ԵԴ1/2938/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Մ.Կիրակոսյան

քարտուղարությամբ՝ Ա.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ա.Բաղդասարյանի
մեղադրյալ՝ Ա.Մխիթարյանի

2026 թվականի հունվարի 21-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Ա.Մխիթարյանի պաշտպան Ա.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Դ.Բալայան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը․
2024 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Համզոյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով թիվ 14-0198-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀԲ օպերլիազոր Ա․Հովակիմյանի կողմից կազմվել է Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Համզոյանի կողմից որոշում է կայացվել Անդրանիկ Մխիթարյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Համզոյանի կողմից որոշում է կայացվել ձերբակալված Անդրանիկ Մխիթարյանին ձերբակալումից ազատ արձակելու մասին՝ նրան անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
2024 թվականի փետրվարի 25-ին Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Գրիգորյանի կողմից որոշում է կայացվել Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Համզոյանի կողմից որոշում է կայացվել Անդրանիկ Մխիթարյանին դատարան ներկայացնելու հիմքով ձերբակալելու մասին: Նույն օրը ժամը 14:55-ին Անդրանիկ Մխիթարյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի փետրվարի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժվել է և վերջինս ազատ է արձակվել արգելանքից:
Նույն օրը ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Համզոյանի կողմից որոշում է կայացվել Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Համզոյանի կողմից կազմվել է Անդրանիկ Մխիթարյանի վերաբերյալ թիվ 14-0198-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով վճռվել է՝
«Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել` ազատազրկում 6/վեց/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնով՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել՝ 2024 թվականի փետրվարի 22-ից 26-ն ընկած ժամանակահատվածում Անդրանիկ Մխիթարյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը` 4/չորս/ օրը և թողնել կրելու ազատազրկում 5/հինգ/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 26/քսանվեց/ օր ժամկետով:
Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Պատժի սկիզբը հաշվել արգելնքի վերցնելու օրվանից:(…)։
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի պաշտպան Ա.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը։
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, նախագահող դատավոր Լ.Ալավերդյանի (կազմի դատավորներ Ա.Մաթևոսյան, Կ.Հովհաննիսյան) աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ին:
2025 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում քննության նշանակելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 21-ին կազմի դատավոր Կ․Հովհաննիսյանի արձակուրդում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված նախագահող դատավորի զեկուցագրի հիման վրա դատական կազմում ընդգրկվել է Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր Մ.Կիրակոսյանը։

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա «(...) ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան 42/2 շենքի 100-րդ բնակարան և կատարել հափշտակություն:
Այսպես.
Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանը ուրիշի գույքն ապօրինի, անհատույց իրենը դարձնելու նպատակով 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ժամը 16:00-ի սահմաններում, օգտվելով Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան 42/2 շենքի 100-րդ բնակարանի դռան փականի բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել հիշյալ բնակարան և այնտեղից՝ նախասրահի պահարանի վրայից գաղտնի հափշտակել Սվետլանա Արամի Մարգարյանին պատկանող սև գույնի կաշվե «Deseguale» ապրանքանիշի կանացի պայուսակ, որում առկա է եղել վերջինիս տվյալներով նույնականացման քարտ և 18.000 ՀՀ դրամ գումար։ (...)»:

Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի՝ Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«Հենրիկ Մարտիրոսյանից հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ արձանագրության համաձայն՝ վերջինս 2024 թվականի փետրվարի 15-ին հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ անհայտ անձը օգտվելով իր որդուն պատկանող Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան փողոցի 42/2 շենքի 100 բնակարանի դուռը բաց լինելու հանգամանքից մուտք է գործել տուն և գաղտնի հափշտակել է նախասրահի պահարանի վրա դրված սև պայուսակը, որի մեջ եղել է 18.000 ՀՀ դրամ գումար և իր կնոջ նույնականացման քարտը պատճառելով նյութական վնաս /հատոր 1-ին գ.թ. 6/:
Դեպքի վայրի զննություն /տեսաձայնագրառմամբ/ կատարելու արձանագրության համաձայն՝ դեպքի վայր է հանդիսացել Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան փողոցի 42/2 շենքի 100 բնակարանը: Բնակարանը գտնվում է շենքի 2-րդ հարկում: Մուտքի դուռը երկաթյա է: Դռնից ներս գտնվում են նախասրահը և հյուրասենյակը: Հյուրասենյակի ձախ մասում գտնվում են բազմոցը, փոքր սեղան որի դիմաց պահաանի վրա տեղադրված է հեռուստացույց: Տուժողը հայտարարել է, որ հենց այդ պահարանի վրաից է հափշտակվել իր պայուսակը /հատոր 1-ին գ.թ. 8-10, 11/:
Անդրանիկ Մխիթարյանի ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ վերջինս ձերբակալվել է 22.02.2024 թվականին՝ ժամը 13:00-ին Երևան քաղաքի Ջրվեժ համայնքի Մայակ փողոցի 41-րդ շենքի 29-րդ բնակարանից բնակարանային գողություն կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածանքով /հատոր 1-ին գ.թ. 19-20/:
Որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնից ստացված, Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան 42/2 հասցեում և Երևան քաղաքի Նոր-Նորք Գայի պողոտա 6-րդ հասցեում գործող «Ծիրան» սուպերմարկետի տեսաձայնագրող սարքերի կողմից տեսագրած տեսագրությունների զննության համաձայն՝
1-ին ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-34-34mp4»:
Տեսանյութի տևողությունը 00:21 վարկյան է ուղեկցվում է առանց ձայնի: Տեսանյութում երևում է շենքի շքամուտք, որի աջ և ձախ կողմերում առկա են դռներ, իսկ տեսանյութի ձախ կողմում տեսանելի է մուգ գույնի բնակարանի դուռ: Տեսագրության 00:02 վարկյանին երևում է մուգ գույնի հագուստներով, մուգ գույնի գլխարկով /կեպիով/, բարձրահասակ, միջին կազմվածքի միջին տարիքի մի տղամարդ, ում ձեռքին առկա է ինչ-որ առարկա, վերջինս մոտենալով տեսագրության մեջ երևացող մուգ գույնի բնակարանի դռանը ձեռքով իջեցնում է բռնակը, բացում դուռը և մուտք գործում բնակարան՝ դուռը թողնելով կիսաբաց, որից հետո տեսագրությունն ավարտվում է:
2-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-35-13mp4»:
Տեսագրության տևողությունը 00:27 վարկյան է։ Տեսագրությունում երևում է շենքի շքամուտք, որից ձախ երևում է սպիտակ գույնի պահարան «GLOBBING» գրառմամբ, դրանից այն կողմ երևում են 2 վերելակներ: Տեսանյութի 00:06 վարկյանին վերելակին են մոտենում 2 արական սեռի ներկայացուցիչներ, որոնցից մեկը երիտասարդ է, իսկ մյուսը՝ միջին տարիքի, մուգ հագուստներով, մուգ գլխարկով /կեպիով/, միջին կազմվածքի, բարձրահասակ, իսկ աչքերին առկա են բաց գույնի ակնոցներ: Վերջինս մտնելով վերելակ՝ բարձրանում է բնակարաններ։
3-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-35-46mp4»:
Տեսագրության տևողությունը 00:59 վարկյան տևողությամբ է: Տեսանյութում երևում է փողոցի բակային հատված, որի աջ և ձախ կողմերում կայանված են ավտոմեքենաներ: Տեսանյութի 00:31 վարկյանին տեսանյութի ձախ կողմում գտնվող շինության միջնամասում գտնվող դռնից դուրս է գալիս միջին տարիքի մի տղամարդ, մուգ գույնի հագուստներով, գլխին կեպիով, միջին կազմվածքի, բարձրահասակ, ով արագ քայլելով հեռանում է բակի տարածքից դուրս է գալիս տեագրության օբյեկտից:
4-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-37-24 mp4»:
Տեսանյութի տևողությունը 00:12 վարկյան է: Տեսանյութում երևում է «Մերսեդես» մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենա, որի տանիքին առկա է տաքսու տարբերանշան:Նշված մեքենան դանդաղ ընթանում է բակում գտնվող փողոցի երթևեկելի հատվածով և դուրս գալիս տեսագրության օբյեկտից:
5-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-38-37 mp4»:
Տեսագրությունը 00:22 վարկյան տևողությամբ է, տեսանյութում երևում է ավտոկայանատեղի, որտեղ կայանված են տարբեր մակնիշների ավտոմեքենաներ: Տեսագրության 00:04 վարկյանին տեսանյութի ձախ կողմից մայթեզրից դեպի ավտոկայանատեղի է քայլում միջին տարիքի, մուգ հագուստներով, մուգ գլխարկով /կեպիով/, բարձրահասակ, միջին կազմվածքի մի տղամարդ:Վերջինս մոտենում է փողոցում տեղադրված աղբամանին և ձեռքում գտնվող ինչ-որ իր է նետում աղբամանը, որից հետո քայլելով դուրս է գալիս տեսագրության օբյեկտից:
6-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-37-07 mp4»:
Տեսագրությունը 01:49 վարկյան տևողությամբ է։ Տեսանյութում երևում է շենքի բակը, որտեղ կայանված են տարբեր մակնիշի ավտոմեքենաներ: Տեսանյութի 01:25 վայրկյանին տեսանյութում երևում է մուգ հագուստներով, մուգ կեպիով /կեպիով/, բարձրահասակ միջին կազմվածքի, միջին տարիքի մի տղամարդ, ով մոտենալով շենքի մուտքին, բջջային հեռախոսով խոսելով ներս է մտնում շքամուտք:
7-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-38-57 mp4»:
Տեսագրությունը 00:43 վարկյան տևողությամբ է։ Տեսանյութում երևում է փողոցի երթևեկելի հատված, որտեղ երթևեկում են ավտոմեքենաներ և փողոցի աջ ու ձախ կողմերում առկա է անցորդների համար նախատեսված մայթեզր, մայթեզրի ձախ կողմում կայանվում է «Մերսեդես» մակնիշի մուգ գույնի տաքսու տարբերանշանով 37 LC 428 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա:
8-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-39-33 mp4»:
Տեսագրությունը 00:23 վարկյան տևողությամբ է: Տեսագրությամբ տեսանելի է ավտոկայանատեղի, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ, որոնց հետնամասով դանդաղ քայլերով անցնում է մի տղամարդ:Վերջինիս ձեռքին առկա է ինչ որ սնունդ, որը ուտում է:Նշված տղամարդը մուգ գույնի հագուստներով է, գլխարկով /կեպիով/, բարձրահասակ, միջին կազմվածքով, միջին տարիքի:Վերջինս քայլերով դուրս է գալիս տեսախցիկի տեսադաշտից:
9-րդ ֆայլի անվանումն է «VIDEO-2024-02-22-17-40-17 mp4»
Տեսագրությունը 00:44 վայրկյան տևողությամբ է, տեսագրությունում երևում է փողոցի երթևեկելի հատված և մեծ թվով երթևեկող ավտոմեքենաներ, իսկ փողոցի ձախ կողմում մայթեզրին կայանված է մուգ գույնի տաքսու տարբերանշանով «Մերսեդես» մակնիշի 37 LC 428 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա: Տեսանյութի 00:12 վայրկյանին նշված ավտոմեքենային է մոտենում նախորդ տեսագրություններում նկարագրված տղամարդը և նստում է ավտոմեքենայի առջևի ուղևորի նստատեղին:
Մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը ցուցմունք տվեց, որ Երևան շաղաքի Հայրիկ Մուրադյան 42/2 շենքի 100 բնակարանից կատարված գողության դեպքի հետ առնչություն չունի և որևէ տեղեկության չի տիրապետում։ 2024 թվականի փետրվարի 14-ին՝ հստակ ժամը չի հիշում, գտնվել է Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան 42/2 շենքում, որտեղ փնտրել է ոմն Սամվելի, ում հետ նախկինում պատիժ է կրել ՀՀ ԱՆ «Սևան» ՔԿՀ-ում, նրա ազգանունը չի հիշում, միայն գիտի, որ վերջինս Սյունիքի մարզից էր, նա կլիներ մոտ 41-42 տարեկան: Իր համոզմամբ Սամվելը տուժողի ազգականն է և զբաղվում էր բնակարանների վերանորոգմամբ: Սամվելն իրեն պարտք է եղել, քանի որ միասին կատարել են բնակարանի վերանորոգման աշխատանքներ և վարձատրության գումարը ստացել է նա ու իրեն պետք է տար իր հասանելիքը: 2024 թվականի հունվար ամսին հենց նույն՝ շենքի բակում հանդիպել է Սամվելին, վերջինս իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և ասել, որ այդ շենքում վերանորոգում է իր ազգականի բնակարաը, իսկ գումարի մնացած մասը կվերադարձնի մոտ 10 օր անց: Նշված ժամկետն անցնելուց հետո գնացել է նույն շենքի բակ, որպիսի վերցնի գումարի մնացած մասը, սակայն Սամվելին չի գտել: Վերադարձել է տուն և սպասել Սամվելի զանգին: Սակայն վերջինս իր հետ կապ չի հաստատել, ինչի արդյունքում որոշել է Սամվելին փնտրել այն շենքում որտեղ նա իրականացնում էր բնակարանի վերանորոգում: Այդ նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան 42/2 շենք, որտեղ գտնվել է մոտ 15 րոպե ու սկսել է փնտրել Սամվելին շենքի վերևի հարկերում, սակայն՝ չհայտնաբերելով իջել է շենքի ցածր հարկեր: Այնուհետև մոտեցել է մի բնակարանի և տեսել է, որ դուռը որոշ չափով բաց է, մուտք է գործել բնակարան հարցրել է տանը մարդ կա թե ոչ և տեսնելով, որ իր հարցին ոչ ոք չի արձագանքում հեռացել է բնակրանից։ Ընդունելով հանդերձ որ տեսանյութում պատկերված անձը ինքն է, հերքել է իր մասնակցությունը կատարված գողությանը: /դատական նիստի արձանագրություն/:
Տուժող Սվետլանա Մարգարյանը ցուցմունք տվեց, որ ամուսնու՝ Հենրիկ Մարտիրոսյանի հետ միասին բնակվել է իրենց որդու Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան փողոցի 42/2 շենքի 100-րդ բնակարան հասցեում։ 2024 թվականի փետրվարի 15-ին, երբ անհրաժեշտ է եղել իր պայուսակը, նկատել է, որ հյուրասենյակի սեղանի վրա դրված և իրեն պատկանող սև գույնի, «Deseguale» ապրանքանիշի, կաշվե, դրամապանակի չափ ունեցող պայուսակը բացակայում է։ Պայուսակում եղել է 18.000 ՀՀ դրամ և իր նույնականացման քարտը։ Նույն օրը ամուսնու հետ համացանցային հավելվածով կապ են հաստատել շենքի 99 բնակարանի սեփականատեր Գագիկ Մելքոնյանի հետ, ով բնակվում է ԱՄՆ-ում, և խնդրել են վերջինիս, որպիսի տեսագրող սարքերով պարզի, թե 2024 թվականի փետրվարի 12-ից մինչև փետրվարի 15-ը ընկած ժամանակահատվածում որևէ անհայտ անձ մուտք գործել է իրենց բնակարան, թե ոչ։ Գ.Մելքոնյանը որդու միջոցով իրենց է ուղարկել տեսագրություններ, որոնց մեջ երևում է, որ գլխարկով և մուգ հագուստով մի տղամարդ, օգտվելով դռան բաց լինելու հանգամանքից, մուտք է գործել իրենց բնակարան։ Սակայն տեսագրությունը ավարտվել է և իրենք չեն հասկացել, թե երբ է այդ անձը դուրս եկել բնակարանից։ Նշել է, որ իր որդու անունը Սամվել է, վերջինս բնակվում է ՌԴ-ում, նա երբևէ դատապարտված չի եղել, այլ Սամվել անունով որևէ անձ իրենց բնակարանում չի եղել, և նման անձի չեն ճանաչում։ Հայտնեց, որ իրենց և շենքի այլ բնակարաներում այդ ժամանակահատվածում շինարարական աշխատանքներ չեն կատարվել։ /դատական նիստի արձանագրություն/:
Վկա Հենրիկ Մարտիրոսյանը ցուցմունք տվեց, որ կնոջ՝ Սվետլանա Մարգարյանի հետ միասին բնակվել են իրենց որդու՝ Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան փողոցի 42/2 շենքի 100-րդ բնակարանում։ 2024 թվականի փետրվարի 15-ին նկատել են, որ հյուրասենյակի պահարանի վրա դրված և իր կնոջը պատկանող պայուսակը բացակայում է։ Ներկայումս չի հիշում թե դրա մեջ որքան գումար է եղել, սակայն նախաքննության ընթացքում իր կնոջ նշածով հայտնել է գումարի չափը։ Պարզելու համար թե ով է մտել իրենց բնակարան կապ են հաստատել ԱՄՆ-ում գտնվող՝ նույն շենքի 99 բնակարանի սեփականատեր Գագիկ Մելքոնյանի հետ և խնդրել են վերջինիս տրամադրել տեսագրող սարքի տեսագրությունները։ Գագիկ Մելքոնյանի որդին ուղարկել է տեսագրություններ, որտեղ երևացել է, որ 2024 թվականի փետրվարի 14-ին գլխարկով և մուգ հագուստով անհայտ անձը թակում է նույն հարկի տարբեր բնակարանների դռները, շարժում դռների բռնակները, սակայն երբ չի կարողանում ներս մտնել, անցնում է հաջորդ դռանը։ Երբ հասնում է իրենց բնակարանի դռանը, օգտվելով դռան փականի բաց լինելու հանգամանքից, մուտք է գործում բնակարան։ Տեսագրությունը վայրկյաններ անց ընդհատվում է, ուստի չեն կարողացել հասկանալ, թե երբ է այդ անձը դուրս եկել իրենց բնակարանից։ Նշեց նաև, որ դեպքից առաջ ինքը գնացել է խանութ և բնակարանի դուռը կիսաբաց է թողել։ Հայտնեց, որ իր որդու անունը Սամվել է, սակայն վերջինս բնակվում է Ռուսաստանի Դաշնությունում և երբեք դատապարտված չի եղել։ Սամվել անունով այլ ազգականներ չունի, սակայն նշված շենքի 14-րդ հարկում ապրում է նույն անունով և իր հասակակից մի անձ, ով նույնպես, ըստ իր տեղեկությունների, դատապարտված չի եղել։ Իրենց հասու դարձած բոլոր տեսագրությունները տրամադրել են վարույթն իրականացնող մարմնին /դատական նիստի արձանագրություն/:»։

Առաջին ատյանի դատարանը վիճարկվող դատական ակտի՝ Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է հետևյալը. Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը մեղավորությամբ կատարել է հակաիրավական արարք, ու նրա նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով հավաքված ապացույցների համակցված վերլուծությունը հանգեցնում է անվիճելի եզրակացության, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի կողմից տրված ցուցմունքը չի համապատասխանում իրականությանը և հերքվում է գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցներով: Դատարանի համոզմամբ Ա.Մխիթարյանի ցուցմունքը անարժանահավատ է և նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և ազատվել պատժից: Անդրանիկ Մխիթարյանի մեղավորությունը հաստատվում է ինչպես ներկայացված հանցագործության մասին հաղորդմամբ, դեպքի վայրի զննությամբ, ատավարութային ապացույց ճանաչված լազերային կրիչում առկա տեսագրություններով և դրանց զննությամբ ձեռք բերված փաստական հանգամանքներով, այնպես էլ տուժողի և վկայի ցուցմունքներով: Մասնավորապես ակնհայտ է, որ տեսագրություններում պատկերված անձը հանդիսանում է Անդրանիկ Մխիթարյանը, վերջինս նույնպես չի հերքում, որ ինքն է բացել տուժողի բնակարանի դուռը ու մուտք գործել ներս: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի առաջ քաշած վարկածին, որ Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան փողոցի 42/2 շենք և հատկապես տուժողի բնակարան է մտել, ոմն Սամվելին գտնելու և իր գումարը նրանից վերցնելու նպատակով, ապա դատարանը մեղադրյալի կողմից նման բովանդակությամբ ցուցմունք տալը գնահատում է որպես իրեն պատասխանատվությունից ազատելու փորձ: Նման հետևության հագելիս դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Անդրանիկ Մխիթարյանը անկարող լինելով հերքելու իր կողմից տուժողի բնակարան մուտք գործելու փաստը, փորձում է հիմնավորել, որ մուտք է գործել հիշյալ բնակարան, իրեն գումար պարտք եղած անձին գտնելու նպատակով: Այսինքն, մեղադրյալը առաջ է քաշել մի վարկած, որով փորձում է ժխտել իր կողմից տուժողի բնակարան ապօրինի մուտք գործելու փաստը և որպես բնակարան մուտք գործելու պատրվակ ներկայացնել ինչ-որ անձի այնտեղ փնտրելու անհրաժեշտությունը, սակայն իրականում այդ կերպ քողարկում է հափշտակություն կատարելու նպատակը: Հարկն է նշել, որ Ա.Մխիթարյանը չի տրամադրել այնպիսի տեղեկություն, որով հնարավորություն կտրվի պարզել ոմն Սամվելի ինքնությունը և հակառակը մեղադրյալը ենթադրյալ Սամվելի մասին կցկտուր տեղեկություններ հայտնելով, փորձում է պատրանք ստեղծել թե իբր նման անձ իրականում գոյություն է ունեցել: Ավելին, դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ ըստ վկա Հ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքի, երբ վերջինս դիտել է Գ.Մելքոնյանի կողմից ուղարկված տեսագրությունները Ա.Մխիթարյանը թակել է նույն հարկում գտնվող բոլոր բնակարանների դռները, ինչպես նաև շարժել է դռների բռնակները և տեսնելով, որ մի դուռը փակ է անցել է մյուսին: Ստեղծված իրադրությունում դատարանի համար անհասկանալի է, այն, որ եթե մեղադրյալի նպատակը ուղղված է եղել ոմն Սամվելին գտնելուն, այլ ոչ թե բաց դռնով բնկարանից հափշտակություն կատարելուն, ապա ինչու վերջինս համոզվելով, որ բնակարանի դուռը փակ է հետամուտ չի եղել այն ներսում գտնվող անձի կողմից բացելուն, այլ մոտեցել է հաջորդ դռանը: Այսպիսով, դատարանն արձանագրում է, որ սույն դատական ակտում թվարկված ապացույցներն ու փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ ավելի քան բավարար են հանցանք կատարելու մեջ Անդրանիկ Մխիթարյանի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և նրա մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված համարելու համար։
Դատարանը դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության աստիճանը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առնում, նրա խնամքին հաշմանդամություն ունեցող 12.01.1966 թվականին ծնված՝ Անահիտ Ծատուր Մխիթարյանի և 26.12.1938 թվականին ծնված մոր՝ Մարան Գևորգի Անտոնյանի առկայությունը /հատոր 2-րդ գ.թ. 78, 80, 81, 82/:
Դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Միևնույն ժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքը չի կարող հաշվի առնվել, քանի որ նրա արարքում առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ և նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 4-րդ մաս):
(...)
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքի համաձայն Ա.Մխիթարյանը վերջին անգամ դատապարտվել է դիտավորյալ ծանր հանցանքի կատարման համար՝ 19.03.2019 թվականին, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 տարի 4 ամիս ժամկետով: 12.11.2019 թվականին Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառվել է 01.11.2018 թվականին ընդունված համաներման մասին օրենքը և պատժաչափը կրճատվել է սահմանվելով 3 տարի 6 ամիս 20 օր ժամկետով: Դատարանը հաշվի առնելով այն փաստը, որ Ա.Մխիթարյանն ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի կրումից ազատվել է 04.10.2022 թվականին, գտնում է, նրա դատվածությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 93-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 5-րդ կետի ուժով պետք է մարվեր պատժի կրումը ավարտվելուց 5 տարի հետո՝ 2027 թվականի հոկտեմբերին, սակայն այն ընդհատվել է ներկայիս արարքի կատարմամբ, որի համար նա մեղավոր է ճանաչվել: Հետևաբար Անդրանիկ Մխիթարյանի արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների ռեցիդիվը:
(...)
Դատարանն արձանագրելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով, որպես պատիժ է նախատեսված ազատազրկումը չորսից ութ տարի ժամկետով, արձանագրում է նաև որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի որժով դատապարտված մեղադրյալ Ա.Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել 5 տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկումից, սակայն դրա առավելագույն ժամկետը կարող է սահմանվել մինչև 10 տարի 8 ամիսը:
Դատարանը՝ հաշվի առնելով Անդրանիկ Մխիթարյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունն ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին, 55-րդ և 69-րդ հոդվածներով գտնում է, որ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով թույլատրելի նվազագույն պատժաչափին մոտ պատժաչափ` ազատազրկում 6/վեց/ տարի ժամկետով:
Միևնույն ժամանակ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով 3-րդ մասի կանոնով, դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Մխիթարյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 2024 թվականի փետրվարի 22-ից 26-ը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակված 6 տարի ժամկետով ազատազրկմանը թողնել կրելու ազատազրկում՝ 5/հինգ/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 26 /քսանվեց/ օր ժամկետով:
Դատարանը բացառում է դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը, քանի որ պատժի պայմանականորեն չկիրառման դեպքում հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը, կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննության առնելով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը և հաշվի առնելով մեղադրյալի խնամքին գտնվող հաշմանդամություն ունեցող մոր և քրոջ առկայությունը՝ դատարանը գտնում է, որ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է պահպանել մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատապարտված մեղադրյալից բռնագանձման ենթակա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը՝ նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանրային մեղադրանքով վարութային ծախսերը վճարվում են պետական միջոցների հաշվին:(…)»։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Անդրանիկ Մխիթարյանի պաշտպան Ա.Բաղդասարյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները չեն համապատասխանում դատական ակտում շարադրված հետևություններին և մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելուն, ըստ գործում առկա նյութերի՝ Անդրանիկ Մխիթարյանի արարքում առկա է միայն ՀՀ քրեական օրենսգրք 207-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի տարրեր։
Բողոքաբերը նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքում Անդրանիկ Մխիթարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և անդրադառնալով դեպքին հայտնել է, որ ինքը չի ժխտում, որ տվյալ բնակարան մուտք է գործել, սակայն փնտրել է Սամվել անունով անձի, ով իրեն 400.000 ՀՀ դրամ գումար է պարտք եղել և նրան փնտրելու պատրվակով թակել է և փորձել բացել դռները հարցնելու համար, թե արդյո՞ք այդ շենքում բնակվում է Սամվել անունով շինարար, որից հետո, ի թիվս այլնի, նաև բացել է տուժողի դուռը և ներս մտնելուց հետո ձայն է տվել, տեսել է, որ ոչ-ոք չի պատասխանում, դուրս է եկել: Տուժող Ս․Մարգարյանը նշել է, որ պայուսակը իրեն անհրաժեշտ է եղել փետրվարի 15-ին, սակայն փնտրելուց հետո չի հայտնաբերել։ Վկա Հ.Մարտիրոսյանը նշել է, որ տեսագրությամբ երևում է, թե ինչպես է մտնում իրենց բնակարան, բայց դուրս գալը չի երևում, քանի որ տեսագրությունը կտրվում է։
Բողոքաբերն արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանին առաջադրված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա, գտել է, որ Անդրանիկ Մխիթարյանի մեղավորությունը իրեն մեսագրվող արարքում հաստատված է, սակայն Բողոքաբերի կարծիքով՝ հետազոտված թույլատրելի ապացույցներից և ոչ մեկը չի փաստում Անդրանիկ Մխիթարյանի կողմից նշված բնակարանից գողություն կատարելու հանգամանքը։
Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ տուժողը և վկան որևէ կոնկրետ տվյալ չեն հայտնում, թե երբ է անհետացել պայուսակը, բացի այդ, նշում են, որ տեսագրությամբ տեսել են Անդրանիկ Մխիթարյանի բնակարան մտնելու պահը, բայց դուրս գալու պահը չեն ֆիքսել։ Բացի այդ, տեսագրությունների զննությամբ նշվել է, որ Անդրանիկ Մխիթարյանի ձեռքի տակ ինչ որ սև գույնի պայուսակի նմանվող առարկա է եղել, որը սակայն ոչ մի կերպ չի նույնացվել տուժողի տանից անհետացած պայուսակի հետ։ Բողոքաբերն ընդգծել է նաև, որ Անդրանիկ Մխիթարյանը չի հերքել տուժողի տանը հայտնվելու փաստը, նա դեռևս նախաքննության սկզբնական փուլից նշել է, որ տուժողի բնակարան մուտք է գործել Սամվել անունով անձին փնտրելու նպատակով, բացի այդ պետք է նաև փաստել այն, որ Անդրանիկ Մխիթարյանը ծեծել է երրորդ հարկից սկսած մինչև իններորդ հարկ տարբեր մարդկանց դռներ և ճշտումների արդյունքում արդյունքի չի հասել։
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ Սամվել անունով անձը, ով իր պաշտպանյալից պարտքով գումար է վերցրել, 2023 թվականի դեկտեմբերի ամսին ետ է վերադարձրել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, որից հետո նշել է այդ շենքի հասցեն՝ ասելով, որ այդտեղ է բնակվելու, բացի այդ, դատավճիռ կայացնելուց հետո այդ անձը նորից կապնվել է մեղադրյալի հետ և հեգնական տոնով հարցրել է՝ «դատվեցիր, թե դեռ ոչ», ինչը փաստում է այն մասին, որ վերջինս ինչ-որ կերպ տեղեկացված է այս գործընթացից։
Ամփոփելով վերը նշվածը` Բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով չի հաստատվել, իսկ հակառակի մասին հետևությունը հիմնված են ենթադրությունների վրա:
Բողոքաբերի համոզմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի վերաբերյալ կայացրել է սխալ դատական ակտ՝ վերջինիս մեղավորությունն իրեն մեղսագրվող արարքում հաստատելով:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ եթե Վերաքննիչ դատարանը ամեն դեպքում գտնի, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Անդրանիկ Մխիթարյանի արարքին տրվել է ճիշտ գնահատական և վերջինսի մեղսագրվող արարքը հաստատված է, խնդրել է նաև քննարկել մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայամանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը վերջինիս նկատմամբ սահմանելով փորձաշրջան՝ 5 /հինգ/ տարի ժամկետով:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռը և ճանաչել ու հռչակել Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանի անմեղությունը իրեն մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ:

Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
2026 թվականի հունվարի 21-ին Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Մկրտչյանի գրությունն այն մասին, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված՝ չի կարող ներկայանալ դատական նիստին, խնդրել է այն անցկացնել իր բացակայությամբ, իսկ վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել։
Պաշտպան Ա.Բաղդասարյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ, խնդրեց այն բավարարել։
Մեղադրյալ Ա.Մխիթարյանը միացավ պաշտպանի դիրքրոշմանը։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ հարցադրումներին. հիմնավորված են արդյո՞ք Անդրանիկ Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու և ռեալ պատժի դատապարտելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)3. Դատարանը, պահպանելով անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է բոլոր ապացույցները ներկայացնելու և համակողմանի հետազոտելու համար անհրաժեշտ պայմաններ: Դատարանը, կողմի միջնորդությամբ, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, աջակցում է նրան ձեռք բերելու անհրաժեշտ ապացույցներ:
4. Դատարանում կողմերն օժտված են իրենց դիրքորոշումը ներկայացնելու և պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով: Դատական ակտի հիմքում կարող են դրվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝
1) հանրահայտ փաստը.
2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը.
3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ.
4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք:
2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը:»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով կայացված որոշման 14-15-րդ, 16-19-րդ կետերում։ Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած (…)։
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահրամ Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով կայացված որոշմամբ արձանագրել է.
«(…) Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
(…) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (…)»:
Այսպես, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի վերլուծությամբ հարկ է փաստել, որ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու և ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար: Անմեղության կանխավարկածն այս տեսանկյունից կարելի է համարել հաղթահարված, եթե ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքներն ապացուցված են այնպես, որ դրանց ճշտությունը`առկա բավարար ապացույցներով հաստատված ճանաչելու դեպքում չի կարող կասկածներ առաջացնել: Հակառակ դեպքում, եթե այդ հանգամանքներն ապացուցված չեն անկասկած, ապա չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու կանոնի կիրառմամբ պետք է ապացուցված համարել հակառակը: Հետևաբար, հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Հետևապես, մեղադրանքի բովանդակությունը կազմող յուրաքանչյուր փաստական տվյալ պետք է հիմնավորվի քրեական վարույթում առկա ապացույցների բավարար համակցությամբ, այլ ոչ գնահատողական բնույթ կրող ենթադրություններով, մեկնաբանություններով կամ կասկածներով։
Վկայակոչված իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով Անդրանիկ Մխիթարյանի արարքին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից տրված իրավական գնահատականը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին դատական ակտով տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նման եզրահանգման է եկել գործով ձեռք բերված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցների՝ մասնավորապես, մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի, տուժող Սվետլանա Մարգարյանի, վկա Հենրիկ Մարտիրոսյանի ցուցմունքների, հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ արձանագրության, դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրության, Ա․Մխիթարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրության, որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցների, համակողմանի գնահատման և վերլուծության արդյունքում։
Վերաքննիչ դատարանը, մեջբերված իրավադրույթների և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում առկա է փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հետևություն անելու առ այն, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը: Առաջին ատյանի դատարանը կատարել է գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների պատշաճ իրավական վերլուծություն և արդյունքում ճիշտ եզրահանգման է եկել այն մասին, որ մեղադրյալը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը: Առաջին ատյանի դատարանի կատարած իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար, դրանց հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությունը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ ու բավարար խորությամբ պարզելու ապացուցման առարկայի բոլոր տարրերը, և հիմնավորված հետևության հանգելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի մեղավորության մասին, ինչը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կատարվել է:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի առաջ քաշած այն վարկածին, որ Երևան քաղաքի Հայրիկ Մուրադյան փողոցի 42/2 շենք և տուժողի բնակարան է մտել ոմն Սամվելին գտնելու և իր գումարը վերցնելու նպատակով, Վերաքննիչ դատարանն այն արժանահավատ չի համարում և արձանագում է հետևյալը․
Այսպես, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային պրակտիկա է ձևավորել առ այն, որ քրեական գործի շրջանակում անմեղ համարվելու անձի իրավունքը և նրան ներկայացված մեղադրանքի ապացուցման բեռը կրելու պետության իրավասու մարմինների համար սահմանված պահանջը բացարձակ չեն, քանի որ քրեական իրավունքի ցանկացած համակարգում գործում են փաստի կամ իրավունքի կանխավարկածներ, և պետությունները որոշակի պայմաններում կարող են անձին պատժել պարզ կամ օբյեկտիվ փաստի հիման վրա՝ անկախ դրա հիմքում հանցավոր դիտավորության կամ անզգուշության առկայությունից։ Այսպես, Ֆամ Հոանգն ընդդեմ Ֆրանսիայի գործով դատարանը դիմումատուի ուղեբեռում թմրամիջոցի առկայությունը բավարար է դիտել փաստելու համար, որ այն պատկանում է հենց դիմումատուին: Նույն գործով դատարանը գտել է, որ որևէ անթույլատրելի բան չկա, որ այն մարդը, ով իր տիրապետության տակ ունի արգելված գույք, պետք է բավարար ձևով բացատրի այդ փաստը, հակառակ դեպքում անձը կհամարվի մեղավոր: Մուրրեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով կայացված վճռով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ լռության իրավունքը չի կարող կանխել այն, որ մեղադրյալի լռության փաստը հաշվի կառնվի այն իրավիճակներում, որոնք բացատրության կարիք ունեն, և այն պայմաններում, երբ դիմումատուն հրաժարվել է իր գործողություններում հիմնավորված բացատրություն տալ, գործով ապացուցման առարկան կազմող առանձին հանգամանքների հիման վրա տրամաբանական եզրակացությունների կիրառումն ընդունելի է: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ առանձին հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով, որոնց դեմ պայքարը հռչակված է որպես համընդհանուր առաջնահերթություն, դատարանն իր ներքին համոզմամբ կարող է հավանականության բարձր աստիճանով հաստատված համարել գործի որևէ հանգամանք՝ հիմք ընդունելով գործով հաստատված այլ հանգամանքների համակցությունը, եթե հանցանք կատարելու մեջ մեղադրվող անձն առաջ չի քաշել մեղադրանքը հերքող ողջամիտ բացատրություն: Ընդ որում, այդ հանգամանքները համապատասխան իրավիճակներում պետք է օժտված լինեն հավանականության այնպիսի բարձր աստիճանով, որը կվկայի հակառակի ոչ ողջամիտ լինելու մասին:
Խնդրո առարկա իրավիճակում մեղադրյալ Ա․Մխիթարյանը, առաջ քաշելով վարկած, չի տրամադրել այնպիսի տեղեկատվություն, որով հնարավոր կլիներ պարզել ոմն Սամվելի ինքնությունը, այլ կցկտուր տեղեկություններ հայտնելով՝ փորձել է պատրանք ստեղծել, թե նման անձ գոյություն ունի։ Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են Առաջին ատյանի հետևություններն առ այն, որ անհասկանալի է այն, որ եթե մեղադրյալի նպատակը ուղղված է եղել ոմն Սամվելին գտնելուն, այլ ոչ թե բաց դռնով բնկարանից հափշտակություն կատարելուն, ապա ինչու վերջինս համոզվելով, որ բնակարանի դուռը փակ է հետամուտ չի եղել այն ներսում գտնվող անձի կողմից բացելուն, այլ մոտեցել է հաջորդ դռանը:
Վերոնշյալի համատեքստում վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից Անդրանիկ Մխիթարյանի կատարած արարքին տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը, առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղավորությունը հաստատված համարելով, թույլ չի տվել նյութական և դատավարական օրենքի խախտում:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ Բողոքաբերի հիմնավորումները կառուցված են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները միակողմանի և բացառապես պաշտպանության կողմի համար նախընտրելի սուբյեկտիվ մեկնաբանումների վրա, որոնք, նշյալ պատճառաբանությունների համատեքստում, անհիմն են և բողոքարկված դատական ակտի բեկանման իրավաչափ հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Ելնելով վերոշարադրյալից՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սույն գործով թույլ չի տրվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի նորմի այնպիսի խախտում, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար:
Անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին Բողոքաբերի պահանջին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված` ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուամենայնիվ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ մեղադրյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը իրական կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատամբ՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, հետևաբար նշանակած պատիժը մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի կողմից իրական (ռեալ) կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ հետևությունը հիշյալ սկզբունքների երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված է և ըստ այդմ՝ բացակայում են Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով բավարարելու հիմքերը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի կատարած հանցագործության բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակության, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածության համատեքստում վերլուծելով մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրանող հանգամանքների բացակայությունը, ռեցիդիվի առկայությունը, հանգել է իրավաչափ հետևության պատիժը ռեալ կրելու անհրաժեշտության մասին։
Ելնելով վերոշարադրյալից՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սույն գործով թույլ չի տրվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի նորմի այնպիսի խախտում, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ այլ դատական ակտ կայացնելու համար: Ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Անդրանիկ Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելով և նշանակված պատիժը ռեալ կրելու անհրաժեշտության մասին հետևության հանգելով, թույլ չի տվել դատական սխալ, ուստի բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքերը։ Հետևաբար, վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոք՝ մերժել։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Ա.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Ծատուրի Մխիթարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2938/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ

Մ.ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ