ԵԴ1/2989/01/24




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ք.ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ


2025թ. օգոստոսի 12-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի ԵԴ1/2989/01/24 դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը.

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16124224 քրեական վարույթը:
1.2. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 19-ի որոշմամբ Էլեն Արմենի Իսրայելյանը ճանաչվել է տուժող:
1.3. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Բաղդասարյանի՝ 2024 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
1.4. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի՝ 2024 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
1.5. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ 16124224 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2989/01/24 համարը և մակագրվել դատավոր Տ.Մուրադյանին:
1.6. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Մուրադյանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2989/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.7. Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի մայիսի 20-ի կայացված դատավճռով վճռել է.
«Ճանաչել և հռչակել Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված չլինելու հիմքով:
Մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ` 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված խոհանոցային դանակը ոչնչացնել:
Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված»։
1.8. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանը, որը 2025 թվականի հուլիսի 17-ին մուտքագրվել է Վերաքննիչ դատարանում։ Վերաքննիչ բողոքի հիման վրա ԵԴ1/2989/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հուլիսի 23-ին, իսկ նախագահող դատավոր Տ․Գրիգորյանի աշխատակազմին՝ վերաքննիչ բողոքի հետ միասին փոխանցվել 2025 թվականի հուլիսի 24-ին:
1.9. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, ԵԴ1/2989/01/24 քրեական գործը նշանակվել է քննության, իսկ մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ:

2. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1. Մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, այն բանի համար. «որ նա, 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, իր համար մերձավոր ազգական հանդիսացող նախկին կնոջ՝ Էլեն Արմենի Սողոմոնյանի բնակության վայրի՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա փողոցի 94/4 տան բակում հանդիպելով Էլեն Արմենի Սողոմոնյանին, քաշքշել է վերջինիս, իսկ Էլեն Արմենի Սողոմոնյանի կողմից տուն գնալուց հետո նրա հետևից մտել է տուն և խոհանոցում ձեռքերով բազմաթիվ հարվածներ հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին՝ Էլեն Արմենի Սողոմոնյանի առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են աջ բազկի, նախաբազկի, դաստակի, ձախ բազկի, աջ կրծքագեղձի, ձախ ազդրի շրջանների բազմաթիվ արյունազեղումների ձևով:
Բացի այդ, Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանը, 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, իր համար մերձավոր ազգական հանդիսացող նախկին կնոջ՝ Էլեն Արմենի Սողոմոնյանի բնակության վայրի՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա փողոցի 94/4 տան խոհանոցում գտնվելու ընթացքում, Էլեն Արմենի Սողոմոնյանի նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելուց հետո վերցրել է խոհանոցային դանակը և մոտեցնելով էլեն [Սողոմոնյանի] պարանոցին՝ սպառնացել իրենը չլինելու դեպքում կտրել վիզը և սպանել, որոնք իրագործելու իրական հնարավորություն է առկա եղել»։
2.2. ԵԴ1/2989/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մայիսի 20-ին կայացված դատավճռի համաձայն.
«(…) Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանը, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալ։ Հայտնեց, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ Ինքն այդ օրը գնացել է տուժողի բնակության հասցե և տեսել, որ տան դուռը գտնվում է փակ վիճակում, իսկ ներսում իր անչափահաս երեխաները միայնակ են, ինչից բարկացել է և վիճաբանել Էլենի հետ, սակայն նրան չի հարվածել և չի սպառնացել, որ կսպանի։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված խոհանոցային դանակն առաջին անգամ է տեսնում։
Նախաքննության ընթացքում վերջինս առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ դիրքորոշում չի ցանկացել հայտնել:
(գ.թ. 123-124, դատական նիստի արձանագրություն)
- Հրապարակվեց տուժող Էլեն Արմենի Իսրայելյանի՝ մինչդատական վարույթում տված ցուցմունքը՝ անձի մահացած լինելու հիմքով:
Էլեն Արմենի Իսրայելյանը մինչդատական վարույթում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2018 թվականին ամուսնացել է Վաչագան Սողոմոնյանի հետ, համատեղ ապրել են մինչև 2023 թվականի մարտ ամիսը, դրանից հետո ամուսնալուծվել են և առանձին բնակվել, քանի որ միմյանց չեն հասկացել: Համատեղ կյանքի ընթացքում ունեցել են 2 երեխա: Մշտապես միմյանց հետ անհաշտ են եղել և վիճաբանել են, նույնիսկ բաժանվելուց հետո: Վաչագանը ոչ մի կերպ չի հարմարվել այն մտքի հետ, որ իրենք բաժանվել են: 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, երբ տանից դուրս է եկել և ցանկացել է ծանոթին մոտենալ, նա դուրս է եկել իր դիմաց և սկսել քաշքշելը, ու հետ տուն է բարձրացել, իսկ նա՝ իր հետևից: Տուն մտնելուց հետո սկսել է իրեն քաշքշելը, ինքն էլ նրան հետ է հրել, անընդհատ կրկնել է, որ կամ միայն իրենը պետք է լինի, կամ ոչ ոքինը, այդ ընթացքում մի քանի ապտակ է հասցրել դեմքի այտերին և գլխին, այնուհետև թևերից է քաշքշել, բացի այդ, հարվածներ հասցրել, մասնավորապես՝ աջ թևի հատվածին, թե՛ ափի հատվածով, թե՛ բռունցքներով: Այդ ամբողջը տեղի է ունեցել տան խոհանոցում: Հարվածներ հասցնելուց հետո նա խոհանոցից մի դանակ է վերցրել և պահել վզի ձախ հատվածի մոտ, այնպես, որ դիպչի իրեն, ու սկսել սպառնալ, որ եթե իրենը չլինի, վիզը կկտրի ու կսպանի: Դրա արդյունքում վնասվածք չի ստացել, չգիտի՝ նա իրականում նման բան կաներ, թե ոչ, ավելի շատ չէր անի, քան կաներ, ուղղակի նախկինում նման բան երբեք չի եղել: Նրան ասել է, որ ոստիկանություն է դիմելու իր արարքի համար, դրան զուգահեռ Վաչագանի հեռախոսին զանգ է եկել և թե՛ իր ասածը, թե՛ հեռախոսազանգը, կարծես, նրան սթափեցրել են, և նա, ասելով, որ սա այսպես չի մնալու ու դեռ վերադառնալու է նախադասությունն ասելով, տանից գնացել է:
(գ.թ. 13-17, դատական նիստի արձանագրություն)
- Մահացած տուժողի փոխարեն տուժող ճանաչված Արմեն Իսրայելյանի ցուցմունքն այն մասին, որ դեպքի օրը ՀՀ-ում չի գտնվել: Դեպքի մասին տեղեկացել է հենց նույն օրը: Իրեն տեղեկացրել է Վաչագանը: Վերադարձել է 3-4 օր անց: Հայտնեց, որ այդ թեմայով իր աղջկա հետ զրուցել է: Աղջիկը հայտնել է, որ դուռը երեխաների վրա չի փակել, սակայն հետո պարզվել է, որ փակել է: Հայտնեց, որ ինքը տեղյակ չի եղել աղջկա ստացած մարմնական վնասվածքների վերաբերյալ: Այդ մասին իմացել է հետագայում: Ինքը չի իմացել, որ աղջիկը բողոք է գրել: Ավելացրեց, որ աղջկա վրա մարմնական վնասվածքներ չի նկատել: Աղջկան հարցրել է, թե ինչպես է նա կարողացել դուռը փակել երեխաների վրա և գնալ: Ավելացրեց, որ իրենց տանը հարևանների պատերը միմյանց կպած են: Եթե որևէ մեկը գոռա, անմիջապես կիմանան: Հայտնեց, որ իր աղջկան ասել է, որ եթե ինքը լիներ Վաչագանի փոխարեն, իրեն չգիտի, թե ինչ կաներ: Դանակի մասին չի հայտնել: Հավելեց, որ ինքը երկար ժամանակ գտնվել է ԱՄՆ-ում: Վաչագանի և նրա ընտանիքի անդամների հետ եղել է շատ լավ հարաբերությունների մեջ: Հետո է իմացել, որ Վաչագանը և դուստրը բաժանվել են: Եվս մեկ անգամ հայտնեց, որ աղջկա վրա մարմնական վնասվածքներ չի նկատել և դրանց մասին տեղյակ չի եղել: Աղջիկը իրեն ասել է, որ Վաչագանը ստել է, և որ ինքը երեխաների վրա դուռը չի փակել և ուրիշի ավտոմեքենան չի նստել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Փորձագետի թիվ 0191 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Է.Իսրայելյանի մարմնական վնասվածքները՝ աջ բազկի, նախաբազկի, դաստակի ձախ բազկի, աջ կրծքագեղձի, ձախ ազդրի շրջանների բազմաթիվ արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում»։
(գ.թ. 24-25, դատական նիստի արձանագրություն)
- «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ բջջային օպերատորից ստացված հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակի 10.05.2025թ. զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի կողմից շահագործվող՝ 098-19-56-45 բջջային հեռախոսահամարը 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 20:58-ից սպասարկվել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում գտնվող ալեհավաք կայանների կողմից, մասնավորապես՝ վերջինս տևական ժամանակ սպասարկվել է Օհանով 76 հասցեում գտնվող ալեհավաք կայանի կողմից, որը գտնվում է քրեական վարույթով տուժող Է.Իսրայելյանի բնակության հասցեի հարևանությամբ։
(գ.թ. 42-46, դատական նիստի արձանագրություն)
- Էլեն Իսրայելյանի կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում 16.02.2024թ.-ի՝ ժամը 18:45-ին հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում տալու մասին կազմված արձանագրությունը:
(գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրություն)
- Նախաքննության մարմնի կողմից 23.05.2024թ. կազմված զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Էլեն Իսրայելյանի կողմից ներկայացվել է խոհանոցային դանակ, որի ընդհանուր երկարությունը պլաստմասե բռնակի հետ միասին կազմել է 17,5 սմ, շեղբի երկարությունը կազմել է 9 սմ, իսկ լայնությունը՝ 1.5 սմ։ Վերջինս հայտնել է, որ դրանով Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանը 2024 թվականի փետրվարի 14-ին կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում պահելով իր վզի մոտ՝ սպառնացել է, որ կսպանի:
(գ.թ. 49-50, 68, դատական նիստի արձանագրություն)
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Էլեն Արմենի Իսրայելյանի կողմից ներկայացված խոհանոցային դանակը:
(գ.թ. 69, դատական նիստի արձանագրություն)
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.(...)
Անդրադառնալով Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ժամանակ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների համակցությամբ չի հիմնավորվում, որ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող հիշյալ արարքը:
Այսպես՝
1. Էլեն Արմենի Իսրայելյանի՝ մինչդատական վարույթում տված ցուցմունքով հաստատվում է, որ իր և Վաչագան Սողոմոնյանի միջև տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի ընթացքում նա իրեն հասցրել է մարմնական վնասվածքներ։ Բացի այդ, սպառնացել է խոհանոցային դանակով, որ կսպանի։ Տուժողի ընկալմամբ սպառնալիքը ավելի շատ եղել է ոչ իրական: Նախկինում նման դեպքեր պատահած չեն եղել:
2. Փորձագետի թիվ 0191 եզրակացությամբ հաստատվել է, որ Է.Իսրայելյանը ստացել է մարմնական վնասվածքները՝ աջ բազկի, նախաբազկի, դաստակի ձախ բազկի, աջ կրծքագեղձի, ձախ ազդրի շրջանների բազմաթիվ արյունազեղումների ձևով, որոնք պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
3. «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ի բջջային օպերատորից ստացված հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությամբ հաստատվում է, որ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի կողմից շահագործվող՝ 098-19-56-45 բջջային հեռախոսահամարը 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 20:58-ից սպասարկվել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում գտնվող ալեհավաք կայանների կողմից, մասնավորապես՝ վերջինս տևական ժամանակ սպասարկվել է Օհանով 76 հասցեում գտնվող ալեհավաք կայանի կողմից, որը գտնվում է քրեական վարույթով տուժող Է.Իսրայելյանի բնակության հասցեի հարևանությամբ:
4. Էլեն Իսրայելյանի կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում 16.02.2024թ.-ի՝ ժամը 18:45-ին հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում տալու մասին կազմված արձանագրությամբ հաստատվում է, որ տեղի է ունեցել դեպք:
5. Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Էլեն Իսրայելյանի կողմից ներկայացված խոհանոցային դանակի առկայությամբ և այն զննելու մասին արձանագրությամբ հաստատվում է, որ տուժողի կողմից ներկայացված կենցաղային նշանակություն ունեցող խոհանոցային դանակի ընդհանուր երկարությունը պլաստմասե բռնակի հետ միասին կազմել է 17,5 սմ, շեղբի երկարությունը կազմել է 9 սմ, իսկ լայնությունը՝ 1.5 սմ:
6. Տուժող Արմեն Իսրայելյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ վերջինս դեպքին ականատես չի եղել և մանրամասն տեղեկություններ չունի: Իր աղջիկն իրեն չի պատմել, որ Վաչագանը սպանության սպառնալիքներ է տվել նրան, իսկ վնասվածքներ նրա մարմնի վրա չի նկատել։
Մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված և վերլուծված ապացույցների համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ տուժող Էլեն Իսրայելյանի կողմից հայտնած տվյալներն առ այն, որ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանը խոհանոցային դանակով սպառնացել է սպանել իրեն, հանդիսանում է միակ և վճռորոշ ապացույցը։
Տուժող Էլեն Իսրայելյանի նախաքննական ցուցմունքը «միակ և վճռորոշ» ապացույցն է, որը վկայում է Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից հոգեկան ներգործություն կատարելու հանգամանքի մասին: Այս կապակցությամբ հարկ է փաստել, որ թեև իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Էլեն Իսրայելյանի կողմից ներկայացված խոհանոցային դանակի առկայությունը և այն զննելու մասին արձանագրությունը, ինչպես նաև հանցագործության մասին հաղորդումը ևս վկայում են Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից տուժողին սպանության սպառնալիքներ տալու հանգամանքի մասին, սակայն հարկ է փաստել, որ հիշյալ բոլոր տվյալները ստացվել են մեկ աղբյուրից, այն է՝ տուժող Է.Իսրայելյանից, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ Վաչագան Սողոմոնյանի մեղադրանքի հիմքում դրվել է բացառապես տուժող Է.Իսրայելյանի ցուցմունքով ստացված փաստական տվյալները, որոնք թեև «ձևական» առումով միակը չեն, սակայն հաշվի առնելով մյուս ապացույցների՝ նույն աղբյուրից ստացված լինելու հանգամանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ բովանդակային առումով տուժող Է.Իսրայելյանի ցուցմունքը հանդիսանում է «միակը և վճռորոշը»:
Ինչ վերաբերում է «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ի բջջային օպերատորից ստացված հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությանը և փորձագետի թիվ 0191 եզրակացությանը, ապա դրանցով ևս չի հիմնավորվում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարումը։
Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի քննության ամբողջ ընթացքում չի ապահովվել իր դեմ ցուցմունք տված անձին հակընդդեմ հարցման ենթարկելու՝ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի իրավունքը նախաքննության ընթացքում առերեսում չի կատարվել մեղադրյալի և տուժողի միջև, իսկ դատաքննության ընթացքում տուժողը չի հարցաքննվել, քանի որ մահացել է:
Առկա չեն այլ աղբյուրից ստացված փաստական տվյալներ, որոնցով կհաստատվեր տուժողի ցուցմունքի արժանահավատությունը, այսինքն՝ առկա չեն բավարար հակակշռող գործոններ, որոնք թույլ կտան արդարացիորեն և պատշաճորեն գնահատել վերջինիս ցուցմունքի հավաստիությունը։
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով, որ վարույթի ընթացքում չի ապահովվել իր դեմ ցուցմունք տված անձին՝ Էլեն Իսրայելյանին, հակընդդեմ հարցման ենթարկելու՝ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի իրավունքը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ հակընդդեմ հարցման իրավունքով չապահովված ցուցմունքն ինքնին չի կարող դրվել մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի դատապարտման հիմքում, հատկապես, երբ այն հանդիսանում է միակ և վճռորոշ ապացույցը, հակառակ պայմաններում՝ կխախտվի ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածով նախատեսված վերջինիս արդար դատական քննության իրավունքը:(...)
Վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ նշված փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած, հետևաբար՝ պետք է ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
Անդրադառնալով Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այն հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Մասնավորապես․
1. Էլեն Իսրայելյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանը իրեն հասցրել է մարմնական վնասվածքներ:
2. Փորձագետի թիվ 0191 եզրակացությամբ հաստատվել է, որ Է.Իսրայելյանը ստացել է մարմնական վնասվածքները՝ աջ բազկի, նախաբազկի, դաստակի ձախ բազկի, աջ կրծքագեղձի, ձախ ազդրի շրջանների բազմաթիվ արյունազեղումների ձևով, որոնք պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
3. «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ բջջային օպերատորից ստացված հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությամբ հաստատվում է, որ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի կողմից շահագործվող՝ 098-19-56-45 բջջային հեռախոսահամարը 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 20:58-ից սպասարկվել է Երևան քաղաքի Մալաթիա Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում գտնվող ալեհավաք կայանների կողմից, մասնավորապես՝ վերջինս տևական ժամանակ սպասարկվել է Օհանով 76 հասցեում գտնվող ալեհավաք կայանի կողմից, որը գտնվում է քրեական վարույթով տուժող Է.Իսրայելյանի բնակության հասցեի հարևանությամբ:
4. Էլեն Իսրայելյանի կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում 16.02.2024թ-ի՝ ժամը 18:45-ին հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում տալու մասին կազմված արձանագրությամբ հաստատվում է, որ տեղի է ունեցել դեպք:
5. Մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ դեպքի օրը վերջինս վիճաբանել է տուժող Էլեն Իսրայելյանի հետ։
Գնահատելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցները՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանցով հաստատվում է Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարված լինելու հանգամանքը:
Անդրադառնալով Վաչագան Սողոմոնյանի հակընդդեմ հարցման իրավունքի իրացվելիությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առել ոչ միայն տուժողի ցուցմունքը, ում մեղադրյալը հնարավորություն չի ունեցել հակընդդեմ հարցման ենթարկել, այլև այնպիսի ապացույցներ, ինչպիսիք են դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը, ինչպես նաև «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ բջջային օպերատորից ստացված հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը, որոնք հետազոտվել են մրցակցային դատավարության պայմաններում, և մեղադրյալը հնարավորություն է ունեցել մասնակցելու դրանց հետազոտմանը և անհրաժեշտ համարելու դեպքում վիճարկել դրանց իսկությունը:(...)
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Վաչագան Սողոմոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Վաչագան Սողոմոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Վաչագան Սողոմոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք:(...)
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.(...)
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանը չի կատարել իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված արարքը:
Դատարանը հանգում է նաև այն հետևության, որ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետը:
Դատարանը, հաստատված համարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության և դրա կատարման մեջ Վաչագան Սողոմոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է խնամքին երկու անչափահաս երեխաների՝ Էրիկ Վաչագանի Սողոմոնյանի, ծնված՝ 16.12.2018թ., և Էմիլի Վաչագանի Սողոմոնյանի, ծնված՝ 20.12.2020թ. առկայությունը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։(...)
Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Վաչագան Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ հանրային աշխատանքների կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Վաչագան Սողոմոնյանը չի առարկել իր նկատմամբ հանրային աշխատանքներ պատիժ նշանակվելու դեպքում այն կատարելու դեմ։
Ընդ որում, Դատարանը գտնում է, որ Վաչագան Սողոմոնյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ պետք է նշանակել 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ, և որ այդ պատժի կիրառումն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև առանց Վաչագան Սողոմոնյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, վարութային ծախսեր չկան:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված խոհանոցային դանակը պետք է ոչնչացնել:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Վաչագան Սողոմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է վերացնել: (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
3.1. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական դիրքորոշումները, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները և իրավական դիրքորոշումները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ՝ նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտն օրինական և հիմնավոր չէ, դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ինչպես նաև նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա, քանի որ ձեռք բերված ապացույցների ոչ պատշաճ հետազոտման ու գնահատման հետևանքով Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքում արդարացվել է՝ իրեն վերագրվող արարքի քրեական հակաիրավականությունն ապացուցված չլինելու հիմքով:
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին ներկայացված մեղադրանքը հաստատված է և այն պարունակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը, որը հիմնավորվել է մինչդատական քրեական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ապացույցներով, որպիսի պայմաններում Վաչագան Սողոմոնյանի մեղավորության վերաբերյալ դատարանը հանգել է ոչ ճիշտ հետևության՝ գտնելով, որ բացակայում է մեղադրյալին դատապարտելու համար համարժեք բավարար ապացույցների համակցությունը։
Մասնավորապես՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նախաքննության ընթացքում կատարվել է համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննություն, որի արդյունքում քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ ձեռք է բերվել բավարար ապացույցների համակցություն՝ մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկելու համար:
Ներկայացնելով առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները՝ բողոքաբերը նշել է, որ վերոնշյալ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելիս մեղադրանքի կողմի համար առնվազն ընկալելի չէ Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ տուժող Էլեն Իսրայելյանի նախաքննական ցուցմունքը «միակ և վճռորոշ» ապացույցն է, որը վկայում է Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից հոգեկան ներգործություն կատարելու հանգամանքի մասին և թեև իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Էլեն Իսրայելյանի կողմից ներկայացված խոհանոցային դանակի առկայությունը և այն զննելու մասին արձանագրությունը, ինչպես նաև հանցագործության մասին հաղորդումը ևս վկայում են Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից տուժողին սպանության սպառնալիքներ տալու հանգամանքի մասին, սակայն հարկ է փաստել, որ հիշյալ բոլոր տվյալները ստացվել են մեկ աղբյուրից, այն է՝ տուժող Է.Իսրայելյանից, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ Վաչագան Սողոմոնյանի մեղադրանքի հիմքում դրվել է բացառապես տուժող Է. Իսրայելյանի ցուցմունքով ստացված փաստական տվյալները, որոնք թեև «ձևական» առումով միակը չեն, սակայն հաշվի առնելով մյուս ապացույցների՝ նույն աղբյուրից ստացված լինելու, ինչպես նաև մեղադրյալի հակընդդեմ հարցման իրավունքն ապահովված չլինելու հանգամանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ բովանդակային առումով տուժող Է.Իսրայելյանի ցուցմունքը հանդիսանում է «միակը և վճռորոշը»:
Ըստ բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարանի նման եզրահանգումը հիմնավոր չէ, քանի որ դեռևս նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից միջոցներ են ձեռնարկվել մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի հակընդդեմ հարցման իրավունքն ապահովելու համար: Նախ, Վաչագան Սողոմոնյանը ներկայացված մեղադրանքի կապակցությամբ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել և հրաժարվել է հարցերին պատասխանելուց, այդուհանդերձ, տուժող Էլեն Իսրայելյանի և մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի միջև առերեսում կատարելու նպատակով քննիչի կողմից վերջիններս հրավիրվել են հարցաքննության, սակայն նրանք վարույթն իրականացնող մարմնին համապատասխան դիմումներ են ներկայացրել, որով հրաժարվել են միմյանց դեմ առերեսվելուց: Ընկալելի չէ նաև դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ նույն օրվա դեպքի վերաբերյալ տուժող Էլեն Իսրայելյանի ցուցմունքները, որոնք վերաբերում են մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից իր նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելու փաստին, ըստ էության, Առաջին ատյանի դատարանի համար որպես «միակը և վճռորոշը» չեն դիտարկվել և բավարար են եղել մեղադրյալի նկատմամբ մեղադրական վերդիկտ կայացնելու համար, սակայն տուժող Էլեն Իսրայելյանի մարմնի տարբեր հատվածներին հարվածներ հասցնելուց և բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ պատճառելուց անմիջապես հետո, մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից դանակը տուժողի պարանոցի ուղղությամբ պահելու և վիզը կտրելու սպառնալիքներ հնչեցնելու դրվագով, դատարանի կողմից գնահատվել է «որպես միակը և վճռորոշը» և դա այն դեպքում, երբ նշված պայմաններում առավել քան հավանական է մեղադրյալի կողմից տուժողի նկատմամբ նաև սպառնալիքներ տալու ողջամիտ հավանականությունը, քանի որ տուժող Էլեն Իսրայելյանը մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից դանակով իրեն սպանելու սպառնալիքներ հնչեցնելու վերաբերյալ ամբողջությամբ նույնական տեղեկություններ է տրամադրել նաև դատաբժշկական փորձագետին՝ վերջինիս մոտ զննվելիս, ինչն արձանագրվել է նաև փորձագետի թիվ 0191 եզրակացությամբ:
Բացի այդ, ստորադաս դատարանը դատական ակտում նշել է, որ դատաքննության ընթացքում Վաչագան Սողոմոնյանը ցուցմունքով հայտնել է, որ նախկին կնոջը հարվածներ չի հասցրել և որևէ մարմնական վնասվածք չի պատճառել, իսկ ներկայացված դանակը տեսնում է առաջին անգամ, սակայն իրականում Վաչագան Սողոմոնյանը դատաքննական ցուցմունքով նշել է, որ բարկացած վիճակում ապտակներ է հասցրել տուժողին, որպիսի պայմաններում արդյոք հետազոտված փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ մեջ առավել քան բավարար չեն եղել աջ բազկի, նախաբազկի, դաստակի ձախ բազկի, աջ կրծքագեղձի, ձախ ազդրի շրջանների բազմաթիվ արյունազեղումների ձևով մարմնական վնասվածքներ ստացած տուժող Էլեն Իսրայելյանի ցուցմունքը հիմնավոր համարելու, դատարանի կողմից որպես միակն ու վճռորոշը չգնահատվելու և մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից կնոջ նկատմամբ ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգեկան ներգործություն գործադրելու փաստը հաստատված համարելու համար:
Վերոնշյալ վերլուծությունները համադրելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցության մեջ՝ բողոքաբերը գտնում է, որ սույն քրեական վարույթով հաջորդաբար ապացուցված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված՝ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), արարքի քրեական հակաիրավականությունը, վերջինիս կողմից իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելը և նրա մեղավորությունն այդ հանցանքի կատարման մեջ, որոնք թույլ են տալիս Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին մեղավոր ճանաչել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, մինչդեռ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերջինիս վերաբերյալ սույն բողոքում արձանագրված խախտումներով արդարացման դատավճիռ կայացնելու արդյունքում թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի խախտում, ինչը հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 22-րդ հոդվածով սահմանված՝ պատշաճ ապացուցման քրեադատավարական սկզբունքի խախտմանը, ինչպես նաև նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառմանը:
3.2. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքով Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի թիվ ԵԴ1/2989/01/24 դատավճիռը՝ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանի արդարացման մասով՝ կայացնելով մեղադրական դատավճիռ կամ վարույթը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:

4. Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը և մեղադրյալը, պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, չեն ներկայացել դատական նիստին, իսկ մահացած տուժողի փոխարեն տուժող ճանաչված Արմեն Իսրայելյանին հասցեագրված փոստային առաքանին հետ է վերադարձվել՝ չի պահանջվել նշումով:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
5.1. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորված են արդյո՞ք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված արարքում մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
5.2. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...):
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: (...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
5.3. Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
5.4. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998թ. հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև գործող օրենսգրքի պայմաններում:
5.5. Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
5.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու, խոշտանգման, սեռական ազատության կամ անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցանք կատարելու, առևանգելու, ազատությունից ապօրինի զրկելու կամ խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիքը, եթե այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ է եղել, ինչպես նաև սոցիալական մեկուսացումը կամ պարբերաբար պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելը՝ (...)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`(...)
4) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից(...)
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով: (...)»:
Մեջբերված քրեաիրավական նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ հոգեկան ներգործություն կատարելու համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող վերը նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը մարդու հոգեկան անձեռնմխելիության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, իսկ լրացուցիչ օբյեկտը մարդու կյանքը, առողջությունը, ազատությունը, ֆիզիկական անձեռնմխելիությունը, պատիվն ու արժանապատվությունը:
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է՝ սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու, խոշտանգման, սեռական ազատության կամ անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցանք կատարելու, առևանգելու, ազատությունից ապօրինի զրկելու կամ խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիքով, եթե այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ է եղել, ինչպես նաև սոցիալական մեկուսացմամբ կամ պարբերաբար պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելով:
Քննարկվող հանցակազմի պարտադիր հատկանիշներից են սպառնալիքի կոնկրետությունը և իրական լինելը: Տվյալ դեպքում կոնկրետությունը ենթադրում է այն հանգամանքի հստակեցում, թե ինչպիսի վնաս է սպառնում պատճառել հանցավորը` ապանել, առողջությանը վնաս պատճառել, խոշտանգել, սեռական ազատության կամ անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցանք կատարել, առևանգել, ազատությունից ապօրինի զրկել կամ խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափի գույք ոչնչացնել: Սպառնալիքն իրական է համարվում այն դեպքում, երբ տուժողը բավարար հիմքեր է ունենում վախենալու դրա իրականացումից: Այլ կերպ ասած` տուժողը պետք է կարծի, որ սպառնալիքի իրականացումը հնարավոր է: Միևնույն ժամանակ, թեև սպառնալիքի իրական լինելը հավաստելու համար տուժողի սուբյեկտիվ ընկալման գնահատումը կարևոր է, սակայն արարքի որակման համար այն ածանցյալ նշանակություն ունի, առաջնայինն օբյեկտիվ իրադրության գնահատումն է: Օբյեկտիվ իրադրության գնահատումը ենթադրում է, որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են սպառնալիքի բովանդակությունը, սպառնալիք տալու եղանակը, դեպքի վայրը, ժամանակը, հանցավորի և տուժողի միջև հարաբերությունների բնույթը, հանցավորի անձը և այլն: Հետևաբար սպառնալիքի իրական լինելու հարցը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով:
Վերոհիշյալ հանցակազմը որպես ծանրացնող հանգամանք է նախատեսել հանցանքը մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից կատարելը: Մերձավոր ազգականի բովանդակությունը բացահայտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածում, որի համաձայն՝ մերձավոր ազգական է հանդիսանում՝ անկախ համատեղ բնակության հանգամանքից՝ ամուսինը, նախկին ամուսինը, ծնողը, այդ թվում՝ խորթ ծնողը, որդեգրող ծնողը, խնամատար ծնողը, երեխան (այդ թվում՝ որդեգրված, խորթ, հոգեզավակ), եղբայրը, քույրը (այդ թվում՝ խորթ), պապը, տատը, թոռը, որդեգրող ծնողի կամ խնամատար ծնողի ամուսինը կամ նախկին ամուսինը, ամուսնու կամ նախկին ամուսնու ծնողը, ինչպես նաև ամուսնու կամ նախկին ամուսնու ծնողի համար՝ փեսան կամ հարսը: Ամուսին կամ նախկին ամուսին է համարվում նաև փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող կամ գտնված անձը:
5.7. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ՝
- Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, իր համար մերձավոր ազգական հանդիսացող նախկին կնոջ՝ Էլեն Արմենի Սողոմոնյանի բնակության վայրի՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա փողոցի 94/4 տան խոհանոցում գտնվելու ընթացքում, Էլեն Արմենի Սողոմոնյանի նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելուց հետո վերցրել է խոհանոցային դանակը և մոտեցնելով էլեն Սողոմոնյանի պարանոցին՝ սպառնացել իրենը չլինելու դեպքում կտրել վիզը և սպանել, որոնք իրագործելու իրական հնարավորություն է առկա եղել:
- Գնահատելով գործում առկա թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների համակցությունը գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ դատաքննության ժամանակ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների համակցությամբ չի հիմնավորվել, որ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով իրեն մեղսագրվող արարքը: Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ տուժող Էլեն Իսրայելյանի կողմից հայտնած տվյալներն առ այն, որ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանը խոհանոցային դանակով սպառնացել է սպանել իրեն, հանդիսանում է միակ և վճռորոշ ապացույցը և թեև իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Էլեն Իսրայելյանի կողմից ներկայացված խոհանոցային դանակի առկայությունը և այն զննելու մասին արձանագրությունը, ինչպես նաև հանցագործության մասին հաղորդումը ևս վկայում են Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից տուժողին սպանության սպառնալիքներ տալու հանգամանքի մասին, սակայն հիշյալ բոլոր տվյալները ստացվել են մեկ աղբյուրից, այն է՝ տուժող Է.Իսրայելյանից, և Վ.Սողոմոնյանի մեղադրանքի հիմքում դրվել է բացառապես տուժող Է.Իսրայելյանի ցուցմունքով ստացված փաստական տվյալները, որոնք թեև «ձևական» առումով միակը չեն, սակայն հաշվի առնելով մյուս ապացույցների՝ նույն աղբյուրից ստացված լինելու հանգամանքը՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ բովանդակային առումով տուժող Է.Իսրայելյանի ցուցմունքը հանդիսանում է «միակը և վճռորոշը»: Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է նաև, որ վարույթի քննության ամբողջ ընթացքում չի ապահովվել իր դեմ ցուցմունք տված անձին հակընդդեմ հարցման ենթարկելու՝ մեղադրյալ Վ.Սողոմոնյանի իրավունքը նախաքննության ընթացքում առերեսում չի կատարվել մեղադրյալի և տուժողի միջև, իսկ դատաքննության ընթացքում տուժողը չի հարցաքննվել, քանի որ մահացել է, առկա չեն այլ աղբյուրից ստացված փաստական տվյալներ, որոնցով կհաստատվեր տուժողի ցուցմունքի արժանահավատությունը, այսինքն՝ առկա չեն բավարար հակակշռող գործոններ, որոնք թույլ կտան արդարացիորեն և պատշաճորեն գնահատել վերջինիս ցուցմունքի հավաստիությունը:
- Արդյունքում՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ նշված փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած, հետևաբար՝ պետք է ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
5.8. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշմամբ մեջբերված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները՝ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի, տուժող Էլեն Իսրայելյանի, մահացած տուժողի փոխարեն տուժող ճանաչված Արմեն Իսրայելյանի ցուցմունքները և Վ.Սողոմոնյանի մեղադրանքի հիմքում դրված մյուս ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հանգել է ճիշտ հետևության առ այն, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: Մասնավորապես՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն փաստել է, որ մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից խոհանոցային դանակով տուժող Էլեն Իսրայելյանին սպանության, մասնավորապես՝ իրենը չլինելու դեպքում վիզը կտրելու սպառնալիք տալու մասին հայտնել է միայն տուժողն իր նախաքննական ցուցմունքում, իսկ այդ մեղադրանքի հիմքում դրված մյուս ապացույցները՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Էլեն Իսրայելյանի կողմից ներկայացված խոհանոցային դանակը և այն զննելու մասին արձանագրությունը, ինչպես նաև հանցագործության մասին հաղորդումը ստացվել են նույն աղբյուրից, այն է՝ տուժող Է.Իսրայելյանից, ինչը բավարար չէ հաստատված համարելու, որ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից խոհանոցային դանակով տուժող Էլեն Իսրայելյանին սպանության, մասնավորապես՝ իրենը չլինելու դեպքում վիզը կտրելու սպառնալիք տալը հիմնավորվել է ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած:
Ավելին՝ հոգեկան ներգործության հանցակազմն անձին մեղսագրելու համար անհրաժեշտ է գործում առկա փաստական տվյալներով հաստատված համարել, որ սպառնալիքը եղել է իրական, մասնավորապես՝ տուժողը բավարար հիմքեր է ունեցել վախենալու դրա իրականացումից, ինչպես նաև սպառնալիքի իրական լինելու համար պետք է գնահատել օբյեկտիվ իրադրությունը, սակայն հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների, ինչպես նաև տուժողի մահվան և վերջինիս հիմնական դատալսումների ժամանակ հարցաքննելու օբյեկտիվ անհնարինության պայմաններում հնարավոր չէ հանգել այն հետևության, որ քննարկվող դեպքում Վ.Սողոմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով դատապարտելու համար ձեռք է բերվել ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար է՝ նրա անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և նրա մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու համար՝ հատկապես այն պայմաններում, երբ տուժող Էլեն Իսրայելյանն իր նախաքննական ցուցմունքով նշել է, որ չգիտի, թե Վաչագան Սողոմոնյանը նման բան կաներ, թե ոչ, բայց ավելի շատ գտնում է, որ չէր անի:
5.9. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն փաստարկներին, որ ընկալելի չէ Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ նույն օրվա դեպքի վերաբերյալ տուժող Էլեն Իսրայելյանի ցուցմունքները, որոնք վերաբերում են մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից իր նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելու փաստին, ըստ էության, դատարանի համար որպես «միակը և վճռորոշը» չեն դիտարկվել և բավարար են եղել մեղադրյալի նկատմամբ մեղադրական վերդիկտ կայացնելու համար, սակայն տուժող Էլեն Իսրայելյանի մարմնի տարբեր հատվածներին հարվածներ հասցնելուց և բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ պատճառելուց անմիջապես հետո մեղադրյալ Վաչագան Սողոմոնյանի կողմից դանակը տուժողի պարանոցի ուղղությամբ պահելու և վիզը կտրելու սպառնալիքներ հնչեցնելու դրվագով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գնահատվել է «որպես միակը և վճռորոշը», Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ստուգելով տուժող Էլեն Իսրայելյանի նախաքննական ցուցմունքը դրա ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով, գնահատելով այն վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հանգել է ճիշտ հետևության, որ տուժող Էլեն Իսրայելյանի հայտնած փաստական տվյալները բավարար չեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Վաչագան Սողոմոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները բխում են վերաբերելի իրավակարգավորումներից և իրավական դիրքորոշումներից, որոնք ընդհանուր առմամբ ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
5.10. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ ապացուցված չլինելու հիմքով մեղադրյալ Վաչագան Արմենի Սողոմոնյանին արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ և թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ:
Հետևաբար, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր առկա չեն, ուստի վերջինիս վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ ԵԴ1/2989/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ և 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ ԵԴ1/2989/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ

Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ