Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3126/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Նարեկ Պեպանյան Արայիկի
Նարեկ Պեպանյան
Նարեկ Պեպանյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մուշեղ Արամյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 255 Մաս 2
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 255 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մուշեղ Արամյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-15 | 11:00 | 9 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-19 | 17:00 | 9 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-25 | 17:00 | 9 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-11 | 10:00 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-23 | 14:00 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-16 | 16:00 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-27 | 14:30 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-10 | 16:30 | 9 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/3126/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
15 ապրիլի 2025թ․ ք.Երևանում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Մ.Պողոսյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Ն․Բարեկյանի
մեղադրյալ՝ Ն․Պեպանյանի
պաշտպան՝ Զ․Սակովայի
դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձրեց Նարեկ Պեպանյանի /ծնված 29.01.1986p., ք.Ալավերդի ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, բնակվում է ՀՀ, ք․Մասիս, գյուղ Խաչփար 19 փ․, 34 տուն՝ հեռ․ 044192930/ նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը՝ արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով, դադարեցնելու հարցը։
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը․
2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կոտայքի քննչական բաժանմունքի քննիչ Ա.Մուրադյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 20141014 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 1/:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Մերի Ցականյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 27/:
2014 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Պեպանյանին մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նուն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 103-107/:
2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 118-119/:
2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 123/:
2015 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 169/:
2015 թվականի մայիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 202-204/:
2015 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 208/:
2015 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 232/:
2015 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Լևոնյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-կետի հատկանիշներով թիվ 10118415 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 1/:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործով Արաքսյա Հարությունյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 8/:
2015 թվականի հուլիսի 29-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 2-րդ, գ.թ. 138-140/:
2015 թվականի հուլիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 144-145/:
2015 թվականի օգոստոսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 10118415 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 152/:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործը թիվ 20141014 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141014 համարով շարունակելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 153-154/:
2015 թվականի օգոստոսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 180-181/:
2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 76-77/:
2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 80-87/:
2016 թվականի հունվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 156-157/:
2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 183-184/:
2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 185-189/:
2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-182-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր թիվ 14113916 քրեական գործը հարուցելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 191-193/:
2016 թվականի ապրիլի 02-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 3-րդ, գ.թ. 201-221/:
2016 թվականի ապրիլի 05-ի ցուցումի հիման վրա՝ քրեական գործը վերադարձվել է քննչական բաժին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 2-4/:
2016 թվականի հունիսի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 14113916 քրեական գործը թիվ 20141019 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141016 համարով շարունակելու մասին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 22-23/:
2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 226-227/:
2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 6-րդ, գ.թ. 228-234/:
2016 թվականի հուլիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից թիվ 14113916 քրեական գործն անջատելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 243-246/:
2016 թվականի հուլիսի 11-ին կազմվել է թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 6-րդ, գ.թ. 254-278/:
2016 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 7-րդ, գ.թ. 3/:
2016 թվականի հուլիսի 19-ին թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով մուտք է եղել դատարան և մակագրվել թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համար ներքո /հատոր 7-րդ, գ.թ. 1-2/:
2018 թվականի սեպտեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10111018 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 1-2/:
2018 թվականի սեպտեմբերի 10-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Արամ Խաչատրյանին և Հմայակ Սարգսյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 59-62/:
2019 թվականի հունվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10100519 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 166-167/:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 10100519 քրեական գործը միացվել է թիվ 10111018 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10111018 համարի ներքո /հատոր 9-րդ, գ.թ. 169-170/:
2019 թվականի հունվարի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 9-րդ, գ.թ. 232-233, 237-238/:
2019 թվականի մարտի 19-ին կազմվել է թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 10-րդ, գ.թ. 100-113/:
2019 թվականի ապրիլի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 154-155/:
2019 թվականի ապրիլի 03-ին թիվ 10111018 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով մուտք է եղել դատարան և նույն օրը մակագրվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 համար ներքո /հատոր 11-րդ, գ.թ. 151-153/:
2019 թվականի մայիսի 21-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործին միացնելու և գործի քննությունը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 149-150/:
2020 թվականի հունվարի 23-ին դատարանը բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը և թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը /հատոր 12-րդ, գ.թ. 109-123/:
2022 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյան նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով /հատոր 18-րդ, գ.թ. 12-17/:
2023 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերամակագրել և նույն թվականի ապրիլի 19-ին հանձնվել դատավոր Ս.Յուզբաշյանին /հատոր 20-րդ, գ.թ. 1-3/:
2023 թվականի օգոստոսի 31-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Առաջին ատյանի դատարանի` 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից: Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և ի կատար է ածվել:
Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշման դեմ դատախազի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան)` 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը` թողնվել է անփոփոխ։
Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալը ներկայացրել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ։
Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը և այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը մասնակիորեն` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասով, բեկանվել է և այդ մասով վարույթը փոխանցվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան նոր քննության:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ սահմանել է, որ /.../ 31. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 28-29-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող՝ 4.074.528 ՀՀ դրամի խարդախությունը, թեև ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով դասվել է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը կանոնակարգող նորմերի համադրված վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդրական այդ փոփոխությունը Ն.Պեպանյանի համար վաղեմության ժամկետների առումով բարենպաստ հետևանքներ չի առաջացնում, քանզի երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումը. վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքը կատարելուց անցել է տասը տարի։ Մինչդեռ ստորադաս դատարանների մոտեցումը ոչ իրավաչափորեն հանգեցրել է նրան, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Ն.Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած չլինելու պայմաններում նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, այն դեպքում, երբ, և՛ վերագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման ժամանակ, և՛ գործող քրեական օրենքի համաձայն, նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը տասը տարի է։ 32. Ինչ վերաբերում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանն իրավացիորեն է արձանագրել, որ հիշյալ միջին ծանրության հանցանքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, քանի որ այդ արարքի համար սահմանված 5 տարվա վաղեմության ժամկետը լրացել է 2023 թվականի օգոստոսի 29-ին: 33. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված լինելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևություններին: 33.1. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետի ընդհատման հիմնահարցին այնպիսի քրեական գործերով, որոնք քննվում են տարբեր վարույթներով, փաստարկել է, որ նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռ չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը11։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն, ըստ էության, բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։ 33.2. Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը12։ 33.3. Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի գործով կայացված որոշմամբ միևնույն ժամանակ ընդգծել է, որ. «(...) [Ի]րավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։ Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ» 13։ 34. Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ն.Պեպանյանին վերագրվող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարման փաստը օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ հաստատված չլինելու և 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ այդ ենթադրյալ արարքի համար սահմանված վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պայմաններում, ստորադաս դատարանները չէին կարող արձանագրել, որ նրան վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2018 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարմամբ: 35. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, և որի համար Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանին մեղավոր է ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից14: Այս պայմաններում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից: /…/:
2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործի հավելվածը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3192/01/24 համարը, մակագրվել է ինձ:
Քրեական գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին:
2025 թվականի ապրիլի 15-ին դատական նիստի ընթացքում պաշտպանության կողմը միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ:Մեղադրյալը ընդունեց իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու հանգամանքը և պնդեց միջնորդությունը:Հանրային մեղադրողը չառարկեց միջնորդության դեմ:
Հետազոտվեց Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալները, ըստ որոնց՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը կատարելուց հետո (2015 թվականի ապրիլի 07-ին) առկա չէ որևէ արարքի համար դատապարտված լինելու վերաբերյալ տեղեկատվություն:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը քննության առարկա դարձնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատաuխանատվությունից ազատելու՝ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը, գտնում է, որ միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ հիմնավորմամբ.
Ն.Պեպանյանին մեղսագրվել է հանցանքի կատարման պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: Այսպես.
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին ի թիվս այլնի մեղադրանք է առաջադրվել այն հանցանքի համար, որ նա, ազատազրկման ձևով պատիժ կրելով քրեակատարողական հիմնարկում, ինքնությունը չպարզված անձանց հետ հանցակցությամբ, խաբեությամբ 2014 թվականի մայիս ամսին մեկ միասնական դիտավորությամբ հափշտակել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի 8-րդ փողոցի 3ա տան բնակչուհի Մերի Ցականյանի առանձնապես խոշոր չափերի գույքը' 2.000.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Օրիֆլեյմ Քոսմեթիքս» ֆիրմայի օծանելիքներ, 1.000.000 ՀՀ դրամ և 1.074.528 ՀՀ դրամին համարժեք 2600 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար: Այլ կերպ՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին մեղսագրվում է 2003 թվականի ապրիլի 3-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող 4.074.528 /չորս միլիոն յոթանասունչորս հազար հինգ հարյուր քսանութ/ ՀՀ դրամի, այսինքն` առանձնապես խոշոր չափերով գույքի հափշտակություն:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն ՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
1.1) պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով,
2) խոշոր չափերով,
3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
4) (կետն ուժը կորցրել է 09.06.04 ՀՕ-97-Ն)
5) կաշառք ստանալու պատրվակով`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից`
3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»:
2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կամ 3) խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) հանցավոր կազմակերպության կողմից, 2) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ 3) առանձնապես խոշոր չափերով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»:
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի.
Անդրադառնալով Նարեկ Պեպանյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած քրեական օրենսգրքով նույն արարքին համապատասխանելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված արարքը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./.../
3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից./.../
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:/.../»:
2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./…/
2) 10 տարի՝ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում./…/6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից:/…/»:
Վերոնշյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, եթե գոյություն ունեն հետևյալ երեք պայմանների միաժամանակյա առկայությունը`
ա/ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի,
բ/ վաղեմության ժամկետը չի ընդհատվել նոր (միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր) հանցանք կատարելու հիմքով,
գ/ վաղեմության ժամկետը չի կասեցվել՝ անձի՝ քննությունից կամ դատից խուսափելու հիմքով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0071/01/17 գործով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, համաձայն որի՝ «...նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռևս չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն ըստ էության բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։
Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը։
11.1 Միևնույն ժամանակ, իրավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։
Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական դատարան) ընդգծել է, որ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված` անմեղության կանխավարկածի գործողությունը չի սահմանափակվում միայն ընթացիկ դատավարությամբ, այլ նաև տարածվում է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումների կամ արդարացման դատական ակտերի նկատմամբ։ Մասնավորապես, Քարայան ընդդեմ Ռումինիայի գործով որոշմամբ Եվրոպական դատարանն արձանագրել էր Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի խախտում` այն պատճառաբանությամբ, որ դատախազության կողմից վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով դիմողի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ տրվել էին այնպիսի ձևակերպումներ, որոնք կասկած չէին թողնում նրա կողմից իրեն մեղսագրվող հանցանքները կատարելու վերաբերյալ։ Մինչդեռ, Եվրոպական դատարանը փաստեց, որ տվյալ դեպքում չի կարելի համարել, որ դիմողն իրեն մեղսագրվող արարքներում մեղավոր է ճանաչվել «օրենքով սահմանված կարգով», հետևաբար վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ դատախազության և ներպետական դատարանների արտահայտած կարծիքն անմեղության կանխավարկածի խախտում է...»:
Տվյալ դեպքում Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 05-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ նախատեսված ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2014 թվականի մայիս ամսին, որից հետո Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից:
Նկատի ունենալով, որ 2015 թվականի ապրիլի 07-ից անցել է 10 տարուց ավելի ժամկետ, քրեական գործում բացակայում են տվյալներ Ն.Պեպանյանի կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու վերաբերյալ տվյալներ, իսկ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի Ձև 8 տեղեկանքի և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ նշված ժամանակահատվածում առկա չէ Ն.Պեպանյանի վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, Դատարանը, հաշվի առնելով դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումը, արձանագրում է, որ առկա է Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող ծանր հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմանները:
Հաշվի առնելով նաև, որ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանը չի առարկել ոչ ռեաբիլիտացնող հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, ընդունել է իրեն վերագրվող հանցանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝/․․․/1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`/․․․/12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից/․․․/։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝ /․․․/1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` /․․․/3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները/․․./։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 315-րդ հոդվածով` Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Պեպանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով
2.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով:
3․Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
15 ապրիլի 2025թ․ ք.Երևանում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Մ.Պողոսյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Ն․Բարեկյանի
մեղադրյալ՝ Ն․Պեպանյանի
պաշտպան՝ Զ․Սակովայի
դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձրեց Նարեկ Պեպանյանի /ծնված 29.01.1986p., ք.Ալավերդի ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, բնակվում է ՀՀ, ք․Մասիս, գյուղ Խաչփար 19 փ․, 34 տուն՝ հեռ․ 044192930/ նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը՝ արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով, դադարեցնելու հարցը։
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը․
2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կոտայքի քննչական բաժանմունքի քննիչ Ա.Մուրադյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 20141014 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 1/:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Մերի Ցականյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 27/:
2014 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Պեպանյանին մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նուն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 103-107/:
2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 118-119/:
2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 123/:
2015 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 169/:
2015 թվականի մայիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 202-204/:
2015 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 208/:
2015 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 232/:
2015 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Լևոնյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-կետի հատկանիշներով թիվ 10118415 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 1/:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործով Արաքսյա Հարությունյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 8/:
2015 թվականի հուլիսի 29-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 2-րդ, գ.թ. 138-140/:
2015 թվականի հուլիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 144-145/:
2015 թվականի օգոստոսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 10118415 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 152/:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործը թիվ 20141014 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141014 համարով շարունակելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 153-154/:
2015 թվականի օգոստոսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 180-181/:
2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 76-77/:
2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 80-87/:
2016 թվականի հունվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 156-157/:
2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 183-184/:
2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 185-189/:
2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-182-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր թիվ 14113916 քրեական գործը հարուցելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 191-193/:
2016 թվականի ապրիլի 02-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 3-րդ, գ.թ. 201-221/:
2016 թվականի ապրիլի 05-ի ցուցումի հիման վրա՝ քրեական գործը վերադարձվել է քննչական բաժին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 2-4/:
2016 թվականի հունիսի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 14113916 քրեական գործը թիվ 20141019 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141016 համարով շարունակելու մասին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 22-23/:
2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 226-227/:
2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 6-րդ, գ.թ. 228-234/:
2016 թվականի հուլիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից թիվ 14113916 քրեական գործն անջատելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 243-246/:
2016 թվականի հուլիսի 11-ին կազմվել է թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 6-րդ, գ.թ. 254-278/:
2016 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 7-րդ, գ.թ. 3/:
2016 թվականի հուլիսի 19-ին թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով մուտք է եղել դատարան և մակագրվել թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համար ներքո /հատոր 7-րդ, գ.թ. 1-2/:
2018 թվականի սեպտեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10111018 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 1-2/:
2018 թվականի սեպտեմբերի 10-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Արամ Խաչատրյանին և Հմայակ Սարգսյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 59-62/:
2019 թվականի հունվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10100519 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 166-167/:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 10100519 քրեական գործը միացվել է թիվ 10111018 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10111018 համարի ներքո /հատոր 9-րդ, գ.թ. 169-170/:
2019 թվականի հունվարի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 9-րդ, գ.թ. 232-233, 237-238/:
2019 թվականի մարտի 19-ին կազմվել է թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 10-րդ, գ.թ. 100-113/:
2019 թվականի ապրիլի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 154-155/:
2019 թվականի ապրիլի 03-ին թիվ 10111018 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով մուտք է եղել դատարան և նույն օրը մակագրվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 համար ներքո /հատոր 11-րդ, գ.թ. 151-153/:
2019 թվականի մայիսի 21-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործին միացնելու և գործի քննությունը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 149-150/:
2020 թվականի հունվարի 23-ին դատարանը բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը և թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը /հատոր 12-րդ, գ.թ. 109-123/:
2022 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյան նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով /հատոր 18-րդ, գ.թ. 12-17/:
2023 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերամակագրել և նույն թվականի ապրիլի 19-ին հանձնվել դատավոր Ս.Յուզբաշյանին /հատոր 20-րդ, գ.թ. 1-3/:
2023 թվականի օգոստոսի 31-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Առաջին ատյանի դատարանի` 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից: Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և ի կատար է ածվել:
Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշման դեմ դատախազի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան)` 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը` թողնվել է անփոփոխ։
Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալը ներկայացրել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ։
Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը և այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը մասնակիորեն` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասով, բեկանվել է և այդ մասով վարույթը փոխանցվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան նոր քննության:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ սահմանել է, որ /.../ 31. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 28-29-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող՝ 4.074.528 ՀՀ դրամի խարդախությունը, թեև ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով դասվել է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը կանոնակարգող նորմերի համադրված վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդրական այդ փոփոխությունը Ն.Պեպանյանի համար վաղեմության ժամկետների առումով բարենպաստ հետևանքներ չի առաջացնում, քանզի երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումը. վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքը կատարելուց անցել է տասը տարի։ Մինչդեռ ստորադաս դատարանների մոտեցումը ոչ իրավաչափորեն հանգեցրել է նրան, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Ն.Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած չլինելու պայմաններում նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, այն դեպքում, երբ, և՛ վերագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման ժամանակ, և՛ գործող քրեական օրենքի համաձայն, նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը տասը տարի է։ 32. Ինչ վերաբերում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանն իրավացիորեն է արձանագրել, որ հիշյալ միջին ծանրության հանցանքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, քանի որ այդ արարքի համար սահմանված 5 տարվա վաղեմության ժամկետը լրացել է 2023 թվականի օգոստոսի 29-ին: 33. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված լինելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևություններին: 33.1. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետի ընդհատման հիմնահարցին այնպիսի քրեական գործերով, որոնք քննվում են տարբեր վարույթներով, փաստարկել է, որ նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռ չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը11։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն, ըստ էության, բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։ 33.2. Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը12։ 33.3. Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի գործով կայացված որոշմամբ միևնույն ժամանակ ընդգծել է, որ. «(...) [Ի]րավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։ Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ» 13։ 34. Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ն.Պեպանյանին վերագրվող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարման փաստը օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ հաստատված չլինելու և 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ այդ ենթադրյալ արարքի համար սահմանված վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պայմաններում, ստորադաս դատարանները չէին կարող արձանագրել, որ նրան վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2018 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարմամբ: 35. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, և որի համար Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանին մեղավոր է ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից14: Այս պայմաններում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից: /…/:
2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործի հավելվածը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3192/01/24 համարը, մակագրվել է ինձ:
Քրեական գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին:
2025 թվականի ապրիլի 15-ին դատական նիստի ընթացքում պաշտպանության կողմը միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ:Մեղադրյալը ընդունեց իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու հանգամանքը և պնդեց միջնորդությունը:Հանրային մեղադրողը չառարկեց միջնորդության դեմ:
Հետազոտվեց Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալները, ըստ որոնց՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը կատարելուց հետո (2015 թվականի ապրիլի 07-ին) առկա չէ որևէ արարքի համար դատապարտված լինելու վերաբերյալ տեղեկատվություն:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը քննության առարկա դարձնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատաuխանատվությունից ազատելու՝ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը, գտնում է, որ միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ հիմնավորմամբ.
Ն.Պեպանյանին մեղսագրվել է հանցանքի կատարման պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: Այսպես.
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին ի թիվս այլնի մեղադրանք է առաջադրվել այն հանցանքի համար, որ նա, ազատազրկման ձևով պատիժ կրելով քրեակատարողական հիմնարկում, ինքնությունը չպարզված անձանց հետ հանցակցությամբ, խաբեությամբ 2014 թվականի մայիս ամսին մեկ միասնական դիտավորությամբ հափշտակել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի 8-րդ փողոցի 3ա տան բնակչուհի Մերի Ցականյանի առանձնապես խոշոր չափերի գույքը' 2.000.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Օրիֆլեյմ Քոսմեթիքս» ֆիրմայի օծանելիքներ, 1.000.000 ՀՀ դրամ և 1.074.528 ՀՀ դրամին համարժեք 2600 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար: Այլ կերպ՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին մեղսագրվում է 2003 թվականի ապրիլի 3-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող 4.074.528 /չորս միլիոն յոթանասունչորս հազար հինգ հարյուր քսանութ/ ՀՀ դրամի, այսինքն` առանձնապես խոշոր չափերով գույքի հափշտակություն:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն ՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
1.1) պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով,
2) խոշոր չափերով,
3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
4) (կետն ուժը կորցրել է 09.06.04 ՀՕ-97-Ն)
5) կաշառք ստանալու պատրվակով`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից`
3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»:
2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կամ 3) խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) հանցավոր կազմակերպության կողմից, 2) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ 3) առանձնապես խոշոր չափերով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»:
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի.
Անդրադառնալով Նարեկ Պեպանյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած քրեական օրենսգրքով նույն արարքին համապատասխանելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված արարքը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./.../
3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից./.../
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:/.../»:
2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./…/
2) 10 տարի՝ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում./…/6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից:/…/»:
Վերոնշյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, եթե գոյություն ունեն հետևյալ երեք պայմանների միաժամանակյա առկայությունը`
ա/ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի,
բ/ վաղեմության ժամկետը չի ընդհատվել նոր (միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր) հանցանք կատարելու հիմքով,
գ/ վաղեմության ժամկետը չի կասեցվել՝ անձի՝ քննությունից կամ դատից խուսափելու հիմքով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0071/01/17 գործով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, համաձայն որի՝ «...նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռևս չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն ըստ էության բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։
Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը։
11.1 Միևնույն ժամանակ, իրավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։
Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական դատարան) ընդգծել է, որ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված` անմեղության կանխավարկածի գործողությունը չի սահմանափակվում միայն ընթացիկ դատավարությամբ, այլ նաև տարածվում է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումների կամ արդարացման դատական ակտերի նկատմամբ։ Մասնավորապես, Քարայան ընդդեմ Ռումինիայի գործով որոշմամբ Եվրոպական դատարանն արձանագրել էր Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի խախտում` այն պատճառաբանությամբ, որ դատախազության կողմից վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով դիմողի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ տրվել էին այնպիսի ձևակերպումներ, որոնք կասկած չէին թողնում նրա կողմից իրեն մեղսագրվող հանցանքները կատարելու վերաբերյալ։ Մինչդեռ, Եվրոպական դատարանը փաստեց, որ տվյալ դեպքում չի կարելի համարել, որ դիմողն իրեն մեղսագրվող արարքներում մեղավոր է ճանաչվել «օրենքով սահմանված կարգով», հետևաբար վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ դատախազության և ներպետական դատարանների արտահայտած կարծիքն անմեղության կանխավարկածի խախտում է...»:
Տվյալ դեպքում Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 05-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ նախատեսված ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2014 թվականի մայիս ամսին, որից հետո Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից:
Նկատի ունենալով, որ 2015 թվականի ապրիլի 07-ից անցել է 10 տարուց ավելի ժամկետ, քրեական գործում բացակայում են տվյալներ Ն.Պեպանյանի կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու վերաբերյալ տվյալներ, իսկ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի Ձև 8 տեղեկանքի և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ նշված ժամանակահատվածում առկա չէ Ն.Պեպանյանի վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, Դատարանը, հաշվի առնելով դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումը, արձանագրում է, որ առկա է Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող ծանր հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմանները:
Հաշվի առնելով նաև, որ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանը չի առարկել ոչ ռեաբիլիտացնող հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, ընդունել է իրեն վերագրվող հանցանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝/․․․/1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`/․․․/12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից/․․․/։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝ /․․․/1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` /․․․/3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները/․․./։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 315-րդ հոդվածով` Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Պեպանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով
2.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով:
3․Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3126/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 06-11-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 20141014 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Նարեկ Պեպանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ազատազրկման ձևով պատիժ կրելով քրեակատարողական հիմնարկում, ինքնությունը չպարզված անձանց հետ հանցակցությամբ, խաբեությամբ 2014 թվականի մայիս ամսին մեկ միասնական դիտավորությամբ հափշտակել է Մերի Ցականյանի առանձնապես խոշոր չափերի գույքը` 2.000.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ <Օրիֆլեյմ Քոսմեթիքս> ֆիրմային օծանելիքներ, 1.000.000 դրամ և 1.074.528 ՀՀ դրամին համարժեք 2600 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Պեպանյան |
| Հայրանուն | Արայիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 3 Կետ 1 /2003թ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | 06.11.2024 թվականին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանից ստացվել է ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործի հավելվածը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 01.11.2024թ. որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվակաանի օգոստոսի 31-ի որոշումը և այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի' 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը մասնակիորեն' 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178֊րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասով, բեկանել, այդ մասով Նարեկ Պեպանյանի պաշտպաններ Ա.Սահակյանի և Պ.Սարգսյանի միջնորդությունը մերժել և վարույթը փոխանցել Երևան քաղաքի աոաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: |
Մակագրել
| Երբ | 06-11-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մուշեղ |
| Ազգանուն | Արամյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 27-11-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 27-11-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3126/01/24 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 27 նոյեմբերի 2024 թվական ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Արամյանի, ստանալով քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Նարեկ Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի՝ 2016 թվականի հուլիսի 19-ին թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0150/01/16 համարը: 2023 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերաբաշխվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Յուզբաշյանին: Առաջին ատյանի դատարանի` 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշմամբ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով: 16.1. Առաջին ատյանի դատարանի` 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից: Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և ի կատար է ածվել: Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշման դեմ դատախազի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան)` 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը` թողնվել է անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանը բերել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ։ Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը և այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը մասնակիորեն` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասով, բեկանվել է և այդ մասով վարույթը փոխանցվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան նոր քննության: 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործի հավելվածը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3192/01/24 համարը, մակագրվել է ինձ: Քրեական գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 34-րդ և 310-րդ հոդվածներով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Քրեական գործը վարույթ ստանձնել և 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 16։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 9 դահլիճ) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ․ Արամյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, մեղադրյալին, ինչպես նաև վկային` դրան կցելով մեղադրյալի իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ․ ԱՐԱՄՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Ալիխանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Պեպանյան |
| Հայրանուն | Արայիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Սահակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Պետիկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մերի |
| Ազգանուն | Ցականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Դատական նիստը հետաձգվում է, քանի որ չեն ներկայացել կողմերը և ծանուցումների վերաբերյալ առկա չեն տվյալներ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Դատարանը որոշեց մեղադրյալի վերաբերյալ հարցումներ կատարել ՍԵԿՏ և ՔԿԱԳ, ինչպես նաև կայացվեց հարկադրաբարի որոշում |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Մեղադրյալ՝ Նարեկ Պեպանյանը խնդրեց տրամադրել հանրային պաշտպան և հայտնեց, որ առկա են ֆինանսական խնդիրներ։ Դատարանը որոշեց համապատասխան գրություն հասցեագրել ՀՊԳ հանրային պաշտպան տրամադրելու համար։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Դատական նիստը հետաձգվել է, քանի որ մեղադրյալը, տուժողը և հանրային մեղադրողը չեն ներկայացել։ Հանրային մեղադրողը իր դիմումի համաձայն ազատվել է աշխատանքաից, իսկ մյուս կողմերի վերաբերյալ առկա չէ որևէ տեղեկատվություն։ Մեղադրյալի և տուժողի վերաբերյալ կայացվեց հարկադրաբար ներկայացնելու որոշումներ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 25-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Նշանակված դատական նիստը չի կայացել քանի որ, պաշտպանի կողմից ստացվել է դիմում, համաձայն որի վերջինս ունի աշխատանքային այլ ծանրաբեռնվածություն և դատական նիստին ներկայանալ չի կարող։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 19-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Նշանակված դատական նիստը չի կայացել, քանի որ նախագահող դատավոր՝ Մ․Արամյանը գտնվում է ամենամյա հերթական արձակուրդում։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական հետապնդումը դադարեցվել է
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Պեպանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ․ |
Վարույթը կարճվել է
| Կարճման ամսաթիվը | 15-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Պեպանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ԵԴ1/3126/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15 ապրիլի 2025թ․ ք.Երևանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Արամյանի քարտուղարությամբ՝ Մ.Պողոսյանի մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Ն․Բարեկյանի մեղադրյալ՝ Ն․Պեպանյանի պաշտպան՝ Զ․Սակովայի դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձրեց Նարեկ Պեպանյանի /ծնված 29.01.1986p., ք.Ալավերդի ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, բնակվում է ՀՀ, ք․Մասիս, գյուղ Խաչփար 19 փ․, 34 տուն՝ հեռ․ 044192930/ նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը՝ արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով, դադարեցնելու հարցը։ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը․ 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կոտայքի քննչական բաժանմունքի քննիչ Ա.Մուրադյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 20141014 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 1/: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Մերի Ցականյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 27/: 2014 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Պեպանյանին մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նուն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 103-107/: 2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 118-119/: 2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 123/: 2015 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 169/: 2015 թվականի մայիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 202-204/: 2015 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 208/: 2015 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 232/: 2015 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Լևոնյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-կետի հատկանիշներով թիվ 10118415 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 1/: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործով Արաքսյա Հարությունյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 8/: 2015 թվականի հուլիսի 29-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 2-րդ, գ.թ. 138-140/: 2015 թվականի հուլիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 144-145/: 2015 թվականի օգոստոսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 10118415 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 152/: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործը թիվ 20141014 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141014 համարով շարունակելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 153-154/: 2015 թվականի օգոստոսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 180-181/: 2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 76-77/: 2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 80-87/: 2016 թվականի հունվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 156-157/: 2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 183-184/: 2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 185-189/: 2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-182-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր թիվ 14113916 քրեական գործը հարուցելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 191-193/: 2016 թվականի ապրիլի 02-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 3-րդ, գ.թ. 201-221/: 2016 թվականի ապրիլի 05-ի ցուցումի հիման վրա՝ քրեական գործը վերադարձվել է քննչական բաժին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 2-4/: 2016 թվականի հունիսի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 14113916 քրեական գործը թիվ 20141019 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141016 համարով շարունակելու մասին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 22-23/: 2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 226-227/: 2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 6-րդ, գ.թ. 228-234/: 2016 թվականի հուլիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից թիվ 14113916 քրեական գործն անջատելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 243-246/: 2016 թվականի հուլիսի 11-ին կազմվել է թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 6-րդ, գ.թ. 254-278/: 2016 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 7-րդ, գ.թ. 3/: 2016 թվականի հուլիսի 19-ին թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով մուտք է եղել դատարան և մակագրվել թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համար ներքո /հատոր 7-րդ, գ.թ. 1-2/: 2018 թվականի սեպտեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10111018 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 1-2/: 2018 թվականի սեպտեմբերի 10-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Արամ Խաչատրյանին և Հմայակ Սարգսյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 59-62/: 2019 թվականի հունվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10100519 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 166-167/: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 10100519 քրեական գործը միացվել է թիվ 10111018 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10111018 համարի ներքո /հատոր 9-րդ, գ.թ. 169-170/: 2019 թվականի հունվարի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 9-րդ, գ.թ. 232-233, 237-238/: 2019 թվականի մարտի 19-ին կազմվել է թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 10-րդ, գ.թ. 100-113/: 2019 թվականի ապրիլի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 154-155/: 2019 թվականի ապրիլի 03-ին թիվ 10111018 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով մուտք է եղել դատարան և նույն օրը մակագրվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 համար ներքո /հատոր 11-րդ, գ.թ. 151-153/: 2019 թվականի մայիսի 21-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործին միացնելու և գործի քննությունը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 149-150/: 2020 թվականի հունվարի 23-ին դատարանը բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը և թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը /հատոր 12-րդ, գ.թ. 109-123/: 2022 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյան նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով /հատոր 18-րդ, գ.թ. 12-17/: 2023 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերամակագրել և նույն թվականի ապրիլի 19-ին հանձնվել դատավոր Ս.Յուզբաշյանին /հատոր 20-րդ, գ.թ. 1-3/: 2023 թվականի օգոստոսի 31-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Առաջին ատյանի դատարանի` 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից: Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և ի կատար է ածվել: Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշման դեմ դատախազի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան)` 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը` թողնվել է անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալը ներկայացրել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ։ Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը և այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը մասնակիորեն` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասով, բեկանվել է և այդ մասով վարույթը փոխանցվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան նոր քննության: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ սահմանել է, որ /.../ 31. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 28-29-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող՝ 4.074.528 ՀՀ դրամի խարդախությունը, թեև ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով դասվել է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը կանոնակարգող նորմերի համադրված վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդրական այդ փոփոխությունը Ն.Պեպանյանի համար վաղեմության ժամկետների առումով բարենպաստ հետևանքներ չի առաջացնում, քանզի երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումը. վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքը կատարելուց անցել է տասը տարի։ Մինչդեռ ստորադաս դատարանների մոտեցումը ոչ իրավաչափորեն հանգեցրել է նրան, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Ն.Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած չլինելու պայմաններում նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, այն դեպքում, երբ, և՛ վերագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման ժամանակ, և՛ գործող քրեական օրենքի համաձայն, նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը տասը տարի է։ 32. Ինչ վերաբերում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանն իրավացիորեն է արձանագրել, որ հիշյալ միջին ծանրության հանցանքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, քանի որ այդ արարքի համար սահմանված 5 տարվա վաղեմության ժամկետը լրացել է 2023 թվականի օգոստոսի 29-ին: 33. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված լինելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևություններին: 33.1. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետի ընդհատման հիմնահարցին այնպիսի քրեական գործերով, որոնք քննվում են տարբեր վարույթներով, փաստարկել է, որ նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռ չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը11։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն, ըստ էության, բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։ 33.2. Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը12։ 33.3. Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի գործով կայացված որոշմամբ միևնույն ժամանակ ընդգծել է, որ. «(...) [Ի]րավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։ Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ» 13։ 34. Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ն.Պեպանյանին վերագրվող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարման փաստը օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ հաստատված չլինելու և 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ այդ ենթադրյալ արարքի համար սահմանված վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պայմաններում, ստորադաս դատարանները չէին կարող արձանագրել, որ նրան վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2018 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարմամբ: 35. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, և որի համար Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանին մեղավոր է ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից14: Այս պայմաններում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից: /…/: 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործի հավելվածը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3192/01/24 համարը, մակագրվել է ինձ: Քրեական գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին: 2025 թվականի ապրիլի 15-ին դատական նիստի ընթացքում պաշտպանության կողմը միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ:Մեղադրյալը ընդունեց իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու հանգամանքը և պնդեց միջնորդությունը:Հանրային մեղադրողը չառարկեց միջնորդության դեմ: Հետազոտվեց Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալները, ըստ որոնց՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը կատարելուց հետո (2015 թվականի ապրիլի 07-ին) առկա չէ որևէ արարքի համար դատապարտված լինելու վերաբերյալ տեղեկատվություն: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Դատարանը քննության առարկա դարձնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատաuխանատվությունից ազատելու՝ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը, գտնում է, որ միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ հիմնավորմամբ. Ն.Պեպանյանին մեղսագրվել է հանցանքի կատարման պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: Այսպես. 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին ի թիվս այլնի մեղադրանք է առաջադրվել այն հանցանքի համար, որ նա, ազատազրկման ձևով պատիժ կրելով քրեակատարողական հիմնարկում, ինքնությունը չպարզված անձանց հետ հանցակցությամբ, խաբեությամբ 2014 թվականի մայիս ամսին մեկ միասնական դիտավորությամբ հափշտակել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի 8-րդ փողոցի 3ա տան բնակչուհի Մերի Ցականյանի առանձնապես խոշոր չափերի գույքը' 2.000.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Օրիֆլեյմ Քոսմեթիքս» ֆիրմայի օծանելիքներ, 1.000.000 ՀՀ դրամ և 1.074.528 ՀՀ դրամին համարժեք 2600 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար: Այլ կերպ՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին մեղսագրվում է 2003 թվականի ապրիլի 3-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող 4.074.528 /չորս միլիոն յոթանասունչորս հազար հինգ հարյուր քսանութ/ ՀՀ դրամի, այսինքն` առանձնապես խոշոր չափերով գույքի հափշտակություն: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն ՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 1.1) պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով, 2) խոշոր չափերով, 3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն) 4) (կետն ուժը կորցրել է 09.06.04 ՀՕ-97-Ն) 5) կաշառք ստանալու պատրվակով` պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, 2) կազմակերպված խմբի կողմից` 3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»: 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կամ 3) խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) հանցավոր կազմակերպության կողմից, 2) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ 3) առանձնապես խոշոր չափերով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»: Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի. Անդրադառնալով Նարեկ Պեպանյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած քրեական օրենսգրքով նույն արարքին համապատասխանելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված արարքը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./.../ 3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից./.../ 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:/.../»: 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./…/ 2) 10 տարի՝ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում./…/6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից:/…/»: Վերոնշյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, եթե գոյություն ունեն հետևյալ երեք պայմանների միաժամանակյա առկայությունը` ա/ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, բ/ վաղեմության ժամկետը չի ընդհատվել նոր (միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր) հանցանք կատարելու հիմքով, գ/ վաղեմության ժամկետը չի կասեցվել՝ անձի՝ քննությունից կամ դատից խուսափելու հիմքով: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0071/01/17 գործով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, համաձայն որի՝ «...նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռևս չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն ըստ էության բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։ Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը։ 11.1 Միևնույն ժամանակ, իրավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։ Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական դատարան) ընդգծել է, որ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված` անմեղության կանխավարկածի գործողությունը չի սահմանափակվում միայն ընթացիկ դատավարությամբ, այլ նաև տարածվում է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումների կամ արդարացման դատական ակտերի նկատմամբ։ Մասնավորապես, Քարայան ընդդեմ Ռումինիայի գործով որոշմամբ Եվրոպական դատարանն արձանագրել էր Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի խախտում` այն պատճառաբանությամբ, որ դատախազության կողմից վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով դիմողի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ տրվել էին այնպիսի ձևակերպումներ, որոնք կասկած չէին թողնում նրա կողմից իրեն մեղսագրվող հանցանքները կատարելու վերաբերյալ։ Մինչդեռ, Եվրոպական դատարանը փաստեց, որ տվյալ դեպքում չի կարելի համարել, որ դիմողն իրեն մեղսագրվող արարքներում մեղավոր է ճանաչվել «օրենքով սահմանված կարգով», հետևաբար վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ դատախազության և ներպետական դատարանների արտահայտած կարծիքն անմեղության կանխավարկածի խախտում է...»: Տվյալ դեպքում Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 05-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ նախատեսված ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2014 թվականի մայիս ամսին, որից հետո Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից: Նկատի ունենալով, որ 2015 թվականի ապրիլի 07-ից անցել է 10 տարուց ավելի ժամկետ, քրեական գործում բացակայում են տվյալներ Ն.Պեպանյանի կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու վերաբերյալ տվյալներ, իսկ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի Ձև 8 տեղեկանքի և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ նշված ժամանակահատվածում առկա չէ Ն.Պեպանյանի վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, Դատարանը, հաշվի առնելով դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումը, արձանագրում է, որ առկա է Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող ծանր հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմանները: Հաշվի առնելով նաև, որ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանը չի առարկել ոչ ռեաբիլիտացնող հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, ընդունել է իրեն վերագրվող հանցանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝/․․․/1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`/․․․/12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից/․․․/։ Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝ /․․․/1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` /․․․/3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները/․․./։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 315-րդ հոդվածով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Պեպանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով 2.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով: 3․Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3126/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15 ապրիլի 2025թ․ ք.Երևանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Արամյանի քարտուղարությամբ՝ Մ.Պողոսյանի մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Ն․Բարեկյանի մեղադրյալ՝ Ն․Պեպանյանի պաշտպան՝ Զ․Սակովայի դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձրեց Նարեկ Պեպանյանի /ծնված 29.01.1986p., ք.Ալավերդի ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, բնակվում է ՀՀ, ք․Մասիս, գյուղ Խաչփար 19 փ․, 34 տուն՝ հեռ․ 044192930/ նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը՝ արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով, դադարեցնելու հարցը։ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը․ 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կոտայքի քննչական բաժանմունքի քննիչ Ա.Մուրադյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 20141014 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 1/: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Մերի Ցականյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 27/: 2014 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Պեպանյանին մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նուն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 103-107/: 2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 118-119/: 2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 123/: 2015 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 169/: 2015 թվականի մայիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 202-204/: 2015 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 208/: 2015 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 232/: 2015 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Լևոնյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-կետի հատկանիշներով թիվ 10118415 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 1/: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործով Արաքսյա Հարությունյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 8/: 2015 թվականի հուլիսի 29-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 2-րդ, գ.թ. 138-140/: 2015 թվականի հուլիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 144-145/: 2015 թվականի օգոստոսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խլղաթյանը որոշում է կայացրել թիվ 10118415 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 152/: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 10118415 քրեական գործը թիվ 20141014 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141014 համարով շարունակելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 153-154/: 2015 թվականի օգոստոսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 180-181/: 2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 76-77/: 2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 80-87/: 2016 թվականի հունվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանը որոշում է կայացրել թիվ 20141014 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 156-157/: 2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 183-184/: 2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 185-189/: 2016 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-182-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր թիվ 14113916 քրեական գործը հարուցելու մասին /հատոր 3-րդ, գ.թ. 191-193/: 2016 թվականի ապրիլի 02-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 3-րդ, գ.թ. 201-221/: 2016 թվականի ապրիլի 05-ի ցուցումի հիման վրա՝ քրեական գործը վերադարձվել է քննչական բաժին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 2-4/: 2016 թվականի հունիսի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 14113916 քրեական գործը թիվ 20141019 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 20141016 համարով շարունակելու մասին /հատոր 4-րդ, գ.թ. 22-23/: 2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 226-227/: 2016 թվականի հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով /հատոր 6-րդ, գ.թ. 228-234/: 2016 թվականի հուլիսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործից թիվ 14113916 քրեական գործն անջատելու մասին /հատոր 6-րդ, գ.թ. 243-246/: 2016 թվականի հուլիսի 11-ին կազմվել է թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 6-րդ, գ.թ. 254-278/: 2016 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 20141014 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 7-րդ, գ.թ. 3/: 2016 թվականի հուլիսի 19-ին թիվ 20141014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով մուտք է եղել դատարան և մակագրվել թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համար ներքո /հատոր 7-րդ, գ.թ. 1-2/: 2018 թվականի սեպտեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10111018 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 1-2/: 2018 թվականի սեպտեմբերի 10-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Արամ Խաչատրյանին և Հմայակ Սարգսյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 59-62/: 2019 թվականի հունվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Վ.Կարապետյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 10100519 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 9-րդ, գ.թ. 166-167/: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 10100519 քրեական գործը միացվել է թիվ 10111018 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10111018 համարի ներքո /հատոր 9-րդ, գ.թ. 169-170/: 2019 թվականի հունվարի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 9-րդ, գ.թ. 232-233, 237-238/: 2019 թվականի մարտի 19-ին կազմվել է թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 10-րդ, գ.թ. 100-113/: 2019 թվականի ապրիլի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 10111018 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 154-155/: 2019 թվականի ապրիլի 03-ին թիվ 10111018 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով մուտք է եղել դատարան և նույն օրը մակագրվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 համար ներքո /հատոր 11-րդ, գ.թ. 151-153/: 2019 թվականի մայիսի 21-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ/0190/01/19 քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործին միացնելու և գործի քննությունը թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 11-րդ, գ.թ. 149-150/: 2020 թվականի հունվարի 23-ին դատարանը բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը և թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը /հատոր 12-րդ, գ.թ. 109-123/: 2022 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել Նարեկ Արայիկի Պեպանյան նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով /հատոր 18-րդ, գ.թ. 12-17/: 2023 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերամակագրել և նույն թվականի ապրիլի 19-ին հանձնվել դատավոր Ս.Յուզբաշյանին /հատոր 20-րդ, գ.թ. 1-3/: 2023 թվականի օգոստոսի 31-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Առաջին ատյանի դատարանի` 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից: Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և ի կատար է ածվել: Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշման դեմ դատախազի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան)` 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը` թողնվել է անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալը ներկայացրել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ։ Վճռաբեկ դատարանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը և այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը մասնակիորեն` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասով, բեկանվել է և այդ մասով վարույթը փոխանցվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան նոր քննության: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ սահմանել է, որ /.../ 31. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 28-29-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Պեպանյանին վերագրվող՝ 4.074.528 ՀՀ դրամի խարդախությունը, թեև ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով դասվել է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը կանոնակարգող նորմերի համադրված վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդրական այդ փոփոխությունը Ն.Պեպանյանի համար վաղեմության ժամկետների առումով բարենպաստ հետևանքներ չի առաջացնում, քանզի երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումը. վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքը կատարելուց անցել է տասը տարի։ Մինչդեռ ստորադաս դատարանների մոտեցումը ոչ իրավաչափորեն հանգեցրել է նրան, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Ն.Պեպանյանին վերագրվող ենթադրյալ արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած չլինելու պայմաններում նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, այն դեպքում, երբ, և՛ վերագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման ժամանակ, և՛ գործող քրեական օրենքի համաձայն, նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը տասը տարի է։ 32. Ինչ վերաբերում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանն իրավացիորեն է արձանագրել, որ հիշյալ միջին ծանրության հանցանքի վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, քանի որ այդ արարքի համար սահմանված 5 տարվա վաղեմության ժամկետը լրացել է 2023 թվականի օգոստոսի 29-ին: 33. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված լինելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևություններին: 33.1. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետի ընդհատման հիմնահարցին այնպիսի քրեական գործերով, որոնք քննվում են տարբեր վարույթներով, փաստարկել է, որ նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռ չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը11։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն, ըստ էության, բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։ 33.2. Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը12։ 33.3. Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի գործով կայացված որոշմամբ միևնույն ժամանակ ընդգծել է, որ. «(...) [Ի]րավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։ Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ» 13։ 34. Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ն.Պեպանյանին վերագրվող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարման փաստը օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ հաստատված չլինելու և 2023 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ այդ ենթադրյալ արարքի համար սահմանված վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պայմաններում, ստորադաս դատարանները չէին կարող արձանագրել, որ նրան վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2018 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարմամբ: 35. Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, և որի համար Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով Ն.Պեպանյանին մեղավոր է ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 29-ից14: Այս պայմաններում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից: /…/: 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԱՔԴ/0150/01/16 քրեական գործի հավելվածը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3192/01/24 համարը, մակագրվել է ինձ: Քրեական գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին: 2025 թվականի ապրիլի 15-ին դատական նիստի ընթացքում պաշտպանության կողմը միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը արարքի վաղեմության ժամկետը անցած լինելու հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ:Մեղադրյալը ընդունեց իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու հանգամանքը և պնդեց միջնորդությունը:Հանրային մեղադրողը չառարկեց միջնորդության դեմ: Հետազոտվեց Նարեկ Արայիկի Պեպանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալները, ըստ որոնց՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը կատարելուց հետո (2015 թվականի ապրիլի 07-ին) առկա չէ որևէ արարքի համար դատապարտված լինելու վերաբերյալ տեղեկատվություն: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Դատարանը քննության առարկա դարձնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատաuխանատվությունից ազատելու՝ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը, գտնում է, որ միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ հիմնավորմամբ. Ն.Պեպանյանին մեղսագրվել է հանցանքի կատարման պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: Այսպես. 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին ի թիվս այլնի մեղադրանք է առաջադրվել այն հանցանքի համար, որ նա, ազատազրկման ձևով պատիժ կրելով քրեակատարողական հիմնարկում, ինքնությունը չպարզված անձանց հետ հանցակցությամբ, խաբեությամբ 2014 թվականի մայիս ամսին մեկ միասնական դիտավորությամբ հափշտակել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի 8-րդ փողոցի 3ա տան բնակչուհի Մերի Ցականյանի առանձնապես խոշոր չափերի գույքը' 2.000.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Օրիֆլեյմ Քոսմեթիքս» ֆիրմայի օծանելիքներ, 1.000.000 ՀՀ դրամ և 1.074.528 ՀՀ դրամին համարժեք 2600 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար: Այլ կերպ՝ Նարեկ Արայիկի Պեպանյանին մեղսագրվում է 2003 թվականի ապրիլի 3-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող 4.074.528 /չորս միլիոն յոթանասունչորս հազար հինգ հարյուր քսանութ/ ՀՀ դրամի, այսինքն` առանձնապես խոշոր չափերով գույքի հափշտակություն: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն ՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 1.1) պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով, 2) խոշոր չափերով, 3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն) 4) (կետն ուժը կորցրել է 09.06.04 ՀՕ-97-Ն) 5) կաշառք ստանալու պատրվակով` պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, 2) կազմակերպված խմբի կողմից` 3) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»: 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կամ 3) խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) հանցավոր կազմակերպության կողմից, 2) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ 3) առանձնապես խոշոր չափերով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»: Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի. Անդրադառնալով Նարեկ Պեպանյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած քրեական օրենսգրքով նույն արարքին համապատասխանելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված արարքը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./.../ 3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից./.../ 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:/.../»: 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները./…/ 2) 10 տարի՝ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում./…/6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից:/…/»: Վերոնշյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, եթե գոյություն ունեն հետևյալ երեք պայմանների միաժամանակյա առկայությունը` ա/ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, բ/ վաղեմության ժամկետը չի ընդհատվել նոր (միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր) հանցանք կատարելու հիմքով, գ/ վաղեմության ժամկետը չի կասեցվել՝ անձի՝ քննությունից կամ դատից խուսափելու հիմքով: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0071/01/17 գործով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, համաձայն որի՝ «...նույն անձի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործի քննության փաստը դեռևս չի կարող վկայել կոնկրետ քրեական գործով հաշվարկվող վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասին՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ գործը դեռևս գտնվում է քննության ընթացքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով դեռևս չի հաստատվել անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումն ըստ էության բխում է անձի անմեղության կանխավարկածը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից. այսպես՝ վաղեմության ժամկետն ընդհատված լինելու հանգամանքն ի սկզբանե չի կարող կանխորոշվել, քանի որ մեկ այլ վարույթում քննվող քրեական գործով անձը կարող է ճանաչվել անմեղ և արդարացվել։ Վերոնշյալը, սակայն, վերաբերելի չէ այն դեպքերին, երբ միևնույն անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվում է դատարան և քննվում է միևնույն վարույթի շրջանակներում։ Տվյալ դեպքում դատարանը, եթե քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված է համարում անձին մեղսագրվող հանցավոր արարքները վերջինիս կողմից կատարելու փաստը, ըստ էության հաստատում է նաև վաղեմության ժամկետի ընդհատման հանգամանքը, ինչը հիմք է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ դեպքերում չի կարող ողջամտորեն վտանգվել անձի անմեղության կանխավարկածը։ 11.1 Միևնույն ժամանակ, իրավիճակն այլ է այն դեպքերում, երբ անձին մեղսագրվող մեկից ավելի հանցավոր արարքներով քրեական գործը թեպետ քննվում է մեկ վարույթի շրջանակներում, սակայն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ժամկետներն արդեն իսկ լրացել են, իսկ անձն էլ վաղեմության ժամկետի կիրառման վերաբերյալ տվել է իր համաձայնությունը։ Նշված դեպքում փաստացի առկա է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանք, ինչն արգելք է քրեական գործի քննությունը շարունակելու համար, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով անձին մեղսագրվող արարքների կատարման փաստը չի կարող հաստատված համարվել։ Այլ կերպ, թեև տվյալ դեպքում քրեական հետապնդումը դադարեցվում է ոչ արդարացնող հիմքով, այնուամենայնիվ, անձին մեղսագրվող հանցանքի կատարման փաստը չի հաստատվում օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ մեղադրական դատավճռի կայացմամբ։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական դատարան) ընդգծել է, որ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված` անմեղության կանխավարկածի գործողությունը չի սահմանափակվում միայն ընթացիկ դատավարությամբ, այլ նաև տարածվում է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումների կամ արդարացման դատական ակտերի նկատմամբ։ Մասնավորապես, Քարայան ընդդեմ Ռումինիայի գործով որոշմամբ Եվրոպական դատարանն արձանագրել էր Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի խախտում` այն պատճառաբանությամբ, որ դատախազության կողմից վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով դիմողի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ տրվել էին այնպիսի ձևակերպումներ, որոնք կասկած չէին թողնում նրա կողմից իրեն մեղսագրվող հանցանքները կատարելու վերաբերյալ։ Մինչդեռ, Եվրոպական դատարանը փաստեց, որ տվյալ դեպքում չի կարելի համարել, որ դիմողն իրեն մեղսագրվող արարքներում մեղավոր է ճանաչվել «օրենքով սահմանված կարգով», հետևաբար վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ դատախազության և ներպետական դատարանների արտահայտած կարծիքն անմեղության կանխավարկածի խախտում է...»: Տվյալ դեպքում Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 05-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ նախատեսված ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է 2014 թվականի մայիս ամսին, որից հետո Ն.Պեպանյանին նույն վարույթի շրջանակներում վերագրվել է նաև ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարում, որն ավարտվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության ժամկետն ընդհատվել է 2015 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարմամբ: Հետևաբար` Ն.Պեպանյանին վերագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի վաղեմության տասը տարվա ժամկետի հաշվարկը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիման վրա, սկսվում է 2015 թվականի ապրիլի 7-ից, այսինքն` նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից: Նկատի ունենալով, որ 2015 թվականի ապրիլի 07-ից անցել է 10 տարուց ավելի ժամկետ, քրեական գործում բացակայում են տվյալներ Ն.Պեպանյանի կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու վերաբերյալ տվյալներ, իսկ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի Ձև 8 տեղեկանքի և «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ նշված ժամանակահատվածում առկա չէ Ն.Պեպանյանի վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, Դատարանը, հաշվի առնելով դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումը, արձանագրում է, որ առկա է Ն.Պեպանյանին մեղսագրվող ծանր հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմանները: Հաշվի առնելով նաև, որ մեղադրյալ Ն.Պեպանյանը չի առարկել ոչ ռեաբիլիտացնող հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, ընդունել է իրեն վերագրվող հանցանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝/․․․/1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`/․․․/12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից/․․․/։ Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը՝ /․․․/1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` /․․․/3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները/․․./։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 315-րդ հոդվածով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Պեպանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ հանցանքի վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով 2.Թիվ ԵԴ1/3126/01/24 քրեական գործով վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով: 3․Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-04-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած է 21 հատորից՝ 250, 225, 222, 274, 225, 279, 184, 194, 250, 114, 205, 205, 211, 193, 221, 129, 290, 233, 259, 164, 173 և 10 հավելվածից՝ 150, 84, 59, 110, 69, 67, 64, 65, 46, 206 թերթից |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 01-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Բաղկացած է 21 հատորից՝ 250, 225, 222, 274, 225, 279, 184, 194, 250, 114, 205, 205, 211, 193, 221, 129, 290, 233, 259, 164, 173 և 10 հավելվածից՝ 150, 84, 59, 110, 69, 67, 64, 65, 46, 206 թերթից |