստատել Արգիշտի փողոցի 11/4 շենքի 125-րդ բնակարանում: Դատարանն արձանագրում է, որ Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից նախազգուշացվելուց հետո մեղադրյալը միջոցներ չի ձեռնարկել իր նոր բնակության հասցեի մասին Դատարանին հայտնելու, ինչպես նաև իր կողմից արձանագրվող խախտումները այլևս բացառելու ուղղությամբ:
3.12. Հիմք ընդունելով վերոգրյալ իրավական և փաստական հանգամանքների համակարգված վերլուծությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/3266/01/24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանը դատարանի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չի կատարում պատշաճ, արձանագրված են խախտումներ, որոնք Դատարանի կողմից համարվում են անհարգելի, քանի որ հիմնավոր պատճառաբանություն և համապատասխան փաստաթղթեր Դատարանին չեն ներկայացվել, ուստի առկա պայմաններում կիրառված վարչական հսկողություն խափանման միջոցը Դատարանի գնահատմամբ պիտանի խափանման միջոց լինել չի կարող և անհրաժեշտ է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և դատարանի կողմից իր վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովել վերջինիս ազատությունից զրկելու՝ կալանքի խափանման միջոցի կիրառմամբ, որը այս փուլում և պայմաններում հանդիսանում է այն բացառիկ խափանման միջոցը, որով կապահովվի մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:
Դատարանը, բոլոր դեպքերում առաջնորդվում է իրավունքի գերակայության, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքով, հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքի միջև արդարացի հավասարակշռության անհրաժեշտությամբ: Անհրաժեշտություն, որը պետք է բխի անձի ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակի(ների) միջև համամասնության ողջամիտ և հավասարակշված հարաբերակցությամբ: Գնահատելով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, Դատարանը հանգում է այն հետևությանը, որ սույն որոշման 3.1-3.12-րդ կետերում վերլուծված հանգամանքների միասնությունը, հնարավորություն են տալիս ողջամիտ դատողություններ անելու այն մասին, որ առկա պայմաններում մեղադրյալին ազատությունից զրկելը միայն կարող է ապահովել անհրաժեշտ և արդար նպատակներ, իսկ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քննության տվյալ փուլում կարող է ապահովվել միայն ավելի խիստ խափանման միջոցի՝ կալանքի կիրառման պայմաններում: (…)»:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.

6. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
«(…) Հատկանշական է, որ սույն գործով
1. հիմնական դատալսումներն արդեն իսկ ավարտվել են,
2. ապացուցողական զանգվածն ամբողջությամբ հետազոտվել,
3. վարույթային նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք ողջամիտ դիտարկման պայմաններում կհաստատեն այնպիսի էական նշանակություն ունեցող հանգամանքեր, ինչպիսին է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելը, նրա կողմից այլ հանցանքներ կատարելը կամ նրա կողմից իր վրա դրված պարտականությունների կատարումից խուսափելը։
Հատկանշական է նաև այն, որ
1․ Մեղադրյալի նկատմամբ կալանք տեսակի խափանման միջոց երբեք կիրառված չի եղել․ վարույթի սկզբնական պահից սկսած նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը։
2․ Հիմնական դատալսումների ավարտից հետո Դատարանը մեղմացրել է կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցը՝ կիրառելով վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք համակցված խափանման միջոցները։
Դատարանը տվյալ պարագայում կիրառել է ամենախիստ խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի չառնելով այն հանգամանքը, որ դրա հիմքերը իսպառ բացակայում են։ Մասնավորապես՝
Դատարանն ունի պարտականություն մեղադրյալի խափանման միջոցն ընտրելիս այնունամենայնիվ առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով և կիրառել նվազագույն խստության այն խափանման միջոցը, որն ի զորու կլինի մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու։ Միաժամանակ՝ դատարանն ունի պարտականություն պատճառաբանելու իր կողմից կիրառված խափանման միջոցի մեղադրյալի վարքագիծն ապահովելու նվազագույն հնարավոր միջոցը հանդիսանալու հանգամանքը։ Մինչդեռ դատարանը, հաշվի չառնելով այս պարտականությունների առկայությունը՝ կիրառել է հնարավոր ամենախիստ խափանման միջոցը, միաժամանակ չի պատճառաբանել, թե ինչու այլ՝ ավելի մեղմ խափանման միջոց(ներ)ը չէր կարող բավարար լինել քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված նպատակին հասնելու համար:
Այսպիսով, վերոգրյալի հիման վրա գալիս ենք այն եզրահանգման, որ Առաջին ատյանի քրեական դատարանը, խախտելով քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը, այն է՝ մեղադրյալի անձնական ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սկզբունքը, Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ նշանակել է կալանավորում խափանման միջոց, որի կապակցությամբ գտնում ենք, որ դրա հիմքում առկա չեն որևէ փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք բավարար կլինեն մեղադրյալի ազատության իրավունքի կանխավարկածը հաղթահարելու համար։ (...)
Սույն քրեական վարույթի քննության արդյունքում Դատարանը կիրառել է տնային կալանք խափանման միջոցը, որի համար հիմք է ընդունել այն հանգամանքը, որ վերջինս կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը։ Ինչպես պարզ դարձավ վերոգրյալից, դատարանի վերոնշյալ եզրահանգումը չունի դրա հիմքում դրվա որևէ պատշաճ ապացույց, որը կհիմնավորեր մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու վտանգի առկայությունը։
Գտնում ենք, որ առկա է մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունը չկատարելու նվազագույն վտանգ, որի շեմը գտնվում է այն մակարդակում, որ կարող է չեզոքացվել, անազատության (ազատության սահմանափակման) հետ չկապված այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների ընտրության պարագայում, ուստի առավել մեղմ խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառման անհրաժեշտության և հնարավորության հարցը ենթակա է լուծման վարույթի համապատասխան հանրային մասնակիցների կողմից՝ իրենց իրավասության սահմաններում»։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3266/01/24 գործով 31․10․2025թ․-ի դատական ակտը, մեղադրյալ Մելս Արմենի Էկտուբարյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել, կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք»։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.

7. Դատախազ Ա.Հեբոյանը գտել է, որ վիճարկվող որոշումն օրինական է և հիմնավոր, իսկ հատուկ վերանայման բողոքը՝ անհիմն և մերժման ենթակա։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը կալանքով փոխարինելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
9. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքից ազատված անձը չի կարող կրկին կալանավորվել նույն մեղադրանքով, եթե չեն հայտնաբերվել նոր էական հանգամանքներ, որոնք վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէին մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահին:
2. Եթե կալանքից ազատված անձը նորից է կալանավորվում, ապա նրան կալանքի տակ պահելու առավելագույն թույլատրելի ժամկետը որոշելիս հաշվարկվում է մինչև կալանքից ազատվելը կալանքի տակ նրա եղած ժամանակը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)» ։
10. Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, դրանք հաստատող փաստերի շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի անձի, վարքագծի, նրան մեղսագրվող արարքների բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, վարույթի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատարանը, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողությունը կալանքով փոխարինելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ կալանքից զատ այլ խափանման միջոցի կիրառումը կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Մելս Էկտուբարյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է՝ որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Մինչդեռ վիճարկվող դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատել է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավոր ռիսկերը, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։
Այսպես, մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատել է նրա անձը, փաստացի դրսևորած վարքագիծը՝ իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց վարչական հսկողության պայմանները պարբերաբար խախտելու ձևով, որոնք համակցության մեջ թույլ են տալիս պատկերացում կազմել մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հնարավոր դրսևորումների վերաբերյալ ու բարձր գնահատել նրա կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու եղանակով ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների, այդ թվում՝ տնային կալանքի կիրառելիության հնարավորությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նախորդիվ կիրառված վարչական հսկողությունը և դրանով ուղեկցվող սահմանափակումները, այդ թվում՝ էլեկտրոնային հսկողությունն արդեն իսկ ցույց են տվել իրենց անբավարարությունը մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հարցում, հետևաբար Մելս Էկտուբարյանի վարքագծին վերաբերող՝ վերևում արձանագրված հանգամանքների համակցությունը ողջամիտ ու բավարար հիմք է տալիս արձանագրելու, որ կոնկրետ դեպքում, դատաքննության տվյալ փուլում կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց չի կարող ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Մելս Էկտուբարյանի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բովանդակում է մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս քննարկման ենթակա հարցերի վերաբերյալ անհրաժեշտ և բավարար պատճառաբանություններ և դրանցից բխող իրավաչափ հետևություններ, որի պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը բավարար չեն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մելս Էկտուբարյանի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողությունը կալանք խափանման միջոցով փոխարինելու վերաբերյալ որոշմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, վարույթով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Մելս Էկտուբարյանի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/3266/01/24 վարույթով Երևանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 15-12-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 22-01-2026
Էջերի քանակը 33, 54
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 22-01-2026
Էջերի քանակը 33, 54
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 5341/26