ԵԴ1/3274/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

24 դեկտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

Նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Ս.Սուքիասյանի,

մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող՝ Դ.Կյուրեղյանի,
մեղադրյալ՝ Ս.Հարությունյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3274/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արամի Հարությունյանի (ծնված 1992 թվականի օգոստոսի 25-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում դատապարտված, հաշվառված՝ ՀՀ Արմավիրի մարզ, գ. Մուսալեռ, Չարենցի փողոց, տուն 6 հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում կազմվել է թիվ 60589724 համարի քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրություն:
1.2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 60589724 քրեական վարույթով Սարգիս Արամի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8180428588), Սարգիս Արամի Հարությունյանի սթափության գննության ենթարկելու վերաբերյալ 02055 զննման համարի կտրոնի, սթափության զննության 91101169 սարքի 120885 ստուգաչափման վկայականի, Սարգիս Արամի Հարությունյանի վարորդական վկայականի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի կողմից որոշում է կայացվել Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.4. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին նախաքննություն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը ընտրելու մասին:
1.5. Թիվ 60589724 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արամի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2024 թվականի նոյեմբերի 8-ի գրությամբ՝ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
1.6. Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/3274/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին մակագրվել և նոյեմբերի 13-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3274/01/24 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.8. 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին:
1.9. 2025 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու և բացակայելու արգելքը ընտրելու մասին:
1.10. 2025 թվականի դեկտեմբերի 24-ին մեղադրյալ Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Դատարանը կայացրել է մեղադրական վերդիկտ և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ։ Վերդիկտ կայացնելիս Դատարանը քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ մեղադրյալ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողել է անփոփոխ։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,666 մլգ. ալկոհոլային հարբածության վիճակում, 2024 թվականի սեպտեմբերի 02-ին՝ ժամը 03:10-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում Իսակովի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 OR 339 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի կրտսեր պարեկ Միքայել Գրիգորյանի կողմից և 02.09.2024թ.՝ ժամը 03:10-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428588 արձանագրությունը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Սարգիս Արամի Հարությունյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում և ընդունում է իրեն մեղսագրվող արարքը, չի ցանկանում ցուցմունք տալ՝ օգտվելով իր լռելու իրավունքից, ուստի հրապարակվել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Չունի և երբևէ չի ունեցել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք: 2024 թվականի սեպտեմբերի 02-ին՝ ժամը 03:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում «Նիսսան» մակնիշի 37 OR 339 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում գտնվելով և չի ունեցել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, որի վերաբերյալ պարեկային ծառայության աշխատակիցները կազմել են թիվ 8180428588 արձանագրությունը: Նշված արձանագրությանը ծանոթացել է, համաձայն է այդ արձանագրությունների հետ: Վերը նշված արարքները կատարելու համար ընդունում է իր մեղավորությունը, զղջում է կատարվածի համար: Խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, մասնակցել է 2020 թվականին տեղի ունեցած պատերազմական գործողություններին, 2023 թվականին հունիս ամսին տեղի ունեցած վարժական հավաքներին, խնդրում է այդ հանգամանքները հաշվի առնել իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակել» (Վ.Թ. 31-34 , տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը՝
1. 2024 թվականի սեպտեմբերի 02-ին՝ ժամը 03:10-ին, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի կրտսեր պարեկ Միքայել Գագիկի Գրիգորյանի կողմից Սարգիս Արամի Հարությունյանի (ծնվ 25.08.1992թ.) վերաբերյալ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում' 8188428588), համաձայն որի՝ վերջինս նույն օրը' ժամը 03:00-ին, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում ոչ սթափ վիճակում գտնվելով, վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 OR 339 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են «Համաձայն եմ» գրառում, պարեկային ծառայողի և ծանուցվող վարորդի ստորագրությունները (Վ.Թ. 4, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
2. Սարգիս Արամի Հարությունյանի սթափության կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101169, զննման համարը՝ 02055, զննման ամսաթիվը՝ 02.09.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 03:06:15-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.666 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Սարգիս, ազգանունը՝ Հարությունյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 OR 339, տեսուչի ազգանունը՝ Գրիգորյան, կրծքանշանի համար՝ 10271, կտրոնի դարձերեսի պատճենի վրա առկա է է «Ստացա իմ օրինակը» գրառում և ստորագրություն (Վ.Թ. 5, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3. Սթափության 91101169 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 120885 վկայականի պատճենը, որի համաձայն՝ ստուգաչափման թվականն է 04.04.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 04.04.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91101169 տեսակը՝ «Jupiter X/RP-», չափման տիրույթը՝ (0.000-2.000 մգ/), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+5%, 0,1-0,154. 8% 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն (Վ.Թ. 7, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Սարգիս Արամի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ վերջինիս տվյալների մուտքագրման արդյունքում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն (Վ.Թ. 8, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
4.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու համար և պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.2. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
 Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
 Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), ինչպես նաև խնամքին անչափահաս երեխաներ ունենալու, 2020 թվականին պատերազմական գործողություններին և 2023 թվականի հունիս ամսին կայացած վարժական հավաքներին մասնակցություն ունենալու հանգամանքները:
 Դատարանն արձանագրում է, որ գործում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները:
4.3. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.7. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.8. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.10. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը դատավճիռների համակցության դեպքում, համաձայն որի՝ 1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը: 2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը: 3. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 30 տարին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անձը կատարում է այնպիսի հանցագործություն, որի համար նախատեսված է նաև ցմահ ազատազրկում: 4. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից: 5. Դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելիս լրացուցիչ պատիժների միացումը կատարվում է սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 10-րդ մասով սահմանված կանոններով: 6. Ցմահ ազատազրկում կրող դատապարտյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու դեպքում նոր նշանակված պատիժը կլանվում է ցմահ ազատազրկմամբ:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածը սահմանում է պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը, համաձայն որի՝ 1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման, ազատության սահմանափակման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով: Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով: Կարճաժամկետ ազատազրկման ժամկետը հաշվարկվում է օրերով և ամիսներով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով: 3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց: 4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց: 5. Հանցանքը կատարելուց հետո հոգեկան առողջության խնդիրներ ի հայտ գալու հիմքով անձի նկատմամբ նշանակված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները կիրառելու ժամկետը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով հաշվակցվում է պատժի ժամկետին:
4.13. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
4.14. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.15. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ինչպես նաև նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի վերաբերյալ տվյալներ չեն ստացվել վերաբերելի ժամանակահատվածում մեղադրյալի եկամտի առկայության վերաբերյալ, Դատարանը գտնում է, որ Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված դատավճիռների համակցությամբ ՀՀ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԱՐԴ/0132/01/21 դատավճռով Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված 300.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի չվճարված մասի՝ 260.000 ՀՀ դրամի չափին լրիվ գումարել սույն դատավճռով նշանակված պատիժը և հիմնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 635.000 ՀՀ դրամի չափով: Նշանակված պատժին հաշվակցել դատաքննության փուլում Սարգիս Հարությունյանի անազատության մեջ գտնված 19 օր ժամանակահատվածը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 170.000 ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
4.16. Անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքի մասին խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.17. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահվեն քրեական գործի նյութերում:
4.18. Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Սարգիս Արամի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված դատավճիռների համակցությամբ ՀՀ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԱՐԴ/0132/01/21 դատավճռով Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված 300.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի չվճարված մասի՝ 260.000 ՀՀ դրամի չափին լրիվ գումարել սույն դատավճռով նշանակված պատիժը և հիմնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 635.000 ՀՀ դրամի չափով:
4. Նշանակված պատժին հաշվակցել դատաքննության փուլում Սարգիս Հարությունյանի անազատության մեջ գտնված 19 օր ժամանակահատվածը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 170.000 ՀՀ դրամի չափով:
5. Սարգիս Արամի Հարությունյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիս ժամկետում:
6. Սարգիս Արամի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ:
7. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
8. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ