Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/3039/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 5.7

Պատասխանող

Մարինե Բալայան Էդիկի
Խաչիկ Հանեյան Սերոբի
Խաչիկ Հանեյան
Մարինե Բալայան
Մարինե Բալայան
Մարինե Բալայան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Նելլի Բաղդասարյան

Քրեական վերաքննիչ

Վազգեն Ռշտունի

Տաթևիկ Գրիգորյան

Արսեն Նիկողոսյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգիրք

Հոդված 342-344

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Նելլի Բաղդասարյան

Քրեական վերաքննիչ

Վազգեն Ռշտունի

Տաթևիկ Գրիգորյան

Արսեն Նիկողոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Մարինե Էդիկի Բալայանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, իր մերձավոր ազգականի' ամուսնու՛ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանին մարմնական վնասվածքներ պատճաոելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22-ին' ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Մելիքյան փողոցի 50-րդ տանը, կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ եղունգներով ճանկռել է Խ.Հանեյանի գլխի, դեմքի, ականջի հատվածները, ինչ պես նաև ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինի գլխի, դեմքի, ականջի, կրծքավանդակի, ոտքնրի հատվածներին որի արդյունքում Խ.Հանեյանին պատճառել է գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի աոաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ.
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2026-01-20 16:30 4 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-09-11 14:40 1 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-09-04 17:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-09-02 14:30 1 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-07-30 12:30 1 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-07-23 12:00 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-24 17:30 1 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-05-26 14:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-10 15:00 1 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-01-30 10:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-11-15 11:00 1 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/3039/01/24




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի,

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի,

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի,
Մեղադրյալներ --------------------,
--------------------,
Պաշտպաններ Գ․ Մայիլյանի,
Դ.Ավանեսյանի,


2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
-------------------- ծնված՝ --------------------, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, աշխատում է --------------------, հաշվառված և բնակվող՝ --------------------հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելք,
-------------------- ծնված՝ --------------------, Սիրիայի Հանրապետության Քեսաբ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, ըստ իր հայտարարության՝ վատառողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ -------------------- հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելք,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
23.01.2023 թվականին ՀՀ քննչական Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթը։
23.01.2023թ. -------------------- ճանաչվել է տուժող:
25.01.2023թ. քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանգրության մեջ կատարվել է փոփոխություն, քրեական վարույթը նախաձեռնվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով:
25.01.2023 թվականին ՀՀ քննչական Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16113023 քրեական վարույթը։
25.01.2023թ. -------------------- ճանաչվել է տուժող:
06.06.2023թ. թիվ 16113023 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին:
03.10.2024 թվականին ՀՀ քննչական Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16817924 քրեական վարույթը։
03.10.2024թ. թիվ 16817924 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին:
19.10.2024 թվականին Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանը որոշում է կայացրել -------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 21.10.2024թ. ներկայացվել է վերջինիս:
19.10.2024 թվականին Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանը որոշում է կայացրել -------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 21.10.2024թ. ներկայացվել է վերջինիս:
21.10.2024թ. -------------------- և -------------------- նկատմամբ թիվ 16111123 քրեական վարույթով որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
29.10.2024 թվականին Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տեղակալ Ա.Մարտոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16111123 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, և դրան շնորհվել է ԵԴ1/3039/01/24 հերթական համարը։
30.10.2024թ. թվականին թիվ ԵԴ1/3039/01/24 քրեական գործը մակագրվել և 31.10.2024թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն. Բաղդասարյանին։
01.11.2024թ. որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում -------------------- նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
05.09.2025թ. կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մեղադրյալ -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա իր մերձավոր ազգականի՝ ամուսնու՝ -------------------- մարմնական վնասվածքներ պատճաոելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22-ին' ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի-------------------- կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ եղունգներով ճանկռել է -------------------- գլխի, դեմքի, ականջի հատվածները, ինչպես նաև ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինի գլխի, դեմքի, ականջի, կրծքավանդակի, ոտքերի հատվածներին որի արդյունքում -------------------- պատճառել է գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի, թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ:

Մեղադրյալ -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա իր մերձավոր ազգականի՝ կնոջ՝ -------------------- մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ուղղակի դիմավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22֊ին' ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի-------------------- կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև ձեռնափայտով բազմաթիվ հավածներ է հասցրել -------------------- դեմքի և ձեռքերի հատվածներն, որի արդյունքում վերջինին պատճառել է ձախ վերհոնքային, աջ այտային, ձախից' ուսահոդի, բազուկի վերին և միջին երրոդականների, աջ նախաբազկի միջին երրորդականի արյունազեղումների ձևով մարմնական վնասվածքներ:
Բացի այդ, -------------------- իր մերձավոր ազգականի՝ կնոջ՝ -------------------- նկատմամբ հոգեբանական ներգործություն գործադրելու դիտավորությամբ, 2023 թվականի մայիսի 2-ին՝ երեկոյան, չպարզված հստակ ժամին, Երևան քաղաքի -------------------- կենցաղային նշանակության դանակը -------------------- ուղղությամբ պահած սպառնացել է սպանել վերջինիս, որպիսի գործողություններով վերջինի մոտ առաջացրել է վախի, տագնապի, սեփական կյանքի նկատմամբ անհանգստության զգացողություններ:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ -------------------- ինչպես նախաքննության, այնպես էլ հիմնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքը եղել է 2023թ. հունվարի 22-ին՝ երեկոյան ժամը 10-ին: Ամուսնացել է -------------------- հետ 1994թ.: Այդ ժամանակվանից ապրում է --------------------: 2019 թվականից՝ տղայի մահվանից հետո, հարաբերությունները լարվել են: Եղել են վիճաբանություններ, ներել է: Անախորժությունները շատացել են: 2020թ. ինքն ու տղան բնակվել են 2-րդ հարկում, --------------------՝ 1-ին հարկում: Իմացել են, որ -------------------- ուզում է երրորդ անգամ ամուսնանալ, ցանկացել է վտարել իրենց տանից: 2023թ. հունվարի 22-ին երեկոյան ժամը 10-ին, -------------------- հայհոյելով մտել է տուն, դուռն ուժգին փակել է, բարձրացել երկրորդ հարկ, ձեռնափայտով հարձակվել է իր վրա, հարվածել, նաև ձեռքերով, ինքն էլ թեթև հրել է նրան, ճանկռել, ձեռքերով հարվածել՝ ինքնապաշտպանվելու նպատակով, սակայն ոտքերով չի հարվածել: Ինքը -------------------- ճանկռել է, հրել՝ պաշտպանվելու նպատակով: -------------------- դիմել է ոստիկանություն, ասել, որ ծեծել է իրեն: Ինքն առաջին անգամ է եղել ոստիկանությունում, բարձր ճնշում է ունեցել, քննիչն ինչ-որ թուղթ է տվել, ինքն էլ ստորագրել է: Հետո պարզվել է, որ գրված է եղել, որ ինքը ոտքերով հարվածել, ծեծել է --------------------, սակայն ինքը ճանկռել է --------------------` ինքնապաշտպանվելու նպատակով: Մյուս դեպքի ժամանակ՝ մայիսին, եկել է խոհանոց, վերցրել է դանակը և ասել, որ կսպանի, հարձակվել է իր վրա, ինքը կանչել է տղային, տղան իջել և կանխել է: Երկրորդ անգամ՝ մայիսին, աշխատանքից եկել է, -------------------- նորից հարձակվել է դանակով իր վրա, ասել, որ կսպանի, ինքն էլ զանգել է տղային, տղան եկել է, զանգել ոստիկանություն, եկել են դանակը բռնագրավել: Հունվարի վիճաբանության պատճառն այն է եղել, որ -------------------- ուզել է վտարել իրենց տանից, այլ կնոջ հետ է շփվել, ցանկացել է ամուսնանալ նրա հետ: -------------------- այլ անձանց հետ վիճելիս չի տեսել: Նա ձմեռային հագուստներով է եղել, նրան չի հարվածել ոտքերով: Գլխի հատվածում ինքն է ճանկռել, ինքնապաշտպանվել է: -------------------- դանակը վերցրել և ասել է, որ կսպանի, բնական է, եղել է վախ, տագնապ: -------------------- իրեն պատմել է, որ նախկին կնոջը դանակով սպառնացել է, որ բաժանվի, դրա համար մտածել է, որ նա ընդունակ է այդպիսի բան կատարել: Մայիսի դեպքի ժամանակ ինքը դիտողություն է արել --------------------՝ գազօջախը միացված լինելու վերաբերյալ, նա էլ դանակը վերցրել է խոհանոցից, պահել իր ուղղությամբ, ասել, որ կսպանի: Ինքն էլ զանգել է որդուն:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Մեղադրյալ -------------------- նախաքննության ընթացքում ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ դիրքորոշում չի հայտնել: Հիմնական դատալսումների ընթացքում ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տղան զոհվել է, դրանից հետո ատելություն է մտել իր և կնոջ մեջ, բաժանվել են: -------------------- իր երկրորդ կինն է: Ինքը չի հարվածել -------------------- , ոտքերը հաշմանդամ են, չէր կարող հարվածել: Հունվարի 22-ին ոտքը վիրահատել է, հիվանդանոցից գնացել է տուն, ասել են, որ սիրուհիների մոտ է պառկած եղել, սակայն տասնհինգ օր հիվանդանոցում է եղել, մի ամիս էլ խնամքի կենտրոնում, խնամող չի ունեցել: -------------------- ասել է, թե իբր ինքն ուզում է երրորդ անգամ ամուսնանալ: Նրանք ուզում են տունն իրենցով անել, սակայն ինքը ունի զավակներ և տունը բաժանելու է բոլորին հավասար: Ինքն ասել է --------------------, որ ստում է, ինքը հիվանդանոցում է եղել, խնամքի կենտրոնում: Վիճաբանություն է եղել, քաշքշել են իրար, --------------------բրդել է իրեն, ընկել է գետնին, --------------------ոտքերով հարվածել է կողքի հատվածին, գլուխը, դեմքը արյունոտված են եղել: Հետո ասել են, որ գլխին սարքելու են: Մոտ 15 օր հետո քննիչի հետ եկել են: Վերջին ժամանակներում շատ հաճախ են եղել վեճերը: Ինքը չի հարվածել -------------------- դեմքին, նրա քիթը վիրահատած է եղել: Փոխադարձ հարվածներ եղել են: Դանակը հեքիաթի մի մասն է: Դանակն իրեն ծանոթ է, սակայն չի սպառնացել դրանով երբևիցե: Ինքը երկրորդ հարկ չի կարողանում բարձրանալ: Սերոբը պետք է ամաչի, քանի որ ասում է, դանակ է իր ձեռքից վերցրել, սակայն նա անգամ այդ դեպքի ժամանակ տանը չի եղել, ներկա եղել է իր և -------------------- վեճերին, բայց կռիվներին, դանակ, չգիտեմ ինչ չի եղել: Գազօջախը միացված թողնելու հետ կապված -------------------- դիտողություն արել է իրեն, սակայն վեճ չի եղել: Որդին կրկնում է մոր ասածները:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա -------------------- հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ համատեղ բնակվում են նույն հասցեում: Մեղադրյալները ծնողներն են: Մոտ 2-3 տարի է լարված իրավիճակ է: Հոր հետ չի շփվում, ծնողական հարաբերություներ չի ունեցել փոքրուց: Դաստիարակել է մայրը: Վերջին տարիներին հաճախ հայհոյում է, վիճաբանում է մոր հետ, դանակով հարձակվում մոր վրա: Խ.Հանեյանը որևէ առիթ է գտնում, սկսում է հայհոյել, շարունակում է ծեծելով, ձեռք բարձրացնելով: 2023թ. մայիսի 2-ին տանն է եղել, մայրը բարձր գոռացել է իր անունը, ինքն իջել է ներքև: -------------------- ունի մոխրագույն կոթով դանակ, որով հարձակվում է մոր վրա, ինքը կանխել է դանակահարությունը: Երկրորդ դեպքի հետ կապված մայրը լացակումած զանգել է, կանչել տուն: Տեսել է մորը՝ մազերը խառնված վիճակում, դեմքի հատվածներում՝ կարմրուկներ: Ինքը զանգել է ոստիկանություն: Խ.Հանեյանի վրա էական վնասվածք չի տեսել, նրա վրա չի նայել: Երբ ոստիկանները եկել են, հայրը հանգիստ զրուցել է նրանց հետ: Նա միշտ իր կողքին մոխրագույն դանակ է պահում, զուտ տեսադաշտում, սեղանի վրա, միշտ դրված է լինում: Մյուս դեպքը եղել է մայիսին: Ոստիկանություն զանգահարել է 2-րդ դեպքի ժամանակ, երբ մայրը զանգահարել է իրեն և տուն է կանչել: Մայրն իրեն որևէ բան չի ասել իր կողմից --------------------հարվածելու մասին: Իրենց կենցաղը լիովին առանձնացված է, ինքն ու մայրը բնակվում են երկրորդ հարկում, --------------------՝ առաջին, մայրը լինում է 1-ին հարկում միայն խոհանոցում գտնվելու ժամանակ: Դեպքերը շատ են լինում, հնարավոր է ինչ-որ օր խառնի: 1-ին դեպքի ժամանակ տանն է եղել, սկզբում նշել է, որ տանը չի եղել, անհարմար է զգացել, հետո շտկել է, քանի որ տանն է եղել: 1-ին դեպքի ժամանակ մոր վիճակը շատ վատ է եղել, կարմրած, ճնշումը բարձր է եղել, ոստիկանության աշխատակիցը հարցրել է՝ խմած է: Ոստիկանն ինչ-որ թուղթ է տվել, մայրն էլ ստորագրել է առանց կարդալու, որտեղ գրված է, թե իբր մայրը ծեծել է -------------------: Ծնողների վատ հարաբերությունների դրդապատճառն իր կարծիքով մոր որդու մահն է եղել: Նվազագույն շփում եղել է, սակայն հարաբերությունները լարվել են, երբ ոստիկանները եկել են իրենց տուն՝ տանից վտարելու: Նախկինում նույնպես եղել են դեպքեր, որ -------------------- ձեռնափայտով հարվածել է մորը, տեսել է, որ մայրն ունեցել է վնասվածքներ:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հրապարակված նախաքննական ցուցմունքներով վկա -------------------- հայտնել է, որ -------------------- հանդիսանում է իր հայրը: 2023 թվականի հունվարի 22-ին երեկոյան իրենց տանը հերթական կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանություն է եղել, որի ժամանակ մայրն ու հայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար: Հայտնել է, որ սա առաջինն դեպքը չէ, քանի որ հայրն ամեն մանրուքից վիճաբանություն է ստեղծում և կռիվ հրահրում: Վերոնշված դեպքի օրն ինքն անձամբ տանը չի եղել, իրեն մայրն է լացակումած զանգահարել, ինքը տուն է եկել և տեսել, որ մոր հագուսները պատռված են, իսկ դեմքի հատվածին առկա են բացվածքներ՝ այտուցներ: Նշել է, որ հոր հետ ոչ մի շփում ինքը չունի, քանի որ իրեն հայր չի համարում, թեև ապրում են իր հետ մի հարկի տակ: Ավելացրել է նաև, որ այս դեպքն առաջին անգամը չէ, անցյալ տարի եղել է դեպք, որ հոր հարվածներից մայրը քթի կոտրվածք է ստացել: Նշել է, որ իրենց տանը վիճաբանությունը միշտ հայրն է հրահրում, իրեն վիրավորում և մորը հարվածներ հասցնում: Իսկ ինչ վերաբերում է 2023 թվականի մայիսի 02-ի դեպքին, ինքը եղել է տանը՝ երկրորդ հարկում, լսել է ձայներ, իջել և տեսել է, որ հայրը՝ --------------------, մոր ուղղությամբ պահել է խոհանոցային դանակ և սպառնացել, որ կսպանի, իսկ ինչ վերաբերում է 2022 թվականի ապրիլի 19-ի դեպքին, ինքն այդ օրը եղել է տանը, բուն դեպքին ներկա չի եղել, սակայն լսել է ձայներ և մի քանի րոպե հետո մոտեցել և տեսել է հոր ձեռքին արծաթագույն դանակ: 2023 թվականի մայիսի 02-ին ինքը միջամտել է և կանխել հոր հարձակումը, վերջինիս ձեռքից վերցրել է դանակը, իսկ 19.04.2022 թվականին բուն դեպքին ականատես չի եղել, միջամտել է ավարտից հետո, և այդ օրը հոր ձեռքին տեսել է արծաթույն դանակը: Նշել է նաև, որ հայրը միշտ պլանավորում է վիճաբանություն այն ժամանակ, երբ ինքը տանը չի լինում և օգտվելով իր տանը չլինելու հանգամանքից վիճաբանում է մոր հետ, սակայն այս դեպքերի օրերին՝ վերջինս չի իմացել, որ ինքը եղել է տանը:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում տված և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների շուրջ պատասխանելով առաջադրված հարցերին՝ վկա -------------------- հայտնել է, որ -------------------- դեմքին վնասվածք չի տեսել, մարմնին էլ չի նայել: Փոխադարձ հարված չի տեսել, չի կարող ասել, թե ինչու է այդպես գրվել: Հնարավոր է, մայրը պաշտպանվելու համար հրել է, այդ պատճառով է ինքն այդպես նշել-------------------- դեմքին վնասվածք չի տեսել: Ինքը փոխադարձ հարվածներ չի տեսել, մոր հագուստը պատռված է եղել: Միգուցե մայրը պայմանականորեն հրել է, բայց հոր վրա վնասվածքներ չի տեսել: Առաջին անգամ, երբ դանակահարությունը կանխել է, տեսել է մոր վիճակը, նրա ֆիզիկական տեսքը, իսկ -------------------- եղել է նորմալ վիճակում, հպվել կամ հրելը եղել է, սակայն -------------------- ֆիզիկական լուրջ վնաս չի կրել: Լսել է, որ -------------------- , դանակով հարձակվելիս ասել է՝ կսպանի: Եթե ինքը տանը չլիներ, հնարավոր է, որ սպաներ: Դանակով հարձակում եղել է երկու անգամ: Հնարավոր է ժամանակագրական առումով հատվածը շփոթում է հիմա: Ենթադրում է, որ մայիսին էլ կարող է ասած լինի, դանակով սպառնալիքներ տված լինի: Առաջին անգամ, երբ գնացել են ոստիկանություն, այդ ժամանակ ոստիկանություն զանգահարել է --------------------, մայրը եղել է շոկի մեջ, այդ ժամանակ դանակի մասին չի խոսել, ոստիկանը կոպիտ է եղել, ինչ-որ թուղթ է տվել այն մասին, որ մայրը վնասվածքներ է հասցրել հորը, մայրը ստորագրել է, այդ ժամանակ ինքը դանակի հետ կապված ցուցմունք չի տվել: Առաջին անգամ է ներկա եղել, տանն է եղել, երկրորդ անգամ ներկա չի եղել, զանգել է մայրը և կանչել, եկել է և տեսել, որ դանակը գետնին է ընկած: Մայրը զանգել ասել է, որ դանակով փորձել է վրա տալ, երկրորդ անգամ ինքն անձամբ չի տեսել հարձակում: Հունվար ամսին եղել է տանը, իսկ երկրորդ անգամ զանգել կանչել է մայրը, հնարավոր չէ, բացառվում է, որ խառնի ժամանակահատվածը:
/վ.թ. 57-59, 84-85, դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
-------------------- կողմից 22.01.2023թ. տրված հաղորդումը, համաձայն որի՝ 22.01.2023թ.՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում տանը կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ իր կինը՝ --------------------, հայհոյանքներով հարձակվել է իր վրա, հրել վայր գցել գետնին, ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցրել իր գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին:
/վ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն/

Փորձագետի՝ թիվ 0076 եզրակացությունը, համաձայն որի-------------------- ստացած մարմնական վնասվածքները՝ գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
/վ.թ. 71-72, դատական նիստի արձանագրություն/

-------------------- մասնակցությամբ 2024 թվականի հուլիսի 16-ին --------------------կատարված դեպքի վայրի զննության աևձանագրությունը, համաձայն որի՝ --------------------մատնացույց է արել այն հատվածները, որտեղ -------------------- հետ ունեցել են վիճաբանություններ և դեպքի վայրի զննությամբ վերցվել է 2023 թվականի մայիսի 02-ին -------------------- կողմից իր ուղղությամբ պահած դանակը, որով վերջինս սպառնացել է, որ կսպանի:
/վ.թ. 112-115, դատական նիստի արձանագրություն/

Փորձագետի թիվ 0084 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ --------------------ստացած մարմնական վնասվածքները ձախ վերհոնքային, աջ այտային, ձախից՝ ուսահոդի, բազուկի վերին և միջին երրորդականների, աջ նախաբազկի միջին երրորդականի արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են՝ բութ կոշտ առարկայի և/կամ գործիքի՝ մարմնի վերը նշված շրջաններում առնվազն մեկ ներգործության արդյունքում, հնարավոր է որոշմամբ և փորձաքննվողի կողմից' նշված ժամկետում, հանգամանքներում, որոնք էլ ինչպես միասին, /այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում հետագայում ի հայտ գան նոր տվյալներ հնարավոր է փոփոխություններ «Հետևություններ» բաժնում:
/վ.թ. 69-70, դատական նիստի արձանագրություն/

Զննման մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել 2024 թվականի հուլիսի 16-ին Երևան քաղաքի -------------------- դեպքի վայրի զննության ժամանակ -------------------- կողմից ներկայացված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր 30 սմ երկարության, 11 սմ բռնակով և 18 սմ շեղբի երկարությամբ 2.5 սմ լայնությամբ դանակը, որը 2023 թվականի մայիսի 02-ին -------------------- տանը կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանության ժամանակ -------------------- պահել է -------------------- ուղղությամբ և սպառնացել, որ կսպանի:
/վ.թ. 157, դատական նիստի արձանագրություն/

Իրեղեն ապացույց ճանաչված, 2024 թվականի հուլիսի 16-ին Երևան քաղաքի -------------------- դեպքի վայրի զննության ժամանակ -------------------- կողմից ներկայացված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր 30 սմ երկարությամբ, 11 սմ բռնակով և 18 սմ շեղբի երկարությամբ 2.5 սմ լայնությամբ դանակը:
/վ.թ. 158-160, դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և եզրահանգումըդրանց իրավական հիմնավորումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությանը՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ՝ «(...) «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
(…) «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
(...)
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհաությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա)
(...)
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (...): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է.
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…):
Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
(…)
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (…)» (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն գործի փաստական հանգամանքների նկատմամբ, հետազոտելով վերը նշված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, թույլատրելի են, վերաբերելի և իրենց համակցությամբ բավարար գործի լուծման համար:
Գնահատելով մեղադրյալ -------------------- տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն այն արժանահավատ չի համարում՝ այն մասով, որ մեղադրյալ -------------------- մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր գործողություններով ցանկացել է ինքնապաշտպանվել: Դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքը չի համապատասխանում իրականությանը և հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված թիվ 0076 փորձաքննության եզրակացությամբ: Հաշվի առնելով քննարկվող մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթն ու տեղակայումը, դատարանը գտնում է, որ դրանք ողջամտորեն չէին կարող պատճառված լինել -------------------- կողմից ինքնապաշտպանության ընթացքում: Դատարանը հարկ է համարում նաև նշել, որ նախաքննության ընթացքում -------------------- հայտնել է, որ -------------------- համարժեք պատասխան է տվել նրա կատարած արարքների դիմաց: Դատարանը փաստում է նաև, որ մեղադրյալ -------------------- դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով հայտնել է, որ քննիչն իրեն ստորագրել է տվել այնպիսի փաստաթուղթ, որտեղ գրված է, որ ինքը ծեծել է Խ.Հանեյանին, սակայն գործի նյութերում այդպիսի փաստաթուղթ առկա չէ:
Գնահատելով մեղադրյալ -------------------- տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն այն արժանահավատ չի համարում՝ այն մասով, որ մեղադրյալ -------------------- հայտնել է, որ դանակով չի սպառնացել --------------------: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս -------------------- հայտնել է, որ Սերոբը չի ամաչում, ասում է, որ դանակ է իր ձեռքից վերցրել, սակայն նա անգամ այդ դեպքի ժամանակ տանը չի եղել, ներկա եղել է իր և -------------------- վեճերին, բայց կռիվներին, դանակ, չգիտեմ ինչ ներկա չի եղել: Դատարանը գտնում է, որ նշվածը վկայում է այն մասին, որ այդ դեպք ասելով՝ -------------------- նկատի է ունեցել հենց դանակի գործադրման դրվագը: Հատկանշական է նաև -------------------- հետագա բացատրությունը՝ իրենց վերճերին -------------------- ներկայության վերաբերյալ, համաձայն որի՝ -------------------- ներկա եղել է իր և --------------------վեճերին, բայց կռիվներին, դանակ, չգիտեմ ինչ ներկա չի եղել: Դատարանը գտնում է, որ -------------------- ցուցմունքը՝ դանակով չսպառնալու վերաբերյալ, չի համապատասխանում իրականությանը, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում և հերքվում դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով:
Գնահատելով վկա -------------------- նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանը փաստում է, որ, ըստ էության, դրանք բովանդակային առումով համընկնում են, հակասություն առկա է դեպքերի ժամանակագրության հետ կապված, սակայն նշվածի վերաբերյալ վկան հայտնեց, որ հնարավոր է ներկայումս շփոթի դեպքերի օրերը: Դատարանն արժանահավատ չի համարում վկայի՝ դատարանում տված ցուցմունքն այն մասով, որ մայրն իրեն չի ասել, որ փոխադարձ հարվածներ են հասցրել, կամ չի տեսել, որ -------------------- փոխադարձ հարվածներ հասցնեն միմյանց: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը փաստում է, որ նախաքննության ընթացքում վկան հստակ նշել է, որ 2023թ. հունվարի 22-ին իրենց տանը եղել է վիճաբանություն, որի ժամանակ հայրը և մայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար, իսկ դատաքննության ընթացքում նշված հակասության վերաբերյալ վկան որևէ ողջամիտ պատճառաբանություն չներկայացրեց:
Այսպիսով, գործում առկա բավարար ապացույցների համակցության հիման վրա, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը գտնում է, որ -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքներն ամբողջությամբ հիմնավորվել են հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով:
Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ -------------------- կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
Դատարանն ապացուցված է համարում նաև մեղադրյալ -------------------- կողմից իրեն մեղսագրվող արարքների կատարումը, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներին, տվյալ արարքները կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել:
Մեղադրյալ -------------------- պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել, մարտական գործողությունների մասնակից է, ֆիզիկապես վատառողջ է /ախտորոշվել է աջակողմյան կոքսարթրոզ տարած ասեպտիկ նեկրոզից հետո: Վիճակ ձախ կոնքազդրային հոդի տոտալ էնդոպրոտեզավորում հետո/:
Որպես մեղադրյալ -------------------- պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու և պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
Մեղադրյալ -------------------- պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի համաձայն՝
«1. Հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելը, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները`
(...)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(...)
6) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
(...)
պատժվում է հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի համաձայն՝
« 1. Սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու, խոշտանգման, սեռական ազատության կամ անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցանք կատարելու, առևանգելու, ազատությունից ապօրինի զրկելու կամ խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիքը, եթե այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ է եղել, ինչպես նաև սոցիալական մեկուսացումը կամ պարբերաբար պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(...)
4) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
(...)
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով -------------------- կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն կատարելու հանգամանքները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների հետ, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետվ նախատեսված արարք կատարելու համար պետք է նշանակել պատիժ ազատության սահմանափակման ձևով՝ մեկ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար: Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալ -------------------- պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով -------------------- նկատմամբ նշանակվող պատժին ,պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ -------------------- կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի համար՝ ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը :
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով -------------------- նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ 19.10.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր՝ 30սմ երկարությամբ, 11սմ բռնակով և 18սմ շեղբի երկարությամբ, 2,5սմ լայնությամբ դանակը պետք է ոչնչացնել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ -------------------- նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ -------------------- և -------------------- համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 6000 (վեց հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 270-րդ, 346-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

-------------------- մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մեղադրյալ -------------------- մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը :
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով -------------------- նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մեղադրյալներ -------------------- և -------------------- համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 6000 (վեց հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
19.10.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր՝ 30սմ երկարությամբ, 11սմ բռնակով և 18սմ շեղբի երկարությամբ, 2,5սմ լայնությամբ դանակը ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
ԵԴ1/3039/01/24


՛

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր
դատավորներ

դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
մեղադրյալ

Վ.Ռշտունի
Մ․Պապոյան
Ա․Նիկողոսյան
Ա.Հակոբյան
Ա․Մարտոյան
Դ․Ավանեսյան
Մ․Բալայան



<<20>> հունվարի 2026թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Մարինե Էդիկի Բալայանի (ծնված՝ 1963 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում՝ չդատապարտված, աշխատում է Սեբաստիա առողջության կենտրոնում՝ որպես օպերատոր, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ռ․Մելիքյան 50-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճռի դեմ պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանի վերաքննիչ բողոքը՝


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Խաչիկ Հանեյանը ճանաչվել է տուժող։
2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն է կատարվել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով է նախաձեռնվել քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16113023 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Մարինե Բալայանը ճանաչվել է տուժող։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 16113023 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 4-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16817924 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 16817924 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի որոշմամբ Մարինե էդիկի Բալայանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա իր մերձավոր ազգականի` ամուսնու` Խաչիկ Սերոբի Հանեյանին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Մելիքյան փողոցի 50-րդ տանը, կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ եղունգներով՝ ճանկռել է Խ.Հանեյանի գլխի, դեմքի, ականջի հատվածները, ինչպես նաև ձեռքերով և ոտքերով՝ բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինի գլխի, դեմքի, ականջի, կրծքավանդակի, ոտքերի հատվածներին՝ որի արդյունքում Խ.Հանեյանին պատճառել է գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ:
2024 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի որոշմամբ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Մարինե Բալայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Խաչիկ Հանեյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թիվ 16111123 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճռով Մարինե Էդիկի Բալայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Մեղադրյալ Մարինե Էդիկի Բալայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Մեղադրյալ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում՝ 6 ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում 1 տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Մեղադրյալ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշվել է մեղադրյալներ Մարինե Էդիկի Բալայանից և Խաչիկ Սերոբի Հանեյանից համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 6000 (վեց հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս, իրեղեն ապացույց ճանաչված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր՝ 30սմ երկարությամբ, 11սմ բռնակով և 18սմ շեղբի երկարությամբ, 2,5սմ լայնությամբ դանակը ոչնչացնել:
2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ին վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Մարինե Բալայանի պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ին), որով խնդրել է բեկանել դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճիռը և մեղադրյալ Մարինե Էդիկի Բալայանին արդարացնել առաջադրված մեղադրանքում կամ քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության։
Թիվ ԵԴ1/3039/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 8-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ին):
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանը բողոքում նշել է, որ Մարինե Բալայանը, թե նախաքննության և, թե դատաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և մշտապես պնդել է, որ իր գործողությունները գտնվել են անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում՝ միաժամանակ ընդունելով վերագրվող դեպքի ժամանակ ինքնապաշտպանական գործողություններ կատարելու հետևանքով Խաչիկ Հանեյանին մարմնական վնասված հասցված լինելու հանգամանքը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությունից ակնհայտորեն հետևում է, որ Մարինե Բալայանը և Խաչիկ Հանեյանը տևական ժամանակ գտնվել են անբարյացակամ հարաբերությունների մեջ ու հենց վերջինի նախահարձակ գործողության հետևանքով է տեղի ունեցել մեղադրանքում նկարագրված միջադեպը, ուստի Խ.Հանեյանի ցուցմունքները որպես շահագրգիռ ու կողմնակալ անձի ցուցմունք չի կարող բավարար չափով արժանահավատ համարվել ու դրվել Մարինե Բալայանի դատապարտման հիմքում։
Հատկանշական է, որ գործով անցնող երկու մեղադրյալներն էլ իրենց ցուցմունքով 2023 թվականի հունվարի 22-ի դեպքի ժամանակ վկա Սերոբ Հանեյանի տանը գտնվելու մասին որևէ տվյալ չեն հայտնել, այլ հակառակը Մարինե Բալայանը հայտնել է, որ 2023 թվականի հունվարի 22-ին երեկոյան ժամը 10-ին Խաչիկ Հանեյանը հայհոյելով մտել է տուն, դուռն ուժգին փակել, բարձրացել երկրորդ հարկ և ձեռնափայտով հարձակվել է իր վրա, հարվածել, նաև ձեռքերով։
Բացի այդ, վկա Սերոբ Հանեյանը դատարանում տված ցուցմունքում հայտնել է, որ իր ծնողների միջև վիճաբանություններ հաճախակի են տեղի ունեցել և այդ վիճաբանությունների ժամանակահատվածների վերաբերյալ տվել է գործի հանգամանքներից էականորեն տարբերվող տվյալներ, հետևապես վկա Սերոբ Հանեյանի ցուցմունքներում տեղ գտած տվյալները չեն կարող Մարինե Բալայանի մեղավորության հաստատման հիմքում դրվել։
Վկա Սերոբ Հանեյանը մի քանի անգամ շեշտել է, որ իր ծնողների միջև վեճեր շատ են եղել ու հնարավոր է ժամանակագրական առումով որոշ հանգամանքներ շփոթի, իսկ հիշյալ դեպքի հետ կապված կոնկրետ հայտնել է, որ մայրը լացակումած զանգել ու կանչել է տուն և վերադառնալով տուն տեսել է մորը մազերը խառնված վիճակում, իսկ դեմքի հատվածում կարմրուկներ, բացի այդ՝ վկայի դեպքի ժամանակ տանը չլինելու հանգամանքը հաստատվել է մեղադրյալներ Խաչիկ Հանեյանի Մարինե Բալայանի կողմից, հետևաբար դատարանի վերը նշված պատճառաբանությունը՝ վկա Սերոբ Հանեյանի դատարանում տված ցուցմունքի համապատասխան մասը ոչ արժանահավատ լինելու մասին հիմնավոր չէ, ուստի նրա նախաքննության ժամանակ տված ցուցմունքը չի կարող օգտագործվել որպես Մարինե Բալայանի մեղքը հաստատող ապացույց։
Տվյալ օրը Մարինե Բալայանը գտնվել է տանը իր առօրյա հոգսերով ու այն որ տևական բացակայությունից հետո է Խաչիկ Հանեյանը վերադարձել տուն և վիրավորված լինելով իր հանդեպ դրսևորված անտարբեր վերաբերմունքից, բարձրացել է առանձնատան երկրորդ հարկ, որտեղ ըստ էության բարձրանալու իրավունք չուներ, հայհոյանքների ուղեկցությամբ ձեռնափայտով հարձակվել է Մարինե Բալայանի վրա ու հարվածներ հասցրել վերջինին։ Հենց ձեռնափայտով հարված հասցված լինելու հանգամանքը հաստատվել է դատաբժշկական փորձաքննության 0084 եզրակացությամբ։ Այսինքն՝ այստեղ շատ տրամաբանական հարց է առաջանում միայնակ տանը գտնվող կինն իր վրա ձեռնափայտով հարձակված անձի նկատմամբ պաշտպանվելուց բացի այլ գործողություն կարող էր կատարել, թե ոչ, ու պատասխանը միանշանակ է, որ ոչ, քանի որ նա միայն հրել և ճանկռել է իր վրա հարձակվող հանձին, այդ կերպ պաշտպանելով իր կյանքն ու առողջությունը, որպեսզի հանգամանքը հանդիսանում է անձի հիմնարար իրավունք։
Հատկանշական է, որ նշված դեպքը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Ռ.Մելիքյան 50 հասցեի առանձնատան երկրորդ հարկում, որտեղ ըստ նրանց միջև ձևավորված ոչ սովորական հարաբերությունների Խաչիկ Հանեյանը իրավունք չուներ բարձրանար, բացի այդ՝ նրանց միջև երկար տարիներ արդեն իսկ առկա էին անբարյացակամ հարաբերություններ։
Ձեռնափայտով հարձակման ենթարկված լինելու պայմաններում, Մարինե Բալայանն այլ ելք չի ունեցել քան հրելու և ճանկռելու եղանակով պաշտպանվել, որպեսզի հանգամանքը քրեական օրենսդրության տեսանկյունից ոչ միայն արգելված չէ, այլ համարվում է անձի հիմնարար իրավունք։
Նշված իրավակարգավորման վերլուծությունից բխում է, որ անհրաժեշտ պաշտպանությունը, որպես արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանք, կարող է դրսևորվել այն իրավիճակներում, երբ հանրորեն վտանգավոր ոտնձգությունից` ոտնձգողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանվում են անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը:
Սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների համաձայն՝ մեղադրյալ Խաչիկ Հանեյանը երկարատև բացակայությունից հետո վերադառնալով Երևան քաղաքի Մելիքյան 50 հասցեում գտնվող առանձնատուն՝ վիրավորված լինելով իր նկատմամբ դրսևորված անտարբեր վերաբերմունքից, բարձրանալով երկրորդ հարկ և սիրուհի ունենալու մեջ մեղադրվելուց հետո իր մոտ առկա ձեռնափայտով հայհոյանքներ տալով հարձակվել է Մարինե Բալայանի վրա ու սկսել հարվածներ հասցնել, այսինքն՝ այդ հանգամանքներն ինքնին վկայում է այն մասին, որ Խ.Հանեյանը տվյալ գործողությամբ Մարինե Բալայանի կյանքի և առողջության համար իրական վտանգ է առաջացրել և նման պայմաններում նրա կողմից Խաչիկ Հանեյանին հրելու և ճանկռելու միջոցով պատճառված վնասները, պետք է դիտարկել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում պատճառված վնաս, քանի որ Խ.Հանեյանի կողմից ձեռնափայտով տանը միայնակ գտնվող կնոջ վրա հարձակվելը և մարմնական վնասվածքներ հասցնելն իրենից ներկայացրել է հանրային մեծ վտանգավորություն, այն իրական էր ու դրանով վտանգ էր սպառնում Մ.Բալայանի, ինչպես կյանքին, այնպես էլ առողջությանը, իսկ նրա կողմից վնասը հասցվել է՝ միայն իր վրա հարձակվողի (ոտնձգողի) առողջությանը և այն համարժեք էր ոտնձգության բնույթին, այսինքն՝ Մ.Բալայանի գործողությունները եղել են անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում, հետևաբար առկա պայմաններում դատարանը պարտավոր էր Մարինե Բալայանի մասով կայացներ արդարացման վերդիկտ:
Խաչիկ Հանեյանի նկատմամբ նշանակվել է մեղմ պատիժ, որը չի բխում նրա կողմից դրսևորված ոտնձգության բնույթից և վտանգավորության աստիճանից։ Դատարանը սխալ է լուծել և բաշխել վարութային ծախսերի հարցը՝ որոշելով առկա ծախսերը մեղադրյալներից գանձել համապարտության կարգով, այն էլ այն պայմաններում, երբ մեղադրյալներն ունեն անբարյացակամ, նույնիսկ թշնամական հարաբերություններ և գտնվում են հակադիր դիրքերում, որի հետևանքով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները, ըստ որի՝ նույն վարույթի շրջանակներում մի քանի անձանց դատապարտվելու դեպքում վարութային ծախսերը նրանց միջև բաշխվում են դատարանի որոշած չափաբաժիններով՝ հաշվի առնելով նրանցից յուրաքանչյուրի մեղավորության բնույթն ու աստիճանը և գույքային դրությունը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճիռը և մեղադրյալ Մարինե Բալայանին արդարացնել առաջադրված մեղադրանքում կամ քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Դ․Ավանեսյանը ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
Մեղադրյալ Մարինե Բալայանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Դատախազ Ա․Մարտոյանը չէր ներկայացել դատական նիստին, սական Վերաքննիչ դատարան ուղարկված գրությամբ խնդրել էր բողոքի քննությունն իրականացնել իր բացակայությամբ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը, գտնում է, որ այն պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ նշել է, որ ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման այնպիսի շրջանակների որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Հետևաբար` ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշներն են՝ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, անմեղության կանխավարկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ նշել է նաև, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Տվյալ դեպքում դատարանը, գնահատելով մեղադրյալ Մարինե Բալայանի տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դրանք արժանահավատ չի համարել՝ այն մասով, որ մեղադրյալ Մարինե Բալայանը մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր գործողություններով ցանկացել է ինքնապաշտպանվել: Դատարանը գտել է, որ նշված հանգամանքը չի համապատասխանում իրականությանը և հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված թիվ 0076 փորձաքննության եզրակացությամբ: Հաշվի առնելով քննարկվող մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթն ու տեղակայումը, դատարանը գտել է, որ դրանք ողջամտորեն չէին կարող պատճառված լինել Մարինե Բալայանի կողմից ինքնապաշտպանության ընթացքում:
Դատարանը նշել է, որ նախաքննության ընթացքում Մարինե Բալայանը հայտնել է, որ Խաչիկ Հանեյանին համարժեք պատասխան է տվել նրա կատարած արարքների դիմաց: Դատարանը փաստել է նաև, որ մեղադրյալ Մարինե Բալայանը դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով հայտնել է, որ քննիչն իրեն ստորագրել է տվել այնպիսի փաստաթուղթ, որտեղ գրված է, որ ինքը ծեծել է Խաչիկ Հանեյանին, սակայն գործի նյութերում այդպիսի փաստաթուղթ առկա չէ:
Գնահատելով մեղադրյալ Խաչիկ Հանեյանի տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն այն արժանահավատ չի համարել՝ այն մասով, որ մեղադրյալ Խաչիկ Հանեյանը հայտնել է, որ դանակով չի սպառնացել Մ.Բալայանին: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առել նաև այն հանգամանքը, որ դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս Խաչիկ Հանեյանը հայտնել է, որ Սերոբը չի ամաչում, ասում է, որ դանակ է իր ձեռքից վերցրել, սակայն նա անգամ այդ դեպքի ժամանակ տանը չի եղել, ներկա եղել է իր և Մարինեի վեճերին, բայց կռիվներին: Նշվածը վկայում է այն մասին, որ այդ դեպք ասելով՝ Խաչիկ Հանեյանը նկատի է ունեցել հենց դանակի գործադրման դրվագը: Հատկանշական է նաև Խաչիկ Հանեյանի հետագա բացատրությունը՝ իրենց վեճերին Ս.Հանեյանի ներկայության վերաբերյալ, համաձայն որի՝ Սերոբը ներկա եղել է իր և Մարինեի վեճերին, բայց կռիվներին <<դանակ, չգիտեմ ինչ>> ներկա չի եղել: Դատարանը գտել է, որ Խաչիկ Հանեյանի ցուցմունքը՝ դանակով չսպառնալու վերաբերյալ, չի համապատասխանում իրականությանը, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում և հերքվում դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով:
Գնահատելով վկա Սերոբ Հանեյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանը փաստել է, որ, ըստ էության, դրանք բովանդակային առումով համընկնում են, հակասություն առկա է դեպքերի ժամանակագրության հետ կապված, սակայն նշվածի վերաբերյալ վկան հայտնել է, որ հնարավոր է ներկայում շփոթի դեպքերի օրերը: Դատարանն արժանահավատ չի համարել վկայի դատարանում տված ցուցմունքն այն մասով, որ մայրն իրեն չի ասել, որ փոխադարձ հարվածներ են հասցրել, կամ չի տեսել, որ Մ.Բալայանը և Խ.Հանեյանը փոխադարձ հարվածներ հասցնեն միմյանց: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը նշել է, որ նախաքննության ընթացքում վկան հստակ նշել է, որ 2023 թվականի հունվարի 22-ին իրենց տանը եղել է վիճաբանություն, որի ժամանակ հայրը և մայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար, իսկ դատաքննության ընթացքում նշված հակասության վերաբերյալ վկան որևէ ողջամիտ պատճառաբանություն չի ներկայացրել:
Այսպիսով՝ Մարինե Բալայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքներն ամբողջությամբ հիմնավորվել են հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մարինե Բալայանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքում հիմնավորվում և այդ մասով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկները հերքվում են գործում առկա ապացույցների բավարար համակցությամբ։
Մասնավորապես՝ ըստ թիվ 0076 եզրակացության՝ Խ.Հանեյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: Այսինքն՝ փորձաքննության եզրակացությամբ հաստատվում է այն հանգամանքը, որ Խաչիկ Հանեյանին հասված վնասվածքները կարող են պատճառված լինել իր կողմից նկարագրված հանգամանքներում, մասնավորապես՝ Մարինե Բալայանը բրդել է իրեն, ընկել է գետնին, ոտքերով հարվածել է կողքի հատվածին, գլուխը, դեմքն արյունոտված են եղել:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արժանահավատ է համարում վկա Սերոբ Հանեյանի նախաքննական ցուցմունքն առ այն, որ երեկոյան իրենց տանը հերթական կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանություն է եղել, որի ժամանակ մայրն ու հայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար։ Նման եզրահանգման գալիս էական է նաև այն, որ նախաքննության ընթացքում Մարինե Բալայանը հայտնել է, որ Խաչիկ Հանեյանին համարժեք պատասխան է տվել նրա կատարած արարքների դիմաց:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանության կողմից ներկայացված այն դիտարկմանը, որ Մարինե Բալայանն անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում է գտնվել, Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործում առկա ապացույցների համակցությունը՝ մասնավորապես թիվ 0076 փորձաքննության եզրակացությունը, ինչպես նաև Խաչիկ Հանեյանի մարմնական վնասվածքների քանակը և դրանց տեղակայումը, գտնում է, որ Խաչիկ Հանեյանի և Մարինե Բալայանի միջև տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որը եղել է փոխադարձ, ուստի առկա ցուցմունքների արձանագրությունները, Խաչիկ Հանեյանի վնասվածքները չէին կարող պատճառված լինել Մարինե Բալայանի կողմից պաշտպանվելու ընթացքում:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով վարութային ծախսերի վերաբերյալ բողոքաբերի պնդումներին, գտնում է, որ դատարանը որոշել է մեղադրյալներ Մարինե Էդիկի Բալայանից և Խաչիկ Սերոբի Հանեյանից համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 6000 ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս, որը համապատասխանում է յուրաքանչյուրի մեղավորության բնույթին և գույքային դրությանը:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանն իրավաչափորեն հաստատված է համարել Մարինե Բալայանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելը։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը


ՈՐՈՇԵՑ


Պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանի բողոքը մերժել՝ Մարինե Էդիկի Բալայանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ԵԴ1/3039/01/24 թվակիր դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ․ՊԱՊՈՅԱՆ


Ա․ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3039/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 30-10-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 16111123
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Մարինե Էդիկի Բալայանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, իր մերձավոր ազգականի' ամուսնու՛ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանին մարմնական վնասվածքներ պատճաոելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22-ին' ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Մելիքյան փողոցի 50-րդ տանը, կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ եղունգներով ճանկռել է Խ.Հանեյանի գլխի, դեմքի, ականջի հատվածները, ինչ պես նաև ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինի գլխի, դեմքի, ականջի, կրծքավանդակի, ոտքնրի հատվածներին որի արդյունքում Խ.Հանեյանին պատճառել է գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի աոաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ.
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Խաչիկ Սերոբի Հանեյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, իր մերձավոր ազգականի՛ կնոջ' Մարինե Էդիկի Բալայանին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ուղղակի դիմավորությամբ, 2013 թվականի հունվարի 22֊ին' ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Մելիքյան փողոցի 50-րդ տանը կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ ձեռքերով, ոտքերով. ինչպես նաև ձեռնափայպով բազմաթիվ հավածներ է հասցրել Մ. Բալայանի դեմքի և ձեռքերի հատվածներն, որի արդյունքում վերջինին պատճառել է ձախ վերհոնքային, աջ այտային, ձախից' ուսահոդի, բազուկի վերին և միջին երրոդականների, աջ նախաբազկի միջին երրորդականի արյունազեղումմերի ձևով մարմնական վնասվածքներ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Մարինե
Ազգանուն Բալայան
Հայրանուն Էդիկի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 195 Մաս 2 Կետ 6
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Խաչիկ
Ազգանուն Հանեյան
Հայրանուն Սերոբի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 195 Մաս 2 Կետ 6
Վիճակագրական տողի համարը 5.7
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.2
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 30-10-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Նելլի
Ազգանուն Բաղդասարյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 01-11-2024
Որոշում ՈՐՈՇՈՒՄ
ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


2024 թվականի նոյեմբերի 01 ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ն.Բաղդասարյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3039/01/24 /16111123/ քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Մարինե Էդիկի Բալայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով

ՈՐՈՇԵՑԻ՝
Թիվ ԵԴ1/3039/01/24 /16111123/ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ըստ մեղադրանքի Մարինե Էդիկի Բալայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ստանձնել վարույթ, որի մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին, նրանց ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթեր` իրենց իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ:
Թիվ ԵԴ1/3039/01/24 քրեական գործով նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ ժամը 11:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Արշակունյաց պողոտա 24/1, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճ)՝ դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Ն. Բաղդասարյանի նախագահությամբ։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Մարինե
Ազգանուն Բալայան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Խաչիկ
Ազգանուն Հանեյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ա.
Ազգանուն Մարտոյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Ավանեսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Գագիկ
Ազգանուն Մայիլյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-11-2024
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 15-11-2024
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 15-11-2024
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ
Որոշման բովանդակություն Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Մարինե Էդիկի Բալայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ




Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-01-2025
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 30-01-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-04-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-04-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-05-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-06-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 24-06-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Հանրային մեղադրողի արձակուրդում գտնվելու պատճառով։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 23-07-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 23-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-07-2025
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 30-07-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նախագահող դատավորի թիվ ԵԴ/0861/01/20 քրեական գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 02-09-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 02-09-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-09-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-09-2025
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 05-09-2025
Ամբաստանյալ
Անուն Խաչիկ
Ազգանուն Հանեյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Ամբաստանյալ
Անուն Մարինե
Ազգանուն Բալայան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 11-09-2025
Ժամ 14:40
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 11-09-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 11-09-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Խաչիկ
Ազգանուն Հանեյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 11-09-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Ազատության սահմանափակում
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Մարինե
Ազգանուն Բալայան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 11-09-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Ազատության սահմանափակում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/3039/01/24




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի,

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի,

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի,
Մեղադրյալներ --------------------,
--------------------,
Պաշտպաններ Գ․ Մայիլյանի,
Դ.Ավանեսյանի,


2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
-------------------- ծնված՝ --------------------, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, աշխատում է --------------------, հաշվառված և բնակվող՝ --------------------հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելք,
-------------------- ծնված՝ --------------------, Սիրիայի Հանրապետության Քեսաբ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, ըստ իր հայտարարության՝ վատառողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ -------------------- հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելք,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
23.01.2023 թվականին ՀՀ քննչական Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթը։
23.01.2023թ. -------------------- ճանաչվել է տուժող:
25.01.2023թ. քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանգրության մեջ կատարվել է փոփոխություն, քրեական վարույթը նախաձեռնվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով:
25.01.2023 թվականին ՀՀ քննչական Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16113023 քրեական վարույթը։
25.01.2023թ. -------------------- ճանաչվել է տուժող:
06.06.2023թ. թիվ 16113023 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին:
03.10.2024 թվականին ՀՀ քննչական Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16817924 քրեական վարույթը։
03.10.2024թ. թիվ 16817924 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին:
19.10.2024 թվականին Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանը որոշում է կայացրել -------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 21.10.2024թ. ներկայացվել է վերջինիս:
19.10.2024 թվականին Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանը որոշում է կայացրել -------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 21.10.2024թ. ներկայացվել է վերջինիս:
21.10.2024թ. -------------------- և -------------------- նկատմամբ թիվ 16111123 քրեական վարույթով որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
29.10.2024 թվականին Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տեղակալ Ա.Մարտոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16111123 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, և դրան շնորհվել է ԵԴ1/3039/01/24 հերթական համարը։
30.10.2024թ. թվականին թիվ ԵԴ1/3039/01/24 քրեական գործը մակագրվել և 31.10.2024թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն. Բաղդասարյանին։
01.11.2024թ. որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում -------------------- նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
05.09.2025թ. կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մեղադրյալ -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա իր մերձավոր ազգականի՝ ամուսնու՝ -------------------- մարմնական վնասվածքներ պատճաոելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22-ին' ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի-------------------- կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ եղունգներով ճանկռել է -------------------- գլխի, դեմքի, ականջի հատվածները, ինչպես նաև ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինի գլխի, դեմքի, ականջի, կրծքավանդակի, ոտքերի հատվածներին որի արդյունքում -------------------- պատճառել է գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի, թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ:

Մեղադրյալ -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա իր մերձավոր ազգականի՝ կնոջ՝ -------------------- մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ուղղակի դիմավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22֊ին' ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի-------------------- կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև ձեռնափայտով բազմաթիվ հավածներ է հասցրել -------------------- դեմքի և ձեռքերի հատվածներն, որի արդյունքում վերջինին պատճառել է ձախ վերհոնքային, աջ այտային, ձախից' ուսահոդի, բազուկի վերին և միջին երրոդականների, աջ նախաբազկի միջին երրորդականի արյունազեղումների ձևով մարմնական վնասվածքներ:
Բացի այդ, -------------------- իր մերձավոր ազգականի՝ կնոջ՝ -------------------- նկատմամբ հոգեբանական ներգործություն գործադրելու դիտավորությամբ, 2023 թվականի մայիսի 2-ին՝ երեկոյան, չպարզված հստակ ժամին, Երևան քաղաքի -------------------- կենցաղային նշանակության դանակը -------------------- ուղղությամբ պահած սպառնացել է սպանել վերջինիս, որպիսի գործողություններով վերջինի մոտ առաջացրել է վախի, տագնապի, սեփական կյանքի նկատմամբ անհանգստության զգացողություններ:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ -------------------- ինչպես նախաքննության, այնպես էլ հիմնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքը եղել է 2023թ. հունվարի 22-ին՝ երեկոյան ժամը 10-ին: Ամուսնացել է -------------------- հետ 1994թ.: Այդ ժամանակվանից ապրում է --------------------: 2019 թվականից՝ տղայի մահվանից հետո, հարաբերությունները լարվել են: Եղել են վիճաբանություններ, ներել է: Անախորժությունները շատացել են: 2020թ. ինքն ու տղան բնակվել են 2-րդ հարկում, --------------------՝ 1-ին հարկում: Իմացել են, որ -------------------- ուզում է երրորդ անգամ ամուսնանալ, ցանկացել է վտարել իրենց տանից: 2023թ. հունվարի 22-ին երեկոյան ժամը 10-ին, -------------------- հայհոյելով մտել է տուն, դուռն ուժգին փակել է, բարձրացել երկրորդ հարկ, ձեռնափայտով հարձակվել է իր վրա, հարվածել, նաև ձեռքերով, ինքն էլ թեթև հրել է նրան, ճանկռել, ձեռքերով հարվածել՝ ինքնապաշտպանվելու նպատակով, սակայն ոտքերով չի հարվածել: Ինքը -------------------- ճանկռել է, հրել՝ պաշտպանվելու նպատակով: -------------------- դիմել է ոստիկանություն, ասել, որ ծեծել է իրեն: Ինքն առաջին անգամ է եղել ոստիկանությունում, բարձր ճնշում է ունեցել, քննիչն ինչ-որ թուղթ է տվել, ինքն էլ ստորագրել է: Հետո պարզվել է, որ գրված է եղել, որ ինքը ոտքերով հարվածել, ծեծել է --------------------, սակայն ինքը ճանկռել է --------------------` ինքնապաշտպանվելու նպատակով: Մյուս դեպքի ժամանակ՝ մայիսին, եկել է խոհանոց, վերցրել է դանակը և ասել, որ կսպանի, հարձակվել է իր վրա, ինքը կանչել է տղային, տղան իջել և կանխել է: Երկրորդ անգամ՝ մայիսին, աշխատանքից եկել է, -------------------- նորից հարձակվել է դանակով իր վրա, ասել, որ կսպանի, ինքն էլ զանգել է տղային, տղան եկել է, զանգել ոստիկանություն, եկել են դանակը բռնագրավել: Հունվարի վիճաբանության պատճառն այն է եղել, որ -------------------- ուզել է վտարել իրենց տանից, այլ կնոջ հետ է շփվել, ցանկացել է ամուսնանալ նրա հետ: -------------------- այլ անձանց հետ վիճելիս չի տեսել: Նա ձմեռային հագուստներով է եղել, նրան չի հարվածել ոտքերով: Գլխի հատվածում ինքն է ճանկռել, ինքնապաշտպանվել է: -------------------- դանակը վերցրել և ասել է, որ կսպանի, բնական է, եղել է վախ, տագնապ: -------------------- իրեն պատմել է, որ նախկին կնոջը դանակով սպառնացել է, որ բաժանվի, դրա համար մտածել է, որ նա ընդունակ է այդպիսի բան կատարել: Մայիսի դեպքի ժամանակ ինքը դիտողություն է արել --------------------՝ գազօջախը միացված լինելու վերաբերյալ, նա էլ դանակը վերցրել է խոհանոցից, պահել իր ուղղությամբ, ասել, որ կսպանի: Ինքն էլ զանգել է որդուն:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Մեղադրյալ -------------------- նախաքննության ընթացքում ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ դիրքորոշում չի հայտնել: Հիմնական դատալսումների ընթացքում ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տղան զոհվել է, դրանից հետո ատելություն է մտել իր և կնոջ մեջ, բաժանվել են: -------------------- իր երկրորդ կինն է: Ինքը չի հարվածել -------------------- , ոտքերը հաշմանդամ են, չէր կարող հարվածել: Հունվարի 22-ին ոտքը վիրահատել է, հիվանդանոցից գնացել է տուն, ասել են, որ սիրուհիների մոտ է պառկած եղել, սակայն տասնհինգ օր հիվանդանոցում է եղել, մի ամիս էլ խնամքի կենտրոնում, խնամող չի ունեցել: -------------------- ասել է, թե իբր ինքն ուզում է երրորդ անգամ ամուսնանալ: Նրանք ուզում են տունն իրենցով անել, սակայն ինքը ունի զավակներ և տունը բաժանելու է բոլորին հավասար: Ինքն ասել է --------------------, որ ստում է, ինքը հիվանդանոցում է եղել, խնամքի կենտրոնում: Վիճաբանություն է եղել, քաշքշել են իրար, --------------------բրդել է իրեն, ընկել է գետնին, --------------------ոտքերով հարվածել է կողքի հատվածին, գլուխը, դեմքը արյունոտված են եղել: Հետո ասել են, որ գլխին սարքելու են: Մոտ 15 օր հետո քննիչի հետ եկել են: Վերջին ժամանակներում շատ հաճախ են եղել վեճերը: Ինքը չի հարվածել -------------------- դեմքին, նրա քիթը վիրահատած է եղել: Փոխադարձ հարվածներ եղել են: Դանակը հեքիաթի մի մասն է: Դանակն իրեն ծանոթ է, սակայն չի սպառնացել դրանով երբևիցե: Ինքը երկրորդ հարկ չի կարողանում բարձրանալ: Սերոբը պետք է ամաչի, քանի որ ասում է, դանակ է իր ձեռքից վերցրել, սակայն նա անգամ այդ դեպքի ժամանակ տանը չի եղել, ներկա եղել է իր և -------------------- վեճերին, բայց կռիվներին, դանակ, չգիտեմ ինչ չի եղել: Գազօջախը միացված թողնելու հետ կապված -------------------- դիտողություն արել է իրեն, սակայն վեճ չի եղել: Որդին կրկնում է մոր ասածները:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա -------------------- հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ համատեղ բնակվում են նույն հասցեում: Մեղադրյալները ծնողներն են: Մոտ 2-3 տարի է լարված իրավիճակ է: Հոր հետ չի շփվում, ծնողական հարաբերություներ չի ունեցել փոքրուց: Դաստիարակել է մայրը: Վերջին տարիներին հաճախ հայհոյում է, վիճաբանում է մոր հետ, դանակով հարձակվում մոր վրա: Խ.Հանեյանը որևէ առիթ է գտնում, սկսում է հայհոյել, շարունակում է ծեծելով, ձեռք բարձրացնելով: 2023թ. մայիսի 2-ին տանն է եղել, մայրը բարձր գոռացել է իր անունը, ինքն իջել է ներքև: -------------------- ունի մոխրագույն կոթով դանակ, որով հարձակվում է մոր վրա, ինքը կանխել է դանակահարությունը: Երկրորդ դեպքի հետ կապված մայրը լացակումած զանգել է, կանչել տուն: Տեսել է մորը՝ մազերը խառնված վիճակում, դեմքի հատվածներում՝ կարմրուկներ: Ինքը զանգել է ոստիկանություն: Խ.Հանեյանի վրա էական վնասվածք չի տեսել, նրա վրա չի նայել: Երբ ոստիկանները եկել են, հայրը հանգիստ զրուցել է նրանց հետ: Նա միշտ իր կողքին մոխրագույն դանակ է պահում, զուտ տեսադաշտում, սեղանի վրա, միշտ դրված է լինում: Մյուս դեպքը եղել է մայիսին: Ոստիկանություն զանգահարել է 2-րդ դեպքի ժամանակ, երբ մայրը զանգահարել է իրեն և տուն է կանչել: Մայրն իրեն որևէ բան չի ասել իր կողմից --------------------հարվածելու մասին: Իրենց կենցաղը լիովին առանձնացված է, ինքն ու մայրը բնակվում են երկրորդ հարկում, --------------------՝ առաջին, մայրը լինում է 1-ին հարկում միայն խոհանոցում գտնվելու ժամանակ: Դեպքերը շատ են լինում, հնարավոր է ինչ-որ օր խառնի: 1-ին դեպքի ժամանակ տանն է եղել, սկզբում նշել է, որ տանը չի եղել, անհարմար է զգացել, հետո շտկել է, քանի որ տանն է եղել: 1-ին դեպքի ժամանակ մոր վիճակը շատ վատ է եղել, կարմրած, ճնշումը բարձր է եղել, ոստիկանության աշխատակիցը հարցրել է՝ խմած է: Ոստիկանն ինչ-որ թուղթ է տվել, մայրն էլ ստորագրել է առանց կարդալու, որտեղ գրված է, թե իբր մայրը ծեծել է -------------------: Ծնողների վատ հարաբերությունների դրդապատճառն իր կարծիքով մոր որդու մահն է եղել: Նվազագույն շփում եղել է, սակայն հարաբերությունները լարվել են, երբ ոստիկանները եկել են իրենց տուն՝ տանից վտարելու: Նախկինում նույնպես եղել են դեպքեր, որ -------------------- ձեռնափայտով հարվածել է մորը, տեսել է, որ մայրն ունեցել է վնասվածքներ:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հրապարակված նախաքննական ցուցմունքներով վկա -------------------- հայտնել է, որ -------------------- հանդիսանում է իր հայրը: 2023 թվականի հունվարի 22-ին երեկոյան իրենց տանը հերթական կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանություն է եղել, որի ժամանակ մայրն ու հայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար: Հայտնել է, որ սա առաջինն դեպքը չէ, քանի որ հայրն ամեն մանրուքից վիճաբանություն է ստեղծում և կռիվ հրահրում: Վերոնշված դեպքի օրն ինքն անձամբ տանը չի եղել, իրեն մայրն է լացակումած զանգահարել, ինքը տուն է եկել և տեսել, որ մոր հագուսները պատռված են, իսկ դեմքի հատվածին առկա են բացվածքներ՝ այտուցներ: Նշել է, որ հոր հետ ոչ մի շփում ինքը չունի, քանի որ իրեն հայր չի համարում, թեև ապրում են իր հետ մի հարկի տակ: Ավելացրել է նաև, որ այս դեպքն առաջին անգամը չէ, անցյալ տարի եղել է դեպք, որ հոր հարվածներից մայրը քթի կոտրվածք է ստացել: Նշել է, որ իրենց տանը վիճաբանությունը միշտ հայրն է հրահրում, իրեն վիրավորում և մորը հարվածներ հասցնում: Իսկ ինչ վերաբերում է 2023 թվականի մայիսի 02-ի դեպքին, ինքը եղել է տանը՝ երկրորդ հարկում, լսել է ձայներ, իջել և տեսել է, որ հայրը՝ --------------------, մոր ուղղությամբ պահել է խոհանոցային դանակ և սպառնացել, որ կսպանի, իսկ ինչ վերաբերում է 2022 թվականի ապրիլի 19-ի դեպքին, ինքն այդ օրը եղել է տանը, բուն դեպքին ներկա չի եղել, սակայն լսել է ձայներ և մի քանի րոպե հետո մոտեցել և տեսել է հոր ձեռքին արծաթագույն դանակ: 2023 թվականի մայիսի 02-ին ինքը միջամտել է և կանխել հոր հարձակումը, վերջինիս ձեռքից վերցրել է դանակը, իսկ 19.04.2022 թվականին բուն դեպքին ականատես չի եղել, միջամտել է ավարտից հետո, և այդ օրը հոր ձեռքին տեսել է արծաթույն դանակը: Նշել է նաև, որ հայրը միշտ պլանավորում է վիճաբանություն այն ժամանակ, երբ ինքը տանը չի լինում և օգտվելով իր տանը չլինելու հանգամանքից վիճաբանում է մոր հետ, սակայն այս դեպքերի օրերին՝ վերջինս չի իմացել, որ ինքը եղել է տանը:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում տված և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների շուրջ պատասխանելով առաջադրված հարցերին՝ վկա -------------------- հայտնել է, որ -------------------- դեմքին վնասվածք չի տեսել, մարմնին էլ չի նայել: Փոխադարձ հարված չի տեսել, չի կարող ասել, թե ինչու է այդպես գրվել: Հնարավոր է, մայրը պաշտպանվելու համար հրել է, այդ պատճառով է ինքն այդպես նշել-------------------- դեմքին վնասվածք չի տեսել: Ինքը փոխադարձ հարվածներ չի տեսել, մոր հագուստը պատռված է եղել: Միգուցե մայրը պայմանականորեն հրել է, բայց հոր վրա վնասվածքներ չի տեսել: Առաջին անգամ, երբ դանակահարությունը կանխել է, տեսել է մոր վիճակը, նրա ֆիզիկական տեսքը, իսկ -------------------- եղել է նորմալ վիճակում, հպվել կամ հրելը եղել է, սակայն -------------------- ֆիզիկական լուրջ վնաս չի կրել: Լսել է, որ -------------------- , դանակով հարձակվելիս ասել է՝ կսպանի: Եթե ինքը տանը չլիներ, հնարավոր է, որ սպաներ: Դանակով հարձակում եղել է երկու անգամ: Հնարավոր է ժամանակագրական առումով հատվածը շփոթում է հիմա: Ենթադրում է, որ մայիսին էլ կարող է ասած լինի, դանակով սպառնալիքներ տված լինի: Առաջին անգամ, երբ գնացել են ոստիկանություն, այդ ժամանակ ոստիկանություն զանգահարել է --------------------, մայրը եղել է շոկի մեջ, այդ ժամանակ դանակի մասին չի խոսել, ոստիկանը կոպիտ է եղել, ինչ-որ թուղթ է տվել այն մասին, որ մայրը վնասվածքներ է հասցրել հորը, մայրը ստորագրել է, այդ ժամանակ ինքը դանակի հետ կապված ցուցմունք չի տվել: Առաջին անգամ է ներկա եղել, տանն է եղել, երկրորդ անգամ ներկա չի եղել, զանգել է մայրը և կանչել, եկել է և տեսել, որ դանակը գետնին է ընկած: Մայրը զանգել ասել է, որ դանակով փորձել է վրա տալ, երկրորդ անգամ ինքն անձամբ չի տեսել հարձակում: Հունվար ամսին եղել է տանը, իսկ երկրորդ անգամ զանգել կանչել է մայրը, հնարավոր չէ, բացառվում է, որ խառնի ժամանակահատվածը:
/վ.թ. 57-59, 84-85, դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
-------------------- կողմից 22.01.2023թ. տրված հաղորդումը, համաձայն որի՝ 22.01.2023թ.՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում տանը կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ իր կինը՝ --------------------, հայհոյանքներով հարձակվել է իր վրա, հրել վայր գցել գետնին, ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցրել իր գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին:
/վ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն/

Փորձագետի՝ թիվ 0076 եզրակացությունը, համաձայն որի-------------------- ստացած մարմնական վնասվածքները՝ գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
/վ.թ. 71-72, դատական նիստի արձանագրություն/

-------------------- մասնակցությամբ 2024 թվականի հուլիսի 16-ին --------------------կատարված դեպքի վայրի զննության աևձանագրությունը, համաձայն որի՝ --------------------մատնացույց է արել այն հատվածները, որտեղ -------------------- հետ ունեցել են վիճաբանություններ և դեպքի վայրի զննությամբ վերցվել է 2023 թվականի մայիսի 02-ին -------------------- կողմից իր ուղղությամբ պահած դանակը, որով վերջինս սպառնացել է, որ կսպանի:
/վ.թ. 112-115, դատական նիստի արձանագրություն/

Փորձագետի թիվ 0084 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ --------------------ստացած մարմնական վնասվածքները ձախ վերհոնքային, աջ այտային, ձախից՝ ուսահոդի, բազուկի վերին և միջին երրորդականների, աջ նախաբազկի միջին երրորդականի արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են՝ բութ կոշտ առարկայի և/կամ գործիքի՝ մարմնի վերը նշված շրջաններում առնվազն մեկ ներգործության արդյունքում, հնարավոր է որոշմամբ և փորձաքննվողի կողմից' նշված ժամկետում, հանգամանքներում, որոնք էլ ինչպես միասին, /այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում հետագայում ի հայտ գան նոր տվյալներ հնարավոր է փոփոխություններ «Հետևություններ» բաժնում:
/վ.թ. 69-70, դատական նիստի արձանագրություն/

Զննման մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել 2024 թվականի հուլիսի 16-ին Երևան քաղաքի -------------------- դեպքի վայրի զննության ժամանակ -------------------- կողմից ներկայացված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր 30 սմ երկարության, 11 սմ բռնակով և 18 սմ շեղբի երկարությամբ 2.5 սմ լայնությամբ դանակը, որը 2023 թվականի մայիսի 02-ին -------------------- տանը կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանության ժամանակ -------------------- պահել է -------------------- ուղղությամբ և սպառնացել, որ կսպանի:
/վ.թ. 157, դատական նիստի արձանագրություն/

Իրեղեն ապացույց ճանաչված, 2024 թվականի հուլիսի 16-ին Երևան քաղաքի -------------------- դեպքի վայրի զննության ժամանակ -------------------- կողմից ներկայացված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր 30 սմ երկարությամբ, 11 սմ բռնակով և 18 սմ շեղբի երկարությամբ 2.5 սմ լայնությամբ դանակը:
/վ.թ. 158-160, դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և եզրահանգումըդրանց իրավական հիմնավորումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությանը՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ՝ «(...) «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
(…) «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
(...)
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհաությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա)
(...)
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (...): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է.
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…):
Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
(…)
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (…)» (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն գործի փաստական հանգամանքների նկատմամբ, հետազոտելով վերը նշված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, թույլատրելի են, վերաբերելի և իրենց համակցությամբ բավարար գործի լուծման համար:
Գնահատելով մեղադրյալ -------------------- տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն այն արժանահավատ չի համարում՝ այն մասով, որ մեղադրյալ -------------------- մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր գործողություններով ցանկացել է ինքնապաշտպանվել: Դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքը չի համապատասխանում իրականությանը և հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված թիվ 0076 փորձաքննության եզրակացությամբ: Հաշվի առնելով քննարկվող մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթն ու տեղակայումը, դատարանը գտնում է, որ դրանք ողջամտորեն չէին կարող պատճառված լինել -------------------- կողմից ինքնապաշտպանության ընթացքում: Դատարանը հարկ է համարում նաև նշել, որ նախաքննության ընթացքում -------------------- հայտնել է, որ -------------------- համարժեք պատասխան է տվել նրա կատարած արարքների դիմաց: Դատարանը փաստում է նաև, որ մեղադրյալ -------------------- դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով հայտնել է, որ քննիչն իրեն ստորագրել է տվել այնպիսի փաստաթուղթ, որտեղ գրված է, որ ինքը ծեծել է Խ.Հանեյանին, սակայն գործի նյութերում այդպիսի փաստաթուղթ առկա չէ:
Գնահատելով մեղադրյալ -------------------- տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն այն արժանահավատ չի համարում՝ այն մասով, որ մեղադրյալ -------------------- հայտնել է, որ դանակով չի սպառնացել --------------------: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս -------------------- հայտնել է, որ Սերոբը չի ամաչում, ասում է, որ դանակ է իր ձեռքից վերցրել, սակայն նա անգամ այդ դեպքի ժամանակ տանը չի եղել, ներկա եղել է իր և -------------------- վեճերին, բայց կռիվներին, դանակ, չգիտեմ ինչ ներկա չի եղել: Դատարանը գտնում է, որ նշվածը վկայում է այն մասին, որ այդ դեպք ասելով՝ -------------------- նկատի է ունեցել հենց դանակի գործադրման դրվագը: Հատկանշական է նաև -------------------- հետագա բացատրությունը՝ իրենց վերճերին -------------------- ներկայության վերաբերյալ, համաձայն որի՝ -------------------- ներկա եղել է իր և --------------------վեճերին, բայց կռիվներին, դանակ, չգիտեմ ինչ ներկա չի եղել: Դատարանը գտնում է, որ -------------------- ցուցմունքը՝ դանակով չսպառնալու վերաբերյալ, չի համապատասխանում իրականությանը, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում և հերքվում դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով:
Գնահատելով վկա -------------------- նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանը փաստում է, որ, ըստ էության, դրանք բովանդակային առումով համընկնում են, հակասություն առկա է դեպքերի ժամանակագրության հետ կապված, սակայն նշվածի վերաբերյալ վկան հայտնեց, որ հնարավոր է ներկայումս շփոթի դեպքերի օրերը: Դատարանն արժանահավատ չի համարում վկայի՝ դատարանում տված ցուցմունքն այն մասով, որ մայրն իրեն չի ասել, որ փոխադարձ հարվածներ են հասցրել, կամ չի տեսել, որ -------------------- փոխադարձ հարվածներ հասցնեն միմյանց: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը փաստում է, որ նախաքննության ընթացքում վկան հստակ նշել է, որ 2023թ. հունվարի 22-ին իրենց տանը եղել է վիճաբանություն, որի ժամանակ հայրը և մայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար, իսկ դատաքննության ընթացքում նշված հակասության վերաբերյալ վկան որևէ ողջամիտ պատճառաբանություն չներկայացրեց:
Այսպիսով, գործում առկա բավարար ապացույցների համակցության հիման վրա, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը գտնում է, որ -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և -------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքներն ամբողջությամբ հիմնավորվել են հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով:
Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ -------------------- կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
Դատարանն ապացուցված է համարում նաև մեղադրյալ -------------------- կողմից իրեն մեղսագրվող արարքների կատարումը, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներին, տվյալ արարքները կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել:
Մեղադրյալ -------------------- պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել, մարտական գործողությունների մասնակից է, ֆիզիկապես վատառողջ է /ախտորոշվել է աջակողմյան կոքսարթրոզ տարած ասեպտիկ նեկրոզից հետո: Վիճակ ձախ կոնքազդրային հոդի տոտալ էնդոպրոտեզավորում հետո/:
Որպես մեղադրյալ -------------------- պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու և պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
Մեղադրյալ -------------------- պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի համաձայն՝
«1. Հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելը, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները`
(...)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(...)
6) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
(...)
պատժվում է հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի համաձայն՝
« 1. Սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու, խոշտանգման, սեռական ազատության կամ անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցանք կատարելու, առևանգելու, ազատությունից ապօրինի զրկելու կամ խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիքը, եթե այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ է եղել, ինչպես նաև սոցիալական մեկուսացումը կամ պարբերաբար պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(...)
4) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
(...)
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով -------------------- կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն կատարելու հանգամանքները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների հետ, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետվ նախատեսված արարք կատարելու համար պետք է նշանակել պատիժ ազատության սահմանափակման ձևով՝ մեկ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար: Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալ -------------------- պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով -------------------- նկատմամբ նշանակվող պատժին ,պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ -------------------- կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի համար՝ ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը :
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով -------------------- նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ 19.10.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր՝ 30սմ երկարությամբ, 11սմ բռնակով և 18սմ շեղբի երկարությամբ, 2,5սմ լայնությամբ դանակը պետք է ոչնչացնել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ -------------------- նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ -------------------- և -------------------- համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 6000 (վեց հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 270-րդ, 346-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

-------------------- մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մեղադրյալ -------------------- մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը :
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով -------------------- նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Մեղադրյալ -------------------- նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մեղադրյալներ -------------------- և -------------------- համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 6000 (վեց հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
19.10.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր՝ 30սմ երկարությամբ, 11սմ բռնակով և 18սմ շեղբի երկարությամբ, 2,5սմ լայնությամբ դանակը ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 11-09-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 04-12-2025
Էջերի քանակ 1-ին հատոր՝ 220 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 141 թերթ։
Գործին կից նյութերը 1-ին հատորին կից՝ մեկ ծրար կնիքված վիճակում։
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության լուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 02-12-2025
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 04-12-2025
Էջերի քանակը 2 հատոր ՝ 1-220 թերթ, 2-141 թերթ:
Գործին կից նյութերը կից թիվ 16111123 ք/վ տեսագրությունների լազերային կրիչը 1 ծրարում կնիքված վիճակում
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-142468/25
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 24-03-2026
Այլ նշումներ 3 հատոր՝ 1-220 թերթ, 2-141 թերթ, 3-64 թերթ և կից թիվ 16111123 ք/վ տեսագրությունների լազերային կրիչը 1 ծրարում կնիքված վիճակում
Դատական գործ N: ԵԴ1/3039/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 04-12-2025
Ամսաթիվ 02-12-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Ավանեսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Մարինե Բալայան մյուսը՝ Խաչիկ Հանեյան Խաչիկ Սերոբի Հանեյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 11.09.2025թ. դատավճիռը և Մարինե Էդիկի Բալայանին արդարացնել առաջադրված մեղադրանքում կամ քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 08-12-2025
Վիճակագրական տողի համարը 5.7
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 08-12-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Վազգեն
Ազգանուն Ռշտունի
Դատավոր
Անուն Տաթևիկ
Ազգանուն Գրիգորյան
Դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Դատավորի փոխարինում
Փոխարինման ամսաթիվ 16-12-2025
Բացակայող դատավոր
Անուն Տաթևիկ
Ազգանուն Գրիգորյան
Փոխարինող դատավոր
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Պապոյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 16-12-2025
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 29-12-2025
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը կազմի դատավոր Մ․Պապոյանի՝ արձակուրդում գտնվելու պատճառով
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 20-01-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 20-01-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Մարինե
Ազգանուն Բալայան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/3039/01/24


՛

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր
դատավորներ

դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
մեղադրյալ

Վ.Ռշտունի
Մ․Պապոյան
Ա․Նիկողոսյան
Ա.Հակոբյան
Ա․Մարտոյան
Դ․Ավանեսյան
Մ․Բալայան



<<20>> հունվարի 2026թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Մարինե Էդիկի Բալայանի (ծնված՝ 1963 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում՝ չդատապարտված, աշխատում է Սեբաստիա առողջության կենտրոնում՝ որպես օպերատոր, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ռ․Մելիքյան 50-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճռի դեմ պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանի վերաքննիչ բողոքը՝


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Խաչիկ Հանեյանը ճանաչվել է տուժող։
2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն է կատարվել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով է նախաձեռնվել քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16113023 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Մարինե Բալայանը ճանաչվել է տուժող։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 16113023 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 4-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16817924 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 16817924 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 16111123 քրեական վարույթին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի որոշմամբ Մարինե էդիկի Բալայանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա իր մերձավոր ազգականի` ամուսնու` Խաչիկ Սերոբի Հանեյանին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունվարի 22-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Մելիքյան փողոցի 50-րդ տանը, կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ եղունգներով՝ ճանկռել է Խ.Հանեյանի գլխի, դեմքի, ականջի հատվածները, ինչպես նաև ձեռքերով և ոտքերով՝ բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինի գլխի, դեմքի, ականջի, կրծքավանդակի, ոտքերի հատվածներին՝ որի արդյունքում Խ.Հանեյանին պատճառել է գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ:
2024 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի որոշմամբ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Մարինե Բալայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ․Գրիգորյանի որոշմամբ Խաչիկ Հանեյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թիվ 16111123 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճռով Մարինե Էդիկի Բալայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Մեղադրյալ Մարինե Էդիկի Բալայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Մեղադրյալ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում՝ 6 ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով՝ ազատության սահմանափակում 1 տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Մեղադրյալ Խաչիկ Սերոբի Հանեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշվել է մեղադրյալներ Մարինե Էդիկի Բալայանից և Խաչիկ Սերոբի Հանեյանից համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 6000 (վեց հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս, իրեղեն ապացույց ճանաչված արծաթագույն, բաց կանաչ բռնակով, մետաղյա, ընդհանուր՝ 30սմ երկարությամբ, 11սմ բռնակով և 18սմ շեղբի երկարությամբ, 2,5սմ լայնությամբ դանակը ոչնչացնել:
2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ին վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Մարինե Բալայանի պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ին), որով խնդրել է բեկանել դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճիռը և մեղադրյալ Մարինե Էդիկի Բալայանին արդարացնել առաջադրված մեղադրանքում կամ քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության։
Թիվ ԵԴ1/3039/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 8-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ին):
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանը բողոքում նշել է, որ Մարինե Բալայանը, թե նախաքննության և, թե դատաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և մշտապես պնդել է, որ իր գործողությունները գտնվել են անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում՝ միաժամանակ ընդունելով վերագրվող դեպքի ժամանակ ինքնապաշտպանական գործողություններ կատարելու հետևանքով Խաչիկ Հանեյանին մարմնական վնասված հասցված լինելու հանգամանքը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությունից ակնհայտորեն հետևում է, որ Մարինե Բալայանը և Խաչիկ Հանեյանը տևական ժամանակ գտնվել են անբարյացակամ հարաբերությունների մեջ ու հենց վերջինի նախահարձակ գործողության հետևանքով է տեղի ունեցել մեղադրանքում նկարագրված միջադեպը, ուստի Խ.Հանեյանի ցուցմունքները որպես շահագրգիռ ու կողմնակալ անձի ցուցմունք չի կարող բավարար չափով արժանահավատ համարվել ու դրվել Մարինե Բալայանի դատապարտման հիմքում։
Հատկանշական է, որ գործով անցնող երկու մեղադրյալներն էլ իրենց ցուցմունքով 2023 թվականի հունվարի 22-ի դեպքի ժամանակ վկա Սերոբ Հանեյանի տանը գտնվելու մասին որևէ տվյալ չեն հայտնել, այլ հակառակը Մարինե Բալայանը հայտնել է, որ 2023 թվականի հունվարի 22-ին երեկոյան ժամը 10-ին Խաչիկ Հանեյանը հայհոյելով մտել է տուն, դուռն ուժգին փակել, բարձրացել երկրորդ հարկ և ձեռնափայտով հարձակվել է իր վրա, հարվածել, նաև ձեռքերով։
Բացի այդ, վկա Սերոբ Հանեյանը դատարանում տված ցուցմունքում հայտնել է, որ իր ծնողների միջև վիճաբանություններ հաճախակի են տեղի ունեցել և այդ վիճաբանությունների ժամանակահատվածների վերաբերյալ տվել է գործի հանգամանքներից էականորեն տարբերվող տվյալներ, հետևապես վկա Սերոբ Հանեյանի ցուցմունքներում տեղ գտած տվյալները չեն կարող Մարինե Բալայանի մեղավորության հաստատման հիմքում դրվել։
Վկա Սերոբ Հանեյանը մի քանի անգամ շեշտել է, որ իր ծնողների միջև վեճեր շատ են եղել ու հնարավոր է ժամանակագրական առումով որոշ հանգամանքներ շփոթի, իսկ հիշյալ դեպքի հետ կապված կոնկրետ հայտնել է, որ մայրը լացակումած զանգել ու կանչել է տուն և վերադառնալով տուն տեսել է մորը մազերը խառնված վիճակում, իսկ դեմքի հատվածում կարմրուկներ, բացի այդ՝ վկայի դեպքի ժամանակ տանը չլինելու հանգամանքը հաստատվել է մեղադրյալներ Խաչիկ Հանեյանի Մարինե Բալայանի կողմից, հետևաբար դատարանի վերը նշված պատճառաբանությունը՝ վկա Սերոբ Հանեյանի դատարանում տված ցուցմունքի համապատասխան մասը ոչ արժանահավատ լինելու մասին հիմնավոր չէ, ուստի նրա նախաքննության ժամանակ տված ցուցմունքը չի կարող օգտագործվել որպես Մարինե Բալայանի մեղքը հաստատող ապացույց։
Տվյալ օրը Մարինե Բալայանը գտնվել է տանը իր առօրյա հոգսերով ու այն որ տևական բացակայությունից հետո է Խաչիկ Հանեյանը վերադարձել տուն և վիրավորված լինելով իր հանդեպ դրսևորված անտարբեր վերաբերմունքից, բարձրացել է առանձնատան երկրորդ հարկ, որտեղ ըստ էության բարձրանալու իրավունք չուներ, հայհոյանքների ուղեկցությամբ ձեռնափայտով հարձակվել է Մարինե Բալայանի վրա ու հարվածներ հասցրել վերջինին։ Հենց ձեռնափայտով հարված հասցված լինելու հանգամանքը հաստատվել է դատաբժշկական փորձաքննության 0084 եզրակացությամբ։ Այսինքն՝ այստեղ շատ տրամաբանական հարց է առաջանում միայնակ տանը գտնվող կինն իր վրա ձեռնափայտով հարձակված անձի նկատմամբ պաշտպանվելուց բացի այլ գործողություն կարող էր կատարել, թե ոչ, ու պատասխանը միանշանակ է, որ ոչ, քանի որ նա միայն հրել և ճանկռել է իր վրա հարձակվող հանձին, այդ կերպ պաշտպանելով իր կյանքն ու առողջությունը, որպեսզի հանգամանքը հանդիսանում է անձի հիմնարար իրավունք։
Հատկանշական է, որ նշված դեպքը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Ռ.Մելիքյան 50 հասցեի առանձնատան երկրորդ հարկում, որտեղ ըստ նրանց միջև ձևավորված ոչ սովորական հարաբերությունների Խաչիկ Հանեյանը իրավունք չուներ բարձրանար, բացի այդ՝ նրանց միջև երկար տարիներ արդեն իսկ առկա էին անբարյացակամ հարաբերություններ։
Ձեռնափայտով հարձակման ենթարկված լինելու պայմաններում, Մարինե Բալայանն այլ ելք չի ունեցել քան հրելու և ճանկռելու եղանակով պաշտպանվել, որպեսզի հանգամանքը քրեական օրենսդրության տեսանկյունից ոչ միայն արգելված չէ, այլ համարվում է անձի հիմնարար իրավունք։
Նշված իրավակարգավորման վերլուծությունից բխում է, որ անհրաժեշտ պաշտպանությունը, որպես արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանք, կարող է դրսևորվել այն իրավիճակներում, երբ հանրորեն վտանգավոր ոտնձգությունից` ոտնձգողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանվում են անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը:
Սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների համաձայն՝ մեղադրյալ Խաչիկ Հանեյանը երկարատև բացակայությունից հետո վերադառնալով Երևան քաղաքի Մելիքյան 50 հասցեում գտնվող առանձնատուն՝ վիրավորված լինելով իր նկատմամբ դրսևորված անտարբեր վերաբերմունքից, բարձրանալով երկրորդ հարկ և սիրուհի ունենալու մեջ մեղադրվելուց հետո իր մոտ առկա ձեռնափայտով հայհոյանքներ տալով հարձակվել է Մարինե Բալայանի վրա ու սկսել հարվածներ հասցնել, այսինքն՝ այդ հանգամանքներն ինքնին վկայում է այն մասին, որ Խ.Հանեյանը տվյալ գործողությամբ Մարինե Բալայանի կյանքի և առողջության համար իրական վտանգ է առաջացրել և նման պայմաններում նրա կողմից Խաչիկ Հանեյանին հրելու և ճանկռելու միջոցով պատճառված վնասները, պետք է դիտարկել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում պատճառված վնաս, քանի որ Խ.Հանեյանի կողմից ձեռնափայտով տանը միայնակ գտնվող կնոջ վրա հարձակվելը և մարմնական վնասվածքներ հասցնելն իրենից ներկայացրել է հանրային մեծ վտանգավորություն, այն իրական էր ու դրանով վտանգ էր սպառնում Մ.Բալայանի, ինչպես կյանքին, այնպես էլ առողջությանը, իսկ նրա կողմից վնասը հասցվել է՝ միայն իր վրա հարձակվողի (ոտնձգողի) առողջությանը և այն համարժեք էր ոտնձգության բնույթին, այսինքն՝ Մ.Բալայանի գործողությունները եղել են անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում, հետևաբար առկա պայմաններում դատարանը պարտավոր էր Մարինե Բալայանի մասով կայացներ արդարացման վերդիկտ:
Խաչիկ Հանեյանի նկատմամբ նշանակվել է մեղմ պատիժ, որը չի բխում նրա կողմից դրսևորված ոտնձգության բնույթից և վտանգավորության աստիճանից։ Դատարանը սխալ է լուծել և բաշխել վարութային ծախսերի հարցը՝ որոշելով առկա ծախսերը մեղադրյալներից գանձել համապարտության կարգով, այն էլ այն պայմաններում, երբ մեղադրյալներն ունեն անբարյացակամ, նույնիսկ թշնամական հարաբերություններ և գտնվում են հակադիր դիրքերում, որի հետևանքով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները, ըստ որի՝ նույն վարույթի շրջանակներում մի քանի անձանց դատապարտվելու դեպքում վարութային ծախսերը նրանց միջև բաշխվում են դատարանի որոշած չափաբաժիններով՝ հաշվի առնելով նրանցից յուրաքանչյուրի մեղավորության բնույթն ու աստիճանը և գույքային դրությունը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի դատավճիռը և մեղադրյալ Մարինե Բալայանին արդարացնել առաջադրված մեղադրանքում կամ քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Դ․Ավանեսյանը ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
Մեղադրյալ Մարինե Բալայանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Դատախազ Ա․Մարտոյանը չէր ներկայացել դատական նիստին, սական Վերաքննիչ դատարան ուղարկված գրությամբ խնդրել էր բողոքի քննությունն իրականացնել իր բացակայությամբ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը, գտնում է, որ այն պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ նշել է, որ ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման այնպիսի շրջանակների որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Հետևաբար` ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշներն են՝ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, անմեղության կանխավարկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ նշել է նաև, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Տվյալ դեպքում դատարանը, գնահատելով մեղադրյալ Մարինե Բալայանի տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դրանք արժանահավատ չի համարել՝ այն մասով, որ մեղադրյալ Մարինե Բալայանը մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր գործողություններով ցանկացել է ինքնապաշտպանվել: Դատարանը գտել է, որ նշված հանգամանքը չի համապատասխանում իրականությանը և հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված թիվ 0076 փորձաքննության եզրակացությամբ: Հաշվի առնելով քննարկվող մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթն ու տեղակայումը, դատարանը գտել է, որ դրանք ողջամտորեն չէին կարող պատճառված լինել Մարինե Բալայանի կողմից ինքնապաշտպանության ընթացքում:
Դատարանը նշել է, որ նախաքննության ընթացքում Մարինե Բալայանը հայտնել է, որ Խաչիկ Հանեյանին համարժեք պատասխան է տվել նրա կատարած արարքների դիմաց: Դատարանը փաստել է նաև, որ մեղադրյալ Մարինե Բալայանը դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով հայտնել է, որ քննիչն իրեն ստորագրել է տվել այնպիսի փաստաթուղթ, որտեղ գրված է, որ ինքը ծեծել է Խաչիկ Հանեյանին, սակայն գործի նյութերում այդպիսի փաստաթուղթ առկա չէ:
Գնահատելով մեղադրյալ Խաչիկ Հանեյանի տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն այն արժանահավատ չի համարել՝ այն մասով, որ մեղադրյալ Խաչիկ Հանեյանը հայտնել է, որ դանակով չի սպառնացել Մ.Բալայանին: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առել նաև այն հանգամանքը, որ դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս Խաչիկ Հանեյանը հայտնել է, որ Սերոբը չի ամաչում, ասում է, որ դանակ է իր ձեռքից վերցրել, սակայն նա անգամ այդ դեպքի ժամանակ տանը չի եղել, ներկա եղել է իր և Մարինեի վեճերին, բայց կռիվներին: Նշվածը վկայում է այն մասին, որ այդ դեպք ասելով՝ Խաչիկ Հանեյանը նկատի է ունեցել հենց դանակի գործադրման դրվագը: Հատկանշական է նաև Խաչիկ Հանեյանի հետագա բացատրությունը՝ իրենց վեճերին Ս.Հանեյանի ներկայության վերաբերյալ, համաձայն որի՝ Սերոբը ներկա եղել է իր և Մարինեի վեճերին, բայց կռիվներին <<դանակ, չգիտեմ ինչ>> ներկա չի եղել: Դատարանը գտել է, որ Խաչիկ Հանեյանի ցուցմունքը՝ դանակով չսպառնալու վերաբերյալ, չի համապատասխանում իրականությանը, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում և հերքվում դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով:
Գնահատելով վկա Սերոբ Հանեյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանը փաստել է, որ, ըստ էության, դրանք բովանդակային առումով համընկնում են, հակասություն առկա է դեպքերի ժամանակագրության հետ կապված, սակայն նշվածի վերաբերյալ վկան հայտնել է, որ հնարավոր է ներկայում շփոթի դեպքերի օրերը: Դատարանն արժանահավատ չի համարել վկայի դատարանում տված ցուցմունքն այն մասով, որ մայրն իրեն չի ասել, որ փոխադարձ հարվածներ են հասցրել, կամ չի տեսել, որ Մ.Բալայանը և Խ.Հանեյանը փոխադարձ հարվածներ հասցնեն միմյանց: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը նշել է, որ նախաքննության ընթացքում վկան հստակ նշել է, որ 2023 թվականի հունվարի 22-ին իրենց տանը եղել է վիճաբանություն, որի ժամանակ հայրը և մայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար, իսկ դատաքննության ընթացքում նշված հակասության վերաբերյալ վկան որևէ ողջամիտ պատճառաբանություն չի ներկայացրել:
Այսպիսով՝ Մարինե Բալայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքներն ամբողջությամբ հիմնավորվել են հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մարինե Բալայանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքում հիմնավորվում և այդ մասով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկները հերքվում են գործում առկա ապացույցների բավարար համակցությամբ։
Մասնավորապես՝ ըստ թիվ 0076 եզրակացության՝ Խ.Հանեյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ գլխի ձախ գագաթային, ձախ ականջախեցու, դեմքի ձախ թշային աջ ակնակապճի ներսային անկյան, ձախից քթի թևի և զույգ դաստակների շրջանների քերծվածքների, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: Այսինքն՝ փորձաքննության եզրակացությամբ հաստատվում է այն հանգամանքը, որ Խաչիկ Հանեյանին հասված վնասվածքները կարող են պատճառված լինել իր կողմից նկարագրված հանգամանքներում, մասնավորապես՝ Մարինե Բալայանը բրդել է իրեն, ընկել է գետնին, ոտքերով հարվածել է կողքի հատվածին, գլուխը, դեմքն արյունոտված են եղել:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արժանահավատ է համարում վկա Սերոբ Հանեյանի նախաքննական ցուցմունքն առ այն, որ երեկոյան իրենց տանը հերթական կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանություն է եղել, որի ժամանակ մայրն ու հայրը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել իրար։ Նման եզրահանգման գալիս էական է նաև այն, որ նախաքննության ընթացքում Մարինե Բալայանը հայտնել է, որ Խաչիկ Հանեյանին համարժեք պատասխան է տվել նրա կատարած արարքների դիմաց:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանության կողմից ներկայացված այն դիտարկմանը, որ Մարինե Բալայանն անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում է գտնվել, Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործում առկա ապացույցների համակցությունը՝ մասնավորապես թիվ 0076 փորձաքննության եզրակացությունը, ինչպես նաև Խաչիկ Հանեյանի մարմնական վնասվածքների քանակը և դրանց տեղակայումը, գտնում է, որ Խաչիկ Հանեյանի և Մարինե Բալայանի միջև տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որը եղել է փոխադարձ, ուստի առկա ցուցմունքների արձանագրությունները, Խաչիկ Հանեյանի վնասվածքները չէին կարող պատճառված լինել Մարինե Բալայանի կողմից պաշտպանվելու ընթացքում:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով վարութային ծախսերի վերաբերյալ բողոքաբերի պնդումներին, գտնում է, որ դատարանը որոշել է մեղադրյալներ Մարինե Էդիկի Բալայանից և Խաչիկ Սերոբի Հանեյանից համապարտության կարգով հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 6000 ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս, որը համապատասխանում է յուրաքանչյուրի մեղավորության բնույթին և գույքային դրությանը:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանն իրավաչափորեն հաստատված է համարել Մարինե Բալայանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելը։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը


ՈՐՈՇԵՑ


Պաշտպան Դավիթ Ավանեսյանի բողոքը մերժել՝ Մարինե Էդիկի Բալայանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ԵԴ1/3039/01/24 թվակիր դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ․ՊԱՊՈՅԱՆ


Ա․ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 20-01-2026
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 23-03-2026
Էջերի քանակը 220, 141, 64
Գործին կից նյութեր 1 ծրար
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 23-03-2026
Էջերի քանակը 220, 141, 64
Գործին կից նյութերը կից 1 ծրար
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 24272/26