ԵԴ1/2952/01/24




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«09» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Նարեկ Մհերյանի,
մեղադրյալ՝ Մելիք Թամրազյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մելիք Արարատի Թամրազյանի`
ծնված՝ 12.06.1993թ. Դիլիջան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ Դիլիջան քաղաքի Գետափնյա փողոցի 72 շենքի 32 բնակարան հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի փետրվարի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60835223 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Նարեկ Մհերյանի որոշմամբ՝ թիվ 60835223 քրեական վարույթով Մելիք Արարատի Թամրազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մելիք Արարատի Թամրազյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որին շնորհվել է ԵԴ1/2952/01/24 համարը:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2952/01/24 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 07-ին, թիվ ԵԴ1/2952/01/24 քրեական գործով նախնական դատալսումների ընթացքում, Դատարանը որոշել է մեղադրյալ Մելիք Արարատի Թամրազյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթում կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ։
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/2952/01/24 քրեական գործով կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Մելիք Արարատի Թամրազյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մելիք Արարատի Թամրազյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն բանի համար, որ «նա, վեց ամիս ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում վարել է տրասնպորտային միջոց:
Այսպես.
Մելիք Արարատի Թամրազյանը ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից կայացված թիվ 2215698136 որոշմամբ վեց ամիս ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում և իր վերաբերյալ 03.02.2023 թվականին կազմված թիվ 8180248046 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությամբ պատշաճ տեղեկացված լինելով իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին, նշված ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի մարտի 09-ին՝ ժամը 02:05-ի սահմաններում «Օպել» մակնիշի 22 SL 549 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.582 մգ/լ, ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի ծառայողների կողմից և այդ մասին նույն օրը՝ ժամը 02:20-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180251039 արձանագրությունը:»։

3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Մելիք Արարատի Թամրազյանը, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց:
դատական նիստի արձանագրություն
- Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248046 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ այն կազմվել է 03.02.2023 թվականին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Արզուման Սաֆարյանի կողմից ժամը 23։00-ին։ Համաձայն հիշյալ արձանագրության՝ Մելիք Արարատի Թամրազյանը նույն օրը՝ ժամը 22։50-ին, Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցում, կասեցված վարորդական իրավունքի վկայականով վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 66 VZ 606, հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն, արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում նույնպես առկա է ստորագրություն։ Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 201.2 թիվը։
գ․թ․ 3, դատական նիստի արձանագրություն
- 09.09.2023 թվականին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Զավեն Գրիգորյանի կողմից՝ ժամը 02։20-ին Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում Մելիք Արարատի Թամրազյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180251039 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 02։05-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում կասեցված վարորդական իրավունքի վկայականով և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում վարել է Օպել մակնիշի, 22 SL 549 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է քաղաքացին հրաժարվեց բացատրություններ տալուց և արձանագրելուց։ Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում նույնպես առկա է հրաժարվեց ստորագրելուց։ Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է՝ 202.3 թիվը։
գ․թ․ 17, դատական նիստի արձանագրություն
- Վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215698136 որոշումը, համաձայն որի՝ 27.12.2022թ․–ին՝ ժամը 12։06-ին, Երևան քաղաքի Նար–Դոս /Տիգրան Մեծի հատվածում «Մերսեդես» մակնիշի, 66 VZ 606 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը կայանել է երկրորդ շարքում, որի հիման վրա համաձայն «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 129.3 հոդվածի 1-ին մասի՝ Մելիք Թամրազյանի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով։
գ․թ․ 4, դատական նիստի արձանագրություն
- Սթափության վիճակի զննության «Jupiter X/RP» 91101092 սարքի թիվ 00423 կտրոնը, որի զննությունից պարզվել է, որ 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի Պ/Ծ Գրիգորյանը (կրծքանշան 08121) 2023 թվականի մարտի 9-ին՝ ժամը 02:13:02-ին, դատարկ թեստի (0.000mg/l) պայմաններում ստուգել է 22 SL 549 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վարորդ Թամրազյանի /Վարորդական վկայական՝ RJ244334/ սթափության վիճակը և պարզել, որ վերջինիս արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.582mg/l, որի դիմաց առկա է ստորագրություն:
գ.թ. 20, դատական նիստի արձանագրություն
- Թիվ 085648 ստուգաչափման վկայականի պատճենը, որը տրամադրել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ն 2022 թվականի դեկտեմբերի 06-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2023 թվականի դեկտեմբերի 06-ը: Ստուգաչափման է ենթարկվել ՀՀ ՊԾ-ին պատկանող Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում արտադրված թիվ 91101092 ալկոտեստերը՝ ճշտության դասը, կարգը (սխալանքը)՝ 0-0,1±5, 0,1-0,15±8, 0,15>±10%, չափման տիրույթը՝ 0,000÷0,200մգ/լ։ Վկայականը հաստատված է ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի 19.02.2018թ. թիվ 133-Ն հրամանով:
գ.թ. 18, դատական նիստի արձանագրություն
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության» էլեկտրոնային ռեգիստրում Մելիք Արարատի Թամրազյանի վերաբերյալ որոնման արդյունքների քաղվածքը, համաձայն որի՝ վերջինիս վարորդական վկայականը կասեցված է վեց ամիս ժամկետով, ավարտը՝ 16.07.2023թ․։
գ.թ. 21, դատական նիստի արձանագրություն
- Թիվ 085648 ստուգաչափման վկայականի հարցման պատասխանի արդյունքները, համաձայն որի՝ պարզվել է, որ ստուգաչափման վկայականում նշված 0.000-0.200 մգ/լ չափման տիրույթը վրիպման արդյունք է, իսկ իրական չափման տիրույթը կազմում է 0.000-2.000 մգ/լ։
գ.թ. 150-151, դատական նիստի արձանագրություն
- Վերոնշյալ փաստաթղթերը զննության ենթարկելու մասին 2024 թվականի հունիսի 12-ի արձանագրությունը:
գ.թ. 79-80, դատական նիստի արձանագրություն
- 2024 թվականի հունիսի 13-ին կայացված արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված փաստաթղթերը, մասնավորապես՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248046 և 8180251039 արձանագրությունները, սթափության վիճակի զննության թիվ 00423 կտրոնը, ստուգաչափման թիվ 085648 վկայականը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանության» էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները ճանաչվել են որպես ապացույցներ:
(գ.թ. 81-83, դատական նիստի արձանագրություն)։
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մելիք Արարատի Թամրազյանը դատվածություն չունի:
 Միասնական էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգում կատարված հարցման պատասխանի համաձայն՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի տվյալների շտեմարանում Մելիք Արարատի Թամրազյանի կողմից հանցանքը կատարելուն նախորդող տասներկու ամիսների ընթացքում եկամուտ ստանալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։

4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Մելիք Արարատի Թամրազյանը, վեց ամիս ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում վարել է տրասնպորտային միջոց:
Այսպես. Մելիք Արարատի Թամրազյանը ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից կայացված թիվ 2215698136 որոշմամբ վեց ամիս ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում և իր վերաբերյալ 03.02.2023 թվականին կազմված թիվ 8180248046 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությամբ պատշաճ տեղեկացված լինելով իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին, նշված ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի մարտի 09-ին՝ ժամը 02:05-ի սահմաններում «Օպել» մակնիշի, 22 SL 549 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.582 մգ/լ, ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի ծառայողների կողմից և այդ մասին նույն օրը՝ ժամը 02:20-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180251039 արձանագրությունը:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Մելիք Թամրազյանին ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում նաև սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները. Մելիք Թամրազյանը դատվածություն չունի, մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մելիք Թամրազյանի ստացած եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Մելիք Թամրազյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Մելիք Թամրազյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Մելիք Թամրազյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ Մելիք Թամրազյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Միաժամանակ, որպես մեղադրյալ Մելիք Թամրազյանի անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանն արձանագրում է, որ նա թեև դատվածություն չունի, սակայն նախկինում դատապարտվել է նույնասեռ հանցավոր արարք կատարելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:(…):
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, մասնավորապես՝ տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Մելիք Թամրազյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար առավել խիստ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է, իսկ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը չունի եկամուտներ և չի առարկել իր նկատմամբ հանրային աշխատանքներ պատիժ նշանակվելու դեպքում այն կատարելու դեմ։ Հետևաբար՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հիմնական պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 ութսուն ժամ տևողությամբ:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Մելիք Թամրազյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք, քրեական վարույթով առկա չեն նաև վարութային ծախսեր:
Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ և 352-353-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Մելիք Արարատի Թամրազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
Մելիք Արարատի Թամրազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Մելիք Արարատի Թամրազյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները վերացնել:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ