ԵԴ1/3221/01/24






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

«22» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան


Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /դատավոր Ռ․Սմբատյան/, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արիստակես Սերյոժայի Մաղաքյանի՝ /ծնված՝ 1970 թվականի փետրվարի 13-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է Էկոտաքսի ընկերությունում՝ որպես վարորդ, չդատված, հաշվառված՝ ք․Երևան, Շենգավիթ, Արշակունյաց պողոտա 48/2 շենք, 55-րդ բնակարան հասցեում, բնակվող՝ ք․Երևան, Թաիրով փողոց, 35/10 ռուն հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Ա․Գրոչգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ն մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0372-23 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին գ․թ․ 7-9/։
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Դավթյանը որոշում է կայացրել Արիստակես Մազաքյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ այն հանցանքի կատարման համար, որ նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը՝ 2023 թվականի մարտի 7-ից մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերի 7-ը կասեցված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2023 թվականի մարտի 10- ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում, վարել է «Օփել» մակնիշի 36 ZQ 403 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Արմինե Վարդանյանի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180247153 արձանագրությունը /հատոր 1-ին գ․թ․ 88/։
2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Արիստակես Մաղաքյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները /հատոր 1-ին գ.թ. 94, 95-96/:
Նույն օրը Արիստակես Մաղաքյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին գ.թ. 100-103/:
2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ին կազմվել է արձանագրություն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 106/:
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին գ.թ. 119-128/:
2024 թվականի նոյեմբերի 08-ին դատախազ Ա․Դավթյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին և գործը հանձել է դատարան՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու հարցը լուծելու նպատակով /հատոր 1-ին գ.թ. 131-132/:
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան, նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին /հատոր 1-ին գ.թ. 130, 133-134/:
2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 135-136/։

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավարտելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։
2. Վարույթի նյութերը մեղադրյալի ծանոթացմանը ներկայացնելիս քննիչը ճշտում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ վերջինիս դիրքորոշումը:
3. Եթե մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ապա քննիչը մեղադրյալի բանավոր միջնորդության հիման վրա կազմում է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրում են նաև մեղադրյալը և նրա պաշտպանը: Արձանագրությունը կցվում է մեղադրական եզրակացությանը:
4. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրություն կազմելուց առաջ քննիչն իրավասու է մեղադրյալին հարցեր տալու միջոցով հավաստիանալու, թե արդյոք մեղադրյալը գիտակցում է իր միջնորդության բնույթն ու հետևանքները::
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացվում է, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ չի կարող իրականացվել, եթե՝
1) մեղադրյալն անչափահաս է.
2) մեղադրյալը մեղադրվում է մեկից ավելի հանցանքներ կատարելու համար.
3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով տուգանք պատժատեսակ սահմանված չէ.
4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով վնաս է պատճառվել մասնավոր անձի շահերին.
5) գույքային հայց է հարուցվել մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար.
6) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ առարկել է դրա դեմ՝ այդ մասին նշում կատարելով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու որոշման մեջ․
7) մեղադրյալը գրավոր հրաժարվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․
8) խախտվել է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը::
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Դատավորը քրեական գործն ստանալուց հետո հավաստիանալով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Հակառակ դեպքում կայացվում է սույն օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործն ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու, ինչպես նաև դատավճռի կայացման օրվա մասին:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը կայացվելուց հետո՝ երկօրյա ժամկետում, դատավորը դրա պատճենն ուղարկում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը::
Վերը շարադրված իրավական նորմերի պահանջներից ելնելով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում բացակայում են համաձայնությամբ տուգանք նաշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված հիմքերը: Մասնավորապես՝ Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Աշոտի Աղեկյանին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է վերջնիս կողմից, արարքին տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին: Միևնույն ժամանակ բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, այլ առկա են հետևյալները՝
1) մեղադրյալը չափահաս է.
2) մեղադրյալը մեղադրվում է թվով 1 հանցանք կատարելու համար.
3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված է տուգանք պատժատեսակ.
4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով մասնավոր անձի շահերին վնաս չի պատճառվել.
5) առկա չէ հարուցված գույքային հայց.
6) մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազը չի առարկել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ.
7) մեղադրյալը չի հրաժարվել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․
8) պահպանվել է ՀՀ քրեական դատավարու օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը. ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքի՝ Դավիթ Աշոտի Աղեկյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, վերջինս մեղադրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար, վերջինս ծանուցվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին, իսկ դատարանում գործի քննությունը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով իրականացվելու վերաբերյալ մեղադրյալի դիրքորոշման մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ին կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալը, ծանոթանալով քրեական վարույթի նյութերին, հայտնել է, որ չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով:
Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում պետք է դատավճիռ կայացնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին::
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Արիստակես Մաղաքյանի կողմից ընդունելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Արիստակես Մաղաքյանը մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ Արիստակես Մաղաքյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ վերջինին մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
/․․․/ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
/․․․/:
Հաշվի առնելով մեջբերված իրավակարգավորումը և նկատի ունենալով, որ հարցաքննության արձանագրության մեջ մեղադրյալը գրառում է կատարել առ այն, որ խնդրում է տուգանքը տարաժամկետել 1 տարի ժամկետով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արիստակես Մաղաքյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու հաջորդ օրվանից յուրաքանչյուր ամիս 31.250 /երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննության ընթացքում արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործում:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արիստակես Մաղաքյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝



ՎՃՌԵՑ

Արիստակես Սերյոժայի Մաղաքյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Արիստակես Մաղաքյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու հաջորդ օրվանից յուրաքանչյուր ամիս վճարել 31.250 /երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ:
Արիստակես Մաղաքյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ