ԵԴ1/3220/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

24.12.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա. ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ա. ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի, ծնված՝ 01.08.1993թ., ՀՀ, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում մեկ անգամ դատված՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 14.09.2023թ. թիվ ԵԴ1/0259/01/23 դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-46-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և յոթ դրվագ 46-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ դատապարտվել է տուգանքի՝ 2.250.000 ՀՀ դրամի չափով, ըստ իր հայտարարության՝ միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին անչափահաս երեխա և կատարում է բանվորական աշխատանքներ, հաշվառված և բնակվում է՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 27-րդ տանը:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ.Գրիգորյանի կողմից 27.12.2023թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-5381-23 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Կ.Ստեփանյանի 15.10.2024թ. որոշմամբ՝ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Տ.Կարապետյանի կողմից 30.10.2024թ. Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին 15.10.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 60-5381-23 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 11.11.2024թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում ոչ սթափ (հարբած վիճակում) վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության թիվ 8180246122 վարչական իրավախախտման որոշմամբ՝ 28.03.2023թ. մինչև 28.03.2024թ.՝ մեկ տարի ժամանակով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, այդ ժամանակահատվածում՝ 31.10.2023թ., ժամը՝ 0335-ին, Երևան քաղաքի Գ.Նժդեհ փողոցում ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդում ալկոհոլի պարունակությունը 0.468մգ/լ, վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի «37 VM 588» հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
Սահմանված հերթականությամբ և հաջորդականությամբ հետազոտվեցին հետևյալ ապացույցները.
Ներկայացված մեղադրանքում Ալբերտ Աբգարյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2023 թվականին 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Ծանուցված եղել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվելու վերաբերյալ, մասնավորապես՝ պարեկային ծառայության ծառայողներն այդ մասին տեղեկացել են իրեն: 31.10.2023թ. գիշերային ժամի Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցում «ԲՄՎ» մակնիշի «37 VM 588» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում և զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Պարեկային ծառայողները կանգնեցրել են իրեն, ստուգել փաստաթղթերը, սթափությունը և կազմել են վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180266185 արձանագրությունը։ Արձանագրությունը կազմելուց հետո, պարեկային ծառայողները ծանոթացրել են արձանագրության բովանդակության հետ, ինչի վերաբերյալ որևէ առարկություն չի ներկայացրել և ստորագրել է արձանագրության համապատասխան տողերում:
Զննություն կատարելու մասին 02.09.2024թ. արձանագրությունը, համաձայն որի՝
• 31.10.2023թ., ժամը` 0345-ին, Երևան քաղաքի Մայիսի 9 փողոցում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի կրտսեր պարեկ Ազատ Խանգալդյանի (11542) կողմից Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի (ծնված՝ 01.08.1993թ., անձնագիր՝ AK0471437, բնակվում է՝ ք.Երևան Մայիսի 9 փողոց, 27-րդ տուն) վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունն (կից՝ չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշում՝ 8180266185) այն մասին, որ վերջինս 31.10.2023թ., ժամը` 0345-ին, Երևան քաղաքի Գ.Նժդեհի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի «37 VM 588» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և ոչ սթափ վիճակում: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվողի (վարորդի) և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
• Ալբերտ Աբգարյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ կտրոնի համաձայն՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101095, զննման համարը՝ 00873, զննման ամսաթիվը՝ 31.10.2023թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 03:42:58-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.468մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ալբերտ, ազգանունը՝ Աբգարյան, տրանսպորտային միջոցի հաշվառման համարանիշը՝ «37 VM 588», անձնագիր՝ AK0471437, Պ/Ծ ազգանունը՝ Խանգալդյան, կրծքանշանի համար՝ 11542, սթափության զննության կտրոնի համապատասխան տողերում առկա է ստորագրություն:
• Առկա է նաև սթափության 91101095 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 102331 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ սարքի ստուգաչափման թվականն է՝ 25.07.2023թ., այն ուժի մեջ է մինչև 25.07.2024թ., չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91101095 տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0․000÷2,000մգ/լ, ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը)՝ 0÷0,1±5%,0.1÷0.15±8%>0.15±10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է՝ ՀՀ ՊԾ։
• Քրեական վարույթի նյութերում առկա է նաև ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի՝ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի տվյալների (ՀԾ համարանիշ՝ 1108930379) մուտքագրման արդյունքում ստացված տեղեկատվության քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանը 28.03.2023թ. 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից (զրկման սկիզբ՝ 28.03.2023թ., զրկման ավարտ՝ 28.03.2024թ.)։
• Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանը (ծնված՝ 01.08.1993թ., անձնագիր՝ AK0471437, բնակվում է՝ ք.Երևան Մայիսի 9 փողոց, 27-րդ տուն) 09.02.2023թ., ժամը՝ 2340-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի «51 VY 100» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցությամբ ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության համապատասխան ծառայողի կողմից վերջինիս վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման արձանագրություն: 2023թ. փետրվարի 15-ին կայացվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180246122 որոշումը՝ վերջինիս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով զրկելու վերաբերյալ: Վարչական իրավախախտման արձանագրության համապատասխան տողումերում առկա են ստորագրություններ։ Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կայացված թիվ 8180246122 որոշման պատճենը «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջոցով առաքվել է Ալբերտ Աբգարյանին, սակայն հետադարձ կտրոնի վրա առկա է «Չպահանջված» նշումը և «23/03» գրառումը։
• Ալբերտ Աբգարյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ կտրոնի համաձայն՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101224, զննման համարը՝ 00219, զննման ամսաթիվը` 10.02.2023թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 00:00:19-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.150մգ/լ, վարորդի անունը` Ալբերտ, ազգանունը՝ Աբգարյան, տրանսպորտային միջոցի հաշվառման համարանիշը՝ «51 VY 100», ՎԻՎ՝ MA002696, Պ/Ծ ազգանունը՝ Ենոքյան, կրծքանշանի համար՝ 10881, սթափության զննության կտրոնի համապատասխան տողերում առկա են ստորագրություններ։
• Առկա է նաև սթափության 91101224 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 085662 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ սարքի ստուգաչափման թվականն է՝ 08.12.2022թ., այն ուժի մեջ է մինչև 08.12.2023թ., չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91101224, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0․000÷0,200մգ/լ, ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը)՝ 0÷0,1±5%,0.1÷0.15±8%>0.15±10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է՝ ՀՀ ՊԾ:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրում առկա Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի տվյալների մուտքագրման արդյունքում ստացված տեղեկատվության քաղվածքը, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի վերաբերյալ 31.10.2023թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից՝ չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում` 8180266185), Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00873 զննման համարի կտրոնի, 91101095 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 102331 վկայականի, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի վերաբերյալ 10.10.2023թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից՝ լրացված վարչական իրավախախտման որոշում` 8180246122), «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի ծանուցման վերաբերյալ հետադարձ կտրոնի, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00219 զննման համարի կտրոնի և 91101224 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 085662 վկայականի պատճենները:
Դատարանը, քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ձևի և բովանդակության վերլուծության, միմյանց հետ համադրելու և ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով, դրանք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկեց և հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատեց վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հետևաբար՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է հետևության, որ ապացուցված է մեղադրյալ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) և այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից և ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը այդպիսի հետևության է հանգում, քանի որ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատվեց «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան:
Անդրադառնալով ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի կիրառման ենթակա հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանն այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կարող են գնահատվել որպես մեղադրյալ Ա.Աբգարյանի անձը բնութագրող, չհայտնաբերեց:
Դատարանը մեղադրյալ Ալբերտ Աբգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը:
Դատարանը մեղադրյալ Ալբերտ Աբգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է համարում այն, որ դատվածություն ունենալով նախկինում դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար, որոնք օրենքով սահմանված կարգով մարված կամ վերացված չեն եղել, կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցանք :
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս, դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից ։
Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս կրկնել է, որ հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատարանը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս: Բացի այդ, դատական ակտի չպատճառաբանված կամ ոչ բավարար չափով պատճառաբանված լինելը հանգեցնում է նաև քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի՝ արդար դատական քննության իրավունքի խախտման, քանի որ օբյեկտիվորեն սահմանափակվում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը ։
Հետևաբար, ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները :
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Ալբերտ Աբգարյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Նման պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն ՝ մեղադրյալ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 31.10.2023թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող, հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ալբերտ Աբգարյանը սույն գործով հանցանքը կատարել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 14.09.2023թ. թիվ ԵԴ1/0259/01/23 դատավճիռը կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը, հետևաբար՝ հաշվի առնելով կատարված հանցանքների բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել նրա վերասոցիալականացման համար, դատարանը գտնում է, որ նոր նշանակված պատժին պետք է մասնակիորեն գումարել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
Դատարանը նաև պարզեց, որ մեղադրյալ Ալբերտ Աբգարյանը չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ներկայացված հիմնավորումներով, մասնավորապես՝ ներկայացված պարզաբանումներով և վարույթի նյութերում առկա փաստաթղթերով, հաստատվում է մեղադրյալի կողմից տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինությունը։ Հետևաբար՝ նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ալբերտ Աբգարյանը, նյութական դրությունից ելնելով, ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը, այսինքն՝ տուգանքի անհապաղ վճարումն անհնար է, սակայն վերջինս պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս՝ դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակվող տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրում առկա Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի տվյալների մուտքագրման արդյունքում ստացված տեղեկատվության քաղվածքը, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի վերաբերյալ 31.10.2023թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից՝ չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում` 8180266185), Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00873 զննման համարի կտրոնի, 91101095 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 102331 վկայականի, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի վերաբերյալ 10.10.2023թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից՝ լրացված վարչական իրավախախտման որոշում` 8180246122), «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի ծանուցման վերաբերյալ հետադարձ կտրոնի, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00219 զննման համարի կտրոնի և 91101224 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 085662 վկայականի պատճենները, պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000(չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նոր նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 14.09.2023թ. թիվ ԵԴ1/0259/01/23 դատավճռով նշանակված՝ 2.250.000(երկու միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժի չկրած մասից՝ 1.250.000(մեկ միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ վերջնական պատիժ սահմանելով տուգանք՝ 1.700.000(մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ:
Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանին թույլատրել նշանակված 1.700.000(մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1(մեկ) տարվա ընթացքում:
Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Ալբերտ Գևորգի Աբգարյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ