ԵԴ1/2936/01/24





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը. (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ,
Քարտուղարությամբ Ա.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ,

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա. ՀԵԲՈՅԱՆԻ,
Մեղադրյալ ----------------------,
Պաշտպան Ա.ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ,

2026 թվականի հունվարի 12-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
----------------------(ծնված՝ 28.05.1988թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, աշխատում է ԱՌ ԸՆԴ ԷՍ գրուպ ՍՊ ընկերությունում՝ որպես տնօրեն, հաշվառված՝ -------------------հասցեում, բնակվող՝ ք. Երևան, Խորենացի փողոց, 231/109 տուն հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց`

Գործի դատավարական նախապատմությունը. 10.09.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60584424 քրեական վարույթը։
01.10.2024թ. կայացվել է որոշում՝ ---------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը նույն օրը ներկայացվել է վերջինիս:
02.10.2024թ. ---------------------- նկատմամբ թիվ 60584424 քրեական վարույթով որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի հուլիսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ----------------------՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Հիշյալ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2936/01/24 դատական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2024 թվականի հուլիսի 12-ին հանձնվել է դատավոր Ն.Ռ. Բաղդասարյանին:
2024 թվականի հուլիսի 12-ին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Դատարանի՝ 15․11․2024թ․ որոշմամբ ---------------------- նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։
2026 թվականի հունվարի 09-ին մեղադրյալ ---------------------- նկատմամբ կայացվել է արդարացման վերդիկտ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մեղադրյալ ---------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած/ոչ սթափ/ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես'
----------------------, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում' ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.539 մգ/լ, 2024 թվականի օգոստոսի 30-ին' ժամը 03:20-ին, Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկ 63/13 հասցեում վարել է «Վազ» մակնիշի ---------------------- հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416618 արձանագրությունը:»:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ ---------------------- առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մեքենայի ղեկին ինքը չի եղել, ղեկին եղել է իր հորեղբոր տղան, իսկ ինքը նստած է եղել հետևում։ Շարժվելուց անցնելով մոտ 300 մետր մոտեցել են գլխավոր փողոցին և պետք է խաչմերուկից թեքվեին աջ, երբ իրենց մեքենան կանգնեցրել են պարեկները։ Պարեկներից մեկը մոտեցել է իրենց և հորեղբոր տղայից պահանջել փաստաթղթերը՝ վարորդական իրավունքի վկայականը, տեխանձնագիրը։ Եղբայրը վերցնելով փաստաթղթերն իջել է մեքենայից, որ դրանք ներկայացնի պարեկներին։ Երբ նրանք խոսել են իրար հետ, ինքը նստած է եղել մեքենայի հետևում։ Ինքն այդ օրը գինովցած է եղել, գլուխը ցավել է, ինքը գլուխը հենել է նստատեղին։ Պարեկն ասել է, որ մեքենան իր անունով է, ինքն էլ հաստատել է, որ մեքենան իր անունով է։ Երբ պարեկն ասել է, որ ղեկին ինքն է եղել, ինքը պատասխանել է, որ ինքը չի եղել ղեկին, ինքը նստած է եղել հետևում։ Պարեկն ասել է, որ ղեկին իրեն է տեսել, բայց չի տեսել, թե ինչպես են իրենք փոխել տեղերով։ Ինքն ասել է պարեկին, որ եթե ինքը նստած լիներ ղեկին, ապա նրանց տեսախցիկը ֆիքսած կլիներ։ Երբ պարեկները մոտեցել են իրենց մեքենային, ղեկի մոտ նստած է եղել իր եղբայրը, իսկ ինքը՝ հետևում։ Երբ պարեկները պահանջել են, որ փչի, ինքը հրաժարվել է, քանի որ ղեկին չի եղել, իսկ պարեկներն ասել են, որ եթե չփչի, իրեն ստիպողաբար կտանեն «նարկո»։ Գիշերվա ժամը 4-ն է եղել, ինքն էլ իրեն վատ է զգացել և քաշքաշուկից խուսափելու համար փչել է, քանի որ, եթե իրեն տանեին «նարկո», ապա ստուգումը ցույց կտար, որ խմած է։ Կազմվել է արձանագրություն, բայց ինքը ոչինչ չի ստորագրել։ Իրեն ավտոմեքենայի հետ միասին տարել են «ԳԱԻ», որտեղ պարեկ ---------------------- և էլի մեկ պարեկի հետ առանձնազրույց է ունեցել։ Պարեկն ասել է, որ հավատում է իրեն, որ ինքը պետք է խոսեր Պռազյանի հետ, որ քննչական չի ուղարկի, քանի որ մեքենայի տեխզննումը լրացած է եղել, առավոտյան մեքենան տեխզննման ակտով կտանի։ Հաջորդ օրը ընկերոջ հետ մեքենան տարել են տեխզննման։ Մեկ ամիս անց իրեն է զանգահարել քննիչն ու ասել, որ քրեական գործ կա հարուցված։ Ենթադրել են, որ ինքն է եղել, այդ պատճառով Արտյոմից ոչ ցուցմունք են վերցրել, ոչ էլ նրա սթափությունն են ստուգել։ Պարեկն իրեն ասել է «ով խաբումա ինչա» ինքն էլ նրան ասել է «այսինքն, ով խաբումա ինչա, դու ոստիկան ես, թե փողոցային»։ Իր եղբոր վարորդական իրավունքի վկայականը եղել է նրա ավտոմեքենայի մեջ և ինքը պարեկներին ասել է, որ կարող են այն ներկայացնել։ Մեքենայում եղել են երկուսով, եղբայրը խմած չի եղել։ Իրենք գտնվել են Դավիթ Բեկի փողոցում, իր եղբոր ընկերոջ մեքենան չի աշխատել, իրենք ենթադրել են, որ բենզին չկա և որոշել են գնալ բենզին բերել, մոտակայքում բենզալցակայան է եղել։ Պահեստում եղել են Արտյոմի ընկերը, ում մեքենան փչացել էր, և իրենց փողոցից՝ ----------------------։ Քննիչն իրեն ասել, որ քրեական գործ է հարուցվել, ինքը չի բողոքարկել։ ------------------- ականատես է եղել, որ ինքը նստել է մեքենայի հետևը, իսկ Արտյոմը՝ դիմացը։ ---------------------- էլ է տեսել, որ ինքը նստել է հետևում, իսկ ----------------------՝ ղեկին։ Ինքը հենց տեղում է ասել, որ ցույց տան տեսաձայնագրությունը, բայց ցույց չեն տվել։ Քննիչն իրեն ասել է, որ միևնույն է, գործը գնալու է դատարան, դատարանում էլ կարդարանա։
/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա ------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մեղադրյալին ճանաչում է, Դավիթ Բեկի փողոցում գտնվող ------------------- ցեխում հաց են կերել։ Իրենց տղաներից մեկի մեքենան է փչացել, կարծել են, թե բենզինն է վերջացել, ------------------- նստել է մեքենայի հետևում, նրա գլուխն է ցավել, նրա եղբոր հետ գնացել են բենզին լցնելու։ Ռաֆոյի մեքենան չի փչացել, իրենց տղաներից մեկի մեքենան է եղել, ինքն այդքանն է տեսել։ Մեքենայի ղեկին -------------------եղբայր ------------------- է եղել։ Կոնկրետ չի հիշում, բայց մոտավորապես 5-6 հոգի են եղել։ ------------------- խմած է եղել, իսկ -------------------՝ ոչ, և այդ պատճառով նա է քշել մեքենան։ Ինքը մնացել է փչացած մեքենայի մոտ և չի տեսել, որ կանգեցրել են -------------------ու -------------------։ Ինքը տեսել է, որ Արտյոմն է նստել մեքենայի ղեկին, երբ գնացել են բենզին բերելու։ Փչացած մեքենայի տիրոջ անունը չի հիշում։ Մեքենայի տերը չի գնացել բենզին բերելու, քանի որ ինչ-որ գործ է արել մեքենայի վրա։ ------------------- մեքենայի մոտ է եղել, և նա է գնացել Արտյոմի հետ։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա ------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2024 թվականի օգոստոսի վերջն է եղել, օրը հաստատ չի հիշում, Ռաֆայելի հետ պահեստոմ հաց են կերել, երբ ժամը 1-ի կողմերը արդեն ցանկացել են դուրս գալ, իր ընկերներից մեկի մեքենան փչացել է։ Ինքը շշերը դրել է ------------------- մեքենան, ------------------- նստել է հետևը, և գնացել են բենզին բերելու։ Անցել են մոտ 150 մետր, պարեկները կանգնեցրել են մեքենան, ինքը, վերցնելով տեխանձնագիրը, իջել է մեքենայից, իրեն է մոտեցել պարեկը և ասել, որ խոսակցությունը տեսաձայնագրվում է։ Պարեկը պահաջել է ներկայացնել փաստաթղթերը, ինքն ասել է, որ սա իր մեքենան չէ և որ վարորդական վկայականը մնացել է իր մեքենայում։ Ռաֆայելն իջել է մեքենայից և ոստիկաններն անմիջապես ասել են, որ նա է եղել ղեկին։ Ինքը ոստիկաններին ասել է, որ նրանց վրա էլ, նրանց մեքենայի վրա էլ կան տեսախցիկներ և թող ապացուցեն, որ ղեկին եղել է -------------------, ոչ թե ինքը։ Ոստիկանը ------------------- ասել է «խափողը․․․», իսկ իրենք ասել են, թե դա ոստիականի ինչ ասելու բան է, որ նա ասում է։ Ոստիկանը կապ է տվել, և մի պարեկ էլ է եկել։ Ոստիկանները ------------------- ստիպել են փչել, հետո ասել են, որ մեքենան տանելու են տուգանային հրապարակ։ Մեքենան կանգնեցրել էին տեխզննում չունենալու պատճառով։ Պարեկներից մեկի հետ վերցրել են շշերը, որ գնան բենզին լցնելու՝ փչացած մեքենայի համար։ Պարեկներից մեկի հետ գնացել են բենզին բերելու, այդ ժամանակ նա հեռախոսով տեսաձայնագրել է, հարցեր տվել՝ փորձելով իրեն համոզել, թե իբր ղեկին ինքը չի եղել։ ------------------- պարեկները տարել էին տուգանային հրապարակ, իսկ մյուս պարեկն իր հետ գնացել է փչացած մեքենայի մոտ։ Պարեկներից մեկին է հիշում, ում ազգանունը ------------------- է եղել, իսկ մյուս պարեկին միայն դեմքով է հիշում։ Իրենց մեքենային ------------------- է մոտեցել։ Ինքը պարեկներին ասել է, որ նրանց մոտ եղած պլանշետի միջոցով կարող են նույնականացնել իր վարորդական վկայականը։ Հենց ------------------- իջել է մեքենայից, պարեկներն իրեն մոռացել և անցել են նրան, ասելով թե «խի եք շոֆեռ փոխել»։ Արձանագրությունը տեղում չի կազմվել, այլ տուգանային հրապարակում։ Քանի դեռ Ռաֆայելը չի իջել մեքենայից, ոստիկաններն իրեն հարց չեն տվել, թե ինչու են վարորդի հետ տեղերով փոխվել։ Ինքը խմած չի եղել, ինքն ընդհանրապես չի խմում։ Իր խմածությունը չեն ստուգել։ Ինքն էլ, ------------------- էր այդ պարեկներին չէին ճանաչել։ Ինքն ամրագոտին կապած է եղել, մեքենան կանգնեցրել են տեխզննում չունենալու պատճառով, իսկ ամրագոտու մասին խոսք չի եղել։ Ռաֆայելին չեն նույնականացրել։ Ինքը չի գնացել քննիչի մոտ և չի ասել, որ ինքն է եղել ղեկին։ Այդ մասին ինքն ասել է հորեղբոր որդուն, նա էլ՝ քննիչին, իսկ քննիչն ասել է, որ միևնույն է գործը գնալու է դատարան։ Ինչքան որ ինքը գիտի, այդ տարածքում տեսանկարահանող սարքեր չեն եղել։ Ինքը պնդեց, որ ղեկին եղել է ինքը, իսկ մեղադրյալը նստած է եղել ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին։ Ամրագոտու վերաբերյալ արձանագրություն չի կազմվել։
/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա ------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես իր ընկերոջ հորեղբոր որդի։ Օգոստոս ամսին է եղել, մոտ 5-7 հոգով նստած հաց են կերել, երբ ժամը 1-ի կողմերը որոշել են դուրս գալ, պարզվել է, որ իր մեքենան չի աշխատում։ Մոտ 2 ժամ փորձել են կարգավորել մեքենան, ոչինչ չի ստացվել։ Հետո հասկացել են, որ բենզինն է վերջացել, և ընկերներից մեկն առաջարկել է գնալ բենզին բերել։ ------------------- իրեն լավ չի զգացել, և որոշել են նրան տուն տանել, բայց նա ասել է, որ Տյոմի հետ մեքենայով կգնան բենզին կբերեն։ ------------------- նստել է մեքենայի ղեկին և մեքենայի մեջ դրել շշեր, որոնցով բենզին պետք է բերեին։ Բենզալցակայանը մոտ է եղել՝ 200-300 մետր հեռավորության վրա, բայց քանի որ մութ է եղել, և շներ էլ են եղել, որոշել են մեքենայով գնալ։ Քիչ անց տեսել է, որ Արտյոմը եկել է պարեկների հետ ու ասել, որ նրան եղբոր հետ բռնել են։ Ինքը հարց է տվել, թե ինչու, քանի որ նա խմած չի եղել, իսկ ------------------- հետևում է նստած եղել, դա ինքն իր աչքով է տեսել, նա ի վիճակի չէր մեքենա վարել, քանի որ չափից դուրս գինովցած էր։ Ռաֆոյին լվացացրել են, քանի որ սրտխառնոց է ունեցել, նստեցրել են մեքենայի հետևը, Արտյոմը նստել է ղեկին, ինքն էլ անձամբ շշերը դրել է մեքենայի մեջ։ Դա եղել է Ռաֆոյի մեքենան։ Ինքը պարեկին ասել է, որ անձամբ է օգնել Ռաֆոյին նստեցնել մեքենայի հետևում։ Իրենք գտնվել են Դավիթ Բեկի փողոցում՝ «Գաջի» գործարանի մոտ։ Հավաքվածներից ինքը ճանաչում է ------------------- ու -------------------, մնացածին չի ճանաչում, քանի որ ինքը հյուր է եղել։ Մեքենան կանգնեցնելու պահը չի տեսել, ինքը ներքևում է եղել։ Հավաքվածներից ինքն ու ------------------- խմած չեն եղել։ ------------------- ասել է, որ կգնա բենզին բերելու և ------------------- տուն կտանի, իսկ ------------------- ասԵԼ Է, որ կմնա իրենց հետ՝ մինչև իր մեքենան կսարքեն։ Ինքը մեքենայի վրա գործ է արել և ձեռքերը յուղոտ են եղել, այդ պատճառով է խնդրել ------------------- գնալ բենզին բերելու։ Մեքենայում դրել են 3-4 լիտրանոց շշեր, որոնցով պետք է բենզին բերեին։
/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա ------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մեղադրյալին ճանաչում է ծառայության բերումով։ Հստակ չի կարող նշել, թե երբ, բայց վարչարարություն է իրականցրել վերջինիս նկատմամբ։ Հստակ օրը և ժամը չի կարող ասել, բայց կարող է ասել, որ ուշ ժամ է եղել, երևի մի քանի ամիս առաջ մեղադրյալին կանգնեցրել է, կազմել է արձանագրություն ոչ սփաթ վիճակում առանց վարորդական վկայականի մեքենա վարելու կապակցությամբ։ Հետո նրա վարած ավտոմեքենան տարել են պահպանվող տարածք։ Ծառայությունն իրականացրել են երկուսով, այդ օրվա իր գործընկերն եղել է -------------------։ Հստակ չի հիշում ինքը, թե գործընկերն է ստուգել սփաթությունը։ Բացառվում է, որ ղեկին եղած լիներ այլ անձ, իսկ արձանագրությունը կազմվեր այլ անձի անունով։ Չի հիշում, թե որքան է կազմել ------------------- խմածությունը։ ------------------- հետ եղել է ուղևոր, և երբ իրենք կանգնեցրել են ավտոմեքենան, նրանք տեղերով փոխվել են։ Հետո ոչ վարորդը, ոչ էլ ուղևորն իրենց հստակ պատասխան չեն տվել, թե ինչու են փոխվել տեղերով։ Հետո առանձնազրույցի ժամանակ ուղևորն ասել է, որ գիտակցել է ի արարքի հետևանքները, ի սկզբանե ներկայացել է որպես վարորդ, ասել է, որ չի մերժել տեղերով փոխվելու մեղադրյալի խնդրանքը։ Ինքը հստակ հիշում է, որ ղեկին եղել է -------------------։ Իրենք մեքենան կանգնեցրել են Դավիթ Բեկի փողոցում, իրենց հանդիպակաց դուրս է եկել մեղադրյալը, ճանապարհը լուսավորված է եղել։ Իրենք նկատել են անվտանգության գոտին չկապված մեղադրյալին և արդեն կանգնեցրել են մեքենան։ Կանգնեցնելուց հետո տեսել են, որ տեղափոխվում են: Դրանից հետո իրենց գործողությունները հերթականությամբ կատարել են։ Երբ իրենք մոտեցել են, ուղևորը գնացել է վարորդի տեղը, իսկ Ռաֆայելը՝ դեպի հետևի նստատեղը։ Նրանց հետ այլ անձինք չեն եղել, եթե չի սխալվում, նրանք երկուսով են եղել։ Նրանք մեքենան կանգնեցնելուց հետո անմիջապես փոխվել են տեղերով։ Ռաֆայելը պնդել է, որ ինքը չի եղել վարորդը։ Ուղևորն ասել է՝ «դե ինչ անեմ, խնդրեց տեղերով փոխվեցինք»։ Ծառայության ժամանակ իրենց ամրակցված է լինում տեսախցիկ և տեսախցիկ է լինում իրենց ավտոմեքենայում։ Եթե չի սխալվում, ավտոմեքենան պահպանվող տարածք տեղափոխել է իր գործընկերը։ Ինքը Ռ------------------- հետ հայհոյանքով չի խոսել։ Պնդում է, որ տեսել է, թե ինչպես է ------------------- տեղափոխվել մեքենայի հետևի հատված։ Երբ իրենք կանգնեցրել են մեքենան, ------------------- արդեն ղեկի մոտ չի եղել, տեղափոխվել է հետևի հատված։ Պնդում է, որ տեսել է, թե ինչպես է ------------------- տեղափոխվել հետևի նստատեղ։
Հայտնեց, որ չի կարող պարզաբանել, թէ ինչու տեսանյութ չկա:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա ------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ծառայում է Ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի գումարտակի 2-րդ վաշտում՝ որպես պարեկ, կոչումով ոստիկանության լեյտենանտ է։ Իր աշխատանքային պարտականություններն են՝ իրավախախտումներ բացահայտելը, հանցագործություն կանխելը և բացահայտելը։ Մեղադրյալին ճանաչում է գործի շրջանակներում։ Ծառայությունն իրականացրել է ------------------- հետ, ով կոչումով ավագ լեյտենանտ է։ Տվյալ օրը ------------------- հետ կարծում է, որ մարդ է եղել։ Եղել են դեպքեր, որ իրենք նկատել են, որ վարորդները տեղերով փոխվել են։ Եթե չի սխալվում սև գույնի ՎԱԶ-21 մակնիշի մեքենա է եղել։ Երբ իրենք կանգնեցրել են այդ մեքենան, ղեկին եղել է մեղադրյալը, մինչև մեքենան կանգնեցնելը տեղափոխվել են։ Տրանսպորտային միջոցը վարել է առանց ամրագոտի և վարել է շատ անկանոն։ Իրենք եկել են գաջի գործարանի կողմից, իսկ այդ ավտոմեքենան՝ դիմացի փողոցից և թեքվել է դեպի աջ՝ Դավիթ Բեկի փողոց։ Իրենք այդ մեքենան նկատել են 7-8 մետր հեռավորության վրա, վարորդը խուսափել է իրենցից։ Իրենք հաղորդել են, որ մեքենան կանգ առնի, այդ պահին ղեկին եղել է -------------------, իսկ մյուս տղան նստած է եղել նրա կողքին։ Երբ իրենք մոտեցել են մեքենային, տեսել են, որ տեղափոխվել են։ Ներկայանալով պատշաճ ձևով՝ հայտնել են իրավախախտման մասին։ Չի հիշում առաջինը ինքն էր ներկայացել, թե գործընկերը։ Եղել է լեզվակռիվ այն պատճառով, որ իրենք ասել են, որ ------------------- է եղել վարորդի նստատեղին, իսկ նա ժխտել է։ Մեքենան տեղափոխել են տուգանային հրապարակ։ Մեղադրյալը սկզբից պնդել է, որ ինքը չի եղել ղեկին, իսկ երբ մեքենան տեղափոխել են տուգանային հրապարակ, մեղադրյալն ասել է, որ պետք չէր արձանագրություն կազմել։
Հայտնեց, որ տեսախցիկ եղել է, բայց չի կարող ասել ֆիկսել է, թե ոչ: Նշեց, որ
իրենց վրայի տեսախցիկը հանում են միայն ընդմիջման ժամին կամ անձնական կարիքները հոգալու համար։
/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկաներ ------------------- և ------------------- միջև կաարված առերես հարցաքննության ընթացքում վկա ------------------- հայտնել է, որ իր և ------------------- միջև առանձնազրույց չի եղել։ Չի եղել նման բան, որ ինքը ------------------- ասի, որ ------------------- է իրեն ասել, որ տեղերով փոխվեն։ Պրազյանն ասել է՝ «խաբողն ինչա»։ Հենց սկզբից էլ ինքն է եղել ղեկին, ------------------- հետևում նստած է եղել։ Ինքն էլ, Ռաֆայելն էլ պահանջել են, որ ոստիկանը ցույց տա տեսագրություն, իրենց պատասխանել են, որ նիստ է լինելու, նիստի ժամանակ կտեսնեն։
Վկա ------------------- հայտնել է, որ պնդում է նախկինում տված ցուցմունքը, հայհոյանք չի եղել, ոչ էլ նման արտահայտություններ, բայց թե վարորդին, թե ուղևորին բացատրվել են նրաց արարքի իրավական հետևանքները։ Ղեկին եղել է -------------------, մյուս վկան եղել է ուղևորը։ Երբ իրենք կանգնեցրել են, վկան եղել է վարորդի նստատեղին, ընթացքում ղեկին եղել է ----------------, ինքը տեսել է նրանց փոխվելը։ Երբ մոտեցել են, արդեն տեսել են, որ ---------------- գնում է դեպի հետևի նստատեղ։ Ինքը պարզաբանել է վարորդին և ուղևորին, որ տեղում տեսանյութը դիտելու հնարավորություն չկա։ Բացառում է, որ իրեմց կողմից հայհոյանքներ եղած լինեն։
/դատական նիստի արձանագրություն/

Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից ---------------- վերաբերյալ ստացված փաստաթղթերը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 30.08.2024 թվականին՝ ժամը 03:50-ին, Երևան քաղաքի Թաիրով 14 հասցեում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4֊րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ ---------------- /կրծքանշան թիվ 06541/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի՝ ---------------- 30.08.2024 թվականին՝ ժամը 03:20-ին, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում և չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի 63/13 հասցեում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 37 DV 178 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է պարեկի կողմից կատարված գրառում «հասցեատերը հրաժարվում է ստորագրելուց և բացատրություններ տալուց», իսկ «արձանագրությանը ծանոթացա», իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում գրառում առկա է պարեկի ստորագրությունը: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 203.5 թիվը:
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի զննության համաձայն՝ ստուգաչափման սարքի համարն է' 91100840, զննման համարն է' 04084, զննման ամսաթիվն է' 30.08.2024 թվական, զննման ժամն է' 03:24:41, վերջին ստուգաչաւիման ամսաթիվն է' 26.06.2024 թվական, դատարկ թեստ' 0.000 մգ/լ, ստուգաչաւիման ձևաչափը' ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը' 0.539 մգ/լ, վարորդի անունն է' Ռաֆայել, վարորդի ազգանունն է' Հակոբյան, Պ/Ծ-ի ազգանունն է' Բադալյան, կրծքանշանի համարն է' 07137, ստորաբաժանումն է' 4-րդ գումարտակ, 2-րդ վաշտ:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 128159 ստուգաչաւիման վկայականի զննության համաձայն՝ վկայականը ուժի մեջ է 26.06.2024 թվականից մինչև 26.06.2025 թվականը, ստուգւսչափման սարքի գործարանային համարն է 91100840 տեսակը' Jupiter X/RP, չափման տիրույթը' 0.000-0.2000մգ/լ/, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ + - 10%, արտադրողը' Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ֊ին, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի' MU2835-2008 МП 242-1353- 2012, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Վ.Բաբաջանյան, իսկ բաժնի /լաբորատորիայի վարիչ/ անվան դիմաց առկա է ստոբարություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան:
18.05.2022 թվականին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառւսյության Երևան քաղաքի գնդի ՎՎԻ բաժանմունքի տեսուչ Լ.Առաքելյանի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180136543 որոշումը, համաձայն որի' ---------------- 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Որոշման պատճենը և կատարման կարգի ամսին քաղվածքն ստացա հատվածում առկա է ստորագրություն և և որպես ամսաթիվ ձեռագրով գրված է 18.05.2022թ.:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքի զննության համաձայն՝ Ռաֆայել Արաի Հակոբյանը վարորդական իրավունքի վկայական չունի:
/վ.թ. 4-8, 15-16/

Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 30.09.2024թ. որոշումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից Ռաֆայել Արաի Հակոբյանի վերաբերյալ ստացված, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4֊րդ գումարտակի 2֊րդ վաշտի պարեկ ---------------- կողմից 30.08.2024թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 04084 կտրոնը, ստուգաչափման թիվ 128159 վկայականը, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ՎՎԻ բաժանմունքի տեսուչ Լ.Առաքելյանի կողմից 18.05.2022 թվականին վարչական իրավախախտման գործով կայացված թիվ 8180136543 որոշումը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վերաբերյալ քաղվածքը ճանաչվել են արտավարութային փաստաթուղթ և կցվել քրեական վարույթին:
/վ.թ. 4-8, 17-19/
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 26.11.2024 թվականի ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պետ, ոստիկանության պետի տեղակալ Ա. Ղուդինյանի գրությունն՝ ի պատասխան ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան՝ Անի Թորոսյանի 23.11.2024թ. դիմումի, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ պարեկային գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկային ծառայող ---------------- ծառայության համար հատկացված անհատական տեսանկարահանող սարքի միջոցով 30.08.2024թ. գրությամբ նշված ժամանակահատվածի տեսագրությունները համակարգում առկա չեն:
/Դատական նիստի արձանագրություն/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը.
2)առկա է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք (բացառությամբ անմեղսունակության).
3) առկա է անձին մեղսագրվող նույն արարքի կապակցությամբ oրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ կամ այլ դատական ակտ.
4) առկա է անձին մեղսագրվող նույն արարքի կապակցությամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մաuին դատախազի չվերացված որոշում, բացառությամբ սույն մասի 9-րդ կետով նախատեսված դեպքի.
5) անձն անձեռնմխելիության ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության.
6) իրավասու մարմինը պատշաճ իրավական ընթացակարգի արդյունքում ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին չի զրկել անձեռնմխելիությունից.
7) լրացել է սույն օրենսգրքով սահմանված քրեական հետապնդման առավելագույն ժամկետը, և դատախազն այդ ժամկետի ընթացքում վարույթի նյութերը չի հանձնել դատարան.
8) վարույթը նախաձեռնվել է սույն օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից ստացված տեղեկության հիման վրա.
9) վարույթով քրեական հետապնդումն իրականացվել է հանրային կարգով, մինչդեռ uույն oրենuգրքի պահանջներին համապատասխան` քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվեր միայն մասնավոր կարգով.
10) անձը մահացել է.
11) անձն արարքի կատարման պահին չի հաuել քրեական պատաuխանատվության ենթարկելու` oրենքով նախատեuված տարիքին.
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
13) անձը համաներմամբ ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.
14) անձին մեղսագրվող արարքն ապաքրեականացվել է։
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքները ռեաբիլիտացնող են։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում: Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետը չի տարածվում քաղաքացիական դատավարության կարգով անձին մահացած ճանաչելու դեպքերի վրա:
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտայհայտել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես` վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(...) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունն ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով նախկինում արտահայտած իր իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը նաև ընդգծել է, որ. «(...) [Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ)ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ Ռաֆայել Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու համար։
Նշված հանցակազմի անմիջական օբյեկտն են հանդիսանում երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգն ապահովող հասարակական հարաբերությունները: Հանցագործության սուբյեկտը հատուկ է, հանցագործության սուբյեկտ կարող է լինել՝ օրենքով սահմանված կարգով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձը,
օրենքով սահմանված կարգով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձը կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձը։
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է վերը նշված անձանց կողմից
հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոցը վարելով կամ
սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելով կամ խուսափելով։
Այիսնքն՝ երկու դեպքում էլ անձը պետք է վարելիս լինի տրանսպորտային միջոցը, այն է՝ տրանսպորտային միջոցն իր տեխնիկական հատկանիշների գործադրմամբ տեղափոխելուց լինի մեկ վայրից մյուս վայրը։ Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն՝ հանցավորը գիտակցում է, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու պայմաններում վարում է տրանսպորտային միջոց կամ այդ անձը դիտավորությամբ խուսափում է կամ հրաժարվում է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Դատարանը փաստում է, որ ---------------- մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում' ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.539 մգ/լ, 2024 թվականի օգոստոսի 30-ին' ժամը 03:20-ին, Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկ 63/13 հասցեում վարել է «Վազ» մակնիշի ---------------- հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416618 արձանագրությունը:
Մինչդեռ, սույն դեպքում ---------------- կողմից վիճարկվում է այն հանգամանքը, որ իր նկատմամբ արձանագրություն կազմվել է այն պայմաններում, երբ ինքը մեքենա վարելիս չի եղել։ Դատարանը փաստում է, որ քրեական գործում ---------------- կողմից դեպքի ժամանակ մեքենան վարելու հանգամանքի մասին տվյալներ պարունակվում են բացառապես վկաներ, պարեկային ծառայողներ ---------------- և ---------------- ցուցմունքներում, իսկ մնացյալ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները բխում են պարեկային ծառայության աշխատակիցների ցուցմունքներից։ Այլ կերպ՝ հիշյալ փաստաթղթով պարեկային ծառայության աշխատակիցն արձանագրում է այն, ինչն իր գնահատմամբ տեսել և գնահատել է որպես վարչական իրավախախտում։
ՀՀ ոստիկանության պետի 23․09․2020թ․ ոստիկանության պարեկային ծառայության կանոնագիրքը հաստատելու մասին թիվ 36-Լ հրամանի հավելվածի 10-րդ կետի 11-րդ ենթակետի համաձայն՝ Պարեկային ծառայողի տեխնիկական հագեցվածության ու սպառազինության մեջ ներառվում է համազգեստի վրա կրվող շարժական տեսախցիկ։ Նույն հավելվածի 26-րդ կետի համաձայն՝ ծառայություն իրականացնող պարեկային ավտոմոբիլում տեղադրված տրանսպորտային միջոցի գտնվելու վայրը և այլ սարքավորումներով երթևեկության ուղղությունը ցույց տվող սարքավորումը և պարեկային ծառայության իրականացման հսկողական տեսախցիկը միացվում են ծառայության դուրս գալու պահին և չեն անջատվում (հսկողական տեսախցիկը` բացառությամբ ընդմիջման ժամանակի) մինչև ծառայության ավարտը, ծառայության ընթացքում պարեկային ավտոմոբիլում տեղադրված սարքերի աշխատանքի խափանման դեպքում պարեկային ծառայողը պարտավոր է այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել Օպերատիվ կառավարման կենտրոն, իր անմիջական հրամանատարին և նրանց հանձնարարությամբ վերադառնալ շարային ստորաբաժանում` տեխնիկական թերությունները վերացնելու համար:
Ընդ որում, դատարանը չի ցանկանում կասկածի տակ դնել պարեկային ծառայության աշխատակիցների հայտնած տեղեկությունները, սակայն հարկ է ընդգծել, որ ծառայություն իրականացնելու բերումով պարեկային ծառայության յուրաքանչյուր աշխատակից հանդիսանում է, ըստ էության, շահագրգիռ անձ իր կատարած աշխատանքի, կազմած արձանագրության մասով, որպիսի պայմաններում բացառապես պարեկային ծառայողի հայտնածը չի կարող յուրաքանչյուր դեպքում անկողմնակալ դիտորդի տեսանկյունից բավարար համարվել անձին դատապարտելու համար։ Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ են նշվածը հաստատող այլ, լրացուցիչ օբյեկտիվ ապացույցներ, որոնք պարեկային ծառայության աշխատակցի ցուցմունքի հետ համադրությամբ կարող են հաստատել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված արձանագրության արժանահավատությունը։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր ձևավորած նախադեպային իրավունքում, անդրադառնալով ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքների հիման վրա անձին դատապարտելու խնդրին, նշել է, որ չնայած դիմումատուին դատապարտելիս ներպետական դատարանները, ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքներից բացի, հղում են կատարել այլ ապացույցների, միակ ապացույցը, որով ուղղակիորեն ենթադրվում էր դիմումատուի մասնակցությունն այդ արարքների կատարմանը, և որով տրամադրվում էր դրանց մանրամասները, տվյալ ցուցմունքներն էին։ Բոլոր մյուս ապացույցները, որոնց դատարանները հղում են կատարել, անուղղակի ապացույցներ են, և չի կարելի ասել, որ դրանք ուղղակիորեն ցույց են տալիս դիմումատուի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին:
Նման մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն` ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները (տե՛ս Կասպարովի և այլոց գործը` վերևում հիշատակված, § 64, Նավալնին և Յաշինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Navalnyy and Yashin v. Russia], թիվ 76204/11, § 83, 2014 թվականի դեկտեմբերի 4, և Ֆրամկինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Frumkin v. Russia], թիվ 74568/12, § 165, ՄԻԵԴ 2016 (քաղվածքներ)):
Դատարանն արձանագրում է, որ չի կարող անվերապահորեն հիմք ընդունվել միայն ոստիկանության ծառայության աշխատակիցների հայտնած տվյալները՝ առանց որևէ լրացուցիչ փաստերի: Համանման իրավիճակներում որպես կարևոր ապացուցողական նշանակություն ունեցող տվյալ կարող է դիտարկվել պարեկային ծառայության աշխատակիցներին ամրակցված, կամ վերջինների ավտոմեքենաներում գտնվող տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները, քանի որ դրանք փաստացի օբյեկտիվ ապացույցներ են, ընդ որում, տեխնիկական սարքերի նախատեսման նպատակներից մեկը հենց նման իրադրություններում վարչական իրավախախտումների կատարման փաստերն արձանագրելն է։ Դատարանը գտնում է, որ դեպքի պահին պարեկային ծառայողին ամրակցված տեսանկարահանող սարքի լիցքաթափված լինելը կամ տեսագրության պահպանված չլինելը որևէ կերպ չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի, և դրա բացասական հետևանքները չպետք է կրի մեղադրյալը։ Դատարանը գնում է, որ ենթադրյալ իրավախախտումը չի կարող հաստատվել բացառապես իրավահարաբերության ընթացքով ողջամտորեն շահագրգռված ոստիկանների ցուցմունքներով հատկապես այն պայմաններում, երբ պարեկային ծառայողների կողմից կազմված փաստաթղթերում չկա անգամ որևէ նշում՝ ստեղծված «խնդրահարույց» դեպքի վերաբերյալ։ Ընդ որում, տեխնիկական սարքերը նախատեսվել են հենց նման իրադրություններում վարչական իրավախախտումների կատարման փաստերն արձանագրելու համար, որպեսզի իրավախախտումը հայտնաբերվի և արձանագրվի ոչ միայն մարդկային գործոնի արդյունքում, այլ նաև համապատասխան տեխնիկական սարքերի կիրառմամբ։
Ընդ որում, մեղադրյալն անգամ իր ցուցմունքում է նշել, որ պարեկային ծառայության աշխատակիցների մոտենալու ժամանակ պահանջել է ցույց տալ իրավախախտման վերաբերյալ տեսագրությունը։
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք չի բերվել ----------------ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունն ապացուցված համարելու համար, ---------------- կողմից ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ ----------------: Այլ կերպ՝ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ մեղադրյալ ---------------- կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք, հետևաբար՝ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«... 6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում: ...»:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, հետազոտված ապացույցներով հաստատված փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը մեջբերված իրավական նորմերի, Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի և դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում մեղադրյալ Ռաֆայել Հակոբյանի արարքում իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմի առկայությունը (օբյեկտիվ կողմը), ուստի Ռաֆայել Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է ճանաչել անմեղ և արդարացնել՝ իրեն վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) ապացուցված չլինելու հիմքով:
Քննարկելով արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արդարացված մեղադրյալն իրավունք ունի պահանջելու անօրինական քրեական հետապնդում հարուցելու, հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու, դատապարտելու, ինչպես նաև իրավունքների կամ ազատությունների անօրինական այլ սահմանափակումների հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում:
2. Արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալու`
(...)
4) փաստաբանին վճարված գումարը․ (...)
4. Արդարացված մեղադրյալի պահանջով քրեական հետապնդում հարուցած մարմինը պարտավոր է հրապարակային ներողություն հայցել նրանից: (...):
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Անի Թորոսյանի կողմից լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում ներկայացված միջնորդությունը պետք է բավարարել, ՀՀ պետական բյուջեից հօգուտ Ռաֆայել Հակոբյանի բռնագանձել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես փաստաբանի խելամիտ վարձատրության գումար, ինչպես նաև պարտավորեցնել քրեական հետապնդում հարուցած մարմնին հրապարակային ներողություն հայցել արդարացված մեղադրյալ Ռաֆայել Արաի Հակոբյանից:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով վարութային ծախսեր, իրեղեն ապացույցներ չկան:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացկայելու արգելքը պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-349-րդ հոդվածներով` դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Ճանաչել և հռչակել ---------------- անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
Մեղադրյալ ---------------- նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը վերացնել:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Հայաստանի Հանրապետությունից՝ ի դեմս ֆինանսների նախարարության, հօգուտ ---------------- բռնագանձել 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես փաստաբանի խելամիտ վարձատրության գումար:
Պարտավորեցնել քրեական հետապնդում հարուցած մարմնին հրապարակային ներողություն հայցել արդարացված մեղադրյալ ----------------:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ