ԵԴ1/3078/01/24


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան
Նախագահող դատավոր՝ Ա.Մելիքսեթյան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)` հետևյալ կազմով,

նախագահությամբ դատավոր` Ա․Ղուկասյանի
դատավորներ՝ Գ․Հովհաննիսյանի
Ա․Մաթևոսյանի

քարտուղարությամբ` Մ․Հովսեփյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ՝ Ռ. Գևորգյանի
պաշտպաններ՝ Ա. Մանուկյանի
Գ․Մաթևոսյանի
մեղադրյալ՝ Գ. Ավետիսյանի

2025 թվականի փետրվարի 12-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Գևորգ Արթուրի Ավետիսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կարեն Այվազյանի և մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի պաշտպաններ Գառնիկ Մաթևոսյանի և Արթուր Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքները,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական ընթացքը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 84110824 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ին քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է․
«Գևորգ Արթուրի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգապատիկի չափով՝ 375.000 ՀՀ դրամ:
Գևորգ Արթուրի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիառմամբ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով:
Մեղադրյալի վրա դնել հետևյալ պարտականությունները՝
-առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում իր նոր բնակության վայրի հասցեն սեղմ ժամկետում հայտնել վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին:
Մեղադրյալ Գևորգ Արթուրի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները ոչնչացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստացման պահից մեկամսյա ժամկետում»։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կարեն Այվազյանը և մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի պաշտպաններ Գառնիկ Մաթևոսյանի և Արթուր Մանուկյանը։
2025 թվականի հունվարի 7-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի պաշտպաններ Գառնիկ Մաթևոսյանի և Արթուր Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը, մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի առկայության հիմքով դադարեցնելու մասով, թողնվել է առանց քննության, իսկ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կարեն Այվազյանի վերաքննիչ բողոքը և մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի պաշտպաններ Գառնիկ Մաթևոսյանի ու Արթուր Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մնացած մասով ընդունվել են վարույթ և նշանակվել քննության:
2․ Վերաքննիչ բողոքների քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Գևորգ Ավետիսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «[Ն]ա, նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ձեռք է բերել ընդհանուր՝ 1,21 գրամ հաստատուն քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ «Remedi Drops» գրառմամբ 3 էլեկտրոնային ծխամորճ և ԱՄՆ-ից մինչ ՀՀ մեկնելը՝ դրանք տեղադրել է իր ձեռքի պայուսակում:
Այնուհետեւ Գեւորգ Արթուրի Ավետիսյանը, խախտելով 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ին ընդունված թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, մասնավորապես՝ չունենալով բժշկական նպատակներով՝ բժշկի նշանակմամբ կամ օրենքով նախատեսված որևէ նպատակով թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց տեղափոխելու և պահելու թույլտվություն, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը (...) սահմանելու մասին» 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման հավելված N 1-ով հաստատված՝ թմրամիջոցների ցանկի 83-րդ կետով նախատեսված զգալի չափերով՝ ընդհանուր՝ 1,21 գրամ հաստատուն քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, «Remedi Drops» գրառմամբ 3 էլեկտրոնային ծխամորճն իր ձեռքի պայուսակում պահելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով և թմրամիջոցի տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Հյուսիսային Կարոլինա-Փարիզ-Երեւան (AF 1060) չվերթով ԱՄՆ-ից ապօրինի տեղափոխել է ՀՀ և առանց իրացնելու նպատակի նշված տեսակի ու չափի թմրամիջոցն ապօրինի պահել իր ձեռքի պայուսակում»։
Առաջին ատյանի դատարանը արձանագրել է հետևյալը․ «Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
(…)
Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ խնամքին ունի մեկ անչափահաս երեխա, ինչպես նաև ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել: Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի՝ բնակչության առողջության դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում ենթակա է տուգանքի ձևով պատժի՝ սանկիցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափով՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում՝ ազատազրկման ձևով պատժի՝ սանկիցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափով՝ 3/ երեք/ տարի ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի միջնորդությանը մեղադրյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից առավել մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առերևույթ առկա չեն նախադրյալներ օրենքով նախատեսվածից առավել մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ, բացի այդ, արագացված վարույթի շրջանակներում Դատարանը զրկված է հանցանքը կատարելու շարժառիթը /այն է՝ տնտեսական գործունեություն իրականացնելու նպատակով/ գնահատելու հնարավորությունից, ուստի այս ամենի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ առկա չեն օրենքով նախատեսվածից առավել մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքեր։
4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…)
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքները բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, և նշվածները զղջալու, արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության հետ համակցված գնահատելով Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս գնահատել է նաև թմրամիջոցի մաքսանենգության «շարժառիթը», այն, որ մեքասանենգ ճանապարհով թմրամիջոցը ՀՀ ներմուծվել է ոչ իրացնելու նպատակով /ըստ մեղադրական եզրակացության/:
Այս համատեքստում անդրադառնալով /թեկուզ վերացարկված նշված դեպքից/ հանրային մեղադրողի հայտնած այն դիրքորոշմանը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների համար ռեալ պատիժ չկիրառելու պարագայում հնարավոր են նույնաբնույթ արարքներ կատարելու ռիսկ, Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն կիրառելու կամ չկիրառելու հարցը քննարկվում է բացառապես կոնկրետ մեղադրյալի պարագայում, իսկ փորձաջրանը ևս կարող է զսպիչ նշանակություն ունենալ հատուկ պրևենցիայի ապահովման համար, իսկ ինչ վերաբերում է այն դիտարկմանը, որ ընդունելի չէ նման մեղադրանքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված ինստիտուտի կիրառում, Դատարանը գտնում է, որ նման մեկնաբանությունն ուղիղ հակասում է դատարանի հայեցողությանը, այնքանով, որքանով օրենսդրական նման արգելք կամ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշում առկա չէ:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գևորգ Արթուրի Ավետիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն:
Անդրադառնալով տուգանքի ձևով պատիժը մեղադրյալի կողմից կրելու հանգամանքին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ պատիժը պետք է կրի։
(…)»։
3․ Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը, պահանջները, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող փաստարկները.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում.
ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կարեն Այվազյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է․ «Վերաքննիչ քրեական դատարանի առջև բարձրացվող իրավական հարցը հետևյալն է.
Հիմնավորված է արդյո՞ք մեղադրյալ Գևորգ Արթուրի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով պատժի նպատակներին հասնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
(…)
[Գ]նահատելով սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գևորգ Արթուրի Ավետիսյանի կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած արարքը, դրա արդյունքում քրեական օրենքով պաշտպանվող հասարակական հարաբերություններին պատճառված վնասը, հանցագործության կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձի բնութագրի հետ, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության հետ՝ պետք է արձանագրել, որ Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր չէ ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների լիարժեք իրացումը:
Մասնավորապես, Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցում հետևությունների գալով, պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ, որոնցից առաջնահերթորեն ուշադրության է արժանի խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածն ընդգրկված է նույն օրենսգրքի 13-րդ՝ «բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերտառությամբ բաժնի՝ «թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված հանցագործությունները» գլխում, որում ներառված հանցագործությունների համար նախատեսված պատասխանատվությունն առավելապես ուղղված է բնակչության առողջության ապահովմանը, ինչը հաշվի առնելով՝ պետության քրեական քաղաքականությունն այս հարցում առավել խիստ է:
Այս համատեքստում կարևոր է ընդգծել, որ Գևորգ Ավետիսյանին մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը դասվում է ծանր հանցանքների շարքին, ընդ որում՝ նշված հանցանքի կատարման համար որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը՝ 3-ից մինչև 6 տարի ժամկետով: Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասը ծանր հանցանք է և դրա կատարման համար բացառապես ազատազրկում պատժատեսակ նախատեսելն ինքնին վկայում է ապօրինի թմրաշրջանառության ոլորտում պետության կողմից կոշտ և անհանդուրժող քրեական հակազդեցության և այդ նպատակին հասնելուն միտված միասնական քաղաքականություն որդեգրած լինելու մասին:
Նշվածի հաշվառմամբ՝ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարը պետք է կրի խիստ և անզիջում բնույթ, յուրաքանչյուր պետական մարմնի խնդիրներից պետք է լինի իր իրավասության շրջանակներում նպաստել պետության քրեական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը, ինչը բազմիցս ընդգծել է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը:
Հարկ է անդրադառնալ նաև հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքին՝ իր արարքի նկատմամբ, հանցագործության հանգամանքներին, նպատակներին ու շարժառիթներին, ինչպես նաև մեղսագրված արարքի փաստական հանգամանքներին ու հանրային վտանգավորությանն առհասարակ:
Մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ՝ գիտակցելով իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք հանցակազմի հատկանիշ են, և այդ արարքը կատարելը հանդիսացել է նրա նպատակը, այն է՝ առանց իրացնելու նպատակի մաքսանենգությամբ զգալի չափերով՝ 1,21 գրամ քաշով, հաշիշի յուղ տեսակի թմրամիջոց է տեղափոխել ՀՀ և ապօրինի պահել այն, ինչի հանգամանքը պատշաճորեն չի գնահատվել Դատարանի կողմից:
Այլ կերպ՝ մեղադրյալի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ գործելու հանգամանքը պատշաճ գնահատման չի արժանացվել՝ հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցում՝ որպես այն բարձրացնող ցուցիչ:
Բացի այդ, սույն դեպքում մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը գնահատելու կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել այն կարևոր հանգամանքը, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործությունների վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ դրանք վնաս են հասցնում առանձին անձանց առողջությանը, այլ նաև նրանով, որ այդ հանցավոր արարքները ոտնձգում են ամբողջ հասարակության դեմ: Հիշյալ հանցագործության վտանգավորությունը հատկապես ընդգծվում է նրանում, որ ներկա պայմաններում թմրամիջոցների տարածումը հետզհետե ձեռք է բերում մեծ ծավալներ և ընդգրկում անձանց նոր շրջանակներ, իսկ թմրամիջոցների համատարած օգտագործումը վնաս է հասցնում ոչ միայն առանձին անձանց առողջությանը, այլև ամբողջ բնակչության ֆիզիկական և հոգեկան առողջական վիճակին:
Անհրաժեշտ է արձանագրել նաև, որ պատժի նպատակներին հասնելու համատեքստում՝ հանցագործությունների կանխարգելման առումով, պետության գործառույթների իրացման ամենաարդյունավետ եղանակներից մեկը կայացված դատական ակտերով հանցավոր արարքներին այնպիսի հակազդումն է, որը նմանատիպ արարքներ կատարելուն հակված հասարակության մյուս անդամներին կնախազգուշացնի և զսպող գործիք կհանդիսանա զերծ մնալու այդպիսի արարքներ կատարելուց, մինչդեռ բողոքարկվող դատական ակտն այս խնդիրը չի լուծում:
Դատարանը գնահատման չի ենթարկել նաև հանցանքի առարկայի տեսակն ու դրա չափը, մասնավորապես՝ արձանագրելով, որ առանց իրացնելու նպատակի է թմրամիջոցը ձեռք բերվել, մաքսանենգությամբ տեղափոխվել և պահվել ՀՀ-ում, չի գնահատվել, որ մաքսանենգության առարկան «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց է, որի զգալի չափի նվազագույն շեմից 2 անգամից ավել չափաբաժնով է մեղադրյալը ձեռք բերել, տեղափոխել և պահել ՀՀ-ում:
Ինչ վերաբերում է պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ դիտարկումներին, ապա պետք է փաստել, որ Դատարանի կողմից մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են գնահատվել այն, որ խնամքին ունի մեկ անչափահաս երեխա, ինչպես նաև ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել:
Միաժամանակ, Գևորգ Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չեն արձանագրվել:
Մինչդեռ, հաշվի առնելով կատարված արարքի հանրային վտանգավորությունը, մեղադրյալի հոգեբանական վերաբերմունքն այդ արարքի կատարման նկատմամբ, հանցանքի առարկայի չափն ու տեսակը՝ պետք է ընդգծել, որ սույն դեպքում առկա մեղմացնող հանգամանքները՝ մեղքն ընդունելն ու զղջալը, խնամքին մեկ անչափահաս երեխայի առկայությունը չեն կարող ողջամիտ համոզմունք ձևավորել մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով պատժի նպատակներին հասնելու հարցում:
Նշված հանգամանքները հաշվի առնելով Դատարանը պատժաչափի հարցում եկել է իրավաչափ հետևության, սակայն պատշաճ պատճառաբանված չէ այն համոզմունքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների կենսագործմանը:
(…)
Ընդհանրացնելով վերը կատարված վերլուծությունը՝ հարկ է փաստել, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու անհրաժեշտության մասին Դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավոր չեն և մեղադրյալի կողմից քրեական օրենքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված արարքը պատիժը կրելու տեսանկյունից չի արժանացել համաչափ պետական հակազդեցության, և սույն պայմաններում ողջամտորեն չեն կարող իրացվել պատժի նպատակները:
(…)
Վերը մեջբերված իրավանորմերի, սույն բողոքում առկա փաստարկների, դրանց վերաբերյալ հիմնավորումների, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ անհրաժեշտ է արձանագրել, որ Դատարանը, պատժի կրման հարցը լուծելիս պատշաճ գնահատման չարժանացնելով կատարված հանցանքի հանրային բարձր վտանգավորությունը, հանցանքների առարկայի տեսակը, դրա չափը և սույն բողոքում վկայակոչված մյուս հանգամանքները, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտումներ, շեղվել է նաև նշված իրավանորմերի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից՝ այդ կերպ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ոչ իրավաչափորեն պայմանականորեն չկիրառելով՝ կիրառել է կիրառման ոչ ենթակա նյութական օրենք:
(…)»։
Արդյունքում՝ Բողոքաբերը խնդրել է փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:

Մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի պաշտպաններ Գառնիկ Մաթևոսյանի և Արթուր Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքում նշել են․ «Գտնում ենք, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանը մասնակիորեն թույլ է տվել դատական սխալ, մասամբ ճիշտ չի կիրառել նյութական (քրեական) օրենքը, ինչի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով:
(…)
Սույն դեպքում պատժի նշանակման համար, ինչպես նաև գործուն զղջալու հարցի քննարկման համար նշանակություն ունեն հետևյալ հանգամանքները․
ա) Թմրամիջոցի տեսակը․
«Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 27․06․2018թ․ թիվ 707-Ն որոշման հավելված N1-ով հաստատված թմրամիջոցների ցանկում առկա են գրեթե 950 տեսակ թմրամիջոցներ։ Դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը տարբեր են։ Այս տարբերակումը հիմնված է առաջին հերթին թմրամիջոցի ազդեցության և վտանգավորության վրա։ Որքան սանդղակում ցածր են թմրամիջոցի չափերը, որպես կանոն այնքան բարձր է այդ տեսակի թմրամիջոցի հանրային վտանգավորությունը։
Այդ ցանկում առկա թմրամիջոցներից հաշիշի յուղ տեսակի թմրամիջոցի համար զգալի չափի սանդղակն է 0․5-2․5 գրամ։ Միայն 1 դյուժին թմրամիջոցների (կակաչի ծղոտ, տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ, կատ, կանեփ, մարիխուանա, հաշիշ, կոկայի տերևներ, նոմիֆենզին, գլյուտէթիմիդ (նօքսիրոն), պրոպանիդիդ (սոմբրևին), ֆենազոցին) համար է նշված որոշմամբ սահմանվել զգալի չափի ավելի բարձր սանդղակ՝ հաշիշի յուղի համեմատ։ Այսինքն՝ մնացած թմրամիջոցների մեծ մասի համեմատ հաշիշի յուղն ունի համեմատաբար ավելի նվազ հանրային վտանգավորություն։ Այս մոտեցումը ոչ միայն մեր տեսակետն է, այլ նաև բխում է Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ որոշման 42-րդ կետում նշված իրավական դիրքորոշումից։ Հետևաբար այս թմրամիջոցի՝ հաշիշի յուղի դեպքում, որպես կանոն, պատիժը պետք է լինի նվազ խիստ այլ թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության դեպքերի համեմատ։
բ) Արարքի կատարման առանձնահատկությունները․
Գևորգ Ավետիսյանը հաշիշի յուղ տեսակի թմրամիջոց պարունակող, «Remidi Drops» գրառմամբ 3 էլեկտրոնային ծխամորճերը պարզապես դրել է իր ձեռքի պայուսակում, վերջինս դրանք որևէ կերպ չի թաքցրել, չի քողարկել, օրինակ՝ այլ առարկայի մեջ կամ թաքստոցում չի քողարկել, ուղղակի կամ անուղղակի որևէ քայլ չի արել, որ այդ ծխամորճերը մաքսային մարմինների տեսադաշտում չհայտնվեն։ Գևորգ Ավետիսյանը այդ առարկաներն իր հետ տեղափոխել է ճիշտ նույն կերպ, ինչպես իր մոտ եղած մնացած (անձնական) իրերը։ Այդ ծխամորճերով հանդերձ Գևորգ Ավետիսյանն անխոչընդոտ անցել է միջանկյալ երկրի՝ Ֆրանսիայի տարածքով, որտեղ որևէ խնդրի չի բախվել։
Բացի այդ, ծխամորճերում առկա հաշիշի յուղի քանակն է 1․21 գրամ, այս չափը առավել մոտ է այդ տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափի նվազագույն շեմին։
գ) Արարքի դրդապատճառները․
Ի տարբերություն թմրամիջոցի մաքսանենգության դեպքերի գերակշիռ մեծամասնության՝ այս դեպքում ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձը չի հետապնդել հանցավոր նպատակներ, ունեցել է օրինական՝ գործարար նպատակներ, սակայն սխալ է կազմակերպել իր գործողությունները։ Որպես կանոն թմրամիջոցի մաքսանենգությունը կատարվում է թմրաջոցի (ապօրինի) օգտագործման և/կամ իրացման նպատակով։ Այսինքն՝ որպես կանոն մաքսանենգությունը կատարվում է այլ հանցանքի կատարման նպատակով, ինչն էապես բարձրացնում է արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորությունը։
Մինչդեռ սույն դեպքում Գևորգ Ավետիսյանը թմրամոլ և թմրավաճառ չէ, նա չի հետապնդել որևէ հակաօրինական նպատակ։ Ընդհակառակը՝ Գևորգ Ավետիսյանը վերջին տարիներին ՀՀ-ում ներդումներ է արել գյուղատնտեսության ոլորտում՝ Արարատի մարզում մարզում գործընկերոջ հետ հիմնադրել է ծաղիկների ջերմոց և հետևողականորեն զարգացնում է այդ բիզնեսը։ Դրան զուգահեռ Գևորգ Ավետիսյանը տեղեկացվել է, որ ՀՀ-ում օրինակացվել է արտադրական կանեփի արտադրությունը (տե՛ս, օրինակ, ՀՀ կառավարության 2021 թվականի հուլիսի 15-ի N 1170-Ն որոշումը), և որ այն կարող է եկամտաբեր օրինական բիզնես լինել։ Գևորգ Ավետիսյանը տեղեկացված էր, որ ՀՀ-ում հաշիշի յուղը թմրանյութ պարունակող նյութի ոչ բարձր տոկոսայնությամբ վաճառվում է դեղատներում։ Գևորգ Ավետիսյանը ԱՄՆ-ում խանութից օրինական գնել է «Remidi Drops» գրառմամբ 3 էլեկտրոնային ծխամորճ՝ հաշիշի յուղ պարունակող, որպեսզի համեմատի ՀՀ-ում և ԱՄՆ-ում օրինական վաճառվող հաշիշի յուղերը և եթե որոշի ներդրում կատարել արտադրական կանեփ արտադրության ոլորտում, պատկերացում ունենա ՀՀ և օտարերկրյա համապատասխան բույսերի արտադրողականության և այլ հատկանիշների մասին։ Սակայն Գևորգ Ավետիսյանը սխալվել է իր հաշվարկներում, քանի որ ՀՀ դեղատներում վաճառում են թմրանյութ պարունակող նյութի 0․3 տոկոսից ցածր տոկոսայնությամբ, իսկ ԱՄՆ-ում (Հյուսային Կարոլինա նահանգում) օրինական վաճառվող հաշիշի յուղերում դրա տոկոսային հարաբերակցությունը, ինչպես պարզվեց, ավելի բարձր է։
Ամփոփելով նշենք, որ Գևորգ Ավետիսյանը հաշիշի յուղ պարունակող, «Remidi Drops» գրառմամբ 3 էլեկտրոնային ծխամորճը ԱՄՆ-ում գնել և իր մյուս իրերի հետ ՀՀ է բերել որպես արտադրական կանեփի հնարավոր օրինական բիզնեսի համար պիտանի արտադրական նմուշներ՝ չհետապնդելով որևէ ապօրինի նպատակ և չիմացությամբ է խախտել ՀՀ օրենսդրությունը։
դ) Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքները․
Գևորգ Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամաքներ առկա չեն։
Գևորգ Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող են ներքոհիշյալ հանգամանքները․
1) Հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետ)․ նախկինում չդատված, դրական բնութագրվող անձը՝ բիզնեսմեն Գևորգ Ավետիսյանը, չի պլանավորել հանցանք կատարել, այլ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ է այն կատարել: Այսինքն՝ հանցավորի անձն ու կատարված հանցագործությունը միմյանց չեն համապատասխանում, հանցանքը նախապես ծրագրավորված չի եղել (որպես որևէ տեսակի հակաօրինական արարք)։
(...)
2) Պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի անձի առկայությունը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետ), մասնավորապես, Գևորգ Ավետիսյանի խնամքին է գտնվում նրա 2019 թվականին ծնված նրա դուստրը։
(...)
3) Հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետ), մասնավորապես, Գևորգ Ավետիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, աջակցել քննությանը և զղջացել կատարածի համար։
ե) Արարքի հանրային վտանգավորությունը․
Վերը շարադրված հանգամանքների համակցության պայմաններում ակնհայտ է, որ Գևորգ Ավետիսյանին մեղսագրված 2 հանցավոր արարքի, հատկապես թմրամիջոցի մաքսանենգության հանրային վտանգավորությունն էապես ցածր է, այդ հոդվածներով նախատեսված այլ՝ սովորաբար հանդիպող արարքների համեմատ։ Ընդ որում, այս հանգամանքներն այնքան ծանրակշիռ են, որ իրենց համակցության մեջ բացառիկ են դառնում։
Նախ հարկ ենք համարում քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 81-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության հարցը, որի համատեքստում պետք է արձանագրել, որ․
A) Գևորգ Ավետիսյանն առաջին անգամ է հանցանք կատարել (մարված դատվածություն ևս չունի), բացի այդ, նա բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի մանկահասակ զավակ։
B) Գևորգ Ավետիսյանին մեղսագրված հանցանքներից մեկը ոչ մեծ ծանրության է, իսկ մյուսը ծանր հանցանք է, սակայն ծանր հանցանքների շարքում՝ ըստ պատժաչափի (պատժվում է 3-6 տարի ժամկետով ազատազրկմամբ), համեմատաբար նվազ հանրային վտանգավորություն ունի։
C) Գ․ Ավետիսյանը համագործակցել է ՊԵԿ ծառայողների, ապա քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի հետ։
D) Գ․ Ավետիսյանը չի վիճարկում իրեն մեղսագրված արարքը։
E) Հանցագործությամբ պատճառված վնաս առկա չէ։
F) Առկա է վերը շարադրված բացառիկ հանգամանքների համակցությունը։
Հետևաբար վերաքննիչ քրեական դատարանին առաջին հերթին խնդրում ենք քննարկել գործուն զղջալու հիմքով Գևորգ Ավետիսյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցը, որը մինչև արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության հարուցումը դարձրել ենք Դատարանի քննության առարկա։ Միաժամանակ կարծում ենք, որ գործուն զղջալու հիմքի կիրառման լիազորությունն ունեն նաև դատարանները, և այս հարցը կարող է քննարկվել նաև նախնական դատական լսումների փուլում, նաև արագացված վարույթի կիրառման դեպքում։ Որպես իրավական փաստարկ կցանկանայինք նշել նաև ԵԴ/2030/01/22 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 10․03․2023թ․ որոշումը՝ նախնական դատալսումների փուլում գործուն զղջալու հիմքով անձի նկատմամբ գործուն զղջալու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու մասին։ Նշված դատական ակտը օրինական ուժի մեջ է մտել։
Բացի այդ, եթե վերաքննիչ քրեական դատարանը նշված ինստիտուտի կիրառման մասով մեր դիրքորոշում չկիսի, կցանկանայինք նշել, որ սույն դեպքում մեր կարծիքով կիրառման էր ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածը, այն է՝ Դատարանը կարող էր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գևորգ Ավետիսյանին դատապարտել ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի։
Համակարծիք ենք առաջին ատյանի դատարանի այն տեսակետի հետ, որ ընդհանուր կարգով գործի քննության դեպքում Դատարանն առավել խորությամբ կարող է ուսումնասիրել ցանկացած հարց, սակայն կարծում ենք, որ վերը շարադրված հանգամանքներն շատ ակնհայտ են, իսկ դատարանում էլ հետազոտված նյութերը, կողմերի պարզաբանումները բավարար են այս հարցի քննարկման և օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժատեսակի նշանակման համար։
Միաժամանակ, եթե ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը չկիսի մեր տեսակետը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառման մասով, վերը նշվածի հիման վրա կարծում ենք, որ Դատարանի կողմից նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը հիմնավորված չէ, այն երկար է, 1 տարի ժամկետով փորձաշրջանը լիովին բավարար է սույն դեպքում պատժի նպատակների իրագործման համար։
Բացի այդ, Գևորգ Ավետիսյանը ԱՄՆ քաղաքացի և ԱՄՆ ռեզիդենտ է, գործարար, ով ՀՀ-ում և ԱՄՆ-ում ֆինանսապես ապահովում է համապատասխանաբար իր մորը և կնոջն ու երեխային։ Գևորգ Ավետիսյանի սահմանահատումների արգելքը կարող է խաթարել նրա բիզնես գործունեությունը, էական բացասական ազդեցություն թողնել նրա և ընտանիքի անդամների վրա։ Հաշվի առնելով այս հանգամանքը և կրկին վերը շարադրված փաստարկները՝ պնդում ենք, որ Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված սահմանափակումը (առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը) կիրառելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն։
Այսպիսով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի կողմից մասամբ խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերը թվարկված հոդվածների պահանջները, և մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի նրա նկատմամբ նշանակվել է անհամաչափ պատիժ։ Բացի այդ, կարծում ենք, որ առկա են գործուն զղջալու հիմքերը քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերն ու իրավական հնարավորությունը։ Այլ կերպ ասած, դատարանի կողմից թույլ են տրվել քրեական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա»։
Արդյունքում՝ Բողոքաբերները խնդրել են մասնակիորեն բեկանել վիճարկվող դատավճիռը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գևորգ Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի։ Նախորդ խնդրանքը չբավարարելու դեպքում կրճատել Գևորգ Ավետիսյանի փորձաշրջանի ժամկետը, ինչպես նաև վերացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված սահմանափակումը։
4․ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի ներկայացրած բացատրությունները.
Դատախազ Ռ. Գևորգյանը, ներկայացնելով դատախազ Կարեն Այվազյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների վերաբերյալ իր բացատրությունները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել։ Միաժամանակ առարկեց պաշտպանական կողմի վերաքննիչ բողոքի դեմ։
Պաշտպաններ Ա. Մանուկյանը և Գ․Մաթևոսյանը, ներկայացնելով պաշտպանական կողմի վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ իրենց բացատրությունները, պնդեցին այն և խնդրեց այն բավարարել։ Միաժամանակ առարկեցին դատախազ Կարեն Այվազյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ։ Մեղադրյալ Գ. Ավետիսյանը, ըստ էության, միացավ պաշտպանների դիրքորոշմանը։

5․ Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումներն ու եզրահանգումը․
ՀՀ Սահմանադարության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:

Վերաքննիչ դատարանն ավելորդ չի համարում նաև ընդգծել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ, որոնք թեև կայացվել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավանորմերի կիրառման և մեկնաբանման արդյունքում, սակայն, ըստ էության, պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված և 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի կիրառման շրջանակներում:
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանն անդրադառնալով պատժի նշանակման սկզբունքներին իր մի շարք գործերով կայացված որոշումներում ձևավորել է կայուն նախադեպային իրավունք, համաձայն որի՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու կարգավորումները Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում , և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորվել այն մասին, որ քննարկվող նորմը կարող է կիրառվել հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկի առկայության պարագայում` գործի բացառիկ հանգամանքների և խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքի բացահայտմանն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում։ Օրենքում օգտագործվող «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ նշված հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացող մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դուրս են սովորականի շրջանակներից և այն աստիճան առանձնահատուկ են, որ վերածվում են բացառության։ Մասնավորապես, դրանք կարող են կապված լինել հանցագործության շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի, ինչպես նաև այլ հանգամանքների հետ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։

Պաշտպանական կողմի վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը և անդրադառնալով Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասոի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակից ավելի մեղմ՝ տուգանքի ձևով պատժատեսակ նշանակելու վերաքննիչ բողոքի պահանջին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի վերաբերյալ դատական ակտով հաստատված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը այն աստիճան առանձնահատուկ չեն, որ վերածվեն բացառության և էականորեն նվազեցնեն մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորությունն այն աստիճանի, որ հնարավորություն տան եզրահանգելու, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել վերը նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակից ավելի մեղմ պատժատեսակի նշանակմամբ։

Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատամամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: (…)»։

Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքը, հանցանքը դիտավորությամբ կամ անզգուշությամբ կատարելը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, կատարված հանցագործությունների քանակը, հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները:
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը :
Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Պ]ատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը (…),
-արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը (...)»:
Վերը նշված իրավական կարգավորումների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալի կողմից կատարված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությանը, հանցավոր վարքագծի դրսևորմանն ուղեկցող հանգամանքները, կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքների և դրանց հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, մեղադրյալի կողմից հանցագործության կատարման եղանակը, նպատակն ու շարժառիթը, ինչպես նաև հաշվի առնելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես, խնամքի տակ մեկ անչափահաս երեխայի առկայությունը և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ դրանք էականորեն նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը և հիմք տալիս եզրահանգելու, որ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացմանը և մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու:
Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները համահունչ են նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով արտահայտած այն դիրքորոշումներին, որ «մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար: Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում՝ պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է» : Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գևորգ Ավետիսյանի կողմից իրեն առաջադրված մեղադրանքները ընդունելը, զգալիորեն բարձրացնում են մեղադրյալի ուղղվելու և նոր հանցանք չկատարելու հավանականությունը, ավելին՝ այդ հանգամանքներն էականորեն նվազեցնում են Գևորգ Ավետիսյանի և նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորությունը:
Բացի այդ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի քննարկման ժամանակ, ի թիվս վերոնշյալ հանգամանքների, ըստ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Ալեքսան Սարգսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտած դիրքորոշումների, դատարանները պետք է հաշվի առնեն նաև մեղադրյալի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին որևէ անձ լինելու, ընտանիքում անձի ունեցած դերի, ինչպես նաև դրա հետ կապված այլ հանգամանքներ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մասնավորապես նշել է որ. «(...) ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը անխուսափելիորեն ազդում է նրա ընտանիքի անդամների վրա, և կախված ընտանիքի կյանքում անձի ունեցած դերից, այն կարող է նաև ծանր կացության մեջ դնել վերջիններիս: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ընտանեկան դրությունը՝ որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, անհրաժեշտ է հաշվի առնել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, և այդ կապակցությամբ դատարանը յուրաքանչյուր անգամ պետք է անդրադառնա հետևյալ հարցերին՝
1. արդյոք ամբաստանյալը հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը
2. արդյոք նրա խնամքին են գտնվում անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները:
3.արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը (հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն) հիմնավորող փաստական տվյալներ:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից՝ ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը՝ որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, պետք է առանձին գնահատվեն …»:

Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում այն, որ Գևորգ Ավետիսյանի խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան: Բացի այդ, քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ փաստական տվյալ այն մասին, որ նա ընտանիքում բացասական վարքագիծ է դրսևորում: Հետևաբար, ելնելով նշված հանգամանքներից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը մեղադրյալի կողմից ռեալ կրելը կարող է ծանր կացության մեջ դնել կամ բացասական ազդեցություն ունենալ նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա՝ մասնավորապես անչափահաս երեխայի շահերի տեսանկյունից :
Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ հետևությունը համահունչ է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Սեյրան Աղախանյանի գործով արտահայտած դիրքորոշումներին: Սույն որոշմամբ ևս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը պատժի անհատականացման և արդարացիության հարցերը քննարկել է հանցավորի ընտանեկան դրության, նշանակված պատիժն ընտանիքի վրա ազդեցություն թողնելու տեսանկյունից:

Վերաքննիչ դատարանը թեև իր համաձայնությունն է հայտնում Դատախազի դիրքորոշմանը` մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության վերաբերյալ և փաստում, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունն անդրազգային հիմնախնդիր է, որի կանխարգելումն անհապաղ ու առաջնահերթ ուշադրություն է պահանջում, սակայն, միևնույն ժամանակ անհրաժեշտ է համարում նկատի ունենալ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը սահմանափակված չէ հանցագործության տեսակով, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով։ Ուստի՝ յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու հարցը լուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել կոնկրետ դեպքում պատասխանատվության և պատժի անհատականացման համար հիմք հանդիսացող յուրաքանչյուր փաստական տվյալ՝ արդյունքում հանգելով համապատասխան հետևության նշանակված պատիժը անձի կողմից փաստացի կրելու նպատկահարմարության վերաբերյալ։
Սույն դեպքում Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության կապակցությամբ Առաջին ատյանի կողմից վկայակոչված հանգամանքների համակցությունը, ինչպիսիք են թմրամիջոցի տեսակն ու չափը, մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, բավարար են հանգելու հիմնավոր եզրակացության, որ նրա ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու:
Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգել է իրավաչափ եզրահանգման առ այն, որ Գևորգ Ավետիսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու։

Ինչ վերաբերում է պաշտպանական կողմի այն փաստարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը հիմնավորված չէ և 1 տարի ժամկետով փորձաշրջանը լիովին բավարար է սույն դեպքում պատժի նպատակների իրագործման համար, իսկ Գևորգ Ավետիսյանի սահմանահատումների արգելքը կարող է խաթարել նրա բիզնես գործունեությունը, էական բացասական ազդեցություն թողնել նրա և ընտանիքի անդամների վրա, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2 տարի ժամկետով սահմանված փորձաշրջանը համաչափ է և անհրաժեշտ՝ պատժի նպատակների իրագործման վերաբերյալ համապարփակ եզրահանգման գալու համար, իսկ մեղադրյալի սահմանահատումների վրա դրված արգելքը կապահովվի, որպեսզի մեղադրյալը գտնվի իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ։
Ամփոփելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ չնշանակելու, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, ինչպես նաև, սահմանված փորձաշրջանի և կիրառված սահմանափկումների վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից բավարար չափով հիմնավորված են, հետևաբար՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել վարույթի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու հիմքեր առկա չեն, ուստի՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-371-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կարեն Այվազյանի և մեղադրյալ Գևորգ Ավետիսյանի պաշտպաններ Գառնիկ Մաթևոսյանի և Արթուր Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԱԴՐԻՆԵ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԱԴՐԻՆԵ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ԳՐԻԳՈՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

ԱՆՆԱ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ