Ո Ր Ո Շ ՈԻ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/3006/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,
Ֆ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐևԱՆԻ ԿԱՅԱԶՈՐԻ ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Է.ԶՈՀՐԱԲՅԱՆԻ,

ՊԱՇՏՊԱՆ Կ.ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ,
ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ Գ.ՄԻՐԶՈՅԱՆԻ

2025 թվականի ապրիլի 10-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի՝
(ծնված 2005 թվականի օգոստոսի 11-ին Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չդատված, հաշվառված է և բնակվել է Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքի Վնուկովսկոյե Ա. Տարկովսկու պուրակ 2-րդ շենքի թիվ 395 բնակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92049624 քրեական վարույթը:
2. Հսկող դատախազի 2024 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանցանքի համար, որ. «նա, հաշվառված լինելով ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայությունում, ենթակա է եղել զորակոչի 2023թ. ձմեռային զորակոչին, սակայն մինչև զորակոչի ավարտը՝ 2024 թվականի հունվարի 31-ը ներառյալ չի ներկայացել ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայություն և, խախտելով «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները՝ խուսափել է հայտարարված պարտադիր զինվորական ծառայության 2023 թվականի ձմեռային զորակոչից՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում։»:
3․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 ( երկու) ամիս ժամկետով։
4․ Հսկող դատախազի 2024 թվականի մարտի 29-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի՝ քննությունից խուսափելու հիմքով:
5. Հսկող դատախազի 2024 թվականի սեպտեմբերի 9-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։
6. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Ստեփան Անաստասի Ներգարյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
7․ Հսկող դատախազի 2024 թվականի սեպտեմբերի 9-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
8. 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին թիվ 92049624 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի նոյեմբերի 5-ին:
9. 2025 թվականի մարտի 11-ին Դատարան է ներկայացվել ՀՀ ՊՆ հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Գեղարքունիքի մարզի զինվորական կոմիսար Ա.Մնացականյանի 2025 թվականի մարտի 4-ի թիվ 523/ԶԿԲ գրությունը, որի համաձայն՝ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանը Գեղարքունիքի մարզի զինվորական կոմիսարիատի կողմից 2025 թվականի հունվարի 23-ին զորակոչվել է շարքային կազմի պարտադիր զինվորական ծառայության ՌԴՍԶ:

Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցի քննարկումը.
10. Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի նախաձեռնությամբ քննարկման առարկա դարձվեց մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքի առերևույթ առկայության հարցը:
11. 2025 թվականի մարտի 24-ի դատական նիստով պաշտպանության կողմը Դատարանին է ներկայացրել մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի 2025 թվականի մարտի 23-ի դիմումը, որով վերջինս հայտնել է, որ 2025 թվականի հունվարի 22-ին անցել է ծառայության ՀՀ-ում Անվտանգային դաշնային ծառայության սահմանապահ զորքերում թիվ 2037 զորամասում։ Ծառայում է բարեխղճորեն և կատարում է պարտքը հայրենիքի առաջ։ Խնդրում է իր վերաբերյալ քրեական գործն ավարտել։
11.1. Պաշտպանը հայտնեց, որ իր պաշտպանյալը զորակոչվել է և անցել է զինվորական ծառայության, համաձայն է, որ իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը տվյալ հիմքով դադարեցվի, ուստի միջնորդում է իր պաշտպանյալի նկատմամբ քերական հետապնդումը դադարեցնել։
12. Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ մեղադրյալի դիմումի և զինվորական կոմիսարի գրության բովանդակությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգավորումների համատեքստում առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք։

Դատարանի վերլուծությունները․
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․Պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հայտարարված զորակոչից խուսափելը՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
(…)
4. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության կամ կամավոր ներկայանալով քրեական վարույթ իրականացնող մարմին՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջե է վճարել պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցնելու դիմաց օրենքով սահմանված գումարը:»:
14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն․
«1․ Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից․
Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն․
«1.Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.»։
15. Վերոգրյալ իրավական նորմերի բովանդակությունից երևում է, որ օրենսդիրը, սահմանելով քրեական պատասխանատվություն պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հայտարարված զորակոչից խուսափելու համար, միևնույն ժամանակ նախատեսել է խրախուսական նորմ, ի թիվս այլոց, այն անձանց համար, ովքեր կամովին ներկայացել և զորակոչվել են պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության: Մասնավորապես անձն ազատվում է քննարկվող հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․
- կամովին ներկայացել է և
- զորակոչվել է պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության:
16․ Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանին ՀՀ քրեական օրենգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի համար, որ հաշվառված լինելով ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայությունում, ենթակա է եղել զորակոչի 2023թ. ձմեռային զորակոչին, սակայն մինչև զորակոչի ավարտը՝ 2024 թվականի հունվարի 31-ը ներառյալ չի ներկայացել ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայություն և, խախտելով «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները՝ խուսափել է հայտարարված պարտադիր զինվորական ծառայության 2023 թվականի ձմեռային զորակոչից՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում։
Միևնույն ժամանակ ըստ գործի նյութերի՝ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանը կամովին վերադարձել է Հայաստանի Հանրապետություն, ներկայացել ՀՀ ՊՆ հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Գեղարքունիքի մարզի զինվորական կոմիսարիատ և փաստացի զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։
Վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները գնահատելով մեջբերված իրավական վերլուծությունների համատեքստում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանը, կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։ Հետևաբար առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված՝ մեղադրյալ Ստեփան Ներգարյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պայմանները։
Հաշվի առնելով նաև այն, որ մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանը խնդրել է իր նկատմամբ քննարկվող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու նյութաիրավական և դատավարական պայմանները։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը։
17․ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժշետ է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 315-րդ հոդվածով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ կամովին պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչվելու հիմքով:
2. Քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
3. Մեղադրյալ Ստեփան Անաստասի Ներգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
4․ Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ