Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/3265/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 3.1

Պատասխանող

Սվետլանա Ավետիսյան Հայկի
Սվետլանա Ավետիսյան
Սվետլանա Ավետիսյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Սաթենիկ Անդրեասյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 166-րդ Մաս 2-րդ

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Սաթենիկ Անդրեասյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Սվետլանա Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի ապրիլի 4-ին՛ ժամը 17:40-ի սահմաններում, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված և հարմարեցված սուր կտրող-ծակող միջոցի՝ դանակի գործադրմամբ, դիտավորությամբ հարվածել է իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողին՛ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանին' վերջինիս առողջությանը պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր առողջությանը ծանր վնաս:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-01-22 13:30 8 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-01-20 15:00 8 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-01-08 14:30 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-12-04 14:00 4 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2024-11-21 16:00 5 Նիստը կայացել է
ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Է․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

պաշտպան Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
օրինական ներկայացուցիչ Վ․ԲԱԲԱՅԱՆԻ

անմեղսունակության վիճակում
պատժի սպառնալիքով արգելված
արարք կատարած անձ
Ս․ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

2025 թվականի հունվարի 22-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով անմեղսունակության վիճակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձ ՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի՝ (ծնված 1982 թվականի սեպտեմբերի 07-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք․Երևան, Շարուրի փողոց, 16-րդ շենք, բն․ 23 հասցեում, փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Շիրակի փողոց 7/2 տանը, 2019 թվականից հաշվառված է ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ում, ունի «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ աճող դեֆեկտով» F-20.2 ախտորոշում) նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ վարույթը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով կայացվել է որոշում թիվ 11-0238-24 քրեական վարույթ հարուցելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 08-ին Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանը ճանաչվել է որպես տուժող:
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Էդգար Պողոսյանի 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և
7-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Վարդիթեր Բաբայանը ճանաչվել է Սվետլանա Ավետիսյանի օրինական ներկայացուցիչ։
2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Ս․Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 01-ի՝ թիվ ԵԴ1/3612/07/24 որոշմամբ թույլատրվել է վարույթն իրականացնող մարմնին «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն և ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերություններից առգրավել մեղադրյալ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի բժշկական գաղտնիք պարունակող առկա ամբողջ բժշկական փաստաթղթերը։
ՀՀ ԱՆ կից միջգերատեսչական ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննությունների հանձնաժողովի՝ թիվ 72 եզրակացության համաձայն՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը ճանաչվել է անմեղսունակ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հայկ Խաչատրյանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 11151324 քրեական վարույթը փոխակերպվել է բժշկական հարկադրանքի վարույթի:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ի՝ թիվ ԵԴ1/0831/15/24 որոշմամբ թիվ 11151324 քրեական վարույթով ենթադրյալ հանցանքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել բժշկական հսկողություն 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
2024 թվականի նոյեմբերի 06-ի որոշմամբ Հայկ Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով քրեական հետապնդում չի հարուցվել։
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու համար եզրափակիչ ակտը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին որոշումը գործի հետ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3265/01/24 համարը և նույն թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Անդրեասյանը ստանձնել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:

Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Թիվ 11151324 քրեական վարույթով Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 6-րդ կետերով այն բանի համար, որ նա «(...) 2024 թվականի ապրիլի 4-ին՝ ժամը 17:40-ի սահմաններում, մարմանական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված հարմարեցված սուր կտրող-ծակող միջոցի՝ դանակի գործադրմամբ, դիտավորությամբ հարվածել է իր մերձավոր անգականը հանդիսացող ծնողին՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանին՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր առողջությանը ծանր վնաս։ Այսպես՝ 2024 թվականի ապրիլի 4-ին՝ ժամը 17:40-ի սահմաններում, իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողի՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանի հետ գտնվել է Երևան քաղաքի Շիրակի 7/2-րդ հասցեում գտնվող ավտոտնակում: Ունենալով հոգեկան առողջության խնդիրներ՝ Սվետլանա Ավետիսյանը նշված հասցեի ննջասենյակից գնացել է խոհանոց, և այն պահին, երբ վերադարձել է, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված և հարմարեցված սուր կտրող-ծակող միջոցի խոհանոցային դանակի գործադրմամբ, դիտավորությամբ հարվածել է իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողին՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանին, որի արդյունքում՝ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք՝ ձախից կրծքավանդակի թիկնային մակերեսի՝ հարողնաշարային, ներսային թիակային գծերի միջանկյալ հատվածով, երկրորդ միջկողային տարածության մակարդակի շրջանի կրծքավանդակին խոռոչը թափանցող ծակած-կտրած վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է ձախից թոքի վնասումով և ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսի զարգացումներով (...)»։

Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Դատաքննության ընթացքում հանրային մեղադրողը հրապարակեց գրավոր ապացույցները՝ մեղադրական եզրակացության մեջ ներառված ծավալով։
- Դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, որի ընթացքում տուժողը մատնացույց է արել այն վայրը, որտեղ ինքը ստացել է մարմնական վնասվածքը, ինչպես նաև ներկայացրել է հանցագործության գործիքը՝ խոհանոցային դանակը:
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 27-32 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը՝ ըստ որի հանցագործության առարկա հանդիսացող դեպքի վայր հանդիսացող Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Շիրակի փողոցի 7/2 հասցեից վերցվել է թվով մեկ հատ դանակը:
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 122-123 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0965/հ եզրակացության համաձայն՝ քաղաքացի Հ. Ն. Ավետիսյանի ստացած մարմնական վնասվածքը՝ ձախից կրծքավանդակի թիկնային մակերեսի՝ հարողնաշարային, ներսային թիակային գծերի միջանկյալ հատվածով, երկրորդ միջկողային տարածության մակարդակի շրջանի կրծքավանդակի խոռոչը թափանցող ծակած-կտրած վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է ձախից թոքի վնասումով և ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսի/ օդի ու արյան կուտակում ձախից՝ կրծքավանդակի խոռոչում զարգացումներով, հասցվել է սուր ծակող-կտրող առարկայի և/կամ գործիքի՝ ինչպիսին կարող էր հանդիսանար նաև փորձաքննությանը ներկայացված դանակը, ներգործության հետևանքով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամանակին ու հանգամանքներում և պատճառել է առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 45-48 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Սվետլանա Ավետիսյանին վերաբերյալ դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության հանձնաժողովի թիվ 72 եզրակացության համաձայն՝ արձանագրվել է, որ վերլուծելով քր. գործի նյութերը, առկա բուժփաստաթղթերը և ներկա հետազոտման արդյունքները փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև. էպիզոդիկ կայուն դեֆեկտ» F20.2 հոգեկան հիվանդությամբ: Այդ մասին են վկայում ներկա հետազոտման արդյունքները, որոնք թույլ են տվել փորձաքննվողի մոտ հայտնաբերել վերը նշված հիվանդության բնորոշ՝ ցնորա-զառանցական ապրումների առկայություն, մասնավորապես՝ հրամայողական բնույթի, մտածողության պարալոգիզմ. ճեղքվածություն. դատողությունների անհետևողականություն, վերաբերման, կրոնական բնույթի, սեքսուալ բնույթի պարաֆրեն զառանցական մտքեր, հույզերի սառնություն, միապաղաղություն, կամային ոլորտի իջեցում, քննադատության անբավարարության հետ մեկտեղ: Իրավախախտումը կատարելու պահին` փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիկանդագին խանգարված վիճակում, արարքը կատարել է ցնորա-զառանցական ապրումների ազդեցության ներքո, ինչը զրկել է նրան գիտակցելուց իր գոյությունների վտանգավորությունը հաշիվ տալ իրեն կատարած արարքի համար և ղեկավարել դրանք: Ներկայումս նա նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարում դրանք: Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին հարկ է ճանաչել՝ ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Ներկա հոգեվիճակով փորձաքննվողը չի կա կարող մասնակցել դատաքննչական գործողությունների՝ նա սոցիալապես նվազ վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար: Կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 171-176 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Տուժող Հայկ Ավետիսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տեղեկացված է վարույթի մասին։ Դեպքի օրը Սվետլանան գիրք էր կարդում ։ Ինքը զբաղված էր մահճակալի նորոգմամբ։ Այդ պահին Սվետլանան դուրս է եկել և նա լսել է հարվածի ձայնը, չի զգացել ինչպես է եղել։ Սվետլանայի ձեռքից վերցրել է դանակը, զանգել է իր կնոջը և իր տղային։ Հարվածի պահին Սվետլանան կանգնած է եղել իր հետևում և հանկարծակի հարվածել է։ Խոհանոց գնալու պահին նրա մոտ դանակ չի եղել, նա դանակը վերցրել է խոհանոցից։ Տուժողը մտածել է, որ խոհանոց է գնում սուրճ պատրաստելու նպատակով։ Նրանց միջև ընդհանրապես խոսակցություն չի եղել։ Նրա խոսքով՝ դեպքը տեղի է ունեցել ժամը 17։00-ի մոտակայքում։ Դեպքի պահին տանը եղել են երկուսով։ Դանակը վերցնելուց հետո զանգել է կնոջը և ասել, որ գա տուն, սակայն այդ պահին չի պատմել ամբողջությամբ կատարվածի մասին։ Նրա խոսքով՝ Սվետլանան վախից բռնել էր դանակը և չէր թողնում, ասել է, որ Աստված ասում է իրեն, որ խփի։ Իր կարծիքով, եթե դուստրը ունենար խելք, չէր անի նման արարք։ Հարվածը ստացել է մեջքին՝ ձախ կողմից։ Կնոջը զանգելուց հետո է տեսել, որ արնահոսում է, կնոջը կանչելուց հետո զանգել են շտապօգնություն։ Նրա խոսքով՝ դեպքը տեղի է ունեցել 2024 թվականի ապրիլի 05-ին։ Դեպքի պահին գտնվել է ավտոտնակում, որը հանդիսանում է նաև բնակարան։ Սվետլանան իրեն հարվածել է մեկ անգամ, թիկունքին, այդ պահին տուժող Հ․Ավետիսյանը դժվարությամբ փորձել է վերցնել դանակը։ Շտապօգնություն զանգահարել է տղան, որից հետո իրեն տեղափոխել են «Էրեբունի ԲԿ»։
(տե՛ս 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
-Վկա Գագիկ Ավետիսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հայրը դեպքի օրը զանգահարել է իրեն և հայտնել կատարվածի մասին։ Այնուհետև, ժամանելով դեպքի վայր՝ զանգահարել է շտապօգնություն, հորը տեղափոխել են հիվանդանոց։ Դեպքի կատարման օրը հստակ չի հիշում։ Հայրը նրան ասել է, որ Սվետլանան հարվածել է իրեն մեկ անգամ։ Նրա խոսքով՝ Սվետլանան նախկինում ինքնավնասում ևս կատարել է, մասնակցել է աղանդավորական կազմակերպությանը, կատարում է արարքներ, որոնք այդ պահին անցնում են նրա մտքով։
(տե՛ս 2025 թվականի հունվարի 22-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
-իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակը համարվել է հետազոտված։
(տե՛ս 2025 թվականի հունվարի 22-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):

Վարույթի մասնակիցների եզրափակիչ ելույթները
Դատաքննության ընթացքում հանրային մեղադրողն եզրափակիչ ելույթով հայտարարեց, որ Սվետլանա Ավետիսյանին վերագրված արարքը հիմնավոր է, հիմնավորվել է նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով, միաժամանակ հիմնավորվել է, որ վերջինս տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ, մասնավորապես՝ «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև. էպիզոդիկ կայուն դեֆեկտ» F20.2 հոգեկան հիվանդությամբ, դեպքի պահին վերջինս գտնվել է անմեղսունակության վիճակում և կարիք ունի ընդհանուր հոգեբուժական բաժանմունքում բուժման։ Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով՝ հանրային մեղադրողը Դատարանին միջնորդեց Սվետլանա Ավետիսյանի վերաբերյալ կայացնել անմեղսունակության վերդիկտ։
Դատաքննության ընթացքում պաշտպանը, համակարծիք լինելով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը, միջնորդեց Սվետլանա Ավետիսյանի վերաբերյալ կայացնել անմեղսունակության վերդիկտ։
Տուժող Հ․Ավետիսյանը և օրենքով արգելված արարք կատարած անձ Սվետլանա Ավետիսյանը դիրքորոշում չհայտնեցին։


Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 428-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք տվյալ անձին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ արարքը կատարելու պահին անձի անմեղսունակությունը.
5) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մեղքն իրեն վերագրվող արարքը կատարելու մեջ:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը լուծում է նաև սույն հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետում նշված հարցը:
5. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է անմեղսունակության վերդիկտ։
6. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որը սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 429-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
1. Արդարացման վերդիկտ կայացնելու դեպքում լրացուցիչ դատալսումներն անցկացվում են սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով:
2. Մեղադրական վերդիկտին կամ անմեղսունակության վերդիկտին հաջորդող լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում`
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ հարցերը.
2) պատիժ կամ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու վերաբերյալ հարցերը.
3) գույքային հայցը լուծելու հարցը.
4) հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցը.
5) գույքի արգելադրման հետ կապված հարցերը.
6) ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցերը.
7) խափանման կամ անվտանգության միջոցի կիրառման հետ կապված հարցերը.
8) վարութային ծախսերին վերաբերող հարցերը.
9) վերաբերելի այլ հարցեր:
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ անմեղսունակության վիճակում գտնվող անձ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված արարքը:
Հետևաբար, Դատարանը ապացուցված համարելով Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության փաստական հանգամանքները, դրա քրեաիրավական հակաիրավականությունը, և այն նրա կողմից անմեղսունակության վիճակում կատարելը, կայացրել է անմեղսունակության վերդիկտ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 18-րդ կետի համաձայն ՝
«(․․․)18) մերձավոր ազգական` անկախ համատեղ բնակության հանգամանքից՝ ամուսինը, նախկին ամուսինը, ծնողը, այդ թվում՝ խորթ ծնողը, որդեգրող ծնողը, խնամատար ծնողը, երեխան (այդ թվում՝ որդեգրված, խորթ, հոգեզավակ), եղբայրը, քույրը (այդ թվում՝ խորթ), պապը, տատը, թոռը, որդեգրող ծնողի կամ խնամատար ծնողի ամուսինը կամ նախկին ամուսինը, ամուսնու կամ նախկին ամուսնու ծնողը, ինչպես նաև ամուսնու կամ նախկին ամուսնու ծնողի համար՝ փեսան կամ հարսը: Ամուսին կամ նախկին ամուսին է համարվում նաև փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող կամ գտնված անձը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ նրա առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որը`
1) վտանգավոր է կյանքի համար,
2) առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ դրա գործառույթի կորուստ,
3) արտահայտվել է դեմքի, գլխի, ականջի կամ կզակի անջնջելի այլանդակմամբ,
4) առաջացրել է առողջության քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով,
5) առաջացրել է հղիության ընդհատում կամ
6) առաջացրել է հոգեկան խանգարում, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում՝
պատժվում է ազատազրկմամբ` երեքից յոթ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(…)
6) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ,
7) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով Ս․Ավետիսյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է տվյալ արարքը կատարելու պահին Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի անմեղսունակությունը:
Քննարկելով Ս․Ավետիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1․ Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվության ենթակա է մեղսունակ ֆիզիկական անձը, որի 16 տարին լրացած է եղել հանցանքը կատարելու պահին, ինչպես նաև իրավաբանական անձը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեղսունակությունն անձի՝ հանցանքը կատարելու պահին իր արարքի հակաիրավականությունը գիտակցելու և այն ղեկավարելու ունակությունն է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անմեղսունակության վիճակում սույն օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած անձը ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության:
2. Անմեղսունակ է համարվում այն անձը, որը սույն օրենսգրքով նախատեսված արարքը կատարելու պահին հոգեկան առողջության խնդիրների հետևանքով չի գիտակցել իր արարքի հակաիրավականությունը կամ չի ղեկավարել դա»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի նկատմամբ կարող են նշանակվել անվտանգության հետևյալ միջոցները.
1) բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ՝
ա. հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողություն և հարկադիր բուժում,
բ. ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
գ. հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
2) որոշակի վայրեր այցելելու արգելք,
3)հոգեբանական օգնություն ստանալու պարտականություն»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Դատարանը բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց է նշանակում այն անձի նկատմամբ, որը՝
1) պատժի սպառնալիքով արգելված արարքի կատարման պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում,
2) հանցանքի կատարման պահին գտնվել է սահմանափակ մեղսունակության վիճակում,
3) հանցանքի կատարման պահին գտնվել է մեղսունակության վիճակում, սակայն դրանից հետո նրա մոտ դրսևորվել է հոգեկան առողջության խնդիր,
4) կատարել է հանցանք և ալկոհոլամոլությունից, թմրամոլությունից, դեղամոլությունից կամ թունամոլությունից բուժման կարիք ունի:
2. Դատարանն անձի նկատմամբ նշանակում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, եթե հանգում է հետևության, որ անձը, իր առողջական վիճակով պայմանավորված, կարիք ունի բժշկական միջամտության, որը կապահովի իր կամ այլ անձի անվտանգությունը, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ անվտանգության միջոցների կիրառման նպատակի իրականացումը:
3. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի ժամկետի ավարտից հետո անձի նկատմամբ իրականացվող բժշկական օգնության և սպասարկման հարցը լուծվում է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտը կարգավորող օրենսդրությանը համապատասխան:
4. Դատարանը սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված և հոգեկան վիճակով իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն չներկայացնող անձի վերաբերյալ անհրաժեշտ նյութերն ուղարկում է առողջապահության համապատասխան մարմին՝ այդ անձի բուժման հարցը լուծելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որի հոգեկան վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային պայմաններում:
2. Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպության հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որն իր հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր կամ այլ անձի համար և պահանջում է մշտական հսկողություն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը: Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կոնկրետ տեսակը նշանակելու որոշում կայացնելիս դատարանը հիմնվում է հոգեբուժական կազմակերպության հանձնաժողովի տված եզրակացության վրա:
2. Դատարանն օրենքով նախատեսված կարգով որոշում է կայացնում նշանակված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կիրառումը շարունակելու, դադարեցնելու կամ դրա տեսակը փոխելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
2. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով գույքային հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը լրիվ կամ մասնակիորեն բավարարում կամ մերժում է այն կամ թողնում է առանց լուծման: Գույքային հայցը բավարարելու դեպքում դատարանն իրավունք ունի մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը որոշում կայացնելու հայցի ապահովման միջոցներ ձեռնարկելու մասին, եթե այդպիսի միջոցներ նախկինում ձեռնարկված չեն եղել:
3. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանն անհրաժեշտության դեպքում դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ իրավասու է կիրառելու Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված անվտանգության միջոցներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 421-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Բժշկական հարկադրանքի վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները.
2) արարքը տվյալ անձի կողմից կատարելը.
3) արարքը կատարելիս տվյալ անձի մեղսունակությունը և մեղքը.
4) տվյալ անձի մոտ հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, ինչպես նաև դրա բնույթը, աստիճանը և առաջացման ժամանակը.
5) տվյալ անձի վարքագիծը և առողջական վիճակն արարքը կատարելուց առաջ և հետո.
6) պատճառված վնասի բնույթը և չափը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արդարացման կամ մեղադրական վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է համապատասխանաբար արդարացման կամ մեղադրական դատավճիռ: Անմեղսունակության վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է բժշկական հարկադրանքի դատավճիռ:
2. Մեղադրական և բժշկական հարկադրանքի դատավճռում դատարանը պետք է լուծի նաև հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մոտ այնպիսի հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, որն անհնար է դարձնում տվյալ անձի կողմից պատժի կրումը.
2) անձի նկատմամբ անհրաժեշտ է արդյոք կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց.
3) բժշկական բնույթի հարկադրանքի ինչ միջոց պետք է կիրառվի տվյալ անձի նկատմամբ:
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Ս․Ավետիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը։
Վերը նշված իրավական կարգավորումների լույսի ներքո Դատարանը անդրադառնալով Սվետլանա Ավետիսյանի հոգեկան առողջության խնդրի առկայությանը, փաստում է, որ համաձայն ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի 18․09․2024թ․ թիվ 72 եզրակացության՝ «Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ կայուն դեֆեկտ» F20.2 հոգեկան հիվանդությամբ: Այդ մասին են վկայում ներկա հետազոտման արդյունքները, որոնք թույլ են տվել փորձաքննվողի մոտ հայտնաբերել վերը նշված հիվանդությանը բնորոշ` ցնորա-զառանցական ապրումների առկայություն, մասնավորապես հրամայողական բնույթի, մտածողության պարալոգիզմ, ճեղքվածություն դատողությունների անհետևողականություն, վերաբերման, կրոնական բնույթի, սեքսուալ բնույթի պարաֆրեն զառանցական մտքեր, հույզերի սառնություն, միապաղաղություն, կամային ոլորտի իջեցում, քննադատության անբավարարության հետ մեկտեղ։ Իրավախախտումը կատարելու պահին՝ փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված խանգարված վիճակում, արարքը կատարել է ցնորա-զառանցական ապրումների ազդեցության ներքո, ինչը զրկել է նրան գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը, հաշիվ տալ իրեն կատարած արարքի համար և ղեկավարել դրանք։ Ներկայումս նա նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։ Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ։ Ներկա վիճակով փորձաքննվողը չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար։ Կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում»։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը ապացուցված է համարում, որ Սվետլանա Ավետիսյանի մոտ առկա է այնպիսի հոգեկան առողջության խնդիր, որը անհնար է դարձնում նրա կողմից պատժի կրումը: Դրա հետ մեկտեղ, Դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ նշված հանցանքը Ս․Ավետիսյանը կատարել է անմեղսունակության վիճակում:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ անվտանգության միջոց պետք է նշանակվի մեղադրյալ Սվետլանա Ավետիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ անձը հանցավոր արարքը հասցրել է ավարտին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածք, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ մարմնական վնասվածքը հասցվել է դանակի գործադրմամբ,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող հանգամանքներ է համարում նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է Սվետլանա Ավետիսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որպիսի պայմաններում հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները և անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարած արարքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց:
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ Ս․Ավետիսյանը կարիք ունի բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցի կիրառման՝ ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժման:
Դատարանը փաստում է, որ բժշկական բնույթի հարկադրանքի տվյալ միջոցը նշանակելիս հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը, ինչը փաստվել է նաև փորձագետի եզրակացությամբ, ըստ որի Սվետլանա Ավետիսյանը սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար և կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, հանցագործության արդյունքում պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով քրեական օրենսգրքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, գույքի արգելադրման, ինչպես նաև վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ Տուժողին պատճառվել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր տեսակի մարմնական վնասվածք։
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված հանցագործության առարկա հանդիսացող դեպքի վայրից վերցված դանակն անհրաժեշտ է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ, 114-րդ, 116-117-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 421-րդ, 428-430-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց


Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելը համարել ապացուցված և նրա նկատմամբ նշանակել ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում, որի կատարումը հանձնարարել «ՀՀ ԱՆ հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ին։
Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակը ոչնչացնել։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3265/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 12-11-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 11-0238-24
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Սվետլանա Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի ապրիլի 4-ին՛ ժամը 17:40-ի սահմաններում, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված և հարմարեցված սուր կտրող-ծակող միջոցի՝ դանակի գործադրմամբ, դիտավորությամբ հարվածել է իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողին՛ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանին' վերջինիս առողջությանը պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր առողջությանը ծանր վնաս:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Սվետլանա
Ազգանուն Ավետիսյան
Հայրանուն Հայկի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 166 Մաս 2 Կետ 6, 7 /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Դատվածություն
Դատվածություն նախկինում չդատված
Պաշտպան
Անուն Մանուկ
Ազգանուն Մելքոնյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 3.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.3
Չափահաս Այո
Այլ նշումներ Սվետլանա Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառվել է բժշկական հսկողություն հարկադրանքի անվտանգության միջոց՝ վերջինս գտնվում է ՀՀ ԱՆ "Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն" ՓԲԸ-ում
Մակագրել
Երբ 12-11-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Սաթենիկ
Ազգանուն Անդրեասյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 15-11-2024
Որոշում ԵԴ1/3265/01/24


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին


«15» նոյեմբերի 2024 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ 11-0238-24 ԵԴ1/3265/01/24 վարույթով եզրափակիչ ակտը՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի


2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են ստացվել թիվ 11-0238-24 ԵԴ1/3265/01/24 վարույթի նյութերը:
2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել և նույն օրը փաստացի հանձնվել է ինձ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

Ստանձնել թիվ 11-0238-24 ԵԴ1/3265/01/24 բժշկական հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ ժամը 16։00-ին, ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում(նստավայրը՝ ք․Երևան, հասցե՝ Տիգրան Մեծ 23/1)։
Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր
Անուն Էդ
Ազգանուն Պողոսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Մ
Ազգանուն Մելքոնյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Սվետլանա
Ազգանուն Ավետիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Վարթիթեր
Ազգանուն Բաբայան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Հայկ
Ազգանուն Ավետիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-11-2024
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-11-2024
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 21-11-2024
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ՈՐՈՇՈՒՄ

ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿՈՒԹՅԱՆ ՎԻՃԱԿՈՒՄ ՊԱՏԺԻ ՍՊԱՌՆԱԼԻՔՈՎ ԱՐԳԵԼՎԱԾ ԱՐԱՐՔ ԿԱՏԱՐԱԾ ԱՆՁԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՄԻՋՈՑԻ
ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ

«21» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը
(այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Է․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
օրինական ներկայացուցիչ Վ․ԲԱԲԱՅԱՆԻ
անմեղսունակության վիճակում
պատժի սպառնալիքով արգելված
արարք կատարած անձ

Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննության առնելով Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի (ծնված` 1982 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված Երևան քաղաքի Շարուրի փողոց 16 շենքի 23 բնակարանում, փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Շիրակի փողոց 7/2 տանը, 2019 թվականից հաշվառված է ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ում, ունի «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ աճող դեֆեկտով» F-20.2 ախտորոշում, նախկինում չդատված), նկատմամբ կիրառված անվտանգության միջոց բժշկական հսկողության հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով կայացվել է որոշում թիվ 11-0238-24 քրեական վարույթ հարուցելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 08-ին Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանը ճանաչվել է որպես տուժող:
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազի տեղակալ Էդգար Պողոսյանի 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և
7-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Վարդիթեր Բաբայանը ճանաչվել է Սվետլանա Ավետիսյանի օրինական ներկայացուցիչ։
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ա.Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի հուլիսի 22-ին որոշում է կայացվել դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերցված դանակը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
ՀՀ ԱՆ կից միջգերատեսչական ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննությունների հանձնաժողովի՝ թիվ 72 եզրակացության համաձայն՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը ճանաչվել է անմեղսունակ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հայկ Խաչատրյանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 11151324 քրեական վարույթը փոխակերպվել է բժշկական հարկադրանքի վարույթի:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ի՝ թիվ ԵԴ1/0831/15/24 որոշմամբ թիվ 11151324 քրեական վարույթով ենթադրյալ հանցանքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել բժշկական հսկողություն 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
2024 թվականի նոյեմբերի 06-ի որոշմամբ Հայկ Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով քրեական հետապնդում չի հարուցվել։
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու համար եզրափակիչ ակտը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին որոշումը գործի հետ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3265/01/24 համարը և նույն թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Անդրեասյանը ստանձնել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:

Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Թիվ 11151324 քրեական վարույթով Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 6-րդ կետերով այն բանի համար, որ նա «(...) 2024 թվականի ապրիլի 4-ին՝ ժամը 17:40-ի սահմաններում, իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողի՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանի հետ գտնվել է Երևան քաղաքի Շիրակի 7/2-րդ հասցեում գտնվող ավտոտնակում: Ունենալով հոգեկան առողջության խնդիրներ՝ Սվետլանա Ավետիսյանը նշված հասցեի ննջասենյակից գնացել է խոհանոց, և այն պահին, երբ վերադարձել է, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված և հարմարեցված սուր կտրող-ծակող միջոցի խոհանոցային դանակի գործադրմամբ, դիտավորությամբ հարվածել է իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողին՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանին, որի արդյունքում՝ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք՝ ձախից կրծքավանդակի թիկնային մակերեսի՝ հարողնաշարային, ներսային թիակային գծերի միջանկյալ հատվածով, երկրորդ միջկողային տարածության մակարդակի շրջանի կրքավանդակային խոռոչը թափանցող ծակած-կտրած վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է ձախից թոքի վնասումով և ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսի զարգացումներով:
Այսինքն՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը կատարել է հանցանք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով: (...)»։


Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները.
2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ դատական նիստի ընթացքում, հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում կիրառված անվտանգության միջոց բժշկական հսկողությունը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր առկա չեն, այն պետք է երկարաձգվի երեք ամիս ժամկետով այն պատճառաբանությամբ, որ Ս․Ավետիսյանը ճանաչվել է անմեղսունակ և իր ներկա հոգեկան վիճակով վտանգ է ներկայացնում հանրության համար։
Տուժողը Դատարանին խնդրեց վերացնել կիրառված անվտանգության միջոցը՝ բժշկական հսկողությունը։
Պաշտպանը չառարկեց կիրառված անվտանգության միջոցի բժշկական հսկողության ժամկետի երկարաձգման դեմ։ Միաժամանակ խնդրեց քննարկել ընտանեկան հսկողության կիրառման հնարավորությունը։
Օրինական ներկայացուցիչը առարկեց կիրառված անվտանգության միջոցի բժշկական հսկողության ժամկետի երկարաձգման դեմ։
Անմեղսունակության վիճակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձը դիրքորոշում չհայտնեց։
(Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը):

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով(...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անմեղսունակության վիճակում սույն օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած անձը ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության:
2. Անմեղսունակ է համարվում այն անձը, որը սույն օրենսգրքով նախատեսված արարքը կատարելու պահին հոգեկան առողջության խնդիրների հետևանքով չի գիտակցել իր արարքի հակաիրավականությունը կամ չի ղեկավարել դա»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի նկատմամբ կարող են նշանակվել անվտանգության հետևյալ միջոցները.
1) բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ՝
ա. հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողություն և հարկադիր բուժում,
բ. ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
գ. հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«1. Դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով իրավասու է՝
5) վարույթ իրականացնելիս կիրառելու խափանման և անվտանգության միջոցներ, գույքի արգելադրում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝
«Ստորև նշված հանգամանքները քրեական վարույթում կարող են հաստատվել միայն հետևյալ ապացույցները նախապես ստանալով և հետազոտելով`
2) հոգեկան առողջության խնդիրներ ունենալու հետևանքով դեպքի պահին իր գործողությունների (անգործության) բնույթը, նշանակությունը, դրանց վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու` անձի ունակ չլինելը՝ դատահոգեբուժական փորձագետի եզրակացությամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 136-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձանց նկատմամբ կիրառվող հարկադրանքի միջոցներն են՝
1) փորձաքննություն կատարելու համար բժշկական հաստատությունում տեղավորելը.
2) անվտանգության միջոցները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 138-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անվտանգության միջոցներն են՝
1) ընտանեկան հսկողությունը.
2) բժշկական հսկողությունը:
2. Անվտանգության միջոցը կարող է կիրառվել մեղադրյալի, ինչպես նաև այն անձի նկատմամբ, որի նկատմամբ իրականացվում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 140-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Բժշկական հսկողությունը հանրության համար վտանգ ներկայացնող անձին հոգեբուժական կազմակերպությունում պահելն է հիվանդանոցային հսկողություն կամ բուժում ապահովելու նպատակով:
2. Բժշկական հսկողությունը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է անվտանգության այդ միջոցի կիրառման անհրաժեշտությունը: Դատական վարույթում բավարար է դատարանի կողմից բժշկական հսկողության կիրառման անհրաժեշտության պատճառաբանված հաստատումը։
3. Բժշկական հսկողության նկատմամբ վերաբերելի մասով (mutatis mutandis) կիրառվում են կալանքի` որպես խափանման միջոցի կիրառման համար սույն օրենսգրքով սահմանված կանոնները»:
Նույն օրենսգրքի 425-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Բժշկական հարկադրանքի վարույթում խափանման միջոցներ չեն կարող կիրառվել, իսկ մինչև վարույթի փոխակերպումը կիրառված խափանման միջոցները ենթակա են վերացման:
2. Բժշկական հարկադրանքի վարույթում կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 136-րդ հոդվածով նախատեսված հարկադրանքի միջոցները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 427-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝
(...)
4) անվտանգության միջոց կիրառելու հարցը
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 427-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով` հաշվի առնելով սույն գլխով նախատեսված կանոնները»:
Այսպիսով, Դատարանը լսելով դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումները, քննարկելով անմեղսունակության վիճակում ենթադրյալ հանցանք կատարած Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված «Բժշկական հսկողություն» անվտանգության միջոցը վերացնելու, փոխելու և դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, ինչպես նաև հաշվի առնելով անմեղսունակության վիճակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման՝ այսինքն՝ նրա օրինական վարքագիծն ապահովող ու դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, արձանագրում է, որ կիրառված անվտանգության միջոցի իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել։ Դատարանի վերոնշյալ հետևությունը հիմնված է եզրափակիչ ակտի և ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացության վրա, որոնց համաձայն՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին վերագրվում է քրեական օրենքով չթույլատրված արարքի կատարում, վերջինս ունի «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ աճող դեֆեկտով» F-20.2 ախտորոշում, նրա անմեղսունակության փաստը հաստատված է:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դեռևս չի վերացել վերջինիս նկատմամբ անվտանգության միջոցի կիրառման անհրաժեշտությունը, և Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի իր ներկա հոգեկան վիճակով շարունակում է վտանգ ներկայացնել հանրության համար, Դատարանը գտնում է, որ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում բժշկական հսկողություն անվտանգության միջոցի ժամկետն անհրաժեշտ է երկարաձգել 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 28-ը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 390-րդ, 427-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Անմեղսունակության վիճակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված բժշկական հսկողություն անվտանգության միջոցի ժամկետը երկարաձգել 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 28-ը:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-11-2024
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-11-2024
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-12-2024
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-12-2024
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-01-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-01-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-01-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-01-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-01-2025
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-01-2025
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 22-01-2025
Ամբաստանյալ
Անուն Սվետլանա
Ազգանուն Ավետիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Անմեղսունակության
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-01-2025
Ժամ 13:56
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-01-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 22-01-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Սվետլանա
Ազգանուն Ավետիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 2
Ամսաթիվ 22-01-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Է․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

պաշտպան Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
օրինական ներկայացուցիչ Վ․ԲԱԲԱՅԱՆԻ

անմեղսունակության վիճակում
պատժի սպառնալիքով արգելված
արարք կատարած անձ
Ս․ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

2025 թվականի հունվարի 22-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով անմեղսունակության վիճակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձ ՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի՝ (ծնված 1982 թվականի սեպտեմբերի 07-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք․Երևան, Շարուրի փողոց, 16-րդ շենք, բն․ 23 հասցեում, փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Շիրակի փողոց 7/2 տանը, 2019 թվականից հաշվառված է ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ում, ունի «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ աճող դեֆեկտով» F-20.2 ախտորոշում) նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ վարույթը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով կայացվել է որոշում թիվ 11-0238-24 քրեական վարույթ հարուցելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 08-ին Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանը ճանաչվել է որպես տուժող:
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Էդգար Պողոսյանի 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և
7-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Վարդիթեր Բաբայանը ճանաչվել է Սվետլանա Ավետիսյանի օրինական ներկայացուցիչ։
2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ Ս․Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 01-ի՝ թիվ ԵԴ1/3612/07/24 որոշմամբ թույլատրվել է վարույթն իրականացնող մարմնին «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն և ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերություններից առգրավել մեղադրյալ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի բժշկական գաղտնիք պարունակող առկա ամբողջ բժշկական փաստաթղթերը։
ՀՀ ԱՆ կից միջգերատեսչական ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննությունների հանձնաժողովի՝ թիվ 72 եզրակացության համաձայն՝ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը ճանաչվել է անմեղսունակ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հայկ Խաչատրյանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 11151324 քրեական վարույթը փոխակերպվել է բժշկական հարկադրանքի վարույթի:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ի՝ թիվ ԵԴ1/0831/15/24 որոշմամբ թիվ 11151324 քրեական վարույթով ենթադրյալ հանցանքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել բժշկական հսկողություն 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
2024 թվականի նոյեմբերի 06-ի որոշմամբ Հայկ Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով քրեական հետապնդում չի հարուցվել։
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու համար եզրափակիչ ակտը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին որոշումը գործի հետ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3265/01/24 համարը և նույն թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Անդրեասյանը ստանձնել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:

Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Թիվ 11151324 քրեական վարույթով Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 6-րդ կետերով այն բանի համար, որ նա «(...) 2024 թվականի ապրիլի 4-ին՝ ժամը 17:40-ի սահմաններում, մարմանական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված հարմարեցված սուր կտրող-ծակող միջոցի՝ դանակի գործադրմամբ, դիտավորությամբ հարվածել է իր մերձավոր անգականը հանդիսացող ծնողին՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանին՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր առողջությանը ծանր վնաս։ Այսպես՝ 2024 թվականի ապրիլի 4-ին՝ ժամը 17:40-ի սահմաններում, իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողի՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանի հետ գտնվել է Երևան քաղաքի Շիրակի 7/2-րդ հասցեում գտնվող ավտոտնակում: Ունենալով հոգեկան առողջության խնդիրներ՝ Սվետլանա Ավետիսյանը նշված հասցեի ննջասենյակից գնացել է խոհանոց, և այն պահին, երբ վերադարձել է, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված և հարմարեցված սուր կտրող-ծակող միջոցի խոհանոցային դանակի գործադրմամբ, դիտավորությամբ հարվածել է իր մերձավոր ազգականը հանդիսացող ծնողին՝ Հայկ Նիկողոսի Ավետիսյանին, որի արդյունքում՝ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք՝ ձախից կրծքավանդակի թիկնային մակերեսի՝ հարողնաշարային, ներսային թիակային գծերի միջանկյալ հատվածով, երկրորդ միջկողային տարածության մակարդակի շրջանի կրծքավանդակին խոռոչը թափանցող ծակած-կտրած վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է ձախից թոքի վնասումով և ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսի զարգացումներով (...)»։

Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Դատաքննության ընթացքում հանրային մեղադրողը հրապարակեց գրավոր ապացույցները՝ մեղադրական եզրակացության մեջ ներառված ծավալով։
- Դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, որի ընթացքում տուժողը մատնացույց է արել այն վայրը, որտեղ ինքը ստացել է մարմնական վնասվածքը, ինչպես նաև ներկայացրել է հանցագործության գործիքը՝ խոհանոցային դանակը:
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 27-32 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը՝ ըստ որի հանցագործության առարկա հանդիսացող դեպքի վայր հանդիսացող Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Շիրակի փողոցի 7/2 հասցեից վերցվել է թվով մեկ հատ դանակը:
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 122-123 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0965/հ եզրակացության համաձայն՝ քաղաքացի Հ. Ն. Ավետիսյանի ստացած մարմնական վնասվածքը՝ ձախից կրծքավանդակի թիկնային մակերեսի՝ հարողնաշարային, ներսային թիակային գծերի միջանկյալ հատվածով, երկրորդ միջկողային տարածության մակարդակի շրջանի կրծքավանդակի խոռոչը թափանցող ծակած-կտրած վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է ձախից թոքի վնասումով և ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսի/ օդի ու արյան կուտակում ձախից՝ կրծքավանդակի խոռոչում զարգացումներով, հասցվել է սուր ծակող-կտրող առարկայի և/կամ գործիքի՝ ինչպիսին կարող էր հանդիսանար նաև փորձաքննությանը ներկայացված դանակը, ներգործության հետևանքով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամանակին ու հանգամանքներում և պատճառել է առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 45-48 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Սվետլանա Ավետիսյանին վերաբերյալ դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության հանձնաժողովի թիվ 72 եզրակացության համաձայն՝ արձանագրվել է, որ վերլուծելով քր. գործի նյութերը, առկա բուժփաստաթղթերը և ներկա հետազոտման արդյունքները փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև. էպիզոդիկ կայուն դեֆեկտ» F20.2 հոգեկան հիվանդությամբ: Այդ մասին են վկայում ներկա հետազոտման արդյունքները, որոնք թույլ են տվել փորձաքննվողի մոտ հայտնաբերել վերը նշված հիվանդության բնորոշ՝ ցնորա-զառանցական ապրումների առկայություն, մասնավորապես՝ հրամայողական բնույթի, մտածողության պարալոգիզմ. ճեղքվածություն. դատողությունների անհետևողականություն, վերաբերման, կրոնական բնույթի, սեքսուալ բնույթի պարաֆրեն զառանցական մտքեր, հույզերի սառնություն, միապաղաղություն, կամային ոլորտի իջեցում, քննադատության անբավարարության հետ մեկտեղ: Իրավախախտումը կատարելու պահին` փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիկանդագին խանգարված վիճակում, արարքը կատարել է ցնորա-զառանցական ապրումների ազդեցության ներքո, ինչը զրկել է նրան գիտակցելուց իր գոյությունների վտանգավորությունը հաշիվ տալ իրեն կատարած արարքի համար և ղեկավարել դրանք: Ներկայումս նա նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարում դրանք: Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին հարկ է ճանաչել՝ ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Ներկա հոգեվիճակով փորձաքննվողը չի կա կարող մասնակցել դատաքննչական գործողությունների՝ նա սոցիալապես նվազ վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար: Կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:
(տե՛ս գ/թ. հատոր 1, 171-176 և 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Տուժող Հայկ Ավետիսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տեղեկացված է վարույթի մասին։ Դեպքի օրը Սվետլանան գիրք էր կարդում ։ Ինքը զբաղված էր մահճակալի նորոգմամբ։ Այդ պահին Սվետլանան դուրս է եկել և նա լսել է հարվածի ձայնը, չի զգացել ինչպես է եղել։ Սվետլանայի ձեռքից վերցրել է դանակը, զանգել է իր կնոջը և իր տղային։ Հարվածի պահին Սվետլանան կանգնած է եղել իր հետևում և հանկարծակի հարվածել է։ Խոհանոց գնալու պահին նրա մոտ դանակ չի եղել, նա դանակը վերցրել է խոհանոցից։ Տուժողը մտածել է, որ խոհանոց է գնում սուրճ պատրաստելու նպատակով։ Նրանց միջև ընդհանրապես խոսակցություն չի եղել։ Նրա խոսքով՝ դեպքը տեղի է ունեցել ժամը 17։00-ի մոտակայքում։ Դեպքի պահին տանը եղել են երկուսով։ Դանակը վերցնելուց հետո զանգել է կնոջը և ասել, որ գա տուն, սակայն այդ պահին չի պատմել ամբողջությամբ կատարվածի մասին։ Նրա խոսքով՝ Սվետլանան վախից բռնել էր դանակը և չէր թողնում, ասել է, որ Աստված ասում է իրեն, որ խփի։ Իր կարծիքով, եթե դուստրը ունենար խելք, չէր անի նման արարք։ Հարվածը ստացել է մեջքին՝ ձախ կողմից։ Կնոջը զանգելուց հետո է տեսել, որ արնահոսում է, կնոջը կանչելուց հետո զանգել են շտապօգնություն։ Նրա խոսքով՝ դեպքը տեղի է ունեցել 2024 թվականի ապրիլի 05-ին։ Դեպքի պահին գտնվել է ավտոտնակում, որը հանդիսանում է նաև բնակարան։ Սվետլանան իրեն հարվածել է մեկ անգամ, թիկունքին, այդ պահին տուժող Հ․Ավետիսյանը դժվարությամբ փորձել է վերցնել դանակը։ Շտապօգնություն զանգահարել է տղան, որից հետո իրեն տեղափոխել են «Էրեբունի ԲԿ»։
(տե՛ս 2025 թվականի հունվարի 08-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
-Վկա Գագիկ Ավետիսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հայրը դեպքի օրը զանգահարել է իրեն և հայտնել կատարվածի մասին։ Այնուհետև, ժամանելով դեպքի վայր՝ զանգահարել է շտապօգնություն, հորը տեղափոխել են հիվանդանոց։ Դեպքի կատարման օրը հստակ չի հիշում։ Հայրը նրան ասել է, որ Սվետլանան հարվածել է իրեն մեկ անգամ։ Նրա խոսքով՝ Սվետլանան նախկինում ինքնավնասում ևս կատարել է, մասնակցել է աղանդավորական կազմակերպությանը, կատարում է արարքներ, որոնք այդ պահին անցնում են նրա մտքով։
(տե՛ս 2025 թվականի հունվարի 22-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
-իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակը համարվել է հետազոտված։
(տե՛ս 2025 թվականի հունվարի 22-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):

Վարույթի մասնակիցների եզրափակիչ ելույթները
Դատաքննության ընթացքում հանրային մեղադրողն եզրափակիչ ելույթով հայտարարեց, որ Սվետլանա Ավետիսյանին վերագրված արարքը հիմնավոր է, հիմնավորվել է նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով, միաժամանակ հիմնավորվել է, որ վերջինս տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ, մասնավորապես՝ «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև. էպիզոդիկ կայուն դեֆեկտ» F20.2 հոգեկան հիվանդությամբ, դեպքի պահին վերջինս գտնվել է անմեղսունակության վիճակում և կարիք ունի ընդհանուր հոգեբուժական բաժանմունքում բուժման։ Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով՝ հանրային մեղադրողը Դատարանին միջնորդեց Սվետլանա Ավետիսյանի վերաբերյալ կայացնել անմեղսունակության վերդիկտ։
Դատաքննության ընթացքում պաշտպանը, համակարծիք լինելով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը, միջնորդեց Սվետլանա Ավետիսյանի վերաբերյալ կայացնել անմեղսունակության վերդիկտ։
Տուժող Հ․Ավետիսյանը և օրենքով արգելված արարք կատարած անձ Սվետլանա Ավետիսյանը դիրքորոշում չհայտնեցին։


Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 428-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք տվյալ անձին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ արարքը կատարելու պահին անձի անմեղսունակությունը.
5) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մեղքն իրեն վերագրվող արարքը կատարելու մեջ:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը լուծում է նաև սույն հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետում նշված հարցը:
5. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է անմեղսունակության վերդիկտ։
6. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որը սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 429-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
1. Արդարացման վերդիկտ կայացնելու դեպքում լրացուցիչ դատալսումներն անցկացվում են սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով:
2. Մեղադրական վերդիկտին կամ անմեղսունակության վերդիկտին հաջորդող լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում`
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ հարցերը.
2) պատիժ կամ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու վերաբերյալ հարցերը.
3) գույքային հայցը լուծելու հարցը.
4) հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցը.
5) գույքի արգելադրման հետ կապված հարցերը.
6) ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցերը.
7) խափանման կամ անվտանգության միջոցի կիրառման հետ կապված հարցերը.
8) վարութային ծախսերին վերաբերող հարցերը.
9) վերաբերելի այլ հարցեր:
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ անմեղսունակության վիճակում գտնվող անձ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված արարքը:
Հետևաբար, Դատարանը ապացուցված համարելով Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության փաստական հանգամանքները, դրա քրեաիրավական հակաիրավականությունը, և այն նրա կողմից անմեղսունակության վիճակում կատարելը, կայացրել է անմեղսունակության վերդիկտ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 18-րդ կետի համաձայն ՝
«(․․․)18) մերձավոր ազգական` անկախ համատեղ բնակության հանգամանքից՝ ամուսինը, նախկին ամուսինը, ծնողը, այդ թվում՝ խորթ ծնողը, որդեգրող ծնողը, խնամատար ծնողը, երեխան (այդ թվում՝ որդեգրված, խորթ, հոգեզավակ), եղբայրը, քույրը (այդ թվում՝ խորթ), պապը, տատը, թոռը, որդեգրող ծնողի կամ խնամատար ծնողի ամուսինը կամ նախկին ամուսինը, ամուսնու կամ նախկին ամուսնու ծնողը, ինչպես նաև ամուսնու կամ նախկին ամուսնու ծնողի համար՝ փեսան կամ հարսը: Ամուսին կամ նախկին ամուսին է համարվում նաև փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող կամ գտնված անձը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ նրա առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որը`
1) վտանգավոր է կյանքի համար,
2) առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ դրա գործառույթի կորուստ,
3) արտահայտվել է դեմքի, գլխի, ականջի կամ կզակի անջնջելի այլանդակմամբ,
4) առաջացրել է առողջության քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով,
5) առաջացրել է հղիության ընդհատում կամ
6) առաջացրել է հոգեկան խանգարում, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում՝
պատժվում է ազատազրկմամբ` երեքից յոթ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(…)
6) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ,
7) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով Ս․Ավետիսյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է տվյալ արարքը կատարելու պահին Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի անմեղսունակությունը:
Քննարկելով Ս․Ավետիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1․ Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվության ենթակա է մեղսունակ ֆիզիկական անձը, որի 16 տարին լրացած է եղել հանցանքը կատարելու պահին, ինչպես նաև իրավաբանական անձը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեղսունակությունն անձի՝ հանցանքը կատարելու պահին իր արարքի հակաիրավականությունը գիտակցելու և այն ղեկավարելու ունակությունն է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անմեղսունակության վիճակում սույն օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած անձը ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության:
2. Անմեղսունակ է համարվում այն անձը, որը սույն օրենսգրքով նախատեսված արարքը կատարելու պահին հոգեկան առողջության խնդիրների հետևանքով չի գիտակցել իր արարքի հակաիրավականությունը կամ չի ղեկավարել դա»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի նկատմամբ կարող են նշանակվել անվտանգության հետևյալ միջոցները.
1) բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ՝
ա. հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողություն և հարկադիր բուժում,
բ. ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
գ. հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
2) որոշակի վայրեր այցելելու արգելք,
3)հոգեբանական օգնություն ստանալու պարտականություն»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Դատարանը բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց է նշանակում այն անձի նկատմամբ, որը՝
1) պատժի սպառնալիքով արգելված արարքի կատարման պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում,
2) հանցանքի կատարման պահին գտնվել է սահմանափակ մեղսունակության վիճակում,
3) հանցանքի կատարման պահին գտնվել է մեղսունակության վիճակում, սակայն դրանից հետո նրա մոտ դրսևորվել է հոգեկան առողջության խնդիր,
4) կատարել է հանցանք և ալկոհոլամոլությունից, թմրամոլությունից, դեղամոլությունից կամ թունամոլությունից բուժման կարիք ունի:
2. Դատարանն անձի նկատմամբ նշանակում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, եթե հանգում է հետևության, որ անձը, իր առողջական վիճակով պայմանավորված, կարիք ունի բժշկական միջամտության, որը կապահովի իր կամ այլ անձի անվտանգությունը, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ անվտանգության միջոցների կիրառման նպատակի իրականացումը:
3. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի ժամկետի ավարտից հետո անձի նկատմամբ իրականացվող բժշկական օգնության և սպասարկման հարցը լուծվում է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտը կարգավորող օրենսդրությանը համապատասխան:
4. Դատարանը սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված և հոգեկան վիճակով իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն չներկայացնող անձի վերաբերյալ անհրաժեշտ նյութերն ուղարկում է առողջապահության համապատասխան մարմին՝ այդ անձի բուժման հարցը լուծելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որի հոգեկան վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային պայմաններում:
2. Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպության հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որն իր հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր կամ այլ անձի համար և պահանջում է մշտական հսկողություն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը: Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կոնկրետ տեսակը նշանակելու որոշում կայացնելիս դատարանը հիմնվում է հոգեբուժական կազմակերպության հանձնաժողովի տված եզրակացության վրա:
2. Դատարանն օրենքով նախատեսված կարգով որոշում է կայացնում նշանակված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կիրառումը շարունակելու, դադարեցնելու կամ դրա տեսակը փոխելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
2. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով գույքային հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը լրիվ կամ մասնակիորեն բավարարում կամ մերժում է այն կամ թողնում է առանց լուծման: Գույքային հայցը բավարարելու դեպքում դատարանն իրավունք ունի մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը որոշում կայացնելու հայցի ապահովման միջոցներ ձեռնարկելու մասին, եթե այդպիսի միջոցներ նախկինում ձեռնարկված չեն եղել:
3. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանն անհրաժեշտության դեպքում դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ իրավասու է կիրառելու Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված անվտանգության միջոցներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 421-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Բժշկական հարկադրանքի վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները.
2) արարքը տվյալ անձի կողմից կատարելը.
3) արարքը կատարելիս տվյալ անձի մեղսունակությունը և մեղքը.
4) տվյալ անձի մոտ հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, ինչպես նաև դրա բնույթը, աստիճանը և առաջացման ժամանակը.
5) տվյալ անձի վարքագիծը և առողջական վիճակն արարքը կատարելուց առաջ և հետո.
6) պատճառված վնասի բնույթը և չափը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արդարացման կամ մեղադրական վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է համապատասխանաբար արդարացման կամ մեղադրական դատավճիռ: Անմեղսունակության վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է բժշկական հարկադրանքի դատավճիռ:
2. Մեղադրական և բժշկական հարկադրանքի դատավճռում դատարանը պետք է լուծի նաև հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մոտ այնպիսի հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, որն անհնար է դարձնում տվյալ անձի կողմից պատժի կրումը.
2) անձի նկատմամբ անհրաժեշտ է արդյոք կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց.
3) բժշկական բնույթի հարկադրանքի ինչ միջոց պետք է կիրառվի տվյալ անձի նկատմամբ:
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Ս․Ավետիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը։
Վերը նշված իրավական կարգավորումների լույսի ներքո Դատարանը անդրադառնալով Սվետլանա Ավետիսյանի հոգեկան առողջության խնդրի առկայությանը, փաստում է, որ համաձայն ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի 18․09․2024թ․ թիվ 72 եզրակացության՝ «Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանը տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ կայուն դեֆեկտ» F20.2 հոգեկան հիվանդությամբ: Այդ մասին են վկայում ներկա հետազոտման արդյունքները, որոնք թույլ են տվել փորձաքննվողի մոտ հայտնաբերել վերը նշված հիվանդությանը բնորոշ` ցնորա-զառանցական ապրումների առկայություն, մասնավորապես հրամայողական բնույթի, մտածողության պարալոգիզմ, ճեղքվածություն դատողությունների անհետևողականություն, վերաբերման, կրոնական բնույթի, սեքսուալ բնույթի պարաֆրեն զառանցական մտքեր, հույզերի սառնություն, միապաղաղություն, կամային ոլորտի իջեցում, քննադատության անբավարարության հետ մեկտեղ։ Իրավախախտումը կատարելու պահին՝ փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված խանգարված վիճակում, արարքը կատարել է ցնորա-զառանցական ապրումների ազդեցության ներքո, ինչը զրկել է նրան գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը, հաշիվ տալ իրեն կատարած արարքի համար և ղեկավարել դրանք։ Ներկայումս նա նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։ Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ։ Ներկա վիճակով փորձաքննվողը չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար։ Կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում»։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը ապացուցված է համարում, որ Սվետլանա Ավետիսյանի մոտ առկա է այնպիսի հոգեկան առողջության խնդիր, որը անհնար է դարձնում նրա կողմից պատժի կրումը: Դրա հետ մեկտեղ, Դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ նշված հանցանքը Ս․Ավետիսյանը կատարել է անմեղսունակության վիճակում:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ անվտանգության միջոց պետք է նշանակվի մեղադրյալ Սվետլանա Ավետիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ անձը հանցավոր արարքը հասցրել է ավարտին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածք, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ մարմնական վնասվածքը հասցվել է դանակի գործադրմամբ,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող հանգամանքներ է համարում նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է Սվետլանա Ավետիսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որպիսի պայմաններում հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները և անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարած արարքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց:
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ Ս․Ավետիսյանը կարիք ունի բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցի կիրառման՝ ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժման:
Դատարանը փաստում է, որ բժշկական բնույթի հարկադրանքի տվյալ միջոցը նշանակելիս հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը, ինչը փաստվել է նաև փորձագետի եզրակացությամբ, ըստ որի Սվետլանա Ավետիսյանը սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար և կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, հանցագործության արդյունքում պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով քրեական օրենսգրքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, գույքի արգելադրման, ինչպես նաև վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ Տուժողին պատճառվել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր տեսակի մարմնական վնասվածք։
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված հանցագործության առարկա հանդիսացող դեպքի վայրից վերցված դանակն անհրաժեշտ է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ, 114-րդ, 116-117-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 421-րդ, 428-430-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց


Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 7-րդ կետերով նախատեսված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելը համարել ապացուցված և նրա նկատմամբ նշանակել ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում, որի կատարումը հանձնարարել «ՀՀ ԱՆ հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ին։
Սվետլանա Հայկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակը ոչնչացնել։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 22-01-2025
Գործը քննվել է Դռնբաց
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 07-03-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 05-05-2025
Էջերի քանակ Քրեական գործը բաղկացած՝ 3 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 219 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 217 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 136 թերթ։։
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 12-05-2025
Էջերի քանակը 3 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 219 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 217 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 136 թերթ