Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2994/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Քամյար Մեհրաբադ Աբբասալիի
Քամյան Աբբասալի
Քամյար Մեհրաբադի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-06-24 | 17:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-25 | 15:00 | 9 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-29 | 16:30 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-12-12 | 15:00 | 7 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-07 | 15:00 | 7 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2994/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
25 մարտի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
Նախագահությամբ՝
դատավոր՝ Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Մ.Մկրտչյանի,
Մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի,
պաշտպան՝ Ս.Մանուկյանի,
թարգմանիչ՝ Ա.Մոխթարյանի,
մեղադրյալ ՝ Ք.Մեհրաբադիի,
Դռնբաց դատական նիստում արագացված հատուկ կարգի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին (ծնված՝ 1996 թվականի փետրվարի 22-ին, Իրանի Իսլամական հանրապետություն, ԻԻՀ քաղաքացի, ազգությամբ իրանցի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ԻԻՀ քաղաք Թեհրան քաղաքի Ջոմհուրի պողոտա 30 Թիր փողոց 7 շենքի 2-րդ բնակարան, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունից ստացվել է ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հետախուզական բաժնի ավագ սպա, կապիտան Արամայիս Իսկանդարյանի պատշաճ հաղորդումն այն մասին, որ իր սահմանված լիազորություններն իրականացնելիս փաստական տվյալներ է ստացել այն մասին, որ սույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին Երևան-Ստամբուլ-Փարիզ թիվ 551 չվերթ իրականացնող «Պեգասուս» ավիաընկերության չվերթը սպասարկող աշխատակցին ներկայացրել է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը և հաշվառվել է վերը նշված չվերթին, ստացել է նստեցման կտրոն: Բացի այդ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին, նույն օրը, ժամը 05:23-ին, թիվ 551 չվերթի ուղևորների սահմանային վերահսկողություն անցնելու ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադ /ծնվ. 22.02.1996թ., անձ. Ս97770082/, ԻԻՀ քաղաքացու նույն տվյալներով անվավեր՝ դակած F51706420 սերիա-համարի անձնագիր, որում առկա է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը։
1.2. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության պետի տեղակալ Գրիգոր Մնոյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
1.3. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքները կատարելու անմիջականորեն ծագած կասկածանքի հիման վրա Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին ժամը 08:05-ին ՀՀ ԱԱԾ աշխատակցի կողմից ձերբակալվել է:
1.4. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Քամյար Մեհրիբադիին ներկայացվել է մեղադրանք:
1.5. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից Ք.Մեհրիբադիի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը:
1.6. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և քրեական վարույթի նյութերի հետ դատարան հանձնելու մասին:
1.7. Դատավորների միջև գործերի բախշման համակարգչային ծրագրի միջոցով՝ թիվ 58221224 քրեական վարույթը ԵԴ1/2994/01/24 համարի ներքո 23.10.2024 թվականին մակագրվել և 2024թ. Հոկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Մ․Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.8. 24.10.2024 թվականին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.9. Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքն անփոփոխ թողնելու և ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2.Մեղադրանքի փաստական հանգամանքները և տրված իրավաբանական որակումը
Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից:Այսինքն՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պաշտպան Ս.Մանուկյանը միջնորդություն է ներկայացրել սույն քրեական վարույթով արագացված վարույթ կիրառելու մասին: Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2. Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումները.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
4.3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.4. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
4.5. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտարկում է նրա կողմից կատարված արարքի համար զղջալը և վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը:
Որպես Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ 1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
4.14. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.15. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, ինչպես նաև հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ իր կատարած արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 1 /մեկ/ տարի ժամանակով՝ դրա մեջ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի արգելանքի տակ գտնված ժամանակահատվածը: Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ Վկայակոչած նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քամյար Մեհրաբադիին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը, եղանակը, Դատարանը փաստում է, որ սույն գործով պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Քամյար Մեհրաբադիի կողմից նշանակված պատիժը կրելու միջոցով, այսինքն՝ Դատարանը բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը։
4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալ Քամյար Մեհրիբադիի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական վարույթում, իսկ մեղադրյալին պատկանող «Սամսունգ Ա22» մոդելի հեռախոսը սույն դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձվի օրինական տիրապետողին: :
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար նրան դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, իսկ 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
2. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։
3. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մոտից հայտնաբերված «Սամսունգ Ա22» բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել դրա օրինական տիրապետողներին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական վարույթի նյութերին:
5. Արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
25 մարտի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
Նախագահությամբ՝
դատավոր՝ Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Մ.Մկրտչյանի,
Մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի,
պաշտպան՝ Ս.Մանուկյանի,
թարգմանիչ՝ Ա.Մոխթարյանի,
մեղադրյալ ՝ Ք.Մեհրաբադիի,
Դռնբաց դատական նիստում արագացված հատուկ կարգի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին (ծնված՝ 1996 թվականի փետրվարի 22-ին, Իրանի Իսլամական հանրապետություն, ԻԻՀ քաղաքացի, ազգությամբ իրանցի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ԻԻՀ քաղաք Թեհրան քաղաքի Ջոմհուրի պողոտա 30 Թիր փողոց 7 շենքի 2-րդ բնակարան, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունից ստացվել է ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հետախուզական բաժնի ավագ սպա, կապիտան Արամայիս Իսկանդարյանի պատշաճ հաղորդումն այն մասին, որ իր սահմանված լիազորություններն իրականացնելիս փաստական տվյալներ է ստացել այն մասին, որ սույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին Երևան-Ստամբուլ-Փարիզ թիվ 551 չվերթ իրականացնող «Պեգասուս» ավիաընկերության չվերթը սպասարկող աշխատակցին ներկայացրել է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը և հաշվառվել է վերը նշված չվերթին, ստացել է նստեցման կտրոն: Բացի այդ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին, նույն օրը, ժամը 05:23-ին, թիվ 551 չվերթի ուղևորների սահմանային վերահսկողություն անցնելու ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադ /ծնվ. 22.02.1996թ., անձ. Ս97770082/, ԻԻՀ քաղաքացու նույն տվյալներով անվավեր՝ դակած F51706420 սերիա-համարի անձնագիր, որում առկա է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը։
1.2. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության պետի տեղակալ Գրիգոր Մնոյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
1.3. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքները կատարելու անմիջականորեն ծագած կասկածանքի հիման վրա Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին ժամը 08:05-ին ՀՀ ԱԱԾ աշխատակցի կողմից ձերբակալվել է:
1.4. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Քամյար Մեհրիբադիին ներկայացվել է մեղադրանք:
1.5. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից Ք.Մեհրիբադիի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը:
1.6. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և քրեական վարույթի նյութերի հետ դատարան հանձնելու մասին:
1.7. Դատավորների միջև գործերի բախշման համակարգչային ծրագրի միջոցով՝ թիվ 58221224 քրեական վարույթը ԵԴ1/2994/01/24 համարի ներքո 23.10.2024 թվականին մակագրվել և 2024թ. Հոկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Մ․Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.8. 24.10.2024 թվականին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.9. Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքն անփոփոխ թողնելու և ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2.Մեղադրանքի փաստական հանգամանքները և տրված իրավաբանական որակումը
Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից:Այսինքն՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պաշտպան Ս.Մանուկյանը միջնորդություն է ներկայացրել սույն քրեական վարույթով արագացված վարույթ կիրառելու մասին: Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2. Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումները.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
4.3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.4. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
4.5. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտարկում է նրա կողմից կատարված արարքի համար զղջալը և վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը:
Որպես Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ 1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
4.14. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.15. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, ինչպես նաև հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ իր կատարած արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 1 /մեկ/ տարի ժամանակով՝ դրա մեջ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի արգելանքի տակ գտնված ժամանակահատվածը: Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ Վկայակոչած նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քամյար Մեհրաբադիին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը, եղանակը, Դատարանը փաստում է, որ սույն գործով պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Քամյար Մեհրաբադիի կողմից նշանակված պատիժը կրելու միջոցով, այսինքն՝ Դատարանը բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը։
4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալ Քամյար Մեհրիբադիի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական վարույթում, իսկ մեղադրյալին պատկանող «Սամսունգ Ա22» մոդելի հեռախոսը սույն դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձվի օրինական տիրապետողին: :
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար նրան դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, իսկ 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
2. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։
3. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մոտից հայտնաբերված «Սամսունգ Ա22» բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել դրա օրինական տիրապետողներին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական վարույթի նյութերին:
5. Արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն
ԵԴ1/2994/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Կ.Հովհաննիսյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Հովսեփյանի
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Դ.Ներսիսյանի
պաշտպան՝ Ս.Մանուկյանի
մեղադրյալ՝ Ք.Մեհրաբադիի
թարգմանիչ՝ Է.Բաբաահարոնյանսի
2025 թվականի հունիսի 24-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ․Մելքոնյան) 2025 թվականի մարտի 25-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ար․Իսկանդարյանի կողմից կազմվել է Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
Նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության պետի տեղակալ Գ․Մնոյանը (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը որոշում է կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58225624 քրեական վարույթը։
Նուն օրը Քննիչը որոշում է կայացրել թիվ 58221224 և թիվ 58225624 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58221224 համարի ներքո շարունակելու մասին։
Նույն օրվա Քննիչի մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58221224 քրեական վարույթից անջատվել է նոր վարույթ, անջատված նոր վարույթին շնորհվել է թիվ 58225724 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ը Քննիչի կողմից կազմվել է Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ 58221224 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ, կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի դատավճռով վճռվել է՝
«1. Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար նրան դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, իսկ 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
2. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6 /վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։
3. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մոտից հայտնաբերված «Սամսունգ Ա22» բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել դրա օրինական տիրապետողներին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական վարույթի նյութերին:
5. Արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։»:
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի մայիսի 2-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից: (...)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն իրականացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ «Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«(…) 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
4.3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.4. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
4.5. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
- Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտարկում է նրա կողմից կատարված արարքի համար զղջալը և վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը:
- Որպես Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ 1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
4.14. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.15. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, ինչպես նաև հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ իր կատարած արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 1 /մեկ/ տարի ժամանակով՝ դրա մեջ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի արգելանքի տակ գտնված ժամանակահատվածը: Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ Վկայակոչած նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քամյար Մեհրաբադիին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը, եղանակը, Դատարանը փաստում է, որ սույն գործով պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Քամյար Մեհրաբադիի կողմից նշանակված պատիժը կրելու միջոցով, այսինքն՝ Դատարանը բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը։
4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալ Քամյար Մեհրիբադիի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական վարույթում, իսկ մեղադրյալին պատկանող «Սամսունգ Ա22» մոդելի հեռախոսը սույն դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձվի օրինական տիրապետողին: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 57-րդ, 74-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման։
Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված իրավակարգավորումները, ընդգծել է, որ օրենսդրական նշված դրույթից աներկբա բխում է, որ դատարանն իրավասու չէր պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով մեղադրյալի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, քանի որ վերջնական պատիժը պետք է գերազանցեր համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը, այսինքն՝ 1 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
Բողոքաբերը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված պատժատեսակի առանձնահատկություններին, նշել է, որ դրա կիրառումը ոչ այնքան պայմանավորված է այդ պահին անձին ՀՀ-ից արտաքսելով, այլ որոշակի ժամանակ նրա հետագա մուտքն արգելելով, որը կնպաստի նաև հանցավորության դեմ ուղղված պայքարի արդյունավետությանը և որպես առհասարակ նշանակվող պատժի նպատակ հանդիսացող՝ հանցագործությունների կանխմանը:
Բողոքաբերի կարծիքով՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմերով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքների բարձր հանրային վտանգավորության մասին, որոնք էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Ըստ Բողոքաբերի՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները նշվածի համատեքստում այն աստիճան չէին կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանային մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար:
Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով, ինչպես նաև որպես վերջնական պատիժ 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը նշանակելով, թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 25-ին կայացված դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը 13 ամիս ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով մեղադրյալի քաղաքացիության պետությունը:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Հանրային մեղադրող Դ․Ներսիսյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ և խնդրեց այն բավարարել։
Պաշտպան Ս․Մանուկյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել։
Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Հայտնեց, որ չի ցանկանում վերադառնալ ԻԻՀ, որպիսի հանգամանքը պայմանավորված է, ի թիվս այլնի, նաև կրոնական հայացքներով։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրումներին՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժաչափի և լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (…)»։
Վկայակոչված իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը ( ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ իրավաչափ եզրահանգման գալով նշանակված պատժատեսակների և պատժաչափերի հարցում։
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելիս, թույլ է տվել նյութական օրենքի խախտում, սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կանոնն առ այն, որ հանցագործությունների համակցության ժամանակ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Խնդրո առարկա իրավիճակում Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին մեղսագրված հանցանքներից յուրաքանչյուրի համար պատիժ նշանակելով և դրանք մասնակի գումարելով, որպես վերջնական պատիժ ստացել է ավելի նվազ պատիժ, քան հանցագործությունների համակցության մեջ մտնող համցագործությունների համար նշանակված ավելի խիստ պատիժը։ Այս առումով Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է Բողոքաբերի հետևությունն առ այն, որ դատարանն իրավասու չէր պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով մեղադրյալի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, քանի որ վերջնական պատիժը պետք է գերազանցեր համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը, այսինքն՝ 1 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը (ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ընդգծելով մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում դատապարտված չլինելու, ինչպես նաև վերջինիս վերաբերյալ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հրամանատար Է․Հունանյանի կողմից տրված գրությամբ արտացոլված տեղեկատվությունը, գտնում է, որ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի նշանակման անհրաժեշտությունն առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մեղադրյալի հայտարարություններով առ այն, որ չի ցանկանում վերադառնալ իր քաղաքացիության պետություն՝ նաև կրոնական հայացքներով պայմանավորված։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերի բողոքը պետք է բավարարել մասնակի, վիճարկվող դատական ակտը պետք է փոփոխել․ ՀՀ քրեական 78-րդ հոդվածի կանոններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը պետք է համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելով՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ից։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի․ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործով դատավճիռը փոփոխել․ ՀՀ քրեական 78-րդ հոդվածի կանոններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելով՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ից։
Դատավճիռը մնացած մասով թղնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Կ.Հովհաննիսյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Հովսեփյանի
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Դ.Ներսիսյանի
պաշտպան՝ Ս.Մանուկյանի
մեղադրյալ՝ Ք.Մեհրաբադիի
թարգմանիչ՝ Է.Բաբաահարոնյանսի
2025 թվականի հունիսի 24-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ․Մելքոնյան) 2025 թվականի մարտի 25-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ար․Իսկանդարյանի կողմից կազմվել է Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
Նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության պետի տեղակալ Գ․Մնոյանը (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը որոշում է կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58225624 քրեական վարույթը։
Նուն օրը Քննիչը որոշում է կայացրել թիվ 58221224 և թիվ 58225624 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58221224 համարի ներքո շարունակելու մասին։
Նույն օրվա Քննիչի մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58221224 քրեական վարույթից անջատվել է նոր վարույթ, անջատված նոր վարույթին շնորհվել է թիվ 58225724 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ը Քննիչի կողմից կազմվել է Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ 58221224 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ, կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի դատավճռով վճռվել է՝
«1. Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար նրան դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, իսկ 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
2. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6 /վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։
3. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մոտից հայտնաբերված «Սամսունգ Ա22» բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել դրա օրինական տիրապետողներին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական վարույթի նյութերին:
5. Արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։»:
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի մայիսի 2-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից: (...)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն իրականացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ «Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«(…) 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
4.3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.4. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
4.5. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
- Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտարկում է նրա կողմից կատարված արարքի համար զղջալը և վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը:
- Որպես Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ 1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
4.14. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.15. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, ինչպես նաև հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ իր կատարած արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 1 /մեկ/ տարի ժամանակով՝ դրա մեջ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի արգելանքի տակ գտնված ժամանակահատվածը: Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ Վկայակոչած նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քամյար Մեհրաբադիին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը, եղանակը, Դատարանը փաստում է, որ սույն գործով պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Քամյար Մեհրաբադիի կողմից նշանակված պատիժը կրելու միջոցով, այսինքն՝ Դատարանը բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը։
4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալ Քամյար Մեհրիբադիի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական վարույթում, իսկ մեղադրյալին պատկանող «Սամսունգ Ա22» մոդելի հեռախոսը սույն դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձվի օրինական տիրապետողին: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 57-րդ, 74-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման։
Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված իրավակարգավորումները, ընդգծել է, որ օրենսդրական նշված դրույթից աներկբա բխում է, որ դատարանն իրավասու չէր պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով մեղադրյալի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, քանի որ վերջնական պատիժը պետք է գերազանցեր համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը, այսինքն՝ 1 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
Բողոքաբերը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված պատժատեսակի առանձնահատկություններին, նշել է, որ դրա կիրառումը ոչ այնքան պայմանավորված է այդ պահին անձին ՀՀ-ից արտաքսելով, այլ որոշակի ժամանակ նրա հետագա մուտքն արգելելով, որը կնպաստի նաև հանցավորության դեմ ուղղված պայքարի արդյունավետությանը և որպես առհասարակ նշանակվող պատժի նպատակ հանդիսացող՝ հանցագործությունների կանխմանը:
Բողոքաբերի կարծիքով՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմերով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքների բարձր հանրային վտանգավորության մասին, որոնք էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Ըստ Բողոքաբերի՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները նշվածի համատեքստում այն աստիճան չէին կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանային մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար:
Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով, ինչպես նաև որպես վերջնական պատիժ 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը նշանակելով, թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 25-ին կայացված դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը 13 ամիս ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով մեղադրյալի քաղաքացիության պետությունը:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Հանրային մեղադրող Դ․Ներսիսյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ և խնդրեց այն բավարարել։
Պաշտպան Ս․Մանուկյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել։
Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Հայտնեց, որ չի ցանկանում վերադառնալ ԻԻՀ, որպիսի հանգամանքը պայմանավորված է, ի թիվս այլնի, նաև կրոնական հայացքներով։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրումներին՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժաչափի և լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (…)»։
Վկայակոչված իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը ( ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ իրավաչափ եզրահանգման գալով նշանակված պատժատեսակների և պատժաչափերի հարցում։
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելիս, թույլ է տվել նյութական օրենքի խախտում, սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կանոնն առ այն, որ հանցագործությունների համակցության ժամանակ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Խնդրո առարկա իրավիճակում Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին մեղսագրված հանցանքներից յուրաքանչյուրի համար պատիժ նշանակելով և դրանք մասնակի գումարելով, որպես վերջնական պատիժ ստացել է ավելի նվազ պատիժ, քան հանցագործությունների համակցության մեջ մտնող համցագործությունների համար նշանակված ավելի խիստ պատիժը։ Այս առումով Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է Բողոքաբերի հետևությունն առ այն, որ դատարանն իրավասու չէր պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով մեղադրյալի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, քանի որ վերջնական պատիժը պետք է գերազանցեր համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը, այսինքն՝ 1 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը (ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ընդգծելով մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում դատապարտված չլինելու, ինչպես նաև վերջինիս վերաբերյալ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հրամանատար Է․Հունանյանի կողմից տրված գրությամբ արտացոլված տեղեկատվությունը, գտնում է, որ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի նշանակման անհրաժեշտությունն առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մեղադրյալի հայտարարություններով առ այն, որ չի ցանկանում վերադառնալ իր քաղաքացիության պետություն՝ նաև կրոնական հայացքներով պայմանավորված։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերի բողոքը պետք է բավարարել մասնակի, վիճարկվող դատական ակտը պետք է փոփոխել․ ՀՀ քրեական 78-րդ հոդվածի կանոններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը պետք է համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելով՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ից։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի․ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործով դատավճիռը փոփոխել․ ՀՀ քրեական 78-րդ հոդվածի կանոններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելով՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ից։
Դատավճիռը մնացած մասով թղնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2994/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-10-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58221224 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի' առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թnւյլավության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա֊համարի մասնակի կեղծ' տեսակը ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին' ժամը 05:23-ին, օգտագործելով' ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 11 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի' առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ԱԶ աշխատակիցներրի կողմից:, |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Քամյար |
| Ազգանուն | Մեհրաբադ |
| Հայրանուն | Աբբասալիի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 457 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-10-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մասիս |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 24-10-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 24.10.2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (նախաքննական համար՝ 58221224), Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ի գրությամբ՝ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2994/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին մակագրվել և ս/թ հոկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ ժամը 15:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (ք. Երևան, Գյուլիքեխվյան 20, թիվ 7 դահլիճ): ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ գլխավոր դատախազություն՝ Դ.Ներսիսյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան, Վ.Սարգսյան 5 |
| Կազմակերպության տեսակ | ԳԴ /ՀՀ գլխավոր դատախազություն եվ այլ դատախազություններ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Քամյար |
| Ազգանուն | Աբբասալի |
| Հայրանուն | Մեհրաբադի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 07-11-2024 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2994/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈՓՈԽԵԼՈՒ, ԱՆՓՈՓՈԽ ԹՈՂՆԵԼՈՒ, ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ԱՅԼ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԸՆՏՐԵԼՈՒ ԿԱՄ ԱՐԴԵՆ ԻՍԿ ԸՆՏՐՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ 07 նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ Ա.Մանասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանի, պաշտպան Մ.Աղաբեկյանի, թարգմանիչ Ք.Բաբաահարոնյանսի, մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի ծնված՝ 1996 թվականի փետրվարի 02-ին, ազգությամբ իրանցի, ԻԻՀ քաղաքացի, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և ԻԻՀ ք.Թեհրան Ջոմհուրի պողոտա 30 Թիր փողոցի 7-րդ շենքի 2-րդ բնակարանում, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի նտակտմամբ խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց կիրառելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը Դատարանը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1.1. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունից ստացվել է ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հետախուզական բաժնի ավագ սպա, կապիտան Արամայիս Իսկանդարյանի պատշաճ հաղորդումը այն մասին, որ իր սահմանված լիազորություններն իրականացնելիս փաստական տվյալներ է ստացել այն մասին, որ սույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին Երևան-Ստամբուլ-Փարիզ թիվ 551 չվերթ իրականացնող «Պեգասուս» ավիաընկերության չվերթը սպասարկող աշխատակցին ներկայացրել է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը և հաշվառվել է վերը նշված չվերթին, ստացել է նստեցման կտրոն: Բացի այդ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին, նույն օրը, ժամը 05:23-ին, թիվ 551 չվերթի ուղևորների սահմանային վերահսկողություն անցնելու ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադ /ծնվ. 22.02.1996թ., անձ. Ս97770082/, ԻԻՀ քաղաքացու նույն տվյալներով անվավեր՝ դակած F51706420 սերիա-համարի անձնագիր, որում առկա է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը։ Իրականացված ստուգողական և հարցումային աշխատանքների արդյունքում սահմանապահ ծառայողի կողմից պարզվել է, որ ֆրանսիական նմուշի Շենգեն մուտքի արտոնագիրը պարունակում է մասնակի կեղծման հատկանիշներ՝ այդպիսով փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից: 1.2.2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքները կատարելու անմիջականորեն ծագած կասկածանքի հիման վրա Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին ժամը 08:05-ին ՀՀ ԱԱԾ աշխատակցի կողմից ձերբակալվել է և նույն օրը՝ ժամը 11:22-ին, ներկայացվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն: 1.3.Հաղորդման և դրան կցված նյութերի քննարկման արդյունքում 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 1.4. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 1.5. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին դատախազի կողմից բավարարվել է ներկայացված միջնորդությունը և որոշում կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին. 1.6. 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին ներկայացվել է մեղադրանքը: 1.7. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը բավարարել է վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդութունը և մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը: 1.8. 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նախաքննությունն իրականացնող քննիչի կողմից կողմից հաղորդում է ներկայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթով նախաքննության ընթացքում լիազորություններս իրականացնելիս անհայտ անձի կողմից չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից 2024թ-ին ԻԻՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանատնից ստացած և վերջինիս ԻԻՀ քաղաքացու «F51706420» սերիա-համարի անձնագրի 8-րդ էջում փակցված, իրավունք վերապահող, ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի Շենգենյան համաձայնության երկրներ մուտք գործելու արտոնագրի տրման և վավերականության ժամկետների ամսաթվերը, ինչպես նաև արտոնագրի ներքևի հատվածում առկա սև ներկանյութով կատարված տողի թվային գրառումները փոփոխելու՝ կեղծելու, այնուհետև չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում մասնակի կեղծված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի Շենգենյան համաձայնության երկրներ մուտք գործելու արտոնագրիրը Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին իրացնելու վերաբերյալ առերևույթ հանցանքի փաստ հայտնաբերելու վերաբերյալ: 1.9. 2024թ. հոկտեմբերի 16-ին նշված հաղորդման հիմքով նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58225624 քրեական վարույթը: 1.10. 2024թ. հոկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 58221224 և թիվ 58225624 քրեական վարութները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58221224 համարով շարունակելու մասին: 1.11. 2024թ. հոկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու դրան թիվ 58225724 համարը շնորհելու մասին: 1.12. Թիվ 58221224 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ի գրությամբ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: 1.13. Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը՝ ԵԴ1/2994/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին մակագրվել և հոկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանին: 1.14. 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:Նախնական դատալսումներ են նշանակվել 2024 թվականի նոյեմբերի 07-ին ժամը 15.00-ին: 1.16. 07.11.2024թ. տեղի ունեցած նախնական դատալսումների ընթացքում, ի թիվս այլ հարցերի, դատարանի կողմից քննարկման առարկա է դարձել նաև մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու, ժամկետը երկարաձգելու կամ այլ խափանման միջոց ընտրելու հարցը: 2. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադին մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքները և իրավաբանական որակումը. (…) Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիին մեղադրանք է ներկայացվել այն արաքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից: Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին մեղսագրվում է արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 3.Դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները. 3.1. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Դավիթ Ներսիսյանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառված կալանավորումը վերացնելու հիմքեր չկան, շարունակում են առկա լինել կալանավորման պայմանները և հիմքերը, և կալանավորման ժամկետն անհրաժեշտ է երկարաձգել երեք ամիս ժամանակով մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը: 3.1. Մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիի պաշտպան Մ.Աղաբեկյանը առարկել է մեղադրողի դիրքորոշման դեմ՝ նշելով, որ իր պաշտպանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերը բացակայում են: Հիմնավոր կասկածը գտնում է որ բավարար է: Այնուամենայնիվ գործի քննության այս փուլում մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կարող է կիրառվել տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը՝ համակցված բացակայելու արգելքով մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը: 2.3. Մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիին միացել է պաշտպանի դիրքորոշմանը մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը: 4.Դատարանի հիմնավորումները, իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. .1. Դատարանը, լսելով դատավարության կողմերի կարծիքը, գտնում է, որ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. 4.2. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»: 4.3. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: 4.4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր անձ ունի ազատության և անձեռնմխելիության իրավունք: 2. Ոչ ոք չի կարող արգելանքի վերցվել և պահվել անազատության մեջ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերով և կարգով: (…) »: 4.5.ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` (…) 2.կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին (…)»: 4.6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 4.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4.8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 4.9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 4.10. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք գործերով (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշման 10-րդ կետը և այլն) արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ընդհանրական վերլուծությունից հետևում է, որ կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում` այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն՝ կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը: Կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Ուստի, վերոնշյալ բացառիկության չափանիշից բխում է, որ անձը պետք է ենթարկվի նախնական կալանքի հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում. 1) առկա է ողջամիտ կասկած, որ անձը կատարել է իրավախախտում, և 2) առկա են հիմնավոր պատճառներ կարծելու, որ ազատության մեջ գտնվելով նա կարող է` ա) դիմել փախուստի, կամ բ) կատարել նոր հանցագործություն, կամ գ) խոչընդոտել արդարադատության իրականացմանը, կամ դ) լուրջ վտանգ ներկայացնել հանրային կարգին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանության համաձայն` ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում» (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.-F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57): «Հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» եզրույթին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով առ այն, որ. «(…) անձի կալանավորումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի ա) անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և բ) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը: (…) Մեկնաբանելով անձի ազատության սահմանափակման համար անհրաժեշտ պայմանը՝ հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկած առ այն, որ նա իրավախախտում է կատարել, ընդ որում` յուրաքանչյուր դեպքում կասկածը պետք է լինի ողջամիտ: (…) Դիրքորոշում սահմանելով այն մասին, որ կասկածը պետք է լինի ողջամիտ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է: Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը` քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին: (…) Կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննարկման արդյունքներով դատարանը` ա) պետք է արձանագրի հիմնավոր կասկածի առկայությունը կամ բացակայությունը, բ) պետք է պարզի կալանավորման մյուս պայմանների առկայությունը, գ) այն դեպքում, երբ դատարանը կհանգի այն հետևության, որ վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայացրած նյութերը բավարար են արձանագրելու, որ առկա է անձի կողմից հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, և միաժամանակ կալանավորման մյուս պայմանները նույնպես առկա են, ապա պետք է կայացնի հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում այն մասին, թե արդյոք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերի առկայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունը ևս պետք է հիմնավորված լինի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված համապատասխան տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (…)» (տե՛ս Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման 19-րդ և 21-րդ կետեր): 4.11. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անհրաժեշտ է վերջինիս փախուստը կանխելու համար: Սույն հիմքի քննարկման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիի կողմից ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար շարժառիթ է հանդիսացել Հայաստանի տարածքով այլ երկիր մեկնելը, որի համար օգտագործվել են կեղծված փաստաթղթեր, ինչը խաթարում է ՀՀ սահմանապահ գործառույթի կայությունը: Ենթադրյալ հանցանքը կատարել է այլէ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց մասնակցությամբ: Դատարանի գնահատմամբ նշված հանգամանքների համատեքստում առավել քան իրական այն ռիսկը, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի քանի որ վերջինս ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, չունի բարեկամներ մտերիմներ: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը ազատության մեջ գտնվելով կարող է նաև խոչնդոտել վարույթայի ընթացքին անօրինական ազդեցություն ունենալ դեպքի հանգամանքների բացահայտման վրա Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը խափանման միջոց կալանքի տակ չգտնվելու պարագայում կարող է ինչպես խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը այնպես էլ դիմել փախուստի: 4.12. Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ներկայիս փուլում վերոնշյալ կանխատեսական ենթադրության հաստատման համատեքստում հիմնավոր չէ մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումից բացի այլ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը, նման դիրքորոշման նպատակը կայանում է նաև նրանում, որ գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում դեռևս պետք է հետազոտվեն ապացույցներ բացառված չէ, որ կարող է անհրաժեշտություն առաջանալ այլ ապացուցողական գործողություններ և վարույթային գործողություններ կատարելու հետևաբար Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անձին շարունակական անազատության մեջ պահելու հիմքերը, որոնց բարձր հավանականությունն ու սույն որոշմամբ վերլուծված հիմքերի շարունակական առկայությունն արդեն իսկ բացառում են ավելի մեղմ խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունը։Բացի այդ նաև էական է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր սոցիալական կայուն կապերով կապնված է իր հարազատ երկրին Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը: 4.13. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի ընթացքում պատշաճ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովել հնարավոր չէ, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ վարույթի քննության այս փուլում Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-119-րդ, 122-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով` Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ: 2. Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 երեք ամիս ժամանակով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 10-ը: 3. Որոշման օրինակը տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին: 4. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 12-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Մեղադրյալին չներկայացնելու պատճառով |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2994/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈՓՈԽԵԼՈՒ, ԱՆՓՈՓՈԽ ԹՈՂՆԵԼՈՒ, ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ԱՅԼ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԸՆՏՐԵԼՈՒ ԿԱՄ ԱՐԴԵՆ ԻՍԿ ԸՆՏՐՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ 29 հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ Ա.Մանասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանի, պաշտպան Ս.Մանուկյանի, թարգմանիչ Ք.Բաբաահարոնյանսի, մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի ծնված՝ 1996 թվականի փետրվարի 02-ին, ազգությամբ իրանցի, ԻԻՀ քաղաքացի, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և ԻԻՀ ք.Թեհրան Ջոմհուրի պողոտա 30 Թիր փողոցի 7-րդ շենքի 2-րդ բնակարանում, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի նկատմամբ խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց կիրառելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը Դատարանը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1.1. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունից ստացվել է ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հետախուզական բաժնի ավագ սպա, կապիտան Արամայիս Իսկանդարյանի պատշաճ հաղորդումը այն մասին, որ իր սահմանված լիազորություններն իրականացնելիս փաստական տվյալներ է ստացել այն մասին, որ սույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին Երևան-Ստամբուլ-Փարիզ թիվ 551 չվերթ իրականացնող «Պեգասուս» ավիաընկերության չվերթը սպասարկող աշխատակցին ներկայացրել է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը և հաշվառվել է վերը նշված չվերթին, ստացել է նստեցման կտրոն: Բացի այդ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին, նույն օրը, ժամը 05:23-ին, թիվ 551 չվերթի ուղևորների սահմանային վերահսկողություն անցնելու ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադ /ծնվ. 22.02.1996թ., անձ. Ս97770082/, ԻԻՀ քաղաքացու նույն տվյալներով անվավեր՝ դակած F51706420 սերիա-համարի անձնագիր, որում առկա է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը։ Իրականացված ստուգողական և հարցումային աշխատանքների արդյունքում սահմանապահ ծառայողի կողմից պարզվել է, որ ֆրանսիական նմուշի Շենգեն մուտքի արտոնագիրը պարունակում է մասնակի կեղծման հատկանիշներ՝ այդպիսով փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից: 1.2.2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքները կատարելու անմիջականորեն ծագած կասկածանքի հիման վրա Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին ժամը 08:05-ին ՀՀ ԱԱԾ աշխատակցի կողմից ձերբակալվել է և նույն օրը՝ ժամը 11:22-ին, ներկայացվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն: 1.3.Հաղորդման և դրան կցված նյութերի քննարկման արդյունքում 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 1.4. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 1.5. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին դատախազի կողմից բավարարվել է ներկայացված միջնորդությունը և որոշում կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին. 1.6. 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին ներկայացվել է մեղադրանքը: 1.7. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը բավարարել է վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդությունը և մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը: 1.8. 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նախաքննությունն իրականացնող քննիչի կողմից կողմից հաղորդում է ներկայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթով նախաքննության ընթացքում լիազորություններս իրականացնելիս անհայտ անձի կողմից չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից 2024թ-ին ԻԻՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանատնից ստացած և վերջինիս ԻԻՀ քաղաքացու «F51706420» սերիա-համարի անձնագրի 8-րդ էջում փակցված, իրավունք վերապահող, ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի Շենգենյան համաձայնության երկրներ մուտք գործելու արտոնագրի տրման և վավերականության ժամկետների ամսաթվերը, ինչպես նաև արտոնագրի ներքևի հատվածում առկա սև ներկանյութով կատարված տողի թվային գրառումները փոփոխելու՝ կեղծելու, այնուհետև չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում մասնակի կեղծված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի Շենգենյան համաձայնության երկրներ մուտք գործելու արտոնագիրը Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին իրացնելու վերաբերյալ առերևույթ հանցանքի փաստ հայտնաբերելու վերաբերյալ: 1.9. 2024թ. հոկտեմբերի 16-ին նշված հաղորդման հիմքով նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58225624 քրեական վարույթը: 1.10. 2024թ. հոկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 58221224 և թիվ 58225624 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58221224 համարով շարունակելու մասին: 1.11. 2024թ. հոկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու դրան թիվ 58225724 համարը շնորհելու մասին: 1.12. Թիվ 58221224 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ի գրությամբ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: 1.13. Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը՝ ԵԴ1/2994/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին մակագրվել և հոկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանին: 1.14. 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումներ են նշանակվել 2024 թվականի նոյեմբերի 07-ին ժամը 15.00-ին: 1.16. 07.11.2024թ. տեղի ունեցած նախնական դատալսումների ընթացքում, ի թիվս այլ հարցերի, դատարանի կողմից քննարկման առարկա է դարձել նաև մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու, ժամկետը երկարաձգելու կամ այլ խափանման միջոց ընտրելու հարցը: 1.17. 29.01.2025թ. տեղի ունեցած նախնական դատալսումների ընթացքում, ի թիվս այլ հարցերի, դատարանի կողմից քննարկման առարկա է դարձել նաև մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու, ժամկետը երկարաձգելու կամ այլ խափանման միջոց ընտրելու հարցը: 2. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադին մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքները և իրավաբանական որակումը. (…) Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիին մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից: Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին մեղսագրվում է արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 3.Դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները. 3.1. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Դավիթ Ներսիսյանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառված կալանավորումը վերացնելու հիմքեր չկան, շարունակում են առկա լինել կալանավորման պայմանները և հիմքերը, և կալանավորման ժամկետն անհրաժեշտ է երկարաձգել երեք ամիս ժամանակով մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը: 3.1. Մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիի պաշտպան Սերգեյ Մանուկյանը առարկել է մեղադրողի դիրքորոշման դեմ՝ նշելով, որ իր պաշտպանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերը բացակայում են: Հիմնավոր կասկածը գտնում է, որ բավարար է: Այնուամենայնիվ գործի քննության այս փուլում մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կարող է կիրառվել տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը՝ համակցված բացակայելու արգելքով մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը: 2.3. Մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիին միացել է պաշտպանի դիրքորոշմանը մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը: 4.Դատարանի հիմնավորումները, իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. 4.1. Դատարանը, լսելով դատավարության կողմերի կարծիքը, գտնում է, որ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. 4.2. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»: 4.3. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: 4.4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր անձ ունի ազատության և անձեռնմխելիության իրավունք: 2. Ոչ ոք չի կարող արգելանքի վերցվել և պահվել անազատության մեջ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերով և կարգով: (…) »: 4.5.ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` (…) 2.կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին (…)»: 4.6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 4.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4.8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 4.9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 4.10. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք գործերով (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշման 10-րդ կետը և այլն) արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ընդհանրական վերլուծությունից հետևում է, որ կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում` այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն՝ կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը: Կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Ուստի, վերոնշյալ բացառիկության չափանիշից բխում է, որ անձը պետք է ենթարկվի նախնական կալանքի հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում. 1) առկա է ողջամիտ կասկած, որ անձը կատարել է իրավախախտում, և 2) առկա են հիմնավոր պատճառներ կարծելու, որ ազատության մեջ գտնվելով նա կարող է` ա) դիմել փախուստի, կամ բ) կատարել նոր հանցագործություն, կամ գ) խոչընդոտել արդարադատության իրականացմանը, կամ դ) լուրջ վտանգ ներկայացնել հանրային կարգին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանության համաձայն` ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում» (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.-F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57): «Հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» եզրույթին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով առ այն, որ. «(…) անձի կալանավորումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի ա) անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և բ) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը: (…) Մեկնաբանելով անձի ազատության սահմանափակման համար անհրաժեշտ պայմանը՝ հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկած առ այն, որ նա իրավախախտում է կատարել, ընդ որում` յուրաքանչյուր դեպքում կասկածը պետք է լինի ողջամիտ: (…) Դիրքորոշում սահմանելով այն մասին, որ կասկածը պետք է լինի ողջամիտ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է: Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը` քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին: (…) Կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննարկման արդյունքներով դատարանը` ա) պետք է արձանագրի հիմնավոր կասկածի առկայությունը կամ բացակայությունը, բ) պետք է պարզի կալանավորման մյուս պայմանների առկայությունը, գ) այն դեպքում, երբ դատարանը կհանգի այն հետևության, որ վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայացրած նյութերը բավարար են արձանագրելու, որ առկա է անձի կողմից հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, և միաժամանակ կալանավորման մյուս պայմանները նույնպես առկա են, ապա պետք է կայացնի հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում այն մասին, թե արդյոք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերի առկայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունը ևս պետք է հիմնավորված լինի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված համապատասխան տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (…)» (տե՛ս Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման 19-րդ և 21-րդ կետեր): 4.11. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անհրաժեշտ է վերջինիս փախուստը կանխելու համար: Սույն հիմքի քննարկման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիի կողմից ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար շարժառիթ է հանդիսացել Հայաստանի տարածքով այլ երկիր մեկնելը, որի համար օգտագործվել են կեղծված փաստաթղթեր, ինչը խաթարում է ՀՀ սահմանապահ գործառույթի կայունությունը: Ենթադրյալ հանցանքը կատարել է դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց մասնակցությամբ: Դատարանի գնահատմամբ նշված հանգամանքների համատեքստում առավել քան իրական այն ռիսկը, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի քանի որ վերջինս ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, չունի բարեկամներ մտերիմներ: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը ազատության մեջ գտնվելով կարող է նաև խոչընդոտել վարույթի ընթացքին անօրինական ազդեցություն ունենալ դեպքի հանգամանքների բացահայտման վրա Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը խափանման միջոց կալանքի տակ չգտնվելու պարագայում կարող է ինչպես խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը այնպես էլ դիմել փախուստի: 4.12. Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ներկայիս փուլում վերոնշյալ կանխատեսական ենթադրության հաստատման համատեքստում հիմնավոր չէ մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումից բացի այլ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը, նման դիրքորոշման նպատակը կայանում է նաև նրանում, որ գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում դեռևս պետք է հետազոտվեն ապացույցներ բացառված չէ, որ կարող է անհրաժեշտություն առաջանալ այլ ապացուցողական գործողություններ և վարույթային գործողություններ կատարելու հետևաբար Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անձին շարունակական անազատության մեջ պահելու հիմքերը, որոնց բարձր հավանականությունն ու սույն որոշմամբ վերլուծված հիմքերի շարունակական առկայությունն արդեն իսկ բացառում են ավելի մեղմ խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունը։Բացի այդ նաև էական է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր սոցիալական կայուն կապերով կապնված է իր հարազատ երկրին Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը: 4.13. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի ընթացքում պատշաճ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովել հնարավոր չէ, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ վարույթի քննության այս փուլում Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-119-րդ, 122-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով` Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ: 2. Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 երեք ամիս ժամանակով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 10-ը: 3. Որոշման օրինակը տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին: 4. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Քամյան |
| Ազգանուն | Աբբասալի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 25-03-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2994/01/24 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 25 մարտի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր՝ Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ` Մ.Մկրտչյանի, Մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի, պաշտպան՝ Ս.Մանուկյանի, թարգմանիչ՝ Ա.Մոխթարյանի, մեղադրյալ ՝ Ք.Մեհրաբադիի, Դռնբաց դատական նիստում արագացված հատուկ կարգի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին (ծնված՝ 1996 թվականի փետրվարի 22-ին, Իրանի Իսլամական հանրապետություն, ԻԻՀ քաղաքացի, ազգությամբ իրանցի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ԻԻՀ քաղաք Թեհրան քաղաքի Ջոմհուրի պողոտա 30 Թիր փողոց 7 շենքի 2-րդ բնակարան, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Վարույթի փաստական հանգամանքները. 1.1. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունից ստացվել է ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հետախուզական բաժնի ավագ սպա, կապիտան Արամայիս Իսկանդարյանի պատշաճ հաղորդումն այն մասին, որ իր սահմանված լիազորություններն իրականացնելիս փաստական տվյալներ է ստացել այն մասին, որ սույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին Երևան-Ստամբուլ-Փարիզ թիվ 551 չվերթ իրականացնող «Պեգասուս» ավիաընկերության չվերթը սպասարկող աշխատակցին ներկայացրել է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը և հաշվառվել է վերը նշված չվերթին, ստացել է նստեցման կտրոն: Բացի այդ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին, նույն օրը, ժամը 05:23-ին, թիվ 551 չվերթի ուղևորների սահմանային վերահսկողություն անցնելու ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադ /ծնվ. 22.02.1996թ., անձ. Ս97770082/, ԻԻՀ քաղաքացու նույն տվյալներով անվավեր՝ դակած F51706420 սերիա-համարի անձնագիր, որում առկա է իր լուսանկարով և անունով լրացված պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված իրավունք վերապահող ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, Շենգեն մուտքի արտոնագիրը։ 1.2. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության պետի տեղակալ Գրիգոր Մնոյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 1.3. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքները կատարելու անմիջականորեն ծագած կասկածանքի հիման վրա Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին ժամը 08:05-ին ՀՀ ԱԱԾ աշխատակցի կողմից ձերբակալվել է: 1.4. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Քամյար Մեհրիբադիին ներկայացվել է մեղադրանք: 1.5. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից Ք.Մեհրիբադիի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը: 1.6. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և քրեական վարույթի նյութերի հետ դատարան հանձնելու մասին: 1.7. Դատավորների միջև գործերի բախշման համակարգչային ծրագրի միջոցով՝ թիվ 58221224 քրեական վարույթը ԵԴ1/2994/01/24 համարի ներքո 23.10.2024 թվականին մակագրվել և 2024թ. Հոկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Մ․Մելքոնյանի աշխատակազմին: 1.8. 24.10.2024 թվականին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.9. Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքն անփոփոխ թողնելու և ժամկետը երկարաձգելու մասին: 2.Մեղադրանքի փաստական հանգամանքները և տրված իրավաբանական որակումը Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից:Այսինքն՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը. 3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պաշտպան Ս.Մանուկյանը միջնորդություն է ներկայացրել սույն քրեական վարույթով արագացված վարույթ կիրառելու մասին: Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ: 3.2. Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ: 3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումները. 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: 4.3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 4.4. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 4.5. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով: 4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտարկում է նրա կողմից կատարված արարքի համար զղջալը և վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը: Որպես Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր): 4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: 4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը: 4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ 1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: 4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: 4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին: 4.13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: 4.14. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»: 4.15. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, ինչպես նաև հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ իր կատարած արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 1 /մեկ/ տարի ժամանակով՝ դրա մեջ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի արգելանքի տակ գտնված ժամանակահատվածը: Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ Վկայակոչած նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քամյար Մեհրաբադիին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը, եղանակը, Դատարանը փաստում է, որ սույն գործով պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Քամյար Մեհրաբադիի կողմից նշանակված պատիժը կրելու միջոցով, այսինքն՝ Դատարանը բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը։ 4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն: 4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալ Քամյար Մեհրիբադիի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական վարույթում, իսկ մեղադրյալին պատկանող «Սամսունգ Ա22» մոդելի հեռախոսը սույն դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձվի օրինական տիրապետողին: : Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար նրան դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, իսկ 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ 2. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ 3. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 4. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մոտից հայտնաբերված «Սամսունգ Ա22» բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել դրա օրինական տիրապետողներին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական վարույթի նյութերին: 5. Արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: 6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-03-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր՝ 1-ին՝ 228 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 167 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 1-ին՝ 228 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 167 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-49799/25 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 02-10-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝227 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 167 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 127 թերթ, 1-ին հավելված՝ 37 թերթ, 2-րդ հավելված՝ 96 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ 227 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 167 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 127 թերթ |
| Էջերի քանակը | 2 հավելված՝ 1-ին հավելված՝ 37 թերթ, 2-րդ հավելված՝ 96 թերթ: |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2994/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 19-11-2024 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-11-2024 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Քամյար Մեհրաբադի Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոցի կիրառված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու մասին 07.11.2024թ. որոշումը և Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 25-11-2024 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 25-11-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 28-11-2024 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2994/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «09» դեկտեմբերի, 2024թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Ռ․Պապոյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով ԵԴ1/2994/01/24 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպան Ս․Մանուկյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա նշված քրեակա¬ն գոր¬ծով Երևան քաղաքի ա¬ռա¬ջին ատյանի ընդհա¬նուր իրավասության քրեական դատարանի(այսուհետ՝ նաև Առաջին ատ¬¬յա¬նի դատարան)՝ «Խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշումը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ժամը 11։22-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքները կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Համաձայն հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու և մեղադրական եզրակացության՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մեղադրանքի փաստական կողմն ունի հետևյալ բովանդակությունը․ (մեջբերվում է․) «(…)նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից: Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին մեղսագրվում է արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:»։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին ներկայացվել է մեղադրանք: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2(երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58225624 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 58221224 և թիվ 58225624 քրեական վարութները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58221224 համարով շարունակելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 58221224 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու դրան թիվ 58225724 համարը շնորհելու մասին: Թիվ 58221224 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ի գրությամբ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը՝ ԵԴ1/2994/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին մակագրվել և հոկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Առաջին ատ¬¬յա¬նի դատարանի՝ «Խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառված խափանման կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3(երեք) ամսով։ 2․ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ «Խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշման դեմ Մեղադրյալի պաշտպան Ս․Մանուկյանի(այսուհետ՝ նաև Պաշտպան) հատուկ վերանայման բողոքը(այսուհետ՝ նաև Բողոք)։ Բողոքի վերաբերյալ նյութերը (թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործի հավելվածը) Վերաքննիչ դատա¬րանում ստաց¬¬¬¬¬վել է 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին, իսկ նախագահող դատավորին է հանձնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին: 2024 թվա¬կա¬նի նոյեմբերի 28-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացա¬կար¬գով իրականացնելու մա¬սին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ը: Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները. 3․ Ա¬ռա¬ջին ատյանի դատա¬րա¬նի՝ «Խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշման(այսուհետ՝ նաև վիճարկվող դատական ակտ, կամ՝ բողոքարկվող որոշում) մեջ մասնավորապես նշվել է. «(...)4.11. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անհրաժեշտ է վերջինիս փախուստը կանխելու համար: Սույն հիմքի քննարկման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Քամյար Մեհրաբադիի կողմից ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար շարժառիթ է հանդիսացել Հայաստանի տարածքով այլ երկիր մեկնելը, որի համար օգտագործվել են կեղծված փաստաթղթեր, ինչը խաթարում է ՀՀ սահմանապահ գործառույթի կայությունը: Ենթադրյալ հանցանքը կատարել է այլէ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց մասնակցությամբ: Դատարանի գնահատմամբ նշված հանգամանքների համատեքստում առավել քան իրական այն ռիսկը, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի քանի որ վերջինս ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, չունի բարեկամներ մտերիմներ: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը ազատության մեջ գտնվելով կարող է նաև խոչնդոտել վարույթայի ընթացքին անօրինական ազդեցություն ունենալ դեպքի հանգամանքների բացահայտման վրա Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը խափանման միջոց կալանքի տակ չգտնվելու պարագայում կարող է ինչպես խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը այնպես էլ դիմել փախուստի: 4.12. Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ներկայիս փուլում վերոնշյալ կանխատեսական ենթադրության հաստատման համատեքստում հիմնավոր չէ մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումից բացի այլ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը, նման դիրքորոշման նպատակը կայանում է նաև նրանում, որ գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում դեռևս պետք է հետազոտվեն ապացույցներ բացառված չէ, որ կարող է անհրաժեշտություն առաջանալ այլ ապացուցողական գործողություններ և վարույթային գործողություններ կատարելու հետևաբար Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անձին շարունակական անազատության մեջ պահելու հիմքերը, որոնց բարձր հավանականությունն ու սույն որոշմամբ վերլուծված հիմքերի շարունակական առկայությունն արդեն իսկ բացառում են ավելի մեղմ խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունը։Բացի այդ նաև էական է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր սոցիալական կայուն կապերով կապնված է իր հարազատ երկրին Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը: 4.13. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի ընթացքում պատշաճ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովել հնարավոր չէ, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ վարույթի քննության այս փուլում Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: (...)»։ Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը. 4․ Բողոքում, մասնավորապես, նշվել է (մեջբերվում է). «(…)07.11.2024 թվականին ստորադաս դատարանի կողմից կայացված մեղադրյալ՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ, որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին որոշումը, պաշտպանական կողմի գնահատմամբ, չի բխում հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռության պահանջից, բացի այդ դատարանի հիմնավորումները կապված, ինչպես հիմնավոր կասկածի, այնպես էլ կալանավորման հիմքի վերաբերյալ միակողմանի են, չեն բխում բավարար փաստական տվյալներով և/կամ/ տեղեկություններով հիմնավորված նյութերից, մասնավորապես՝ ստորադաս դատարանը, պատշաճ չի գնահատել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը ենթադրյալ մասնակի կեղծված՝ «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագրի մասին ի սկզբանե չի իմացել, ավելին, վերջինիս ցուցմունքների համաձայն «(…)նշված փաստաթղթերը ստացել է միջնորդավորված ձևով, մի գրասենյակի որը մասնագիտացված ձևով աջակցել է մուտքի արտոնագրի ստացման հետ կապված: Ավելին, նշված արտոնագրի ստացումը իրականացվել է օրինական կարգով, ուստի մեղադրյալը մինչև բռնվելը, որևէ կասկած այդ առնչությամբ չի ունեցել:»։ Մատնանշված հանգամանքները հերքող որևէ օբեկտիվ տվյալ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չի ներկայացվել: Մեղադրյալ Ալսեիիդ Մոհամեդ Մուստաֆա Աբդելվահաբին առաջադրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և նույն օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համատեքստում պաշտպանական կողմը նաև Վերաքննիչ դատարանի առջև անհրաժեշտ է համարում բարձրացնել հետևյալ իրավական հարցը՝ 1.Արդյոք՞ ՀՀ պետական սահմանը օրինական հատելու առումով մեկ այլ երկրի /տվյալ պարագայում Ֆրանսիայի Հանրապետության/ մուտքի արտոնագիրը հանդիսանում է որպես իրավունք վերապահող փաստաթուղթ, թե մեր երկրի պարագայում այդպիսին կարող է հանդիսանալ միայն անձնագիրը. Պաշտպանական կողմի կարծիքով, հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի արարքում առկա չէ հիմնավոր կասկածը վերագրվող 44-469-րդ հոդվածի արարքի համատեքստում նախ, դրա մասին վկայում է այն որ մեղադրյալը ՀՀ պետական սահմանը հատելիս ներկայացրել է իր ԻԻՀ օրինական անձնագիրը, որով եվ մուտք է արել Հայաստանի Հանրապետություն, բացի այդ վարույթն իրականացնող մարմինը իր միջնորդությամբ և կից ներկայացրած նյութերով որևէ հիմնավորւմ չի ներկայացրել թե արդյոք ՀՀ պետականը սահմանը օրինական կարգով հատելու համար այլ երկրի /տվյալ պարագայում Ֆրանսիայի Հանրապետության/ մուտքի արտոնագիրը հանդիսանում է, որպես իրավունք վերապահող փաստաթղթեր, թե ոչ: Պաշտպանական կողմի գնահատմամբ նշված արտոնագրի առկայությունը ՀՀ պետական սահմանը օրինական կարգով հատելու առումով որևէ իրավական նշանակություն չեն ունեցել, այլկերպ ասաց, եթե նշված մուտքի արտոնագիրը մեղադրյալի մոտ չլիներ, ապա վերջինիս կողմից ներկայացված ԻԻՀ-ան անձնագիրը, արդեն իսկ բավարար էր ՀՀ սահմանը օրինական կարգով հատելու համար, ուստի այս պարագայում խոսքը կարող է գնալ առնվազն մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ թույլտվություն ունենալու, սակայն ոչ օգտագործելու կամ դրա միջոցով մեկ այլ ենթադրյալ հանցանք կատարելու մասին: (…) Հիմք ընդունելով ՄԻԵԴ-ի եվ վճռաբեկ դատարանի կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, պետք է փաստել, որ ստորադաս դատարանը արձանագրելով մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ գտնվելու պարագայում փախուստի դիմելու հավանականությունը, էապես հիմնվել է մեղադրյալի վերագրվող արարքի ծանրության վրա, արձանագրելով նաև, որ վերջինս ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, նշվածի կապակցությամբ նախ պետք է փաստել, որ թեև մեղադրյալը չունի մշտական բնակության վայր, դա ինքին չի բացառում վերջինիս հասանելիությունը ապահովելու և վարքագիծը կանխատեսելու միակ չափանիշ, մասնավորապես այս առումով պետք է հաշվի առնել, որ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին մինչև ձերբակալվելը բնակվել է Հյուրանոցում, ձեռք է բերել հայկական հեռախոսահամար: Պաշտպանական կողմի կարծիքով, մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման պարագայում, նա կարող էր շարունակել բնակվել համապատասխան հյուրանոցում, իսկ անհրաժեշտ սահմանափակումների գործադրման պարագայում տվյալ այլընտրանքային խափանման միջոցը, կարող էր լինել արդյունավետ և ծառայել իր նպատակին, այդպիսիք կարող էր լինել՝ Վարչական Հսկողությունը: Նշված մոտեցումը բխում է նաև ՄԻԵԴ-ի դիրքորոշումից մասնավորապես՝ «Սոկուրենկո ընդդեմ Ռուսաստանի գործով ՄԻԵԴ-ը արտայհայտել է հետևյալ դիրքորոշումն ‹‹(…)Թեև դատարանը համաձայն է, որ դիմողը չունի բնակության վայր, որը Ռուսաստանի դատարանների կողմից կարող է ճանաչվել, որպես մշտական, սակայն այնուամենայնիվ մշտական բնակության վայրի բացակայությունը, ինքն իրենով չի առաջացնում վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հնարավորություն: (տես՝որոշման 86-րդ կետ, հունվար 10, 2012թ.): Այսպիսով, վերլուծելով վերը նշված փաստական հանգամանքները ակնհայտ է դառնում, որ մեղադրյալ նկատմամբ կալանավորումից զատ՝ վերջինիս օրինական վարքագիծը ապահովելու համար բավարար կլիներ նաև այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ ապահովել ՀՀ քրեական դատավարությա օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն, իսկ հակառակի վերաբերյալ ստորադաս դատարանի կողմից, որևէ ծանրակշիռ հիմնավորում չի ներակայցվել: (...)»։ 4.1. Մեջբերված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ «Խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշումը, և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողություն։ Վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, լրացուցիչ ներկայացրած նյութե¬րը, միջնորդությունները, Բողոքի պատասխանները. 5. Վերաքննիչ դատարանի կողմից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ը (ներառյալ) սահ¬¬¬մանված ժամկետում գրավոր ընթացակարգով իրականացված սույն դատական վարույ¬թի վերաբերյալ բացատրություններ, դրանք հիմնա¬վորող նյութեր և բողո¬քի պատասխան չեն ներ¬¬կա¬¬յացվել: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 6. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված գործը (նյութը)՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վա¬րույ¬¬թի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաս¬տերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարա¬նը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ. 2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանք¬ները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ. 3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մա¬սով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ: 2. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքով կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, իսկ գրավոր ընթացա¬կար¬գով վարույթի դեպքում՝ կայացնելու օրը: Դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան երեք օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատական վարույթի մասնակից¬նե¬րին և համապատասխան առաջին ատյանի դատարան: 3. Եթե վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայումն իրականացվում է առաջին ատ¬¬յա¬նի դատարանում ընթացող վարույթի պայմաններում, ապա վերանայման արդյունքով վե¬րաքննիչ դատարանի կայացրած եզրափակիչ դատական ակտը հայտարարվում է առա¬ջին ատյանի դատարանի առաջիկա նիստում»: 6․1․ ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնա¬կան ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահման¬ված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հան¬ցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպա¬տա¬կով. (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրո¬¬պական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրեն¬քով սահ¬ման¬¬ված կարգով. (...) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լի¬նելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինա-կան մարմ¬նին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրա¬ժեշտ է հա¬մարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (...) 3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալ¬ված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշ¬տոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխա¬նութ¬¬յուն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննութ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬յունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավոր¬վել դա¬տաքննության ներկայանալու երաշխիքներով: 4. Յուրաքանչյուր ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման oրինականությունը, որի կապակցությամբ դատարանն անհապաղ որոշում է կայացնում և կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե կալանավորումն անoրինական է»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառ¬¬վել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթաց¬քում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրե¬լիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավե¬¬լի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնա¬րավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (...). 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, (...) թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշ¬խա¬վորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկե¬տով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոց¬ների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պա¬հանջ¬ների կատարումն ապահովելու համար: (...). 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դա¬տա¬րանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվա¬ծով նա¬խա¬տես¬ված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կա¬լանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայման¬ների պատ¬ճա¬ռաբան¬ված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարու¬նակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշ¬մամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրա¬վուն¬քը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դա¬տախա¬զի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպի¬սի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։ Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վար¬քագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։ 7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված իմպերատիվ պահանջի համատեքստում Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն առաջնահերթ արձանագրում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խա¬փանման միջոցի հարցն Առաջին ատյանի դատարանում քննա¬ր¬կելու և բողոքարկվող որոշումը կայացնելու ժա¬մա¬նակ բավարար տվյալներ են առկա եղել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքներին մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադի առնչությունը (կալանավորման քրեաիրավական հիմքի առկայությունը) փաս¬¬¬տե¬լու համար: Անդրադառնալով հիմնավոր կասկածի բացակայության վերաբերյալ Բողոքում բերված Պաշտպանի փաստարկներին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում քննվող քրեական գործերով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալը և գնահատական տալն այն նույն չափանիշներով, ինչ նախաքննության փուլում է, անթույլատրելի է, քանի որ այն կարող է վտանգել դատարանի անկախության և անկողմնակալության սկզբունքը։ Հետևաբար այս հարցին Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է անդրադառնալու և գնահատելու այնքանով, որքանով հիմնավոր կասկածի առկայությունը կարող է գնահատվել առերևույթ (prima facie): Վերաքննիչ դատարանի նման մոտեցումը բխում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգավորումներից, որոնց համաձայն՝ -նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը չի կարող դադարեցվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերով (անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք՝ բացառությամբ անմեղսունակության), -նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը կարող է դադարեցվել, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման։ Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը քննության առնելիս պետք է առաջնորդվել այն կանխավարկածով, որ Մեղադրյալի առնչությունն իրեն վերագրվող հանցանքի կատարմանը հաստատված է, քանի դեռ հակառակը չի ապացուցվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քրեական գործն ըստ էության քննելու արդյունքում։ 8․ Անդրադառնալով Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի հիմնավորումներին, վիճարկվող դա¬տա¬կան ակտն ստուգման են¬թար¬կե¬լով դրանց համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու անհրաժեշտության, համապատաս-խան վտան¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬գի առկայության և դրան համարժեքորեն արձագանքելու պիտանի դատա¬վա-րա¬կան հարկադրանքի միջոցի, տվյալ դեպքում՝ խափանման միջոցի ընտ¬րության հարցը կարող է փաստվել և գլխավո¬րա¬պես փաստ¬վում է ոչ միայն ապացույցների (նյութերի), այլև դրանց վրա կառուցվող և կոնկրետ իրավիճակից բխող ենթադրութ¬յուն¬ների և կան-խա¬տեսումների մակար¬դա¬կով: 8․1․ Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (Տե՛ս, մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի` թիվ ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14, ԵԱՔԴ/0386/06/15 և այլ գործերով կայացված որոշումները): Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն Արամ Ճուղուրյանի գործով որոշմամբ փաստել է. «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված` մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:»( Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը): Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի շրջանակներում անդրադառնալով անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս նրան վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորությանը, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին (Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Վահագն Պողոսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշումը): 8․2․ Առաջին ատյանի դատարանը՝ «Խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ որ¬¬պես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը 3(երեք) ամսով երկարաձգելու մասին հետևություների է հանգել այն հիմնավորմամբ, որ Մեղադրյալը, ազատության մեջ գտնվելով, կարող է՝ ա) չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները՝ միջամտելով ապացուցման գործընթացին, և դրանով պայմանավորված խոչընդոտել գործի քննությանը, բ) դիմել փախուստի։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցները կիրառվում են կոնկրետ անձի նկատմամբ և պայմանավորված են ինչպես այդ անձի դրսևորած և դրսևորվելիք վարքագծով, այնպես էլ անձնական բնութագրերով, դեպքի փաստական և այլ հանգամանքներով, որոնք դատարանի կարծիքով ունեն նշանակություն կոնկրետ դեպքում խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Սույն որոշմամբ մեջբերված իրավադրույթների և շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման է ենթարկել սույն գործում առկա հանգամանքները, մասնավորապես՝ - մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիին մեղսագրվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների կատարում, - վիճարկվող դատական ակտը կայացնելու պահին քրեական գործը գտնվել է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս ապացույցներ հետազոտված չեն եղել, հետևաբար, շարունակում է պահպանվել Մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկը, - մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադին հանդիսանում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի, ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, ամուր սոցիալական կապեր։ 8․3․ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ նախորդ կետում նշված հանգամանքները, գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների համատեքստում, հանդիսանում են քրեական գործին խոչընդոտելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր: Այդ հանգամանքներն իրենց հերթին հանդիսանում են կալանավորման ինքնուրույն հիմք, որոնց չեզոքացման իրական և իրավաչափ երաշխիք դեռևս չեն կարող դիտարկվել ինչպես Մեղադրյալի Պաշտպանի` հատուկ վերանայման բողոքում մատնանշված, այնպես էլ գործի նյութերում առկա հանգամանքները: Այլ կերպ ասած, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` Մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման առումով կալանավորման անհրաժեշտության մասին եզրահանգումը հիմնավոր է և բխում է գործի՝ գնահատման ենթակա տվյալների ամբողջությունից, հետևաբար այլընտրանքային խափանման միջոցները, այդ թվում՝ դրանց համակցված կիրառումը մե¬ղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի պատշաճ վարքագիծը չեն կարող երաշ¬¬խա¬վո¬¬րել: Հարկ է արձանագրել, որ կոնկրետ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող վարչական հսկողությունը չի կարող չեզոքացնել Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու բարձր հավանականությունը՝ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի վարքագծի նկատմամբ չի կարող իրականացվել այն հսկողությունը, որն իրականացվում է կալանք խափանման միջոցի դեպքում։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել նաև, որ մինչդատական վարույթի ավարտված լինելն ու գործն այլևս Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում գտնվելու փաստը, այլ կերպ՝ Մեղադրյալի անձնական ազատության իրավունքը երաշխավորելու, իսկ այն սահմանափակված լինելու կամ սահմանափակելու պարագայում՝ դրա պիտանիությունն ու համաչափությունն ինքնուրույնաբար ստուգելու և պարզելու, անձի անձնական ազատության սահմանափակման ցանկացած դեպքով հանրային և մասնավոր շահերը համադրելու, հակակշռելու, ի հաշիվ մեկի՝ մյուսն առավել կարևորելիս իր հետևությունը պատշաճ խորությամբ հիմնավորելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանն օժտված է առավել ընդգրկուն և լայն հնարավորություններով, քանի որ ողջ ծավալով և համակողմանիորեն ծանոթ է ինչպես մինչդատական վարույթի նյութերին, այնպես էլ իր վարույթում քննվող քրեական գործի դատական քննության արդյունքներին, տիրապետում է վարույթի ընթացքում ծագող կոնկրետ իրավիճակին, քաջատեղյակ է կոնկրետ խնդիրներից, մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի այդ հնարավորությունները սահմանափակ են: Այլ կերպ ասած՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի առավել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենանա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։ 9․ Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին(մանրամասն տե'ս սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի դրանց անդրադառնալն այլևս առարկայազուրկ է: 10. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատ¬յանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախ¬տում, ուստի՝ սույն որոշման մեջ նշված լրացուցիչ փաստարկներով և պատճառաբանությամբ Պաշտ¬պանի ներկայաց¬րած հա¬տուկ վերանայման բո¬ղոքն անհրաժեշտ է մերժել, իսկ վիճարկվող դատա¬կան ակտը՝ թողնել անփոփոխ: Եզրափակիչ մաս. 11․ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝ Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի պաշտպան Ս․Մանուկյանի ներկայացրած հատուկ վերա¬նայման բողո¬քը մերժել՝ թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեա¬¬կա¬ն գործով Երևան քաղաքի ա¬ռա¬ջին ատյանի ընդ¬հա¬նուր իրա¬վասության քրեական դատարա¬նի՝ «Խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ․ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-12-2024 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի Բեկանել Երևան քաղաքի առաջիան ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Ավան/ 25.03.2025թ-ի դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալիի Մեհրաբադիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 13 ամիս ժամկետով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 06-05-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել նախագահող դատավոր Լ.Ալավերդյանի և կազմի դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ արդարադատության ակադեմիայում անցկացվող վերապատրաստման դաընթացներին մասնակցելու հիմքով։ |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Քամյար |
| Ազգանուն | Մեհրաբադի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2994/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան Կ.Հովհաննիսյան քարտուղարությամբ՝ Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Դ.Ներսիսյանի պաշտպան՝ Ս.Մանուկյանի մեղադրյալ՝ Ք.Մեհրաբադիի թարգմանիչ՝ Է.Բաբաահարոնյանսի 2025 թվականի հունիսի 24-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ․Մելքոնյան) 2025 թվականի մարտի 25-ի դատավճիռը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի ընթացքը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ար․Իսկանդարյանի կողմից կազմվել է Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը: Նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58221224 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության պետի տեղակալ Գ․Մնոյանը (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը որոշում է կայացրել Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58225624 քրեական վարույթը։ Նուն օրը Քննիչը որոշում է կայացրել թիվ 58221224 և թիվ 58225624 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58221224 համարի ներքո շարունակելու մասին։ Նույն օրվա Քննիչի մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58221224 քրեական վարույթից անջատվել է նոր վարույթ, անջատված նոր վարույթին շնորհվել է թիվ 58225724 համարը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ը Քննիչի կողմից կազմվել է Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ 58221224 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ, կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի դատավճռով վճռվել է՝ «1. Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար նրան դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, իսկ 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել ազատազրկման՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ 2. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6 /վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ 3. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 4. Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մոտից հայտնաբերված «Սամսունգ Ա22» բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել դրա օրինական տիրապետողներին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական վարույթի նյութերին: 5. Արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: 6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։»: 2025 թվականի ապրիլի 29-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը: Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի մայիսի 2-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։ Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող իր անվամբ և լուսանկարով ֆրանսիական նմուշի 604304836 սերիա-համարի մասնակի կեղծ՝ տեսակը և ժամկետները փոփոխված, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտքի արտոնագիր, և վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 05:23-ին, օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11- րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված մուտքի արտոնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից: (...)»։ Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն իրականացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ «Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(…) 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: 4.3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 4.4. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի մասով պատասխանատվություն է սահմանվում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 4.5. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով: 4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. - դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: - Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտարկում է նրա կողմից կատարված արարքի համար զղջալը և վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը: - Որպես Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր): 4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: 4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը: 4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ 1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: 4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: 4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին: 4.13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: 4.14. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»: 4.15. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում, քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, ինչպես նաև հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ իր կատարած արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 1 /մեկ/ տարի ժամանակով՝ դրա մեջ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի արգելանքի տակ գտնված ժամանակահատվածը: Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիին նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում 6/վեց/ ամիս 15 /տասնհինգ/ օր անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը, ինչպես նաև մինչև այս դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելը մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը։ Վկայակոչած նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քամյար Մեհրաբադիին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը, եղանակը, Դատարանը փաստում է, որ սույն գործով պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Քամյար Մեհրաբադիի կողմից նշանակված պատիժը կրելու միջոցով, այսինքն՝ Դատարանը բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը։ 4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն: 4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալ Քամյար Մեհրիբադիի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական վարույթում, իսկ մեղադրյալին պատկանող «Սամսունգ Ա22» մոդելի հեռախոսը սույն դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձվի օրինական տիրապետողին: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 57-րդ, 74-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման։ Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված իրավակարգավորումները, ընդգծել է, որ օրենսդրական նշված դրույթից աներկբա բխում է, որ դատարանն իրավասու չէր պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով մեղադրյալի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, քանի որ վերջնական պատիժը պետք է գերազանցեր համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը, այսինքն՝ 1 տարի ժամկետով ազատազրկումը: Բողոքաբերը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված պատժատեսակի առանձնահատկություններին, նշել է, որ դրա կիրառումը ոչ այնքան պայմանավորված է այդ պահին անձին ՀՀ-ից արտաքսելով, այլ որոշակի ժամանակ նրա հետագա մուտքն արգելելով, որը կնպաստի նաև հանցավորության դեմ ուղղված պայքարի արդյունավետությանը և որպես առհասարակ նշանակվող պատժի նպատակ հանդիսացող՝ հանցագործությունների կանխմանը: Բողոքաբերի կարծիքով՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմերով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքների բարձր հանրային վտանգավորության մասին, որոնք էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար: Ըստ Բողոքաբերի՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները նշվածի համատեքստում այն աստիճան չէին կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանային մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար: Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով, ինչպես նաև որպես վերջնական պատիժ 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը նշանակելով, թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա: Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 25-ին կայացված դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը 13 ամիս ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով մեղադրյալի քաղաքացիության պետությունը: Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները. Հանրային մեղադրող Դ․Ներսիսյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ և խնդրեց այն բավարարել։ Պաշտպան Ս․Մանուկյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել։ Մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադին միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Հայտնեց, որ չի ցանկանում վերադառնալ ԻԻՀ, որպիսի հանգամանքը պայմանավորված է, ի թիվս այլնի, նաև կրոնական հայացքներով։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»: Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրումներին՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժաչափի և լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…) 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (…)»։ Վկայակոչված իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը ( ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ իրավաչափ եզրահանգման գալով նշանակված պատժատեսակների և պատժաչափերի հարցում։ Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելիս, թույլ է տվել նյութական օրենքի խախտում, սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կանոնն առ այն, որ հանցագործությունների համակցության ժամանակ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Խնդրո առարկա իրավիճակում Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին մեղսագրված հանցանքներից յուրաքանչյուրի համար պատիժ նշանակելով և դրանք մասնակի գումարելով, որպես վերջնական պատիժ ստացել է ավելի նվազ պատիժ, քան հանցագործությունների համակցության մեջ մտնող համցագործությունների համար նշանակված ավելի խիստ պատիժը։ Այս առումով Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է Բողոքաբերի հետևությունն առ այն, որ դատարանն իրավասու չէր պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով մեղադրյալի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել 10 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, քանի որ վերջնական պատիժը պետք է գերազանցեր համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը, այսինքն՝ 1 տարի ժամկետով ազատազրկումը: Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը (ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ընդգծելով մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում դատապարտված չլինելու, ինչպես նաև վերջինիս վերաբերյալ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հրամանատար Է․Հունանյանի կողմից տրված գրությամբ արտացոլված տեղեկատվությունը, գտնում է, որ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի նշանակման անհրաժեշտությունն առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մեղադրյալի հայտարարություններով առ այն, որ չի ցանկանում վերադառնալ իր քաղաքացիության պետություն՝ նաև կրոնական հայացքներով պայմանավորված։ Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերի բողոքը պետք է բավարարել մասնակի, վիճարկվող դատական ակտը պետք է փոփոխել․ ՀՀ քրեական 78-րդ հոդվածի կանոններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը պետք է համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելով՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ից։ Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ․Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի․ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի թիվ ԵԴ1/2994/01/24 քրեական գործով դատավճիռը փոփոխել․ ՀՀ քրեական 78-րդ հոդվածի կանոններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելով՝ մեղադրյալ Քամյար Աբբասալի Մեհրաբադիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ից։ Դատավճիռը մնացած մասով թղնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-06-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 30-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 228, 167, 116 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 30-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 228, 167, 116 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 82281/25 |