Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«06» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի (ծնված՝ 1966 թվականին փետրվարի 5-ին Կոտայքի մարզում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, ունի առողջական խնդիրներ, խնամքին է անչափահաս և առողջական խնդիրներ ունեցող որդին, հաշվառված է Կոտայքի մարզի Նոր Գեղի բնակավայրի Աղբյուրակի փողոցի 5-րդ փակուղի 10-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցի 109-րդ շենքի 28-րդ բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի ՀԿԳ քննիչ Հ․Սահրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0356-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի օգոստոսի 6-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ․Մարգարյանը որոշում է կայացրել թիվ 60-0356-24 քրեական վարույթով Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Լ․Վարդանյանը որոշում է կայացրել թիվ 60-0356-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Ա.Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ 60-0356-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/3007/01/24 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին թիվ ԵԴ1/3007/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3007/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, ՀՀ ոստիկանության Կոտայքի մարզային վարչության ծառայողի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 6-ին թիվ 2215439027 որոշումը առձեռն հանձնելու, ինչպես նաև էլեկտրոնային եղանակով ծանուցման միջոցով ծանուցված լինելով թիվ 2215439027 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշմամբ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամանակով՝ սկսած 2022 թվականի նոյեմբերի 30-ից մինչև 2023 թվականի մայիսի 30-ը, կասեցված լինելու մասին, 2023 թվականի մայիսի 13-ին` ժամը 17:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի, 37 MP 437 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Ռազմիկ Ղարիբյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 18:06-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180249463 արձանագրությունը:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի մայիսի 22-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել են.
Ճանապարհային ոստիկանության տեխնիկական միջոցներով հայտնաբերված իրավախախտումների վերաբերյալ քննության բաժնի տեսուչ Արսեն Կարապետյանի կողմից 2022 թվականի նոյեմբերի 8-ին կազմված վարաչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 221549027 որոշումը, համաձայն որի՝ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանը 2022 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 09:11 րոպեին, «Օպել» մակնիշի, 37MP437 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ք.Երևան Նալբանդյան/Սայաթ-Նովա խաչմերուկի հատվածում չի ենթարկվել լուսացույցի արգելող ազդանշանին, նշված իրավախախտումը կատարելու համար որոշում է կայացվել վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցնել 6 ամիս ժամկետով։
«Հայփոստ» ՓԲ ընկերության առաքանու պատճենը, համաձայն որի՝ 09.11.2022 թվականին առաքանին առաքվել է Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանին, որը վերադարձվել է «չի պահանջվել» նշագրումով: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կոտայքի մարզային վարչությունից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությանը հասցեագրված գրության և կից ծանուցման թիվ 221549027 վարաչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանին է հանձնվել 06.02.2023 թվականին:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվությունը, համաձայն որի՝ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի RJ405523 համարի վարորդական վկայականի իրավունքը 30.11.2022 թվականից մինչև 30.05.2023 թվականը եղել է կասեցված, կարգավիճակը նշված է՝ կասեցված։
2023 թվականի մայիսի 13-ին՝ ժամը 18:06-ին, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Ռազմիկ Ցոլակի Ղարիբյանի կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8120249463 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանը (ծնված՝ 05․02․1966թ.) վարել է տրանսպորտային միջոցը՝ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Էլեկտրանային հարթակից արտատպված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ 098790717 հեռախոսահամարին ուղարկվել է «Արայիկ Ժորայի Գրիգորյան բալերը զրոյացել են» և «Արայիկ Ժորայի Գրիգորյան վարորդական վկայականը կասեցվել է» բովանդակությամբ հաղորդագրություններ:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի մայիսի 22-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8120249463 արձանագրությունը, վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 221549027 որոշումը, «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության առաքանու, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կոտայքի մարզային վարչության կողմից կազմված ծանուցման, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված և էլեկտրոնային հարթակից օգտվելու վերաբերյալ տեղեկատվությունը։
- Մեղադրյալ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանը համարվում է դատվածություն չունեցող,
- Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի որդու՝ Հակոբ Արայիկի Գրիգորյանի (ծնված՝ 07.01.2008թ․) անձնագրի պատճենը,
- Հակոբ Արայիկի Գրիգորյանի վերաբերյալ՝ «Երեխայի բժշկական հսկողության ամբուլատոր քարտից» քաղվածքները, համաձայն որոնց՝ Հակոբ Արայիկի Գրիգորյանի մոտ ախտորոշված է տուբերկուլյոզային վարակ, արթրիտ, որպես բարդություն նշված է՝ վուլգար փսորիազ, քմային նշիկների գերաճ,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը, համաձայն որի՝ Ա․Գրիգորյանի եկամուտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Արայիկ Գրիգորյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամանակով՝ սկսած 2022 թվականի նոյեմբերի 30-ից մինչև 2023 թվականի մայիսի 30-ը, կասեցված լինելը և այդ մասին պատշաճ տեղեկացված լինելը,
- Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի կողմից՝ 2023 թվականի մայիսի 13-ին` ժամը 17:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի, 37 MP 437 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը,
- ներկայացված մեղադրանքում Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը,
- Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի խնամքին անչափահաս և առողջական խնդիրներ ունեցող որդու գտնվելը,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Գրիգորյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Արայիկ Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), խնամքին անչափահաս և առողջական խնդիրներ ունեցող որդու գտնվելը։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արայիկ Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…)»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նախատեսված են տուգանքը, հանրային աշխատանքները և կարճաժամկետ ազատազրկումը։
Նկատի ունենալով մեղադրյալի պնդումները տուգանք պատժատեսակի կրման անհնարինության վերաբերյալ՝ Դատարանը մեղադրյալ Արայիկ Գրիգորյանի նկատմամբ հնարավոր չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը, քանի որ հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում արված հայտարարությունները ֆինանսական վատ դրության պատճառով տուգանքը վճարելու անհնարինության վերաբերյալ, իրատեսական չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը և մեղադրյալ Արայիկ Գրիգորյանի կողմից դրա կրման հնարավորությունը: Այսինքն, Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում այն ընդհանրապես կկատարվի և կծառայի պատժի նպատակների ապահովմանը: Ավելին, լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատապարտված մեղադրյալ Ա․Գրիգորյանը տվել է իր համաձայնությունը հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի կիրառմամբ պատիժը կրելու վերաբերյալ: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ պատժի համակարգը կառուցված է այն տրամաբանությամբ, որ յուրաքանչյուր հաջորդող պատժատեսակ առավել խիստ է, քան նախորդողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ տուգանք պատժատեսակին հաջորդում է հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Գրիգորյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ հանրային աշխատանքների ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
(…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վաթսուն ժամ հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա․Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60035624 քրեական վարույթով կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8120249463 արձանագրությունը, վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 221549027 որոշումը, «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության առաքանու, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կոտայքի մարզային վարչության կողմից կազմված ծանուցման պատճենները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված և էլեկտրոնային հարթակից օգտվելու վերաբերյալ տեղեկատվությունը պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
Արայիկ Ժորայի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ