Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2976/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Գրիգոր Կիրակոսյան Ավետիքի
Գրիգոր Կիրակոսյան Ավետիքի
Գրիգոր Կիրակոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-28 | 11:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-06 | 12:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-14 | 11:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-27 | 11:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-03 | 13:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-07 | 11:30 | 1 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2976/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«09» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ
պաշտպան Պ․ՍԱՖԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Գ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի (ծնված՝ 1983 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է որպես մատուցող, նախկինում դատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 14-րդ շենքի 1-ին բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցի 27/2 շենքի 5-րդ բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60588524 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանը որոշում է կայացրել թիվ 60588524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Գ․Կիրակոսյանի վերաբերյալ թիվ 60588524 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2416/01/24 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տեղեկացված լինելով, որ զրված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին վարել է ավտոմեքենա և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Այսպես. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180246782 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին կայացված որոշմամբ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ից մինչև 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ը, որի մասին տեղում ծանուցվել է, ստորագրել է որոշումը և ստացել որոշման պատճենը: Ծանուցված լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, իսկ պարեկի կողմից կանգնեցվելուց հետո հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Հրաչյա Սարդարյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 04:55-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415254 արձանագրությունը:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի (ծնված 14.02.2024թ. ք.Երևան, Արցախի փողոց 14բ շենք 1 բնակարան, ՀԾՀ 2402830360) վերաբերյալ կազմված թիվ 8180415254 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գ․Կիրակոսյանը նույն օրը՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Գր.Լուսավորիչ փողոցում, 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77GK775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Արձանագրության մեջ առկա է կողմերի ստորագրությունները:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է 1 տարի ժամկետով:
ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրությունը և կից ուղեգիրը, համաձայն որոնց՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Թիվ 8180246782 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77GK775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ոչ սթափ վարելու համար 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 911011341, զննման համարը՝ 00647 զննման ամսաթիվը՝ 10.09.2023., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02:25:58-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 1.140 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Գրիգոր, ազգանունը՝ Կիրակոսյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 77GK775, տեսուչի ազգանունը՝ Մնացականյան, կրծքանշանի համար՝ 08190, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները։
Սթափության 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 27.07.2023թ., այն ուժի մեջ է մինչև 27.07.2024թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91101134 տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8% > 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն 8180246782, 8180415254), Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00647, զննման համարի կտրոնի, 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 ստուգաչափման վկայականի, ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրության և Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները և կցվել սույն քրեական վարույթի նյութերին:
- Մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքում իր մեղքը չի ընդունում, քանի որ երբ ոստիկանը մոտեցել է իրեն, մեքենան կանգնած է եղել, երթևեկելիս չի եղել, ինքը մեքենայի մեջ է գտնվել։ Հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։ Ոստիկանի կողմից իրեն մոտենալու հիմք չի եղել, ինքը երթևեկության մեջ չէր։ Այդ պատճառով է հրաժարվել փաստաթղթերը ցույց տալուց և սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։ Ինքը նստած է եղել ղեկին, երբ պարեկային ծառայության աշխատակիցները մոտեցել են։ Ուղղակի է նստել վարորդի հատվածում, ընկերն էր վարում մեքենան, ավտոմեքենան կայանել են, հետո իջել են, ինքը նստել է այդ հատվածում, սակայն վարելու նպատակ չի ունեցել։ Իջել են, ծխել, ընկերը մարդ պետք է տեսներ, իսկ ինքը նստել է վարորդի հատվածում, մինչ ընկերը գար։ Պարեկային ծառայությունը պետք է տրամադրի տեսանյութ, որը կհաստատի, որ երբ մոտեցել են, մեքենան կանգնած է եղել։ Տեղյակ է, որ վարելու իրավունքից զրկված է: Եթե խախտում թույլ չի տրվում, ապա պարեկային ծառայության աշխատակիցներն իրավունք չունեն կանգնեցնելու: Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցում է եղել դեպքը, բանկի դիմացն էր մեքենան, բայց ընկերն է վարել մեքենան իր թույլտվությամբ։ Ընկերոջ անունը Տիգրան է, սակայն ազգանունը չգիտի։ Երբ որևէ տեղ գնալու անհրաժեշտություն է լինում, խնդրում է ընկերոջը, որ գնան։ Նախկինում վարել է վարորդական իրավունքից զրկված վիճակում։ Պարեկային ծառայողներին չի ասել, որ ինքը մեքենան չի վարել, այլ հարցրել է, թե ինչ հիմքով են փաստաթղթերը ուզում։ Երբ պարեկային ծառայողները մոտեցել են, ընկերն այդ ժամանակ իր մոտ չի եղել, սակայն մոտեցել է այն ժամանակ, երբ մեքենան տանում էին տուգանային հրապարակ։ Տուգանային հրապարակից մեքենան ընկերոջն են տվել, ընկերն ունի վարելու իրավունք։ Մեքենան իրեն է պատկանում, որն ընդհանրապես չի վարում, անհրաժեշտության դեպքում այլ անձանց է դիմում։
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետվել է 10 (տասը) ամիս ժամկետով և թույլատրվել է տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37․500 (երեսունչորս հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Բացի այդ՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասից 150․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թույլատրվել է Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին դատավճռով նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 50․000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի․
Թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճիռը 17.12.2024թ. մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 27.12.2024թ.-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում և ընդունվել է կատարման: 30.01.2025թ.-ին Գ.Կիրակոսյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում, որտեղ նրան, համաձայն N Ձև 3 արձանագրության, պարզաբանվել են տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու կարգն ու պայմաններն, իրավունքներն ու պարտականություններն, ինչպես նաև դրանք չկատարելու դեպքում օրենքով սահմանված պատասխանատվությունը: Միաժամանակ Գ.Կիրակոսյանին տրամադրվել է քրեական տուգանքի վճարման հաշվեհամարը։ Գ.Կիրակոսյանը իր նկատմամբ թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատական ակտով նշանակված տուգանք պատժից առ 06.02.2025թ. վճարում չի կատարվել։
- Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 27-ի՝ «Դատավճռով սահմանված տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ» որոշումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վ․Խալաթյանի միջնորդությունը՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժի չվճարված մասի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին, մերժվել է: Նույն որոշման համաձայն․ «(…) մինչև 2025 թվականի փետրվարի 28-ը վերահսկողության պլանով սահմանված 150․000 ՀՀ դրամ գումարի վճարումը, թեև ուշացմամբ, փաստացի կատարվել է (…)»։
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տվյալները:
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Գրիգոր Կիրակոսյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ից մինչև 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելը և այդ մասին ծանուցված լինելը,
- Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը,
- ներկայացված մեղադրանքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի կողմից իրեն մեղավոր չճանաչելը,
- հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
-մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալները։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Գրիգոր Կիրակոսյանի ցուցմունքով հայտնած հանգամանքներին՝ մասնավորապես մեքենան կայանված լինելու և այն չվարելու վերաբերյալ, Դատարանը փաստում է, որ դրանք հերքվում են հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցներով և հաստատվում է վերջինիս կողմից տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու հանգամանքը։ Ավելին, Դատարանը Գ.Կիրակոսյանի ցուցմունքը արժանահավատ և ստուգման ենթակա չի գնահատում՝ հաշվի առնելով նրա կողմից ներկայացված հանգամանքները, մասնավորապես՝ մի դեպքում Տիգրանին որպես ընկեր ներկայացնելը, այնուհետև նրա ինքնության վերաբերյալ տվյալների չտիրապետելը, որից հետո Տիգրանին ուղղակի անձ ներկայացնելը, ով ըստ անհրաժեշտության վարում է իր մեքենան: Հատկանշական է նաև այն, որ Գ.Կիրակոսյանը չներկայացրեց ղեկին նստած լինելու վերաբերյալ կասկած չհարուցող հանգամանքներ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝
1) հանրահայտ փաստը.
2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը.
3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ.
4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք:
2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության»:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի մարտի 28-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Անդրադառնալով մեղադրյալի ցուցմունքի արժանահավատության հարցին, համադրելով այն գործով ձեռք բերված և Դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի ցուցմունքը արժանահավատ չէ, այլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և դրա համար սպասվող պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գրիգոր Կիրակոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Գրիգոր Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գրիգոր Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտարկում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝
1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով,
2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով,
3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով»:
Վերոգրյալ իրավանորմի լույսի ներքո Դատարանը, ուսումնասիրելով Գրիգոր Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, արձանագրում է, որ Գ․Կիրակոսյանը նախկինում դատապարտված է եղել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 600.000 ՀՀ դրամի չափով, ուստի հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Գ․Կիրակոսյանի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս պետք է հաշվի չառնվի Գ․Կիրակոսյանի ունեցած նախկին դատվածությունը:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը և ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի, այն է՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալները (հիմք՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքը կատարելու պահին (2024 թվականի օգոստոսի 23) սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (տե՛ս «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը)։ Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով Գրիգոր Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 450.000 ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասից 150․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված տուգանք պատժից Գ․Կիրակոսյանը կատարել է 150․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում։
Դատարանն արձանագրում է, որ Գրիգոր Կիրակոսյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին, այսինքն առաջին գործով դատավճիռ կայացնելուց առաջ և դեռևս ամբողջությամբ չի կրել նշանակված պատիժը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ պետք է առաջնորդվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով սահմանված կարգով` մասնավորապես՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում (…)։
Միաժամանակ, Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանը հայտնել է, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս՝ մեկ տարվա ընթացքում (2025 թվականի մարտի 28-ին Դատարան է ստացվել Գ․Կիրակոսյանի դիմումը, որով խնդրել է տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում տարաժամկետել այն տասներկու ամիս ժամկետով, քանի որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ միանվագ վճարելու համար), և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի իրավակարգավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն 8180246782, 8180415254), Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00647, զննման համարի կտրոնի, 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 ստուգաչափման վկայականի, ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրության և Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժի չկրած մասը՝ 450․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Թույլատրել Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին դատավճռով նշանակված 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«09» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ
պաշտպան Պ․ՍԱՖԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Գ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի (ծնված՝ 1983 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է որպես մատուցող, նախկինում դատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 14-րդ շենքի 1-ին բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցի 27/2 շենքի 5-րդ բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60588524 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանը որոշում է կայացրել թիվ 60588524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Գ․Կիրակոսյանի վերաբերյալ թիվ 60588524 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2416/01/24 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տեղեկացված լինելով, որ զրված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին վարել է ավտոմեքենա և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Այսպես. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180246782 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին կայացված որոշմամբ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ից մինչև 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ը, որի մասին տեղում ծանուցվել է, ստորագրել է որոշումը և ստացել որոշման պատճենը: Ծանուցված լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, իսկ պարեկի կողմից կանգնեցվելուց հետո հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Հրաչյա Սարդարյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 04:55-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415254 արձանագրությունը:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի (ծնված 14.02.2024թ. ք.Երևան, Արցախի փողոց 14բ շենք 1 բնակարան, ՀԾՀ 2402830360) վերաբերյալ կազմված թիվ 8180415254 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գ․Կիրակոսյանը նույն օրը՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Գր.Լուսավորիչ փողոցում, 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77GK775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Արձանագրության մեջ առկա է կողմերի ստորագրությունները:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է 1 տարի ժամկետով:
ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրությունը և կից ուղեգիրը, համաձայն որոնց՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Թիվ 8180246782 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77GK775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ոչ սթափ վարելու համար 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 911011341, զննման համարը՝ 00647 զննման ամսաթիվը՝ 10.09.2023., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02:25:58-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 1.140 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Գրիգոր, ազգանունը՝ Կիրակոսյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 77GK775, տեսուչի ազգանունը՝ Մնացականյան, կրծքանշանի համար՝ 08190, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները։
Սթափության 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 27.07.2023թ., այն ուժի մեջ է մինչև 27.07.2024թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91101134 տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8% > 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն 8180246782, 8180415254), Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00647, զննման համարի կտրոնի, 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 ստուգաչափման վկայականի, ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրության և Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները և կցվել սույն քրեական վարույթի նյութերին:
- Մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքում իր մեղքը չի ընդունում, քանի որ երբ ոստիկանը մոտեցել է իրեն, մեքենան կանգնած է եղել, երթևեկելիս չի եղել, ինքը մեքենայի մեջ է գտնվել։ Հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։ Ոստիկանի կողմից իրեն մոտենալու հիմք չի եղել, ինքը երթևեկության մեջ չէր։ Այդ պատճառով է հրաժարվել փաստաթղթերը ցույց տալուց և սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։ Ինքը նստած է եղել ղեկին, երբ պարեկային ծառայության աշխատակիցները մոտեցել են։ Ուղղակի է նստել վարորդի հատվածում, ընկերն էր վարում մեքենան, ավտոմեքենան կայանել են, հետո իջել են, ինքը նստել է այդ հատվածում, սակայն վարելու նպատակ չի ունեցել։ Իջել են, ծխել, ընկերը մարդ պետք է տեսներ, իսկ ինքը նստել է վարորդի հատվածում, մինչ ընկերը գար։ Պարեկային ծառայությունը պետք է տրամադրի տեսանյութ, որը կհաստատի, որ երբ մոտեցել են, մեքենան կանգնած է եղել։ Տեղյակ է, որ վարելու իրավունքից զրկված է: Եթե խախտում թույլ չի տրվում, ապա պարեկային ծառայության աշխատակիցներն իրավունք չունեն կանգնեցնելու: Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցում է եղել դեպքը, բանկի դիմացն էր մեքենան, բայց ընկերն է վարել մեքենան իր թույլտվությամբ։ Ընկերոջ անունը Տիգրան է, սակայն ազգանունը չգիտի։ Երբ որևէ տեղ գնալու անհրաժեշտություն է լինում, խնդրում է ընկերոջը, որ գնան։ Նախկինում վարել է վարորդական իրավունքից զրկված վիճակում։ Պարեկային ծառայողներին չի ասել, որ ինքը մեքենան չի վարել, այլ հարցրել է, թե ինչ հիմքով են փաստաթղթերը ուզում։ Երբ պարեկային ծառայողները մոտեցել են, ընկերն այդ ժամանակ իր մոտ չի եղել, սակայն մոտեցել է այն ժամանակ, երբ մեքենան տանում էին տուգանային հրապարակ։ Տուգանային հրապարակից մեքենան ընկերոջն են տվել, ընկերն ունի վարելու իրավունք։ Մեքենան իրեն է պատկանում, որն ընդհանրապես չի վարում, անհրաժեշտության դեպքում այլ անձանց է դիմում։
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետվել է 10 (տասը) ամիս ժամկետով և թույլատրվել է տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37․500 (երեսունչորս հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Բացի այդ՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասից 150․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թույլատրվել է Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին դատավճռով նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 50․000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի․
Թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճիռը 17.12.2024թ. մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 27.12.2024թ.-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում և ընդունվել է կատարման: 30.01.2025թ.-ին Գ.Կիրակոսյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում, որտեղ նրան, համաձայն N Ձև 3 արձանագրության, պարզաբանվել են տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու կարգն ու պայմաններն, իրավունքներն ու պարտականություններն, ինչպես նաև դրանք չկատարելու դեպքում օրենքով սահմանված պատասխանատվությունը: Միաժամանակ Գ.Կիրակոսյանին տրամադրվել է քրեական տուգանքի վճարման հաշվեհամարը։ Գ.Կիրակոսյանը իր նկատմամբ թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատական ակտով նշանակված տուգանք պատժից առ 06.02.2025թ. վճարում չի կատարվել։
- Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 27-ի՝ «Դատավճռով սահմանված տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ» որոշումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վ․Խալաթյանի միջնորդությունը՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժի չվճարված մասի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին, մերժվել է: Նույն որոշման համաձայն․ «(…) մինչև 2025 թվականի փետրվարի 28-ը վերահսկողության պլանով սահմանված 150․000 ՀՀ դրամ գումարի վճարումը, թեև ուշացմամբ, փաստացի կատարվել է (…)»։
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տվյալները:
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Գրիգոր Կիրակոսյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ից մինչև 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելը և այդ մասին ծանուցված լինելը,
- Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը,
- ներկայացված մեղադրանքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի կողմից իրեն մեղավոր չճանաչելը,
- հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
-մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալները։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Գրիգոր Կիրակոսյանի ցուցմունքով հայտնած հանգամանքներին՝ մասնավորապես մեքենան կայանված լինելու և այն չվարելու վերաբերյալ, Դատարանը փաստում է, որ դրանք հերքվում են հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցներով և հաստատվում է վերջինիս կողմից տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու հանգամանքը։ Ավելին, Դատարանը Գ.Կիրակոսյանի ցուցմունքը արժանահավատ և ստուգման ենթակա չի գնահատում՝ հաշվի առնելով նրա կողմից ներկայացված հանգամանքները, մասնավորապես՝ մի դեպքում Տիգրանին որպես ընկեր ներկայացնելը, այնուհետև նրա ինքնության վերաբերյալ տվյալների չտիրապետելը, որից հետո Տիգրանին ուղղակի անձ ներկայացնելը, ով ըստ անհրաժեշտության վարում է իր մեքենան: Հատկանշական է նաև այն, որ Գ.Կիրակոսյանը չներկայացրեց ղեկին նստած լինելու վերաբերյալ կասկած չհարուցող հանգամանքներ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝
1) հանրահայտ փաստը.
2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը.
3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ.
4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք:
2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության»:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի մարտի 28-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Անդրադառնալով մեղադրյալի ցուցմունքի արժանահավատության հարցին, համադրելով այն գործով ձեռք բերված և Դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի ցուցմունքը արժանահավատ չէ, այլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և դրա համար սպասվող պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գրիգոր Կիրակոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Գրիգոր Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գրիգոր Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտարկում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝
1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով,
2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով,
3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով»:
Վերոգրյալ իրավանորմի լույսի ներքո Դատարանը, ուսումնասիրելով Գրիգոր Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, արձանագրում է, որ Գ․Կիրակոսյանը նախկինում դատապարտված է եղել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 600.000 ՀՀ դրամի չափով, ուստի հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Գ․Կիրակոսյանի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս պետք է հաշվի չառնվի Գ․Կիրակոսյանի ունեցած նախկին դատվածությունը:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը և ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի, այն է՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալները (հիմք՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքը կատարելու պահին (2024 թվականի օգոստոսի 23) սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (տե՛ս «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը)։ Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով Գրիգոր Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 450.000 ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասից 150․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված տուգանք պատժից Գ․Կիրակոսյանը կատարել է 150․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում։
Դատարանն արձանագրում է, որ Գրիգոր Կիրակոսյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին, այսինքն առաջին գործով դատավճիռ կայացնելուց առաջ և դեռևս ամբողջությամբ չի կրել նշանակված պատիժը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ պետք է առաջնորդվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով սահմանված կարգով` մասնավորապես՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում (…)։
Միաժամանակ, Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանը հայտնել է, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս՝ մեկ տարվա ընթացքում (2025 թվականի մարտի 28-ին Դատարան է ստացվել Գ․Կիրակոսյանի դիմումը, որով խնդրել է տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում տարաժամկետել այն տասներկու ամիս ժամկետով, քանի որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ միանվագ վճարելու համար), և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի իրավակարգավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն 8180246782, 8180415254), Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00647, զննման համարի կտրոնի, 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 ստուգաչափման վկայականի, ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրության և Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժի չկրած մասը՝ 450․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Թույլատրել Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին դատավճռով նշանակված 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2976/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 22-10-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60588524 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից , 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին վարել է ավտոմեքենա և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հայրանուն | Ավետիքի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | դատապարտված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 22-10-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Արզումանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 23-10-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 24-10-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «24» հոկտեմբերի 2024թ․ ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ․Արզումանյանս, ստանալով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործի վարույթը և 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ ժամը 11:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Նազարբեկյան 40) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ.Արզումանյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի չներկայանալու պատճառաբանությամբ, ինչի կապակցությամբ Դատարանը մեղադրյալին հարկադրաբար ներկայացնելու վերաբերյալ որոշում է կայացրել: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալին հանրային պաշտպանով ապահովելու նպատակով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի չներկայանալու պատճառաբանությամբ: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի չներկայանալու պատճառաբանությամբ: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի չներկայանալու պատճառաբանությամբ, ինչի վերաբերյալ ներկայացրել է դիմում: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:50 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հայրանուն | Ավետիքի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:05 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 09-04-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 09-04-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Այլ պատժաչափեր | Պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում (ՀՀ քր. օր. 74 հոդված) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2976/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «09» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ պաշտպան Պ․ՍԱՖԱՐՅԱՆԻ մեղադրյալ Գ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի (ծնված՝ 1983 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է որպես մատուցող, նախկինում դատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 14-րդ շենքի 1-ին բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցի 27/2 շենքի 5-րդ բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60588524 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանը որոշում է կայացրել թիվ 60588524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Գ․Կիրակոսյանի վերաբերյալ թիվ 60588524 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2416/01/24 համարը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2976/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տեղեկացված լինելով, որ զրված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին վարել է ավտոմեքենա և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Այսպես. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180246782 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին կայացված որոշմամբ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ից մինչև 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ը, որի մասին տեղում ծանուցվել է, ստորագրել է որոշումը և ստացել որոշման պատճենը: Ծանուցված լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, իսկ պարեկի կողմից կանգնեցվելուց հետո հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Հրաչյա Սարդարյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 04:55-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415254 արձանագրությունը: Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. - Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի (ծնված 14.02.2024թ. ք.Երևան, Արցախի փողոց 14բ շենք 1 բնակարան, ՀԾՀ 2402830360) վերաբերյալ կազմված թիվ 8180415254 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գ․Կիրակոսյանը նույն օրը՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Գր.Լուսավորիչ փողոցում, 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77GK775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Արձանագրության մեջ առկա է կողմերի ստորագրությունները: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է 1 տարի ժամկետով: ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրությունը և կից ուղեգիրը, համաձայն որոնց՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Թիվ 8180246782 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77GK775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ոչ սթափ վարելու համար 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 911011341, զննման համարը՝ 00647 զննման ամսաթիվը՝ 10.09.2023., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02:25:58-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 1.140 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Գրիգոր, ազգանունը՝ Կիրակոսյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 77GK775, տեսուչի ազգանունը՝ Մնացականյան, կրծքանշանի համար՝ 08190, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները։ Սթափության 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 27.07.2023թ., այն ուժի մեջ է մինչև 27.07.2024թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91101134 տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8% > 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն: - Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն 8180246782, 8180415254), Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00647, զննման համարի կտրոնի, 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 ստուգաչափման վկայականի, ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրության և Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները և կցվել սույն քրեական վարույթի նյութերին: - Մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքում իր մեղքը չի ընդունում, քանի որ երբ ոստիկանը մոտեցել է իրեն, մեքենան կանգնած է եղել, երթևեկելիս չի եղել, ինքը մեքենայի մեջ է գտնվել։ Հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։ Ոստիկանի կողմից իրեն մոտենալու հիմք չի եղել, ինքը երթևեկության մեջ չէր։ Այդ պատճառով է հրաժարվել փաստաթղթերը ցույց տալուց և սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։ Ինքը նստած է եղել ղեկին, երբ պարեկային ծառայության աշխատակիցները մոտեցել են։ Ուղղակի է նստել վարորդի հատվածում, ընկերն էր վարում մեքենան, ավտոմեքենան կայանել են, հետո իջել են, ինքը նստել է այդ հատվածում, սակայն վարելու նպատակ չի ունեցել։ Իջել են, ծխել, ընկերը մարդ պետք է տեսներ, իսկ ինքը նստել է վարորդի հատվածում, մինչ ընկերը գար։ Պարեկային ծառայությունը պետք է տրամադրի տեսանյութ, որը կհաստատի, որ երբ մոտեցել են, մեքենան կանգնած է եղել։ Տեղյակ է, որ վարելու իրավունքից զրկված է: Եթե խախտում թույլ չի տրվում, ապա պարեկային ծառայության աշխատակիցներն իրավունք չունեն կանգնեցնելու: Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցում է եղել դեպքը, բանկի դիմացն էր մեքենան, բայց ընկերն է վարել մեքենան իր թույլտվությամբ։ Ընկերոջ անունը Տիգրան է, սակայն ազգանունը չգիտի։ Երբ որևէ տեղ գնալու անհրաժեշտություն է լինում, խնդրում է ընկերոջը, որ գնան։ Նախկինում վարել է վարորդական իրավունքից զրկված վիճակում։ Պարեկային ծառայողներին չի ասել, որ ինքը մեքենան չի վարել, այլ հարցրել է, թե ինչ հիմքով են փաստաթղթերը ուզում։ Երբ պարեկային ծառայողները մոտեցել են, ընկերն այդ ժամանակ իր մոտ չի եղել, սակայն մոտեցել է այն ժամանակ, երբ մեքենան տանում էին տուգանային հրապարակ։ Տուգանային հրապարակից մեքենան ընկերոջն են տվել, ընկերն ունի վարելու իրավունք։ Մեքենան իրեն է պատկանում, որն ընդհանրապես չի վարում, անհրաժեշտության դեպքում այլ անձանց է դիմում։ Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները. - ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետվել է 10 (տասը) ամիս ժամկետով և թույլատրվել է տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37․500 (երեսունչորս հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Բացի այդ՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասից 150․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թույլատրվել է Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին դատավճռով նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 50․000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամ: - ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի․ Թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճիռը 17.12.2024թ. մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 27.12.2024թ.-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում և ընդունվել է կատարման: 30.01.2025թ.-ին Գ.Կիրակոսյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում, որտեղ նրան, համաձայն N Ձև 3 արձանագրության, պարզաբանվել են տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու կարգն ու պայմաններն, իրավունքներն ու պարտականություններն, ինչպես նաև դրանք չկատարելու դեպքում օրենքով սահմանված պատասխանատվությունը: Միաժամանակ Գ.Կիրակոսյանին տրամադրվել է քրեական տուգանքի վճարման հաշվեհամարը։ Գ.Կիրակոսյանը իր նկատմամբ թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատական ակտով նշանակված տուգանք պատժից առ 06.02.2025թ. վճարում չի կատարվել։ - Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 27-ի՝ «Դատավճռով սահմանված տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ» որոշումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վ․Խալաթյանի միջնորդությունը՝ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժի չվճարված մասի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին, մերժվել է: Նույն որոշման համաձայն․ «(…) մինչև 2025 թվականի փետրվարի 28-ը վերահսկողության պլանով սահմանված 150․000 ՀՀ դրամ գումարի վճարումը, թեև ուշացմամբ, փաստացի կատարվել է (…)»։ - մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տվյալները: Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Գրիգոր Կիրակոսյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները. - Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ից մինչև 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելը և այդ մասին ծանուցված լինելը, - Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը, - ներկայացված մեղադրանքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի կողմից իրեն մեղավոր չճանաչելը, - հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, -մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալները։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Գրիգոր Կիրակոսյանի ցուցմունքով հայտնած հանգամանքներին՝ մասնավորապես մեքենան կայանված լինելու և այն չվարելու վերաբերյալ, Դատարանը փաստում է, որ դրանք հերքվում են հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցներով և հաստատվում է վերջինիս կողմից տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի փողոցում «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 77 GK 775 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու հանգամանքը։ Ավելին, Դատարանը Գ.Կիրակոսյանի ցուցմունքը արժանահավատ և ստուգման ենթակա չի գնահատում՝ հաշվի առնելով նրա կողմից ներկայացված հանգամանքները, մասնավորապես՝ մի դեպքում Տիգրանին որպես ընկեր ներկայացնելը, այնուհետև նրա ինքնության վերաբերյալ տվյալների չտիրապետելը, որից հետո Տիգրանին ուղղակի անձ ներկայացնելը, ով ըստ անհրաժեշտության վարում է իր մեքենան: Հատկանշական է նաև այն, որ Գ.Կիրակոսյանը չներկայացրեց ղեկին նստած լինելու վերաբերյալ կասկած չհարուցող հանգամանքներ: Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: 4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: 6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով: 7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել: 8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝ 1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ. 5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները. 6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները. 7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը. 8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից. 9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները. 10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները: 2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝ 1) հանրահայտ փաստը. 2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը. 3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ. 4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք: 2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության»: Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի մարտի 28-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։ Անդրադառնալով մեղադրյալի ցուցմունքի արժանահավատության հարցին, համադրելով այն գործով ձեռք բերված և Դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի ցուցմունքը արժանահավատ չէ, այլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և դրա համար սպասվող պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գրիգոր Կիրակոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Գրիգոր Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գրիգոր Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտարկում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար: 2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝ 1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով, 2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով, 3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով»: Վերոգրյալ իրավանորմի լույսի ներքո Դատարանը, ուսումնասիրելով Գրիգոր Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, արձանագրում է, որ Գ․Կիրակոսյանը նախկինում դատապարտված է եղել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 600.000 ՀՀ դրամի չափով, ուստի հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Գ․Կիրակոսյանի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս պետք է հաշվի չառնվի Գ․Կիրակոսյանի ունեցած նախկին դատվածությունը: Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանը ենթակա է պատժի։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը և ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի, այն է՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալները (հիմք՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքը կատարելու պահին (2024 թվականի օգոստոսի 23) սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (տե՛ս «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը)։ Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով Գրիգոր Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 450.000 ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասից 150․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թիվ ԵԴ1/2416/01/24 դատավճռով նշանակված տուգանք պատժից Գ․Կիրակոսյանը կատարել է 150․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում։ Դատարանն արձանագրում է, որ Գրիգոր Կիրակոսյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին, այսինքն առաջին գործով դատավճիռ կայացնելուց առաջ և դեռևս ամբողջությամբ չի կրել նշանակված պատիժը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ պետք է առաջնորդվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով սահմանված կարգով` մասնավորապես՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում (…)։ Միաժամանակ, Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանը հայտնել է, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս՝ մեկ տարվա ընթացքում (2025 թվականի մարտի 28-ին Դատարան է ստացվել Գ․Կիրակոսյանի դիմումը, որով խնդրել է տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում տարաժամկետել այն տասներկու ամիս ժամկետով, քանի որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ միանվագ վճարելու համար), և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի իրավակարգավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60588524 քրեական վարույթով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն 8180246782, 8180415254), Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00647, զննման համարի կտրոնի, 91101134 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 102321 ստուգաչափման վկայականի, ԿԲԱԿ ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 363 արձանագրության և Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի դատավճռով Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժի չկրած մասը՝ 450․000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը՝ մեղադրյալ Գ․Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թույլատրել Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանին դատավճռով նշանակված 900․000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի: Գրիգոր Ավետիքի Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-04-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|