ԵԴ1/3259/01/24



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» նոյեմբերի 2024թ. քաղ.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահությամբ` դատավոր Հ.Ավագյանի, գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝
Արթուր Արսենի Շհոյանի՝ (ծնված 1993 թվականի ապրիլի 8-ին Գավառ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է Երևանի քաղաքապետարանում որպես վարորդ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված Երևան քաղաքի Շիրազի փողոցի 52-րդ շենքի 3-րդ բնակարանում, բնակվում է Կոտայքի մարզի Բալահովիտ համայնքի Ծաղկունք թաղամասի 2-րդ փողոցի 13-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 11163423 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Է.Ալեքսանյանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ի որոշմամբ Արթուր Արսենի Շհոյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի մեղադրանքը ներկայացվել է Արթուր Շհոյանին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 19-ին քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրություն և մեղադրյալը, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով: Արձանագրությունը ստորագրվել է քննիչի, մեղադրյալի և նրա պաշտպանի կողմից: Հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ չի առարկել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, ինչի մասին նշում է կատարվել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշման մեջ։
2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3259/01/24 համարը:
Հաշվի առնելով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը և բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Դատարանը որոշել է ստանձնել քրեական վարույթը, հարուցել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ և դատական վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով՝ դատավճռի կայացման օր սահմանելով 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ը:

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Արթուր Արսենի Շհոյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող ատեստատը ներկայացրել է ՀՀ ԱՄՆ դեսպանատուն: Այսպես. Արթուր Շհոյանը բազմազանության արտոնագրերի ծրագրի միջոցով ԱՄՆ ներգաղթային արտոնագիր ստանալու համար ԱՄՆ դեսպանատուն ներկայացնելու նպատակով քննությամբ չպարզված ժամանակ և ինքնությունը չպարզված անձից ձեռք է բերել իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի Գրիգոր Նարեկացու անվան միջնակարգ դպրոցի կողմից 01.07.2010 թվականին տրված թիվ ԱԱ 525715 համարի ատեստատը, որի համաձայն՝ իբրև թե սովորել է նշված դպրոցում: Այնուհետև, 2023 թվականի ապրիլի 17-ին ԱՄՆ դեսպանատանն իրականացվող հարցազրույցի ընթացքում այլ փաստաթղթերի հետ մասին ներկայացրել է նաև վերը նշված ՀՀ պետական ստանդարտ թողարկմանը չհամապատասխանող թիվ ԱԱ 525715 համարի ատեստատը՝ այդ կերպ օգտագործելով իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթուղթ:
Այսինքն, Արթուր Արսենի Շհոյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով»:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9 հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»:
Հաշվի առնելով, որ սույն դեպքում առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արթուր Արսենի Շհոյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել տուգանքի ձևով պատիժ։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արթուր Շհոյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(․․․)
6. ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7. նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(․․․)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(․․․)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես, ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նախատեսվել է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Արթուր Արսենի Շհոյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ դրա նվազագույնի չափով:
Սույն վարույթով ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի տեղեկատվական բազայից ստացված համապատասխան փաստաթղթերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ Արթուր Շհոյանը հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացել է 3.974.946 ՀՀ դրամ աշխատավարձ (առանց հարկերի)։ Մեղադրյալի նշված եկամուտների հիման վրա համապատասխան հաշվարկ կատարելու արդյունքում (3.974.946/12=331.245,5/35%=115.935,925×5=579.679,625) Դատարանն արձանագրում է, որ Արթուր Շհոյանի ամսական եկամտի հնգապատիկը կազմում է 579.679 (հինգ հարյուր յոթանասունինը հազար վեց հարյուր յոթանասունինը) ՀՀ դրամ, որպիսի պատիժն էլ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: (․․․)»:
Հաշվի առնելով, որ Արթուր Շհոյանը հայտարարել է, որ հնարավորություն չունի անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է վերջինի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 ամիսը:
Քննության առնելով Արթուր Շհոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումների համաձայն՝ Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Արթուր Արսենի Շհոյանի անվամբ լրացված «ԱԱ N525715» սերիա-համարի միջնակարգ /լրիվ/ ընդհանուր կրթության կեղծ ատեստատը պահել քրեական վարույթի նյութերում:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով գործը քննելու դեպքում նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, ինչպես նաև՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասները հատուցելու պահանջ, հետևաբար այդ հարցերը պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 167-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ

Արթուր Արսենի Շհոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ ամսական եկամտի հնգապատիկի՝ 579.679 (հինգ հարյուր յոթանասունինը հազար վեց հարյուր յոթանասունինը) ՀՀ դրամի չափով:
Արթուր Արսենի Շհոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Արթուր Արսենի Շհոյանի անվամբ լրացված «ԱԱ N525715» սերիա-համարի միջնակարգ /լրիվ/ ընդհանուր կրթության կեղծ ատեստատը պահել քրեական վարույթի նյութերում:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ