Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2997/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Կարեն Պետրոսյան Անուշավանի
Կարեն Պետրոսյան
Կարեն Պետրոսյան
Կարեն Պետրոսյան
Կարեն Պետրոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ռոման Սմբատյան
Քրեական վերաքննիչ
Գրիգոր Հովհաննիսյան
Լուսինե Հովհաննիսյան
Մարինե Մելքոնյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ռոման Սմբատյան
Քրեական վերաքննիչ
Գրիգոր Հովհաննիսյան
Լուսինե Հովհաննիսյան
Մարինե Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-11-12 | 12:00 | 3 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-04 | 17:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-02 | 10:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-05 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-14 | 11:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-01-30 | 10:30 | 2 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-03 | 12:00 | 2 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-06 | 16:30 | 2 | Նիստը չի կայացել |
ԵԴ1/2997/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«04» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,
նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Հ.ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ
Մեղադրյալ
պաշտպան Կ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի /ծնված՝ 28.01.1978 թվականին Թալին համայնքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ Արմավիրի մարզ, գյուղ Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողոց տուն 39 հասցեում/՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60572124 քրեական վարույթը։
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանը որոշում է կայացրել Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նույն օրը Կարեն Պետրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել իր իրավունքները և պարտականությունները:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը իրավասու դատարան հանձնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 24.10.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 04-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով. /.../ այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը::
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանի կողմից կազմված՝ «Զննություն կատարելու մասին» 27.08.2024 թվականի արձանագրությունը։
Զննությամբ պարզվել է հետևյալը․
«/.../ 2024 թվականի հուլիսի 11-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի (ծնված՝ 28.01.1978թ, Արմավիրի մարզ. գ,Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողով 39 տուն, ՀԾՀ՝ 3801780538) վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 00:15-ին, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է՝ ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք կից արձանագրությունը 8180412734/:
Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91100896 զննման համարը՝ 01461, զննման ամսաթիվը՝ 04.08.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 00:19:41-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.236 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Կարեն, ազգանունը՝ Պետրոսյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 ZR 834, տեսուչի ազգանունը՝ Սարգսյան, կրծքանշանի համար՝ 08503, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Առկա է նաև սթափության 91100896 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 125443 վկայականի պատճենը, որի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման թվականն է 27-ը մայիսի 2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 27-ը մայիսի 2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100935 տեսակը՝ <<Jupiter X/RP>>, չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8% 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ Կարեն Անուշավանի չունի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայական:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «անձնագրերի և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը ծնվել է 28.01.1978թ, հավառված է Արմավիրի մարզ. գ, Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողով 39 տուն հասցեում, ՀԾՀ՝ 3801780538:
/.../:
/տե՛ս գ.թ. 13-14, դատական նիստի արձանագրությունը/
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ են ճանաչվել Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 01461 զննման համարի կտրոնի, 91100896 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 125443 վկայականի, Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «անձնագրերի և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները:
/տե՛ս գ.թ. 15-16, դատական նիստի արձանագրությունը/
Մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալ: Միաժամանակ հայտարարեց, որ ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջում է կատարածի համար:
/տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Հակոբյանը վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը /տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը/, անչափահաս երեխաների՝ 05.02.2011 թվականին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանի, 14.06.2013 թվականին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանի առկայությւոնը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
…:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցանք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։:
Քրեաիրավական նշված նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները …::
Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
Վերը նշվածի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ առկա տվյալների՝ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը չունի եկամուտ, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
… 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
…::
Հաշվի առնելով մեջբերված իրավակարգավորումը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին թույլատրել որպես պատիժ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«04» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,
նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Հ.ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ
Մեղադրյալ
պաշտպան Կ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի /ծնված՝ 28.01.1978 թվականին Թալին համայնքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ Արմավիրի մարզ, գյուղ Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողոց տուն 39 հասցեում/՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60572124 քրեական վարույթը։
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանը որոշում է կայացրել Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նույն օրը Կարեն Պետրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել իր իրավունքները և պարտականությունները:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը իրավասու դատարան հանձնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 24.10.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 04-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով. /.../ այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը::
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանի կողմից կազմված՝ «Զննություն կատարելու մասին» 27.08.2024 թվականի արձանագրությունը։
Զննությամբ պարզվել է հետևյալը․
«/.../ 2024 թվականի հուլիսի 11-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի (ծնված՝ 28.01.1978թ, Արմավիրի մարզ. գ,Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողով 39 տուն, ՀԾՀ՝ 3801780538) վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 00:15-ին, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է՝ ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք կից արձանագրությունը 8180412734/:
Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91100896 զննման համարը՝ 01461, զննման ամսաթիվը՝ 04.08.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 00:19:41-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.236 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Կարեն, ազգանունը՝ Պետրոսյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 ZR 834, տեսուչի ազգանունը՝ Սարգսյան, կրծքանշանի համար՝ 08503, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Առկա է նաև սթափության 91100896 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 125443 վկայականի պատճենը, որի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման թվականն է 27-ը մայիսի 2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 27-ը մայիսի 2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100935 տեսակը՝ <<Jupiter X/RP>>, չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8% 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ Կարեն Անուշավանի չունի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայական:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «անձնագրերի և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը ծնվել է 28.01.1978թ, հավառված է Արմավիրի մարզ. գ, Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողով 39 տուն հասցեում, ՀԾՀ՝ 3801780538:
/.../:
/տե՛ս գ.թ. 13-14, դատական նիստի արձանագրությունը/
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ են ճանաչվել Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 01461 զննման համարի կտրոնի, 91100896 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 125443 վկայականի, Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «անձնագրերի և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները:
/տե՛ս գ.թ. 15-16, դատական նիստի արձանագրությունը/
Մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալ: Միաժամանակ հայտարարեց, որ ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջում է կատարածի համար:
/տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Հակոբյանը վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը /տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը/, անչափահաս երեխաների՝ 05.02.2011 թվականին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանի, 14.06.2013 թվականին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանի առկայությւոնը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
…:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցանք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։:
Քրեաիրավական նշված նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները …::
Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
Վերը նշվածի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ առկա տվյալների՝ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը չունի եկամուտ, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
… 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
…::
Հաշվի առնելով մեջբերված իրավակարգավորումը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին թույլատրել որպես պատիժ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ
ԵԴ1/2997/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«12» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան
դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան
Մ․Մելքոնյան
քարտուղարությամբ՝ Մ․Մահտեսյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (դատավոր՝ Ռ․Սմբատյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի (այսուհետ նաև՝ Պաշտպան) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնել է թիվ 60572124 քրեական վարույթը։
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանը որոշում է կայացրել Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նույն օրը Կարեն Պետրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել իր իրավունքները և պարտականությունները:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը իրավասու դատարան հանձնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 24.10.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 04-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:
2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է դատավճիռ, որով վճռել է հետևյալը.
«Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին թույլատրել որպես պատիժ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:»:
2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը (այսուհետ նաև` Բողոք):
2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործը և 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հանձնվել է նախագահող դատավոր Գ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին /կազմի դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան, Մ․Մելքոնյան/։
2025 թվա¬կա¬նի հոկտեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատաքննության նշանակելու մասին:
2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
2.1 Կարեն Անուշավան Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ «այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը»:»:
2.2 Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(...)Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Հակոբյանը վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը /տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը/, անչափահաս երեխաների՝ 05.02.2011 թվականին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանի, 14.06.2013 թվականին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանի առկայությւոնը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
(…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը, դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո¬րո¬շում¬ների վկայակոչմամբ վերաքննիչ բողոք ներկայացնելով, խնդրել է.
«Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ,
Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործով 04․09.2025թ․ դատավճիռը
Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ ութսուն ժամ տևողությամբ։»:
Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է հետևյալը.
«(…)Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող (նախկինում դատապարտված չլինելը), պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նշանակելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին։
Մեղադրյալը հիմնական դատալսումների ընթացքում ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը և զղջացել է կատարածի համար։ Մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը Դատարանի կողմից դիտվել է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը)։ Որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտվել է նաև մեղադրյալի խնամքին երկու անչափահաս երեխայի առկայությունը։
Թեև դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է նվազ խիստ պատիժ, սակայն մեղադրյալն ունի ֆինանսական խնդիրներ, խնամքին անչափահաս երեխաներ, կինն ունի առողջական խնդիրներ, գտնվում է իր խնամիքն, ի վիճակի չէ նույնիսկ նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում։ Դատական նիստի ավարտից հետո մեղադրյալը հայտնել է, որ ի վիճակի չէ կատարել տուգանքի վճարումը և պատրաստ է կատարել հանրային աշխատանքներ։
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում եմ, որ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ ութսուն ժամ տևողությամբ։ Նշված պատժատեսակի ընտրությունը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ մեղադրյալը չի աշխատում, չունի կայուն եկամուտ և առկա է վերջինս համաձայնությունը նշված պատիժը կրելու։
Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար։
(…)»։
4. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամկոչյանի գրությունը, որով վերջինս հայտնել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով նշանակված դատական նիստին չներկայանալու մասին, միաժամանակ խնդրել է բողոքի քննությունն իրականացնել իր բացակայության պայմաններում, իսկ պաշտպանի բողոքը մերժել։ Պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը պատշաճ ծանուցված լինելով չի ներկայացել դատական նիստին, իսկ մեղադրյալին ուղարկված ծանուցումները վերադարձվել են <<չպահանջված>> նշումով։ Որպիսի պայմաններում դատարանը որոշել է նիստը շարունակել կողմերի բացակայությամբ։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնա¬վոր¬վածութ¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործի նյու¬թե¬րը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությունների.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
(...)
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մեր¬ժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատա¬¬կան ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփո¬փոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
5.2 Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման են¬թարկելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Կարեն Պետրոսյանի վերաբերյալ դատավճիռը, Վե¬րաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն ան¬հիմն է, իսկ դա¬տավճի¬¬ռը՝ հիմ¬նա¬վորված:
Վերը նշված հետևութ¬յան Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների և դատողութ¬յունների արդ¬յունքներով.
5.2.1 Կարեն Պետրոսյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժատեսակի համաչափության և իրա¬վաչափության դատական ստու¬գում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...) 3․ Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...)»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)։ (տես` Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը):
Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 քրեական գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬կան դիրքորոշումը.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է ար¬դա¬րա¬ցի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցա¬գոր¬ծութ¬յան՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցա¬վո¬րի ան¬¬ձը բնու¬թագ¬րող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղ¬մաց¬նող ու ծան¬րացնող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պա¬հանջ¬նե¬րից ել¬նե¬լով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով՝ նշանա¬կում է այն¬¬պի¬սի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հան¬ցան¬քի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատ¬ճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշա¬նակ¬վել է առանց պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով 2011 թվականի դեկ¬¬տեմ¬բե¬¬¬¬րի 22-ի ո¬րոշ¬¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬կան դիր¬¬¬¬քորո¬շու¬մը.
«Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանա¬կե-լիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը: (…)
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցան¬կը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի ան-հա¬¬¬¬տա¬¬¬կա¬նաց¬¬ման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշա¬¬նա¬¬¬կել ար¬դա¬րության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափա-նիշ¬¬¬ներն են՝
ա) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ¬թը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տես¬անկ¬յու¬նից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքնե¬րը:
(…)
Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դա¬տարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատ¬ժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հան¬¬¬ցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հան¬ցա¬վո¬¬րի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մաց¬նող և ծան¬րացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառ¬նե¬լը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարութ¬յան չա¬¬փանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման»:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվակա¬նի փետրվա¬¬¬¬րի 17-ի ո¬րոշ¬¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬¬կան դիրքորո¬շու¬մը.
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շար-ժա¬ռի¬թի, ինչ¬պես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարա-բե¬րութ¬յան՝ հան¬ցան¬քի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վե-րա¬¬¬բեր¬յալ փաս¬¬տական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատա-րանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬¬գոր¬ծության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստի¬ճա¬¬նը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագոր¬ծությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտ¬¬ված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սո¬¬ցիալական նշանակությունը: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշ¬¬¬¬վի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպան-վող կոնկ¬րետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլոր¬տում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշում¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի համաչափության և իրա¬վաչափության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված վերջնական պատիժ տուգանքը՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով համաչափ է մեղադրյալի արարքում հաստատված հանցանքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, համապատասխան՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված դրույթներին և բավարար՝ հանցանք կատարած անձին վերասոցիալականացնելու և օրենքով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս համակողմանի վերլուծության է ենթարկել և վերոնշյալ փաստարկների ներքո միայն՝ գնահատել Կարեն Պետրոսյանի կատարած արարքի փաստական հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ վերջինս սույն գործով, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և զղջացել իր կատարած արարքի համար։ Կարեն Պետրոսյանի խնամքի տակ է գտնվում երկու անչափահաս երեխա՝ 2011 թվականի փետրվարի 5-ին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանը և 2013 թվականի հունիսի 14-ին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանը։
Հարկ է նկատել, որ մեղադրյալի նկատմամբ՝ տվյալ հոդ¬վա¬¬¬ծով նա¬խատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու համար նախատեսված պատժատեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը առաջնորդվել է համաչափությամբ, քանի որ նշված՝ տուգանք պատժատեսակը, կարող է ապահովել պատժի նպա¬¬¬-տակները։
Ուստի՝ այդ կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրա¬հան¬¬գումներն իրավաչափ են և հիմնավորված:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է՝ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող բոլոր թվարկ¬ված տվյալների և հանգամանքների համակցությունն արդեն իսկ վկայում է, որ ըստ բնույթի և վտան¬¬գա¬¬վորության աստի¬ճանի՝ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանք պատժատեսակը սահմանելով, արդեն իսկ հնա¬րա-վոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդ¬¬վա¬¬¬ծով ամրագրված պատժի նպա-տակ¬¬ներին՝ սոցիալա¬կան արդա¬րութ¬¬¬յան վե¬րա¬կանգն¬¬¬¬¬մանը, նրա վերասոցիալականացմանը և հան¬ցա¬գոր¬¬ծութ¬¬յուն¬նե¬րի կանխ¬մա¬նը։
Այսպիսով, վերոնշյալից հետևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ Կարեն Պետրոսյանի նկատ¬¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակված 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի կիրառման վե¬¬¬րաբերյալ հետևություններն արդարության և պա¬տաս¬խա¬¬¬նատ¬վութ¬¬յան ան¬հատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմ¬¬¬¬¬նա¬վորված և փաստարկված են։
5.3 Ուստի, համակողմանի ուսումնասիրության ենթարկելով վերոնշյալ փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման մեջ Վերաքննիչ դատարանի նշած փաստարկներով և պատճառաբանությամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, նշված գործով կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքերը բացակայում են:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Պաշտպանի ներկայացրած վերա¬քննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաք առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/2997/01/24 գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«12» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան
դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան
Մ․Մելքոնյան
քարտուղարությամբ՝ Մ․Մահտեսյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (դատավոր՝ Ռ․Սմբատյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի (այսուհետ նաև՝ Պաշտպան) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնել է թիվ 60572124 քրեական վարույթը։
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանը որոշում է կայացրել Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նույն օրը Կարեն Պետրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել իր իրավունքները և պարտականությունները:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը իրավասու դատարան հանձնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 24.10.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 04-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:
2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է դատավճիռ, որով վճռել է հետևյալը.
«Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին թույլատրել որպես պատիժ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:»:
2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը (այսուհետ նաև` Բողոք):
2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործը և 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հանձնվել է նախագահող դատավոր Գ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին /կազմի դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան, Մ․Մելքոնյան/։
2025 թվա¬կա¬նի հոկտեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատաքննության նշանակելու մասին:
2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
2.1 Կարեն Անուշավան Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ «այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես.
Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը»:»:
2.2 Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(...)Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Հակոբյանը վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը /տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը/, անչափահաս երեխաների՝ 05.02.2011 թվականին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանի, 14.06.2013 թվականին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանի առկայությւոնը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
(…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը, դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո¬րո¬շում¬ների վկայակոչմամբ վերաքննիչ բողոք ներկայացնելով, խնդրել է.
«Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ,
Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործով 04․09.2025թ․ դատավճիռը
Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ ութսուն ժամ տևողությամբ։»:
Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է հետևյալը.
«(…)Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող (նախկինում դատապարտված չլինելը), պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նշանակելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին։
Մեղադրյալը հիմնական դատալսումների ընթացքում ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը և զղջացել է կատարածի համար։ Մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը Դատարանի կողմից դիտվել է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը)։ Որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտվել է նաև մեղադրյալի խնամքին երկու անչափահաս երեխայի առկայությունը։
Թեև դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է նվազ խիստ պատիժ, սակայն մեղադրյալն ունի ֆինանսական խնդիրներ, խնամքին անչափահաս երեխաներ, կինն ունի առողջական խնդիրներ, գտնվում է իր խնամիքն, ի վիճակի չէ նույնիսկ նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում։ Դատական նիստի ավարտից հետո մեղադրյալը հայտնել է, որ ի վիճակի չէ կատարել տուգանքի վճարումը և պատրաստ է կատարել հանրային աշխատանքներ։
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում եմ, որ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ ութսուն ժամ տևողությամբ։ Նշված պատժատեսակի ընտրությունը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ մեղադրյալը չի աշխատում, չունի կայուն եկամուտ և առկա է վերջինս համաձայնությունը նշված պատիժը կրելու։
Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար։
(…)»։
4. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամկոչյանի գրությունը, որով վերջինս հայտնել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով նշանակված դատական նիստին չներկայանալու մասին, միաժամանակ խնդրել է բողոքի քննությունն իրականացնել իր բացակայության պայմաններում, իսկ պաշտպանի բողոքը մերժել։ Պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը պատշաճ ծանուցված լինելով չի ներկայացել դատական նիստին, իսկ մեղադրյալին ուղարկված ծանուցումները վերադարձվել են <<չպահանջված>> նշումով։ Որպիսի պայմաններում դատարանը որոշել է նիստը շարունակել կողմերի բացակայությամբ։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնա¬վոր¬վածութ¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործի նյու¬թե¬րը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությունների.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
(...)
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մեր¬ժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատա¬¬կան ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփո¬փոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
5.2 Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման են¬թարկելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Կարեն Պետրոսյանի վերաբերյալ դատավճիռը, Վե¬րաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն ան¬հիմն է, իսկ դա¬տավճի¬¬ռը՝ հիմ¬նա¬վորված:
Վերը նշված հետևութ¬յան Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների և դատողութ¬յունների արդ¬յունքներով.
5.2.1 Կարեն Պետրոսյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժատեսակի համաչափության և իրա¬վաչափության դատական ստու¬գում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...) 3․ Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...)»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)։ (տես` Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը):
Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 քրեական գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬կան դիրքորոշումը.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է ար¬դա¬րա¬ցի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցա¬գոր¬ծութ¬յան՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցա¬վո¬րի ան¬¬ձը բնու¬թագ¬րող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղ¬մաց¬նող ու ծան¬րացնող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պա¬հանջ¬նե¬րից ել¬նե¬լով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով՝ նշանա¬կում է այն¬¬պի¬սի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հան¬ցան¬քի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատ¬ճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշա¬նակ¬վել է առանց պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով 2011 թվականի դեկ¬¬տեմ¬բե¬¬¬¬րի 22-ի ո¬րոշ¬¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬կան դիր¬¬¬¬քորո¬շու¬մը.
«Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանա¬կե-լիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը: (…)
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցան¬կը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի ան-հա¬¬¬¬տա¬¬¬կա¬նաց¬¬ման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշա¬¬նա¬¬¬կել ար¬դա¬րության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափա-նիշ¬¬¬ներն են՝
ա) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ¬թը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տես¬անկ¬յու¬նից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքնե¬րը:
(…)
Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դա¬տարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատ¬ժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հան¬¬¬ցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հան¬ցա¬վո¬¬րի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մաց¬նող և ծան¬րացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառ¬նե¬լը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարութ¬յան չա¬¬փանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման»:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվակա¬նի փետրվա¬¬¬¬րի 17-ի ո¬րոշ¬¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬¬կան դիրքորո¬շու¬մը.
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շար-ժա¬ռի¬թի, ինչ¬պես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարա-բե¬րութ¬յան՝ հան¬ցան¬քի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վե-րա¬¬¬բեր¬յալ փաս¬¬տական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատա-րանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬¬գոր¬ծության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստի¬ճա¬¬նը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագոր¬ծությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտ¬¬ված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սո¬¬ցիալական նշանակությունը: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշ¬¬¬¬վի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպան-վող կոնկ¬րետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլոր¬տում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշում¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի համաչափության և իրա¬վաչափության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված վերջնական պատիժ տուգանքը՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով համաչափ է մեղադրյալի արարքում հաստատված հանցանքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, համապատասխան՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված դրույթներին և բավարար՝ հանցանք կատարած անձին վերասոցիալականացնելու և օրենքով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս համակողմանի վերլուծության է ենթարկել և վերոնշյալ փաստարկների ներքո միայն՝ գնահատել Կարեն Պետրոսյանի կատարած արարքի փաստական հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ վերջինս սույն գործով, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և զղջացել իր կատարած արարքի համար։ Կարեն Պետրոսյանի խնամքի տակ է գտնվում երկու անչափահաս երեխա՝ 2011 թվականի փետրվարի 5-ին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանը և 2013 թվականի հունիսի 14-ին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանը։
Հարկ է նկատել, որ մեղադրյալի նկատմամբ՝ տվյալ հոդ¬վա¬¬¬ծով նա¬խատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու համար նախատեսված պատժատեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը առաջնորդվել է համաչափությամբ, քանի որ նշված՝ տուգանք պատժատեսակը, կարող է ապահովել պատժի նպա¬¬¬-տակները։
Ուստի՝ այդ կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրա¬հան¬¬գումներն իրավաչափ են և հիմնավորված:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է՝ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող բոլոր թվարկ¬ված տվյալների և հանգամանքների համակցությունն արդեն իսկ վկայում է, որ ըստ բնույթի և վտան¬¬գա¬¬վորության աստի¬ճանի՝ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանք պատժատեսակը սահմանելով, արդեն իսկ հնա¬րա-վոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդ¬¬վա¬¬¬ծով ամրագրված պատժի նպա-տակ¬¬ներին՝ սոցիալա¬կան արդա¬րութ¬¬¬յան վե¬րա¬կանգն¬¬¬¬¬մանը, նրա վերասոցիալականացմանը և հան¬ցա¬գոր¬¬ծութ¬¬յուն¬նե¬րի կանխ¬մա¬նը։
Այսպիսով, վերոնշյալից հետևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ Կարեն Պետրոսյանի նկատ¬¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակված 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի կիրառման վե¬¬¬րաբերյալ հետևություններն արդարության և պա¬տաս¬խա¬¬¬նատ¬վութ¬¬յան ան¬հատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմ¬¬¬¬¬նա¬վորված և փաստարկված են։
5.3 Ուստի, համակողմանի ուսումնասիրության ենթարկելով վերոնշյալ փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման մեջ Վերաքննիչ դատարանի նշած փաստարկներով և պատճառաբանությամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, նշված գործով կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքերը բացակայում են:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Պաշտպանի ներկայացրած վերա¬քննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաք առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/2997/01/24 գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2997/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-10-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60572124 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հայրանուն | Անուշավանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-10-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռոման |
| Ազգանուն | Սմբատյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 23-10-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 28-11-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2997/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ և ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «28» հոկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռ.Սմբատյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ Թիվ 60572124 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2997/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածներով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ ժամը 16։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրի շենքում։ Սույն որոշման օրինակներն երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ հուշաթերթը, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանումը: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 06-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Կողմերի չներկայանալու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 03-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի չներկայանալու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 30-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը տեղի չի ունեցել պաշտպանի դիմումի համաձայն: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի դատարան չներկայանալու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի չներկայանալու պատճառով: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2997/01/25 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «04» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/, նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ.ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ Մեղադրյալ պաշտպան Կ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի /ծնված՝ 28.01.1978 թվականին Թալին համայնքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ Արմավիրի մարզ, գյուղ Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողոց տուն 39 հասցեում/՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60572124 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանը որոշում է կայացրել Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ Նույն օրը Կարեն Պետրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել իր իրավունքները և պարտականությունները: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը իրավասու դատարան հանձնելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 24.10.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի սեպտեմբերի 04-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կայացվել է մեղադրական վերդիկտ: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով. /.../ այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը. Այսպես. Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը:: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանի կողմից կազմված՝ «Զննություն կատարելու մասին» 27.08.2024 թվականի արձանագրությունը։ Զննությամբ պարզվել է հետևյալը․ «/.../ 2024 թվականի հուլիսի 11-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի (ծնված՝ 28.01.1978թ, Արմավիրի մարզ. գ,Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողով 39 տուն, ՀԾՀ՝ 3801780538) վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 00:15-ին, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է՝ ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք կից արձանագրությունը 8180412734/: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները: Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91100896 զննման համարը՝ 01461, զննման ամսաթիվը՝ 04.08.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 00:19:41-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.236 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Կարեն, ազգանունը՝ Պետրոսյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 ZR 834, տեսուչի ազգանունը՝ Սարգսյան, կրծքանշանի համար՝ 08503, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները: Առկա է նաև սթափության 91100896 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 125443 վկայականի պատճենը, որի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման թվականն է 27-ը մայիսի 2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 27-ը մայիսի 2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100935 տեսակը՝ <<Jupiter X/RP>>, չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8% 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն: Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ Կարեն Անուշավանի չունի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայական: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «անձնագրերի և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը ծնվել է 28.01.1978թ, հավառված է Արմավիրի մարզ. գ, Ակնաշեն, Հ.Ավետիսյան փողով 39 տուն հասցեում, ՀԾՀ՝ 3801780538: /.../: /տե՛ս գ.թ. 13-14, դատական նիստի արձանագրությունը/ 2024 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ են ճանաչվել Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 01461 զննման համարի կտրոնի, 91100896 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 125443 վկայականի, Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «անձնագրերի և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները: /տե՛ս գ.թ. 15-16, դատական նիստի արձանագրությունը/ Մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալ: Միաժամանակ հայտարարեց, որ ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջում է կատարածի համար: /տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները. Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները. Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Հակոբյանը վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ: Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. - դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը որպես մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը /տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը/, անչափահաս երեխաների՝ 05.02.2011 թվականին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանի, 14.06.2013 թվականին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանի առկայությւոնը: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝ 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: …: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցանք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։: Քրեաիրավական նշված նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝ Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները …:: Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: Վերը նշվածի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ առկա տվյալների՝ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը չունի եկամուտ, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով: 2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը: Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ … 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: …:: Հաշվի առնելով մեջբերված իրավակարգավորումը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով: Անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին թույլատրել որպես պատիժ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-09-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ «57» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «111» թերթ, |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ «57» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «111» թերթ, |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-109900 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 07-07-2026 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԴ1/2997/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-09-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Կարեն Պետրոսյան Բեկանել Երևան քաղաքի /Աջափնյակ/ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.09.2025թ-ի դատավճիռը, Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ ութսուն ժամ տևողությամբ: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-10-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացել |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 12-11-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2997/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «12» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան Մ․Մելքոնյան քարտուղարությամբ՝ Մ․Մահտեսյանի դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (դատավոր՝ Ռ․Սմբատյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի (այսուհետ նաև՝ Պաշտպան) վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մանան Աբաջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնել է թիվ 60572124 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանը որոշում է կայացրել Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ Նույն օրը Կարեն Պետրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել իր իրավունքները և պարտականությունները: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը իրավասու դատարան հանձնելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 24.10.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի սեպտեմբերի 04-ին Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կայացվել է մեղադրական վերդիկտ: 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է դատավճիռ, որով վճռել է հետևյալը. «Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանին թույլատրել որպես պատիժ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս 37.500 /երեսունյոթ հազար հինգ հայրուր/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:»: 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը (այսուհետ նաև` Բողոք): 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործը և 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հանձնվել է նախագահող դատավոր Գ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին /կազմի դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան, Մ․Մելքոնյան/։ 2025 թվա¬կա¬նի հոկտեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատաքննության նշանակելու մասին: 2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 2.1 Կարեն Անուշավան Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ «այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը. Այսպես. Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 00:15-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,236 մգ/լ ալկհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 ZR 834 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412734 արձանագրությունը»:»: 2.2 Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է. «(...)Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Հակոբյանը վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ: Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. - դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը որպես մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը /տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը/, անչափահաս երեխաների՝ 05.02.2011 թվականին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանի, 14.06.2013 թվականին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանի առկայությւոնը: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։ (…)»: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպանը, դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո¬րո¬շում¬ների վկայակոչմամբ վերաքննիչ բողոք ներկայացնելով, խնդրել է. «Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2997/01/24 քրեական գործով 04․09.2025թ․ դատավճիռը Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ ութսուն ժամ տևողությամբ։»: Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է հետևյալը. «(…)Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող (նախկինում դատապարտված չլինելը), պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նշանակելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին։ Մեղադրյալը հիմնական դատալսումների ընթացքում ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը և զղջացել է կատարածի համար։ Մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը Դատարանի կողմից դիտվել է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը)։ Որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտվել է նաև մեղադրյալի խնամքին երկու անչափահաս երեխայի առկայությունը։ Թեև դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է նվազ խիստ պատիժ, սակայն մեղադրյալն ունի ֆինանսական խնդիրներ, խնամքին անչափահաս երեխաներ, կինն ունի առողջական խնդիրներ, գտնվում է իր խնամիքն, ի վիճակի չէ նույնիսկ նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում։ Դատական նիստի ավարտից հետո մեղադրյալը հայտնել է, որ ի վիճակի չէ կատարել տուգանքի վճարումը և պատրաստ է կատարել հանրային աշխատանքներ։ Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում եմ, որ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ ութսուն ժամ տևողությամբ։ Նշված պատժատեսակի ընտրությունը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ մեղադրյալը չի աշխատում, չունի կայուն եկամուտ և առկա է վերջինս համաձայնությունը նշված պատիժը կրելու։ Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար։ (…)»։ 4. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամկոչյանի գրությունը, որով վերջինս հայտնել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով նշանակված դատական նիստին չներկայանալու մասին, միաժամանակ խնդրել է բողոքի քննությունն իրականացնել իր բացակայության պայմաններում, իսկ պաշտպանի բողոքը մերժել։ Պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը պատշաճ ծանուցված լինելով չի ներկայացել դատական նիստին, իսկ մեղադրյալին ուղարկված ծանուցումները վերադարձվել են <<չպահանջված>> նշումով։ Որպիսի պայմաններում դատարանը որոշել է նիստը շարունակել կողմերի բացակայությամբ։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնա¬վոր¬վածութ¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործի նյու¬թե¬րը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությունների. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝ 1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը. (...) 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները: 3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը. 1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը). 2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք. 3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը. 4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի. 5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով. 6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան. 7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մեր¬ժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատա¬¬կան ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփո¬փոխ թողնված դատական ակտը. (...)»: 5.2 Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման են¬թարկելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Կարեն Պետրոսյանի վերաբերյալ դատավճիռը, Վե¬րաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն ան¬հիմն է, իսկ դա¬տավճի¬¬ռը՝ հիմ¬նա¬վորված: Վերը նշված հետևութ¬յան Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների և դատողութ¬յունների արդ¬յունքներով. 5.2.1 Կարեն Պետրոսյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժատեսակի համաչափության և իրա¬վաչափության դատական ստու¬գում. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: (...) 3․ Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...)»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)։ (տես` Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը): Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 քրեական գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬կան դիրքորոշումը. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է ար¬դա¬րա¬ցի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցա¬գոր¬ծութ¬յան՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցա¬վո¬րի ան¬¬ձը բնու¬թագ¬րող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղ¬մաց¬նող ու ծան¬րացնող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պա¬հանջ¬նե¬րից ել¬նե¬լով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով՝ նշանա¬կում է այն¬¬պի¬սի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հան¬ցան¬քի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատ¬ճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշա¬նակ¬վել է առանց պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով 2011 թվականի դեկ¬¬տեմ¬բե¬¬¬¬րի 22-ի ո¬րոշ¬¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬կան դիր¬¬¬¬քորո¬շու¬մը. «Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանա¬կե-լիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: (…) ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցան¬կը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի ան-հա¬¬¬¬տա¬¬¬կա¬նաց¬¬ման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշա¬¬նա¬¬¬կել ար¬դա¬րության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափա-նիշ¬¬¬ներն են՝ ա) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ¬թը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տես¬անկ¬յու¬նից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքնե¬րը: (…) Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դա¬տարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատ¬ժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հան¬¬¬ցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հան¬ցա¬վո¬¬րի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մաց¬նող և ծան¬րացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառ¬նե¬լը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարութ¬յան չա¬¬փանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման»: Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվակա¬նի փետրվա¬¬¬¬րի 17-ի ո¬րոշ¬¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա¬¬կան դիրքորո¬շու¬մը. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շար-ժա¬ռի¬թի, ինչ¬պես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարա-բե¬րութ¬յան՝ հան¬ցան¬քի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վե-րա¬¬¬բեր¬յալ փաս¬¬տական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատա-րանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬¬գոր¬ծության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստի¬ճա¬¬նը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագոր¬ծությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտ¬¬ված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սո¬¬ցիալական նշանակությունը: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշ¬¬¬¬վի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպան-վող կոնկ¬րետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլոր¬տում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»: Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշում¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի համաչափության և իրա¬վաչափության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված վերջնական պատիժ տուգանքը՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով համաչափ է մեղադրյալի արարքում հաստատված հանցանքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, համապատասխան՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված դրույթներին և բավարար՝ հանցանք կատարած անձին վերասոցիալականացնելու և օրենքով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու համար։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս համակողմանի վերլուծության է ենթարկել և վերոնշյալ փաստարկների ներքո միայն՝ գնահատել Կարեն Պետրոսյանի կատարած արարքի փաստական հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ վերջինս սույն գործով, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և զղջացել իր կատարած արարքի համար։ Կարեն Պետրոսյանի խնամքի տակ է գտնվում երկու անչափահաս երեխա՝ 2011 թվականի փետրվարի 5-ին ծնված Արգիշտի Կարենի Սարգսյանը և 2013 թվականի հունիսի 14-ին ծնված Արգամ Կարենի Սարգսյանը։ Հարկ է նկատել, որ մեղադրյալի նկատմամբ՝ տվյալ հոդ¬վա¬¬¬ծով նա¬խատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու համար նախատեսված պատժատեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը առաջնորդվել է համաչափությամբ, քանի որ նշված՝ տուգանք պատժատեսակը, կարող է ապահովել պատժի նպա¬¬¬-տակները։ Ուստի՝ այդ կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրա¬հան¬¬գումներն իրավաչափ են և հիմնավորված: Ելնելով վերոգրյալից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է՝ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող բոլոր թվարկ¬ված տվյալների և հանգամանքների համակցությունն արդեն իսկ վկայում է, որ ըստ բնույթի և վտան¬¬գա¬¬վորության աստի¬ճանի՝ մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանք պատժատեսակը սահմանելով, արդեն իսկ հնա¬րա-վոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդ¬¬վա¬¬¬ծով ամրագրված պատժի նպա-տակ¬¬ներին՝ սոցիալա¬կան արդա¬րութ¬¬¬յան վե¬րա¬կանգն¬¬¬¬¬մանը, նրա վերասոցիալականացմանը և հան¬ցա¬գոր¬¬ծութ¬¬յուն¬նե¬րի կանխ¬մա¬նը։ Այսպիսով, վերոնշյալից հետևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ Կարեն Պետրոսյանի նկատ¬¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակված 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի կիրառման վե¬¬¬րաբերյալ հետևություններն արդարության և պա¬տաս¬խա¬¬¬նատ¬վութ¬¬յան ան¬հատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմ¬¬¬¬¬նա¬վորված և փաստարկված են։ 5.3 Ուստի, համակողմանի ուսումնասիրության ենթարկելով վերոնշյալ փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման մեջ Վերաքննիչ դատարանի նշած փաստարկներով և պատճառաբանությամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, նշված գործով կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքերը բացակայում են: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Պաշտպանի ներկայացրած վերա¬քննիչ բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Կարեն Պետրոսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաք առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/2997/01/24 գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճիռը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 12-11-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 13-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր, 1-ին հատորը՝ 57 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 111 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 76 թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 13-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր, 1-ին հատորը՝ 57 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 111 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 76 թերթ: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 31504/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2997/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 30-03-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 12-06-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2997/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 12 հունիսի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով մեղադրյալ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշման դեմ պաշտպան Ռ.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ի դատավճռով Կարեն Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, և վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը թույլատրվել է վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 (երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով: Մեղադրյալ Կ.Պետրոսյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Կ.Պետրոսյանի պաշտպան Ռ.Հարությունյանը: Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները, այն է` վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերքաննիչ դատարանը Կ.Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն անփոփոխ թողնելով թույլ է տվել դատական սխալ, որը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը: Միևնույն ժամանակ, բողոք բերած անձը նշել է, որ ստորադաս դատարանի որոշումը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17֊ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, ինչպես նաև բողոքաբերի կողմից վկայակոչված այլ որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատապարտված չլինելը, Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։ Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է մասնակի բեկանել Վերաքննիչ դատարանի որոշումը և Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ սահմանել պատիժ 80 (ութսուն) ժամ հանրային աշխատանքներ: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: 2. Սույն հոդվածի իմաստով` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, եթե` (…) 4) բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը (հիմնավորումը) հակասում է մեկ այլ վարույթով Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը (հիմնավորումներին). (…)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա և խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17֊ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, ինչպես նաև բողոքաբերի կողմից վկայակոչված այլ որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում վկայակոչված որոշումներին։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Կարեն Անուշավանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշման դեմ պաշտպան Ռ.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 12-11-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 15-04-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 3 հատորից․ /57, 111, 76/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 15-04-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 30-06-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 3 հատորից․ /57, 111, 116/։ |