ԵԴ1/3191/01/24





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«25» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահող դատավոր՝ Ռազմիկ Մարիկյան
դատական նիստերի քարտուղար՝ Էդուարդ Սարգսյան

մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող Ռոբերտ Գրիգորյանի
մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանի

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Ռոման Սամվելի Թևոսյանի (ծնված՝ 23.06.1984թ., ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցի 25 շենքի 39 բնակարան հասցեում), մեղադրանք է ներկայացվել 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված հանցագործության դեպքով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60530124 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված հանցագործության դեպքով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60543624 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 60543624 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60530124 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60530124 համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով Ռոման Սամվելի Թևոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ Ռոման Թևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60530124 նախաքննական համարով քրեական գործը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3191/01/24 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3191/01/24 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/3191/01/24 քրեական գործով կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Ռոման Սամվելի Թևոսյանին մեղավոր ճանաչելով 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Ռոման Սամվելի Թևոսյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն բանի համար, որ «նա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ոստիկանության կողմից վարչական տույժ նշանակելու մասին 22.12.2023թ. թիվ 2317645228 որոշմամբ 6 ամիս ժամկետով՝ մինչև 22.07.2024թ., զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և 06.03.2024թ. ծանուցմամբ ստանալով հիշյալ որոշումը, 28.05.2024 թվականին՝ ժամը 18:43-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արտաշատի Խճուղում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 88 ՏP 808 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել թիվ 8180408043 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Ռոման Սամվելի Թևոսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Ռոման Սամվելի Թևոսյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ոստիկանության կողմից վարչական տույժ նշանակելու մասին 22.12.2023թ. թիվ 2317645228 որոշմամբ 6 ամիս ժամկետով՝ մինչև 22.07.2024թ., զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և 06.03.2024թ. ծանուցմամբ ստանալով հիշյալ որոշումը, 29.06.2024 թվականին՝ ժամը 11:05-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 88 ՏP 808 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել թիվ 8180400264 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Ռոման Սամվելի Թևոսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:»։
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջին անգամ չի իմացել, որ կասեցված է եղել վարորդական իրավունքը, երկրորդ անգամ իմացել է: Հայտնել է, որ ծանուցագիրը ստանալու հավաստագրի վրա իր ստորագրությունն է, սակայն չի իմացել, թե ինչի համար է ստորագրել: 2020 թվականի նոյեմբերին եկել է պատերազմից, դեկտեմբերին զանգել կանչել են և չորս տարի դատավարությունների մեջ է: Չի կարող ասել, թե ինչ հանգամանքներում է ստորագրել, ինքը նյարդայնացած է եղել: Առաջին անգամ տեղյակ չի եղել: Երկրորդ անգամվա վարելուց տեղյակ է եղել, որ կասեցված է: Առաջին անգամը չի հիշում և այդ դրվագով մեղադրանքը չի ընդունում:
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Հովհաննես Դողանյանի կողմից 2024 թվականի մայիսի 13-ին՝ ժամը 19։25-ին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408043 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Ռոման Սամվելի Թևոսյանը (2024 թվականի մայիսի 13-ին՝ ժամը 18։43-ին՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու վիճակում, Երևան քաղաքի Արտաշատի խճուղում վարել է Տոյոտա մակնիշի 88 SP 808 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն և «Ես տեղյակ չեմ եղել, որ վարորդական իրավունքս կասեցված է» գրառումը: Արձանագրությանը, իրավունքներին և պարտականություններին ծանոթանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 201․2 թիվը։
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Աղասի Գրիգորյանի կողմից 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ ժամը 11։20-ին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 36 հասցեում կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400264 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Ռոման Սամվելի Թևոսյանը 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ ժամը 11։05-ին՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու վիճակում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է Տոյոտա մակնիշի 88 SP 808 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում քաղաքացին հրաժարվել է ստորագրել և բացատրություն տալ: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 201․2 թիվը։
- ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված թիվ 2317645228 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ Ռոման Սամվելի Թևոսյանի տրանսպորտային միջոցների վարելու իրավունքը կասեցվել է 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ժամը 17։28-ին Երևան քաղաքի Մաշտոց և Պուշկին խաչմերուկի հատվածում երթևեկելի մաս եզրից հեռու կանգառ կատարելու համար։
- ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված թիվ 2317645228 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Վայոց Ձորի մարզային վարչության Եղեգնաձորի բաժնի աշխատակիցների կողմից 06․03․2024 թվականին ստորագրությամբ հանձնվել է Ռոման Թևոսյանին։
- ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Ռոման Սամվելի Թևոսյանի /ՀԾՀ՝ 3314840225/ անվամբ RB183136 վարորդական իրավունքի վկայականը կասեցված է եղել, կասեցման սկիզբը՝ 22․01․2024թ․, ավարտ՝ 22․07․2024թ․:
- Վերոնշյալ փաստաթղթերը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունը:
- Վերոնշյալ փաստաթղթերը արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Ռոման Թևոսյանը նախկինում դատված չի եղել:
 ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից արտատպված տեղեկատվության համաձայն՝ դեպքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Ռոման Թևոսյանը եկամուտը բացակայում է:
 Զինվորական գրքույկում արձանագրված տվյալի համաձայն՝ Ռոման Թևոսյանը 01.11.2020թ.-15.11.2020թ.-ը մասնակցել է մարտական գործողությունների:
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Ռոման Սամվելի Թևոսյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 28.05.2024 թվականին՝ ժամը 18:43-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արտաշատի Խճուղում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 88 ՏP 808 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչպես նաև Ռոման Սամվելի Թևոսյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և 29.06.2024 թվականին՝ ժամը 11:05-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 88 ՏP 808 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Ռոման Թևոսյանի ներկայացված մեղադրանքի (տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը) ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի հայտնած ցուցմունքին, որ ծանուցագիրը ստանալիս չի իմացել, թե ինչի համար է ստորագրել, Դատարանը նշված ցուցմունքը արժանահավատ չի համարում, քանի որ ըստ 2024 թվականի մարտի 6-ի ծանուցման՝ Ռոման Թևոսյանը ոչ թե պարզապես ստորագրել է նշված ծանուցագրի վրա, այլ նաև ստացել է Ճանապարհային ոստիկանության կողմից 22.12.2023թ.-ին կայացված թիվ 2317645228 որոշման պատճենը:
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում նաև սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Ռոման Թևոսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել,
- մասնակցել է մարտական գործողությունների:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2024 թվականի հուլիսի 25-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Ռոման Սամվելի Թևոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (Ռոման Սամվելի Թևոսյանը զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 28.05.2024 թվականին՝ ժամը 18:43-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արտաշատի Խճուղում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 88 ՏP 808 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչպես նաև Ռոման Սամվելի Թևոսյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և 29.06.2024 թվականին՝ ժամը 11:05-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 88 ՏP 808 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան), այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանի կողմից կատարված արարքների նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում`
- առաջադրված մեղադրանքի դրվագներից մեկում իրեն մեղավոր ճանաչելը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Ռոման Թևոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատապարտված չլինելը, մարտական գործողությունների մասնակցելը։
Դատարանը, դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին, գտնում է, որ կատարած արարքի համար Ռոման Թևոսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
(…)
2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
(…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Հանցագործությունների համակցություն է համարվում միևնույն անձի կողմից մեկ կամ մեկից ավելի արարքներով սույն օրենսգրքով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, եթե նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել:
(…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:
Նույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…):
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի կողմից կատարած հանցագործությունների եղանակը, տեղը, ժամանակը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակները, դիտավորության տեսակը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ և 69-րդ հոդվածներով, գտնում է, որ Ռոման Թևոսյանի նկատմամբ 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատիժ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
(…)
3.Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն.
(…)
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, (…):
Քրեաիրավական նշված նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն՝ պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ «Էկենգ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ստացված տեղեկանքի համաձայն՝ դեպքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանի եկամուտը բացակայել է, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ի փոփոխության համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանն իրեն մեղսագրվող երկու դրվագ հանցանքները կատարել է 2024 թվականի մայիսի 28-ին և հունիսի 29-ին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագի համար կիրառելի է 2023 թվականի հունվարի 1-ից հետո գործող նվազագույն աշխատավարձի չափը (75.000 ՀՀ դրամ):
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Ռոման Թևոսյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից կատարված հանցանքների բնույթն ու նշանակությունը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագով որպես պատիժ պետք Է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Ռոման Թևոսյանը մեկից ավելի արարքներով ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված երկու հանցանքներ է կատարել և դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կանոնով, որի համաձայն՝ հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, գտնում է, որ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, այսինքն՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային դրությունը գտնում է, որ վերջինս ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն.
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ նվազագույնը 62.500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՃՆ ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Դատարանը գտնում է, որ Ռոման Թևոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ռոման Թևոսյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել գործի հետ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-6-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսեր չկան, իսկ 7-րդ կետով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են: Ավելին` այդ վարութային ծախսերի հատուցման պահանջ Դատարանին չի ներկայացվել։ Հետևաբար՝ Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ և 347-349-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ռոման Սամվելի Թևոսյանին մեղավոր ճանաչել 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար, և պատիժ նշանակել՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Ռոման Սամվելի Թևոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ռոման Սամվելի Թևոսյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսական նվազագույնը 62.500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՃՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Ռոման Սամվելի Թևոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ռոման Թևոսյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՌԱԶՄԻԿ ՄԱՐԻԿՅԱՆ