Գործ ԵԴ1/2935/01/24



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

26.02.2026 թվական ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ԱՍՏՎԱԾԱՏՐՅԱՆԻ
Ա․ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ռ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Լ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
Հ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐ՝ Հ.ՓԻԼՈՍՅԱՆԻ
Կ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի.
Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի՝ ծնված 26.11.1986թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատապարտված, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորք 8-րդ զանգվածի 10-րդ շենքի 10-րդ հասցեի բնակարանում, բնակվել է՝ Երևան քաղաքի Ա․Սերոբի փողոցի 9-րդ շենքի 51-րդ հասցեի բնակարանում, որպես խափանման միջոց է կիրառված կալանքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 02.02.2026 թվականին Հ.Փիլոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով կայացվել մեղադրական վերդիկտ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կայացնել արդարացման վերդիկտ.
Սույն քրեական գործով կալանքի տակ է 2024 թվականի ապրիլի 05-ից․
Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի՝ ծնված 31.10.1990թ., Արմավիր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ՀՀ Արմավիրի մարզի Մայիսյան գյուղի Աշոտ Հակոբյան փողոցի 4-րդ հասցեի տանը, որպես համակցված խափանման միջոցներ են կիրառված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 2․000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 02.02.2026 թվականին Կ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ կայացվել է արդարացման վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով.

I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Հ․Նազարյանը արձանագրություն է կազմել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 05-ին կազմվել է Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի ապրիլի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Հ․Նազարյանը որոշում է կայացրել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել քննչական խումբ ստեղծելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 05-ին կազմվել է Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի ապրիլի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 06-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Մ․Հակոբյանը որոշում է կայացրել Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 06-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Մ․Հակոբյանը որոշում է կայացրել Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 08-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0786/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի ձերբակալումը ճանաչվել է իրավաչափ, իսկ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի ապրիլի 05-ից։
2024 թվականի ապրիլի 08-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0785/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է ամբողջությամն և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի ապրիլի 05-ից։
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2024 թվականի հունիսի 01-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0786/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի հունիսի 03-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0785/06/23 որոշմամբ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի օգոստոսի 02-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0786/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի օգոստոսի 02-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0785/06/23 որոշմամբ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 02-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0786/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0785/06/23 որոշմամբ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի ապրիլի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ, 394-րդ և 396-րդ հոդվածներով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 84111024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 84111024 քրեական վարույթը թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ հարուցված մեղադրանքը փոփոխելու և վերջինիս նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ հարուցված մեղադրանքը փոփոխելու և վերջինիս նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, հարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանը որոշում է կայացրել Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ, 394-րդ և 396-րդ հոդվածներով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանը որոշում է կայացրել Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ ներկայացված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժանդակել է ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 943,3 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն և փորձել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել այն:
Այսպես.
Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանը, նպատակ ունենալով օժանդակել ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն և ՀՀ-ում ապօրինի իրացնելու առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ, իր հանցավոր մտադրության մասին նախապես տեղեկացրել է իր մտերիմ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին և վերջինիս առաջարկել ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցի ապօրինի ՀՀ տեղափոխումն իրականացնելու նպատակով տրամադրել իր անձնական տվյալները` խոստանալով դրա դիմաց նրան վճարել 2000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ստանալով Կամո Բաղդասարյանի համաձայնությունը` Հենրիկ Փիլոսյանը նրանից պահանջել և ստացել է վերջինիս անձնագրային տվյալները, ինչից հետո այն և «ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենք, 73 բնակարան» հասցեի տվյալները փոխանցել է ԱՄՆ-ում բնակվող, քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված անձին` ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի ՀՀ տեղափոխումն իրականացնելու նպատակով և նախապես խոստացել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել այն:
Դրանից հետո քննությամբ ինքնությունը չպարզված ԱՄՆ-ում բնակվող անձը, Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից ստանալով Կամո Բաղդասարյանի անձնագրային, ինչպես նաև «ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենք, 73 բնակարան» հասցեի տվյալները, պատրաստել է փոստային առաքանի, դրանում տեղադրել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածում ընդգրկված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ու այն թաքցնելու նպատակով առաքանու տուփի մեջ տեղադրել է նաև հագուստ և կոշիկ: Այնուհետև, հիշյալ անձն առաքանու վրա լրացրել է Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից տրամադրված ծանրոցը ստացողի տվյալներն ու հասցեն, որպես առաքող նշել է «Աիկ Մարգարյան» անուն-ազգանունը, ինչից հետո 184334958 համարով առաքանին հանձնել է միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնող «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերությանը՝այն ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքելու նպատակով:
2024 թվականի ապրիլի 4-ին 184334958 համարով առաքանին «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով առաքվել է ՀՀ, ինչի արդյունքում ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով, ՀՀ է ապօրինի տեղափոխվել առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց, որը նշված օրը` ժամը 11:15-ից մինչև 11:40-ն ընկած ժամանակահատվածում, հայտնաբերվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից կատարված մաքսային զննման ընթացքում:
Այնուհետև, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատկիցների կողմից իրականացվող «Օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում հիշյալ թմրամիջոցը փոխարինվել է այլ նույնանման զանգվածով, որից հետո տեղադրվել է նույն առաքանու արկղի մեջ ու տեղափոխվել ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենքի բակ: Դրանից հետո Հենրիկ Փիլոսյանը տեղեկանալով, որ ծանրոցն առաքվել է ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենքի բակ, այդ մասին իրազեկել է Կամո Բաղդասարյանին և նրան հանձնարարել գնալ այնտեղ, ստանալ մաքսանենգությամբ ապօրինի ՀՀ տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը և այն ՀՀ-ում ապօրինի իրացնելու նպատակով փոխանցել իրեն:
Դրանից հետո Կամո Բաղդասարյանը, փորձել է իրացնելու նպատակով մաքսանենգությամբ ապօրինի ՀՀ տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը ապօրինի ձեռք բերել և փոխանցել Հենրիկ Փիլոսյանին, սակայն վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված` ՀՀ-ում առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու մտադրությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ մինչ այդ սկսված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը փոխարինված է եղել նույնանման այլ զանգվածով և Կամո Բաղդասարյանն այն ստանալուց հետո, 2024 թվականի ապրիլի 5-ին՝ ժամը 11:35-ին, ձերբակալվել է ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից:
Բացի այդ, Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանը, ներգրավված լինելով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության մեջ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քրեական վարույթով չպարզված հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածում ընդգրկված մանր չափերով` ընդհանուր 1,6 գրամ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և 1,35 գրամ ու 0,25 գրամ քաշով 2 փաթեթներով պահել իր փաստացի բնակության վայրի` Երևան քաղաքի Աղբյուր Սերոբ փողոցի 9 շենքի թիվ 51 բնակարանի հյուրասենյակի պահարանի մեջ` տարբեր հատվածներում, որոնք հայտնաբերվել և վերցվել են 2024թ. ապրիլի 6-ին կատարված Հենրիկ Փիլոսյանի բնակարանի խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանը որոշում է կայացրել Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ ներկայացված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժանդակել է ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 943,3 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն և փորձել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել այն:
Այսպես.
Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանը նախապես տեղեկանալով, որ իր մտերիմ Հենրիկ Փիլոսյանը նպատակադրվել է օժանդակել ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն և ՀՀ-ում ապօրինի իրացնել առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ, համաձայնել է Հենրիկ Փիլոսյանի առաջարկին և 2000 ԱՄՆ դոլար վարձավճարի դիմաց ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցի ապօրինի ՀՀ տեղափոխումն իրականացնելու նպատակով Հենրիկ Փիլոսյանին է փոխանցել իր անձնագրային տվյալները` այդ կերպ օժանդակելով ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն, ինչպես նաև խոստացել է առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցը ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ ապօրինի ՀՀ տեղափոխվելուց հետո ստանալ այն և փոխանցել Հենրիկ Փիլոսյանին:
Այնուհետև, Հենրիկ Փիլոսյանը Կամո Բաղդասարյանի անձնագրի լուսանկարը և «ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենք, 73 բնակարան» հասցեի տվյալները փոխանցել է ԱՄՆ-ում բնակվող, քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված անձին` ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի ՀՀ տեղափոխումն իրականացնելու նպատակով և նախապես խոստացել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել այն:
Դրանից հետո քննությամբ ինքնությունը չպարզված ԱՄՆ-ում բնակվող անձը, Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից ստանալով Կամո Բաղդասարյանի անձնագրային, ինչպես նաև «ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենք, 73 բնակարան» հասցեի տվյալները, պատրաստել է փոստային առաքանի, դրանում տեղադրել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածում ընդգրկված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ու այն թաքցնելու նպատակով առաքանու տուփի մեջ տեղադրել է նաև հագուստ և կոշիկ: Այնուհետև, հիշյալ անձն առաքանու վրա լրացրել է Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից տրամադրված ծանրոցը ստացողի տվյալներն ու հասցեն, որպես առաքող նշել է «Աիկ Մարգարյան» անուն-ազգանունը, ինչից հետո 184334958 համարով առաքանին հանձնել է միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնող «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերությանը՝այն ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքելու նպատակով:
2024 թվականի ապրիլի 4-ին 184334958 համարով առաքանին «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով առաքվել է ՀՀ, ինչի արդյունքում ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով, ՀՀ է ապօրինի տեղափոխվել առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց, որը նշված օրը` ժամը 11:15-ից մինչև 11:40-ն ընկած ժամանակահատվածում, հայտնաբերվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից կատարված մաքսային զննման ընթացքում:
Այնուհետև, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատկիցների կողմից իրականացվող «Օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում հիշյալ թմրամիջոցը փոխարինվել է այլ նույնանման զանգվածով, որից հետո տեղադրվել է նույն առաքանու արկղի մեջ ու տեղափոխվել ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենքի բակ: Դրանից հետո Հենրիկ Փիլոսյանը տեղեկանալով, որ ծանրոցն առաքվել է ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենքի բակ, այդ մասին իրազեկել է Կամո Բաղդասարյանին և նրան հանձնարարել գնալ այնտեղ, ստանալ մաքսանենգությամբ ապօրինի ՀՀ տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը և այն ՀՀ-ում ապօրինի իրացնելու նպատակով փոխանցել իրեն:
Դրանից հետո Կամո Բաղդասարյանը, փորձել է իրացնելու նպատակով մաքսանենգությամբ ապօրինի ՀՀ տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք բերել և փոխանցել Հենրիկ Փիլոսյանին, սակայն վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ մինչ այդ սկսված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը փոխարինված է եղել նույնանման այլ զանգվածով և Կամո Բաղդասարյանն այն ստանալուց հետո, 2024 թվականի ապրիլի 5-ին՝ ժամը 11:35-ին, ձերբակալվել է ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից։»
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 84111124 համարը շնորհելու և այդ համարով դատարան ուղարկելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 84111124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 21.10.2024թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2935/01/24 համարը:
2024 թվական հոկտեմբերի 21-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-իոն դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2935/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 04-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․02․2025 թվականը ներառյալ։
2024 թվականի նոյեմբերի 04-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը 2024 թվականի նոյեմբերի 05-ից փոփոխելու և վերջինիս նկատմամբ համակցված որպես խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը, գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 03-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․05․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի փետրվարի 03-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․05․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի փետրվարի 03-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 02-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․08․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի մայիսի 02-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․08․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի օգոստոսի 04-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․11․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի օգոստոսի 04-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․11․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի պաշտպան Հրանտ Վարդանյանի միջնորդությունը մերժելու և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը անփոփոխ թողնելու մասին։
2025 թվականի նոյեմբերի 03-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․02․2026 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի նոյեմբերի 03-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին, մինչև՝ 05․02․2026 թվականը ներառյալ։
2026 թվականի փետրվարի 02-ին Հ.Փիլոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով կայացվել մեղադրական վերդիկտ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կայացնել արդարացման վերդիկտ, իսկ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով կայացվել է արդարացման վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:

II.Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.

Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա.
ՀՀ «Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից 05.04.2024թ. ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության համար 12572405 եզրակացությունը,
համաձյան որի` փորձաքննությանը ներկայացված պոլիէթիլենային փաթեթում առկա պոլիէթիլենային փաթեթի մեջ տեղադրված կպչուն ժապավենով, սև գույնի ռետինե հատվածներով և պոլիէիթլենային թաղանթներով փաթեթավորված` 943,3 գրամ քաշով, սպիտակ գույնի, բյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է «կոկաին» տեսակի թմրամիջոց:
Հետազոտության ընթացքում հետազոտվող զանգվածից օգտագործվել է 0,03 գրամ և քննությանը փաստացի վերդարձվել է 943,27 գրամ «կոկաին» տեսակի թմրամիջոց:
(հատոր 1-ին գ.թ. 61-62, դատական նիստի արձանագրություն)
ՀՀ «Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից 30.05.2024թ. ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության համար 13642405 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված 1,35 գրամ հաստատուն քաշով, բուսական զանգվածը (օբյեկտ` 1) հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0,25 գրամ հաստատուն քաշով, բուսական զանգվածը (օբյեկտ` 2) հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Հետազոտության ընթացքում օբյեկտներ 1-ից, 2-ից օգտագործվել է 0,05-ական գրամ և քննությանը փաստացի վերադարձվել է ընդհանուր 1,5 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
(հատոր 3-րդ գ.թ. 57-62, դատական նիստի արձանագրություն)
Հենրիկ Փիլոսյանի փաստացի բնակության վայրում` Երևան քաղաքի Աղբյուր Սերոբ փողոցի 9 շենքի թիվ 51 բնակարանում կատարված խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի` հյուրասենյակի պահարանի միջից հայտնաբերվել է 1 հատ վարդագույն թղթե և 1 հատ անձեռոցիկով փաթեթներ` դեղնականաչավուն զանգվածների պարունակությամբ:
(հատոր 1-ին գ.թ. 149-153, դատական նիստի արձանագրություն)
Կամո Բաղդասարյանին պատկանող «DOOGEE» մոդելի բջջային հեռախոսը թվային խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, որի ընթացքում
դրանում հայտնաբերվել է վերջինիս և Հենրիկ Փիլոսյանի միջև տեղի ունեցած հեռախոսային զանգերի վերաբերյալ տեղեկատվություն, այդ թվում` դեպքի օրը` 05.04.2024թ. կայացած:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 197-207, դատական նիստի արձանագրություն)
Խաչիկ Վարդանյանին պատկանող «Samsung A6» մոդելի բջջային հեռախոսը թվային խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, որի ընթացքում դրանում հայտնաբերվել է վերջինիս և Հենրիկ Փիլոսյանի միջև տեղի ունեցած հեռախոսային խոսակցությունների վերաբերյալ տեղեկատվություն: Մասնավորապես. «Ոթցապ» հավելվածի միջոցով 14.12.2023թ. Խ.Վարդանյանը Հ.Փիլոսյանին ուղարկել է իր անձնագիրը, որից հետո` 13.03.2024թ., Խ.Վարդանյանը Հ.Փիլոսյանին ուղարկել է իր վարորդական վկայականը և սոցիալական քարտը:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 115-120, դատական նիստի արձանագրություն)
23.04.2024թ. կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննման են ենթարկվել «ՀՀ փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության համար 12572405 եզրակացությանը կից տրամադարված փաթեթը և մեղադրյալ Կամո Բաղդասարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «կոկաին» տեսակ թմրամիջոցի փոխարեն նմանատիպ այլ զանգվածով փոխարինված, «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքված 184334958 համարի առաքանու ստվարաթղթե տուփը:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 135-137, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի ապրիլի 7-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննման է ենթարկվել «Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Տ⁄26-2024 ակտը», «Մաքսանենգության դեպքի
վերաբերյալ ՄԿԽԴ-116 արձնագարությունը» և «ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտե Ձև N1» վերտառությամբ փաստաթուղթը:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 9-11, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. հուլիսի 29-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննման է ենթարկվել Կամո Բաղդասարյանի կողմից օգտագործված 093988683 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները, որի ընթացքում հայտնաբերվել է վերջինիս, ինչպես նաև Հենրիկ Փիլոսյանի միջև օգտագործված 077401590 հեռախոսահամարի միջև գրանցված հեռախոսային հաղորդակցությունը: Մասնավորապես. դեպքի օրը` 05.04.2024թ., Կ.Բաղդասարյանը Հ.Փիլոսյանին զանգահարել է ժամը` 10:13-ին, ունենալով 8 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություն:
Հ.Փիլոսյանն իր 077401590 բջջային հեռախոսահամարից Կ.Բաղդասարյանին զանգահարել է հիշյալ օրը.
ժամը 10:11-ին` 26 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություն,
ժամը 10:12-ին` 0 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություն,
ժամը 10:12-ին` 10 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություն,թ
ժամը 10:24-ին` 6 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություն:
(հատոր 4-րդ գ.թ. 72-79, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. սեպտեմբերի 17-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննման է ենթարկվել Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից օգտագործված 077401590 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները, որի ընթացքում հայտնաբերվել է վերջինիս և Կամո Բաղդասարյանի միջև գրանցված հեռախոսային հաղորդակցությունները` այդ թվում դեպքի օրը` 05.04.2024թ.: Բացի այդ, զննությամբ ֆիքսվել է Հ.Փիլոսյանի և Խաչիկ Վարդանյանի 096 55-45-15 և 098 56-36-18 բջջային հեռախոսահամարների միջև գրանցված ինտենսիվ կապն, այդ թվում 2023թ. դեկտեմբեր ամսվա ընթացքում:
(հատոր 5-րդ գ.թ. 34-40, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. սեպտեմբերի 18-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննման է ենթարկվել Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից օգտագործված 041166123 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները, որի ընթացքում պարզվել է, որ իրականացված ՕՀՄ շրջանկաներում դեպքի օրը` 05.04.2024թ., 041 166123 հեռախոսահամարին գրանցվել է 2 հեռախոսազանգ, ժամը 10:09-ին և 11:30-ին:
(հատոր 5-րդ գ.թ. 61, դատական նիստի արձանագրություն)
«Օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների վերաբերյալ կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի` ԱՄՆ-ից Կամո Բաղդասարյանի անվամբ մաքսանենգությամբ ՀՀ տեղափոխված «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի հայտնաբերումից հետո այն փոխարինվել է այլ նույնանման զանգվածով, որից հետո տեղադրվել նույն առաքանու արկղի մեջ ու տեղափոխվել ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենքի բակ` այն հասցեատիրոջը հանձնելու նպատակով: Այնուհետև առաքանին ստանալուց հետո թմրամիջոցի մաքսանենգություն կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Կամո Բաղդասարյանն, իսկ այնուհետև` Հենրիկ Փիլոսյանը և տեղափաոխվել ՀՀ ՔԿ ՏՀ ԵՎ ՄՔ գլխավոր վարչություն:
(հատոր 5-րդ գ.թ. 21-24, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի ապրիլի 5-ին կազմված անձին ձերբակալելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի 05.04.2024թ. ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից թմրամիջոցի մաքսանենգություն կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանը: Հիշյալ արձանագրության մեջ վերջինս հայտնել է Հենրիկ Փիլոսյանին իր անձնագրային տվյալները տրամադրելու, իր անվամբ ծանրոց ստանալու և դրա դիմաց վերջինից 2000 ԱՄՆ դոլար գումար վարձատրություն հետագայում ստանալու վերաբերյալ տեղեկություններ: Միաժամանակ Կ.Բաղդասարյանի ձերբակալման ընթացքում իրականացված անձնական խուզարկության արդյունքում նրա մոտ հայտնաբերվել է առաքանու ստվարաթղթե տուփը` թմրամիջոցին փոխարինված զանգվածով։
(հատոր 1-ին գ.թ. 25-29, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի ապրիլի 5-ին կազմված անձին ձերբակալելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 05.04.2024թ. ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից թմրամիջոցի մաքսանենգություն կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 90-92, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. ապրիլի 25-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 12572405 եզրակացության
շրջանականերում հետազոտված 943,27 գրամ «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը` փաթեթավորված և կնքված ««ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆ» ՊՈԱԿ «ՓԱԹԵԹՆԵՐԻ ԵՎ ԾՐԱՐՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ» կնիքի դրոշմով:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 139-141, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. ապրիլի 25-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցին փոխարինված զանգվածի պարունակությամբ «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքված 184334958 համարի առաքանու ստվարաթղթե տուփը:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 139-141, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. հոկտեմբերի 15-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` 13642405 եզրակացության շրջանականերում հետազոտված ու քննությանը տրամադրված 1,5 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը` փաթեթավորված և կնքված ««ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆ» ՊՈԱԿ «ՓԱԹԵԹՆԵՐԻ ԵՎ ԾՐԱՐՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ» կնիքի դրոշմով:
(հատոր 5-րդ գ.թ. 182-183, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. ապրիլի 7-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ, ապացույց ճանաչված` «Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Տ⁄26-2024 ակտով», «Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-116 արձանագրությամբ» և «ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտե Ձև N1» վերտառությամբ փաստաթուղթը:
Մասնավորապես, «Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Տ⁄26-2024 ակտով», «Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-116 արձանագրությամբ» ֆիքսվել է, որ «2024թ. ապրիլի 4-ին «Ապավեն Տերմինալ» ՍՊԸ մաքսային հսկողության գոտում մաքսային զննման է ենթարկվել «Տրանս Շիփփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից` Աիկ Մարգարյանի անունից Կամո Բաղդասարյանի անվամբ ՀՀ առաքված թիվ 184334958 համարի առաքանին, ինչի արդյունքում դրանում բացի հագուստից և կոշիկից հայտնաբերվել է 1148 գրամ համաքաշով ռետինե փաթեթվածքով թվով 1 հատ փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել պոլիէթիլենային տոպրակով փաթեթավորված, «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող սպիտակ բրեկետանման զանգված: Վերը նշված զանգվածը ստուգվել է նյութի քիմիական բաղադրությունը ստուգող «SERSTECH AB» մոդելի 142F03E90005 սերիական համարով դյուրակիր սարքի միջոցով, ինչի արդյունքում սարքի էկրանին արտացոլովել է «Cocaine hydrochloride» գրառումը: Հայտնաբերվածը վերցվել, փաթեթավորվել և կնքվել է «RA565691» համարի կնիքով, իսկ անձնական օգտագործման իրերի պարունակությամբ թիվ 184334958 համարի առաքանին չի կնքվել նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով»:
«ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտե Ձև N1» վերտառությամբ փաստաթղթի զննմամբ ամրագրվել է, որ այդ փաստաթուղթը կազված է 05.04.2024թ., դրանում նշված են փոխադրող անձի անվանումը` «Տրանս Շիփփինգ» ՍՊԸ, ստացողի ազգանունը, անունը` Կամո Բաղդասարյան 041166123, առաքման հասցե` Ռուբինյանց 1Ա, բն 73 Երևան, Հասցետիրոջ անձագրի սերիա` AR0315225, ստացա մեկ փակ արկղ` Air 184334958: Հիշյալ փաստաթղթում առկա է ձեռագիր գրառում` «Կամո Բաղդասարյան, 05.04.24, ստորագրություն, ստացա Արաքանին, ստորագրություն»:
(հատոր 1-ին գ.թ. 12-15, 16-18, 52, հատոր 2-րդ գ.թ. 12-13, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. մայիսի 24-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին պատկանող «DOOGEE» մոդելի բջջային հեռախոսը և վկա Խաչիկ Գևորգի Վարդանյանին պատկանող «Samsung A6» մոդելի բջջային հեռախոսը, որոնցում հայտնաբերվել է վարույթի համար նշանակություն ունեցող տեղեկատվություն:
(հատոր 3-րդ գ.թ. 24-25, դատական նիստի արձանագրություն)
2024թ. հոկտեմբերի 15-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Հենրիկ Փիլոսյանի և Կամո Բաղդասարյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների պարունակությամբ լազերային սկավառակը, որում պարունակվում է հեռախոսային հաղորդակցությունների վերաբերյալ տեղեկատվություն` քրեական վարույթով անցնող անձանց միջև գրանցված:
(հատոր 5-րդ գ.թ. 179, 180-181, դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա՝ Խաչիկ Գևորգի Վարդանյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հենրիկ Փիլոսյանի հետ գտնվում է մտերին ընկերական հարաբերությունների մեջ, իսկ Կամո Բաղդասարյանի հետ ուղակի ծանոթներ են։ Հայտնեց, որ ինքը աշխատում է որպես վարորդ՝ ավտովարձույթով զբաղվող ընկերությունում։ Հենրիկ Փիլոսյանը իրեն առաջարկել է գումարի դիմաց ծանրոց ստանալ, վերջինս չի նշել թե այդ ծանրոցը որտեղից պետք է գար։ Ինքը Հենրիկին փոխանցել է իր անձնագրային տվյալները՝ այդ ծանրոցը իր անունով ուղարկելու համար, ծանրոցի պարունակության մասին ինքը չի իմացել, հարցրել է Հենրիկից, սակայն վերջինս ասել է, որ ինքն էլ տեղյակ չի։ Ծանրոցը ստանալու համար Հենրիկը իրեն առաջարկել է 1․000․000 ՀՀ դրամ, դա իր մոտ կասկած չի հարուցել, քանի որ ինքը Հենրիկին շատ լավ է ճանաչել և չի կասկածել։ Վերոնշյալ ծանրոցը ստացել է Խորենացի փողոցից՝ ինչ-որ տանից։ Ծանրոցը վերցնելուց հետո մեքենա է եկել, ինքը ծանրոցը դրել է այդ մեքենայի մեջ ու վերջ, ինքը նույնիսկ վարորդի դեմքը չի տեսել։ Դրանից մի քանի օր հետո Հենրիկը իրեն առձեռն փոխանցել է խոստացված գումարը։ Հետագայում Կամո Բաղդասարյանից իմացել է, որ վերջինս ևս նման առաջարկ է ստացել Հենրիկ Փիլոսյանից։ Հարցերին ի պատասխան հայտնեց, որ ինքը Հենրիկ Փիլոսյանին չի տեսել թմրամիջոց օգտագործելուց։ Հենրիկ Փիլոսյանը և Կամո Բաղդասարյանը ծանոթացել են իր միջոցով։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից՝ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ժամանակ հրաժարվել է ցուցմունք տալուց։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամուսնացած է խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, մինչև ձերբակալվելը աշխատել է և աշխատավարձը կազմել է 210․000 ՀՀ դրամ։ Հայտնեց, որ Հենրիկ Փիլոսյանի հետ ծանոթացել է Խաչիկ Վարդանյանի միջոցով, իսկ վերջինիս հետ ծանոթացել է եռամսյա վարժական հավաքների ժամանակ։ Հավաքներից հետո Խաչիկ Վարդանյանի հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, իսկ Հենրիկի հետ ծանոթացել է դեպքից մոտ 10 օր առաջ։ Խաչիկը իրեն ասել է, որ ընկերը չի կարողանում ԱՄՆ-ից ուղարկված ծանրոցը ստանալ, ինքը հարցրել է թե ինչ է այդ ծանրոցի մեջ և Խաչիկը ասել է, որ հագուստ է, հետաքրքրվել է նաև, թե ինչու չի կարողանում ստանալ, որին պատասխանել է, որ երեք ամիսը մեկ անգամ է հնարավոր ստանալ, այդ իսկ պատճառով Խաչիկը իրեն առաջարկել է իր անունով ստանալ և տալ Հենրիկին, Խաչիկը իրեն ասել է, որ ինքն է ստացել և ամեն ինչ նորմալ է եղել և ոչ մի խնդիր չի առաջացել։ Խաչիկը իրեն նաև ասել է, որ այդ ծանրոցը ստանալու համար Հենրիկը իրեն 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է վճարել։ Ինքը մտածել է, որ այդ ծանրոցը մինչև իրեն հասնելը վերահսկողություն է անցնելու, այդ իսկ պատճռով ինքը ոչինչ չի կասկածել։ Ծանրոցը իր անունով ուղարկելու համար ինքը ուղարկել է իր անձնագրային տվյալները։ Ծանրոցը իր ներկայությամբ չի բացվել, դրա պարունակության մասին ինքը իմացել է հետագայում քննիչներից։ Խաչիկը իրեն Հենրիկի հետ ծանոթացրել էր այդ ծանրոցը ստանալու համար, Հենրիկը իրեն դրա համար խոստացել էր 2000 ԱՄՆ դոլար։ Ծանրոցը ինքը ստացել է շենքի բակից, որից անմիջապես հետո իրեն ձերբակալել են։ Խաչիկը իրեն ասել է, որ ծանրոցի մեջ թանկարժեք շորեր են լինելու և, որ ինքն էլ է ստացել նման ծանրոց և որևէ խնդիր չի եղել։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հանրային մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքները, քանի որ դատաքննության և նախաքննության ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասությունները: Դատարան՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով, որոշեց բավարարել հանրային մեղադրողի միջնորդությունը և թույլատրեց հրապարակել մեղադրյալ Կամո Բաղդասարյանի նախաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների հատվածը:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ Կամո Բաղդասարյանը 2024թ. ապրիլի 06-ին՝ ձերբակալվածի դատավարական կարգավիճակով ի թիվս այլնի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (․․․) ինքը ի սկզբանե հայտնել է, որ պատրաստ է համագործակցել իրավապահ մարմինների հետ, հայտնել է, որ ամբողջությամբ պնդում է իր կողմից ձերբակալվածի կարգավիճակում՝ 05․04․2024թ․ հետաքննության մարմնի աշխատակիցների կողմից կզմված ձերբակալման արձանագրության մեջ իր կողմից արված հայտարարությունները ժ, հայտնել է, որ ամբողջ իրականությունը դա է եղել և ինքը ասում է ճիշտը։ Այնուհետև, ավելացրել է, որ Հենրիկն իրեն ասել է, թե իբր իր համար նախատեսված ծանրոցներ ստանալու լիմիտը սպառվել է և նշել է, որ դրանք կարող է ստանալ 3 ամիսը մեկ, դա բերել է որպես պատճառաբանություն իր կողմից չստանալու մասով, իսկ իր հարցին թե հնարավոր է որ ծանրոցում ինչ որ ապօրինի բան կա, Հենրիկը պատասխանել է, որ որ, որ մի վտանգավոր բան, իսկ ինքը մտածել է, որ արտերկրից եկող և մաքսային հսկողություն անցած ծանրոցում չի կարող լիներ որևէ արգելված ապրանք և հասնել իրեն, որպիսի պայմաններում հանգիստ տվել է իր անձնագրային տվյալները, որպեսզի իր անունից կազմակերպի առաքման գործընթացը, հայնտել է նաև, որ անձնագրային տվյալները ուղարկել է Հենրիկին «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով։
(հատոր 1-ին գ․թ․ 193-198, դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ Կամո Բաղդասարյանը 2024թ. ապրիլի 07-ին՝ մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակով ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, ամբողջությամն պնդում է իր կողմից ձերբակալվածի կարգավիճակում տրված ցուցմունքը, սակայն ցանկանում է ավելացնել, որ ծանրոցի ստացման վերաբերյալ տեղեկացրել է իր տիկնոջը և հայտնել, որ իր անվամբ ծանրոց է ստացվելու, որը ինքը պետք է փոխանցի ոմն անձի, սակայն գիտի, որ ծանրոցում որևէ արգելված բան չկա, իսկ կնոջը տեղեկացրել է նրա համար, որ վերջինս անձնագիրը նկարի և ուղարկի ինչ որ մեկին, ինչպես նաև հայտնել է, որ կնոջը ասել է, որ այդ անձը ում պետք է փոխանցեր ծանրոցը, նա ունի ծանրոց ստանալու լիմիտ՝ 3 ամիսը մեկ, որը սպառվել է, այդ իսկ պատճառով խնդրել է իրեն որպեսզի ծանրոցը ՀՀ ուղարկվի իր անվամբ, սակայն հստակ չի հիշում իր կողմից գումար ստանալու մասին իր կնոջը հայտնել է, թե ոչ, ինչպես նաև հայտնել է, որ նախկինում իր կողմից արված հայտարարություններում տեղի է ունեցել մեկ շփոթմունք՝ ինքը զորահավաքների ժամանակ ծանոթացել է ոչ թե Հենրիկ Փիլոսյանի հետ այլ ովմ Խաչիկի հետ ում միջոցով էլ ծանոթացել է Հենրիկ Փիլոսյանի հետ։ Հենրիկ Փիլոսյանի հետ ծանոթացել է մոտ մեկ ամիս առաջ ոմն Խաչիկի միջոցով, այդ ընթացքում Հենրիկի հետ տևած մոտ 1 ժամանոց առանձնազրույցի ընթացքում Հենրիկ Փիլոսյանը իրեն ծանրոցի առաջարկն արել է, որի արդյունքում փոխանակվել են հեռախոսահամարներով և 2 շաբաթ հեռախոսային շփման արդյունքում համաձայնվել է Հենրիկ Փիլոսյանի առաջարկին։
(հատոր 2-րդ գ․թ․ 19-23, դատական նիստի արձանագրություն)
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պատասխանելով նախաքննական և դատարանում տված ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների վերաբերյալ հարցերին մեղադրյալը հայտնեց, որ դեպքից բավականին ժամանակ է անցել, ու հիմա չի հիշում թե նախկինում ինչու է այդպես ասել, հագուստի մասով խնդրում է հիմք ընդունել ներկայիս ցուցմունքը։
(դատական նիստի արձանագրություն)

III.Լրացուցիչ դատալսումներ.

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց մեղադրյալ Հենրիկ Փիլոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն վերջինս համարվում է դատվածություն չունեցող անձ։
Հետազոտվեց նաև Հ․Փիլոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանի տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Հենրի Փիլոսյանը ամուսնացել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 03-ին, ինչպես նաև հետազոտվեց «ՍլավՄեդ» բժշկական կենտրոնի կողմից տրված էպիկրիզների պաատճենները, համաձայն որոնց Հենրիկ Փիլոսյանը ունի առողջական խնդիրներ։
(դատական նիստի արձանագրություն)

IV.Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.

Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...): 2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:
(...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել:
(…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՝ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր չէ հետևություն անել Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մաով և Կամո Սերգոյի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածության և օրինականության վերաբերյալ:
Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Կամո Սերգոյի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված կոնկրետ հանցանքի, մասնավորապես՝ այդ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշների ապացուցվածության վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը:
Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել, որպեսզի Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Կամո Սերգոյի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք Դատարանը հաստատված համարի այն խորությամբ և աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ, ավելին՝ հանրային մեղադրողը, կրելով մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը, դատական քննության ժամանակ չի հերքել Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի և Կամո Սերգոյի Բաղդասարյանի կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկները, իսկ Դատարանին ներկայացված ապացույցներով այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը խիստ կասկած է հարուցում: Այսինքն՝ առկա է չփարատված կասկած Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Կամո Սերգոյի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու վերաբերյալ, որը պետք է մեկնաբանվի հօգուտ նրանց:
Դատարանի վերոգրյալ հետևությունները պայմանավորված են ներքոհիշյալ պատճառաբանություններով.
Համաձայն մեղադրական եզրակացության` մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված ուղղակի ապացույցներն են՝ ՀՀ «Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից 30.05.2024թ. ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության համար 13642405 եզրակացությունը, 2024թ. հոկտեմբերի 15-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` 13642405 եզրակացության շրջանականերում հետազոտված ու քննությանը տրամադրված 1,5 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, Հենրիկ Փիլոսյանի փաստացի բնակության վայրում` Երևան քաղաքի Աղբյուր Սերոբ փողոցի 9 շենքի թիվ 51 բնակարանում կատարված խուզարկության արձանագրությունը։
Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ ապացույցները չեն կարող դրվել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում, քանի որ դրանցով չի հաստատվում մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը։ Մասնավորապես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-135/07 նախադեպային որոշմամբ՝ անդրադառնալով իրացման նպատակին, նշել է, որ իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները՝ թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ միայն այն հանգամանքը, որ Հենրիկ Փիլոսյանի փաստացի բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Աղբյուր Սերոբ փողոցի 9 շենքի թիվ 51 բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հյուրասենյակի պահարանի միջից հայտնաբերվել է 1 հատ վարդագույն թղթե և 1 հատ անձեռոցիկով փաթեթներ` դեղնականաչավուն զանգվածների պարունակությամբ, և համաձայն ՀՀ «Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից 30.05.2024թ. ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության համար 13642405 եզրակացութան՝ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 1,35 գրամ հաստատուն քաշով և 0,25 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածները հանդիսանում են «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց չի կարող վկայել մեղադրյալի կողմից դրանց իրացման նպատակի մասին։ Այլ խոսքով մեղադրյալ Հենրիկ Փիլոսյանի արարքում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման դիտավորության փաստը չի հաստատվում է քրեական գործով ձեռք բերված և միմյանց հետ փոխկապակցված վերաբերելի ապացույցներով։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի կողմից՝ ապօրինի, իրացնելու նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանգամանքը, չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի կողմից ապօրինի, իրացնելու նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելու վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Կամո Սերգոյի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությանը, Դատարանը արձանագրում է հետևյալը․
Համաձայն մեղադրական եզրակացության` մեղադրյալ Կամո Սերգոյի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված ուղղակի ապացույցներն են՝ ՀՀ «Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից 05.04.2024թ. ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության համար 12572405 եզրակացությունը, 2024թ. ապրիլի 25-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 12572405 եզրակացության
շրջանականերում հետազոտված 943,27 գրամ «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը, 2024թ. ապրիլի 25-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցին փոխարինված զանգվածի պարունակությամբ «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքված 184334958 համարի առաքանու ստվարաթղթե տուփը, 2024թ. ապրիլի 7-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ, ապացույց ճանաչված` «Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Տ⁄26-2024 ակտով», «Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-116 արձանագրությամբ» և «ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտե Ձև N1» վերտառությամբ փաստաթղթը, 2024թ. մայիսի 24-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին պատկանող «DOOGEE» մոդելի բջջային հեռախոսը և վկա Խաչիկ Գևորգի Վարդանյանին պատկանող «Samsung A6» մոդելի բջջային հեռախոսը, 2024թ. հոկտեմբերի 15-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Հենրիկ Փիլոսյանի և Կամո Բաղդասարյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների պարունակությամբ լազերային սկավառակը, Կամո Բաղդասարյանին պատկանող «DOOGEE» մոդելի բջջային հեռախոսը թվային խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությաունը, Խաչիկ Վարդանյանին պատկանող «Samsung A6» մոդելի բջջային հեռախոսը թվային խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, 23.04.2024թ. կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, 2024 թվականի ապրիլի 7-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, 2024թ. հուլիսի 29-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, 2024թ. սեպտեմբերի 17-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությաունը, 2024թ. սեպտեմբերի 18-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, «Օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների վերաբերյալ կազմված արձանագրությունը, 2024 թվականի ապրիլի 5-ին կազմված անձին ձերբակալելու մասին արձանագրությունները, վկա Խաչիկ Վարդանյանի ցուցմունքը։
Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ ապացույցները չեն կարող դրվել մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում, քանի որ դրանցով չեն հաստատվում մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքները։ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ Հենրիկ Փիլոսյանը նպատակադրվել է օժանդակել ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն և ՀՀ-ում ապօրինի իրացնել առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ, սակայն քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրանքի կողմը չներկայացրեց որևէ ողջամիտ և վերաբերելի ապացույց, որի գնահատման արդյունքում հնարավոր կլիներ հանգել հիմնավոր հետևության այն մասին, որ մեղադրյալ՝ Կամո Բաղդասարյանը տեղյակ է եղել իրեն ուղարկված ծանրոցի և դրա պարունակության մասին որևէ եղանակով օժանդակել է վերջինիս ՀՀ մաքսանենգ եղանակով ապօրինի թմրամիջոց ներմուծելուն և հիշյալ թմրամիջոցը ՀՀ-ում ապօրինի իրացնելու գործում։
Բացի այդ, Դատարանը արժանահավատ է համարում մեղադրյալ Կամո Բաղդասարյանի և՛ նախաքննության, և՛ դատաքննության ժամանակ տրված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ իր ընկեր Խաչիկը իրեն ասել է, որ ընկերը չի կարողանում ԱՄՆ-ից ուղարկված ծանրոցը ստանալ, ինքը հարցրել է թե ինչ է այդ ծանրոցի մեջ և Խաչիկը ասել է, որ հագուստ է, հետաքրքրվել է նաև, թե ինչու չի կարողանում ստանալ, որին պատասխանել է, որ երեք ամիսը մեկ անգամ է հնարավոր ստանալ, այդ իսկ պատճառով Խաչիկը իրեն առաջարկել է իր անունով ստանալ և տալ Հենրիկին, Խաչիկը իրեն ասել է, որ ինքն է ստացել և ամեն ինչ նորմալ է եղել և ոչ մի խնդիր չի առաջացել։ Խաչիկը իրեն նաև ասել է, որ այդ ծանրոցը ստանալու համար Հենրիկը իրեն 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է վճարել։ Ինքը մտածել է, որ այդ ծանրոցը մինչև իրեն հասնելը վերահսկողություն է անցնելու, այդ իսկ պատճռով ինքը ոչինչ չի կասկածել։ Մեղադրյալի վերոնշյալ ցուցմունքը հաստատվում է նաև վկա Խաչիկ Վարդանյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով այն մասին, որ Հենրիկ Փիլոսյանը իրեն առաջարկել է գումարի դիմաց ծանրոց ստանալ, վերջինս չի նշել թե այդ ծանրոցը որտեղից պետք է գար։ Ծանրոցը ստանալու համար Հենրիկը իրեն առաջարկել է 1․000․000 ՀՀ դրամ, դա իր մոտ կասկած չի հարուցել, քանի որ ինքը Հենրիկին շատ լավ է ճանաչել և չի կասկածել։ Հետագայում Կամո Բաղդասարյանից իմացել է, որ վերջինս ևս նման առաջարկ է ստացել Հենրիկ Փիլոսյանից։ Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ ցուցմունքները չեն հակասում միմյանց և ունեն ներքին տրամաբանություն։ Այլ խոսքով Դատարանն արձանագրում է, որ միայն մեղադրյալի անվամբ ՀՀ առաքված առաքանում մեջ թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստը՝ այլ վերաբերելի ապացույցների բացակայության պայմաններում, չի կարող ինքնին բավարար լինել մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը հաղթահարելու և առաջադրված մեղադրանքներում վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ օբյեկտիվ եզրանագման գալու համար։ Մեղադրյալի ցուցմունքների արժանահավատության հարցը գնահատելիս էական հանգամանք է նաև այն փաստը, որ վերջինս ցուցմունքին նույնաբովնադակ հայտարարություն է արել նաև ձերբակալման ընթացքում, ընդ որում, ձերբակալման գործողությանը չի մասնակցել պաշտպան, վերջինս ցուցմունքին նույնաբովնադակ հայտարարություն է արել պաշտպանի բացակայությամբ, հետևաբար որևէ ողջամիտ այլ ապացույցով կասկածի տակ չի կարող առնվել վերջինիս ցուցմունքի արժանահատավությունը։
Հարկ է նշել, որ մեղադրանքի կողմի ներկայացրած ապացույցներում, առկա չէ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի կողմից ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու հանգամանքը հավաստող որևէ օբյեկտիվ տվյալ:
Մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանը թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հերքել է ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու հանգամանքը։ Այլ խոսքով մեղադրանքի կողմից ներկայացված վերը նված ապացույցներով չի հաստատվում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Կամո Բաղդասարյանը հաստատպես տեղյակ է եղել, որ ԱՄՆ-ից իր անունով ՀՀ առաքվող առաքանու մեջ եղել է <<Կոկաին>> տեսակի թմրամիջոց, ավելին՝ ներկայացված և վերը նված ապացույցներով հերքում է՝ մեղադրյալ Կամո Բաղդասարյանի կողմից թմրամիջոցների մաքնանենգությանը օժանդակելու և թմրամիջոցների ապօրինի իրացմանը ներգրավված լինելու, հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի կողմից՝ ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու հանգամանքը, չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի կողմից ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե՝
անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (...)»:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով իսկ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին և Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի և Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով իսկ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և այդ մեղադրանքում նրանք պետք է արդարացվեն` մեղսագրվող արարքը նրանց կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությանը, Դատարանը արձանագրում է հետևյալը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել, որ այդպիսիք են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետից՝ «4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը հաստատված է համարում, որ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանը, նպատակ ունենալով օժանդակել ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն և ՀՀ-ում ապօրինի իրացնելու առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ, իր հանցավոր մտադրության մասին նախապես տեղեկացրել է իր մտերիմ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին և վերջինիս առաջարկել ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցի ապօրինի ՀՀ տեղափոխումն իրականացնելու նպատակով տրամադրել իր անձնական տվյալները` խոստանալով դրա դիմաց նրան վճարել 2000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ստանալով Կամո Բաղդասարյանի համաձայնությունը` Հենրիկ Փիլոսյանը նրանից պահանջել և ստացել է վերջինիս անձնագրային տվյալները, ինչից հետո այն և «ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենք, 73 բնակարան» հասցեի տվյալները փոխանցել է ԱՄՆ-ում բնակվող, քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված անձին` ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 դրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի ՀՀ տեղափոխումն իրականացնելու նպատակով և նախապես խոստացել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել այն:
Դրանից հետո քննությամբ ինքնությունը չպարզված ԱՄՆ-ում բնակվող անձը, Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից ստանալով Կամո Բաղդասարյանի անձնագրային, ինչպես նաև «ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենք, 73 բնակարան» հասցեի տվյալները, պատրաստել է փոստային առաքանի, դրանում տեղադրել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածում ընդգրկված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ու այն թաքցնելու նպատակով առաքանու տուփի մեջ տեղադրել է նաև հագուստ և կոշիկ: Այնուհետև, հիշյալ անձն առաքանու վրա լրացրել է Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից տրամադրված ծանրոցը ստացողի տվյալներն ու հասցեն, որպես առաքող նշել է «Աիկ Մարգարյան» անուն-ազգանունը, ինչից հետո 184334958 համարով առաքանին հանձնել է միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնող «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերությանը՝այն ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքելու նպատակով:
2024 թվականի ապրիլի 4-ին 184334958 համարով առաքանին «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով առաքվել է ՀՀ, ինչի արդյունքում ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով, ՀՀ է ապօրինի տեղափոխվել առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց, որը նշված օրը` ժամը 11:15-ից մինչև 11:40-ն ընկած ժամանակահատվածում, հայտնաբերվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից կատարված մաքսային զննման ընթացքում:
Այնուհետև, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատկիցների կողմից իրականացվող «Օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում հիշյալ թմրամիջոցը փոխարինվել է այլ նույնանման զանգվածով, որից հետո տեղադրվել է նույն առաքանու արկղի մեջ ու տեղափոխվել ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենքի բակ: Դրանից հետո Հենրիկ Փիլոսյանը տեղեկանալով, որ ծանրոցն առաքվել է ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 1 Ա շենքի բակ, այդ մասին իրազեկել է Կամո Բաղդասարյանին և նրան հանձնարարել գնալ այնտեղ, ստանալ մաքսանենգությամբ ապօրինի ՀՀ տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը և այն ՀՀ-ում ապօրինի իրացնելու նպատակով փոխանցել իրեն:
Դրանից հետո Կամո Բաղդասարյանը, փորձել է իրացնելու նպատակով մաքսանենգությամբ ապօրինի ՀՀ տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով` 943,3 գրամ, «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը փոխանցել Հենրիկ Փիլոսյանին, սակայն մտադրությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ մինչ այդ սկսված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը փոխարինված է եղել նույնանման այլ զանգվածով և Կամո Բաղդասարյանն այն ստանալուց հետո, 2024 թվականի ապրիլի 5-ին՝ ժամը 11:35-ին, ձերբակալվել է ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից:
Վերը նշվածի պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի կողմից կատարված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-135/07 նախադեպային որոշմամբ՝ անդրադառնալով իրացման նպատակին, նշել է. (...) իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: (...)
Մեղադրյալներ՝ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի արարքներում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման փաստը հաստատվում է քրեական գործով ձեռք բերված և միմյանց հետ փոխկապակցված մի շարք վերաբերելի ապացույցներով, մասնավորապես՝ ՀՀ «Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից 05.04.2024թ. ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության համար 12572405 եզրակացությամբ, 2024թ. ապրիլի 25-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 12572405 եզրակացության շրջանականերում հետազոտված 943,27 գրամ «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցով, 2024թ. ապրիլի 25-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցին փոխարինված զանգվածի պարունակությամբ «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքված 184334958 համարի առաքանու ստվարաթղթե տուփով, 2024թ. ապրիլի 7-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` «Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Տ⁄26-2024 ակտով», «Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-116 արձանագրությամբ» և «ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտե Ձև N1» վերտառությամբ փաստաթղթով, 2024թ. մայիսի 24-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանին պատկանող «DOOGEE» մոդելի բջջային հեռախոսով և վկա Խաչիկ Գևորգի Վարդանյանին պատկանող «Samsung A6» մոդելի բջջային հեռախոսով, 2024թ. հոկտեմբերի 15-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Հենրիկ Փիլոսյանի և Կամո Բաղդասարյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների պարունակությամբ լազերային սկավառակով, Կամո Բաղդասարյանին պատկանող «DOOGEE» մոդելի բջջային հեռախոսը թվային խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, Խաչիկ Վարդանյանին պատկանող «Samsung A6» մոդելի բջջային հեռախոսը թվային խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, 23.04.2024թ. կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 7-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024թ. հուլիսի 29-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024թ. սեպտեմբերի 17-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024թ. սեպտեմբերի 18-ին կազմված զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, «Օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների վերաբերյալ կազմված արձանագրությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 5-ին կազմված անձին ձերբակալելու մասին արձանագրություններով, վկա Խաչիկ Վարդանյանի ցուցմունքով։
Սույն պարագայում մեղադրյալ Հենրիկ Փիլոսյանի կողմից «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները խախտելը, ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 943,3 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն օժանդակելու և փորձելու իրացնելու նպատակով ապօրինի այն ձեռք բերելու փաստը չի կարող որևէ ողջամիտ այլ ապացույցով վիճարկվել:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի արարքին քրեաիրավական գնահատականն արդարացիորեն տրվել է քրեական գործով ձեռք բերված բավարար արժանահավատ և թույլատրելի ապացույցների ընդհանուր համակցության արդյունքում, իսկ պաշտպանության կողմի հակառակ պնդումները որևէ կերպ չի հաստատվում քրեական գործի նյութերով, ավելին՝ նման հանգամանքը ողջամտորեն ապացուցելու պարտականությունը կրում է հենց մեղադրյալը:
Վերոգրյալով պայմանավորված՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերը մեջ բերված թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցները համադրելով դատաքննության ընթացքում Կամո Բաղդասարյանի և վկա Խաչիկ Վարդանյանի կողմից տրված ցուցմունքների հետ, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք են բերվել բավարար ապացույցների համակցություն, որոնց պայմաններում հաստատապես հնարավոր է հանգել այն համոզման, որ մեղադրյալ Հենրիկ Փիլոսյանի արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական:
Այսպիսով՝ ապացուցված է մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) և այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից և ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦
Պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն՝ «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ (…) պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, (…)» (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 01.06.2007թ., թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը):
Դատարանը մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած գործողությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աuտիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հենրիկ Փիլոսյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն ։
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հենրիկ Փիլոսյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Հենրիկ Փիլոսյանի անձը բնութագրող հատկանիշ հաշվի է առնում վերջինիս դատվածություն չունենալու և առողջական խնդիրներ ունենալու հանգամանքները։
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, որի համաձայն՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Այսպիսով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ « (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է (...):»
Հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում կոնկրետ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս դատարանը թեև օժտված է իր ներքին համոզմունքին և իրավագիտակցությանը համապատասխան որոշակի հայեցողություն դրսևորելու ազատությամբ, սակայն այն չի կարող բացարձակ և կամայական բնույթ կրել։
Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողությունը սահմանափակվում է օրենքով կանխորոշված որոշակի շրջանակներով` հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթով և աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, որոնք Դատարանն անպայման պետք է հաշվի առնի պատժի արդարացիության ապահովման համար (...)» (տե՛ս Էդվարդ Ադամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0048/01/14 որոշման 17-րդ կետը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
(...)։»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Հանցակիցներ են համարվում կատարողը, դրդիչը, կազմակերպիչը և օժանդակողը:
(...)
Օժանդակող է համարվում այն անձը, որը հանցագործությանը նպաստել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկություններ կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, որը նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, որը նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները։
(...)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
(...)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(...)
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգությունը՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով դրանք ապօրինի տեղափոխելը, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով`
(...)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(...)
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով:»
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների լույսի ներքո Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիաները հնարավորություն է տալիս Դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցավորի անձից, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներից, ինչպես նաև գործի այլ տվյալներից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժաչափերից որևէ մեկը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների, ինչպես նաև վերևում նշված փաստական հանգամանքների գնահատման արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով 6 (վեց) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով 6 (վեց) տարի ժամկետով, ինչը տվյալ դեպքում, համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին, բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածով սահմանված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից և բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման տեսանկյունից:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով մեղադրյալ՝ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի պատժի սկիզբը պետք է հաշվարկել 2024 թվականի ապրիլի 05-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ Դատարանի կողմից որոշած պատժաչափը համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ և 78-րդ հոդվածներով ամրագրված քրեական պատժի և պետական հարկադրանքի «Համաչափության» սկզբունքին:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ միջնորդություններ չեն ներկայացվել, արգելադրված և բռնագրավման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն։
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թիվ 12572405 եզրակացության շրջանականերում հետազոտված 943,27 գրամ «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը, թիվ 13642405 եզրակացության շրջանականերում հետազոտված ու քննությանը տրամադրված 1,5 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցին փոխարինված զանգվածի պարունակությամբ «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքված 184334958 համարի առաքանու ստվարաթղթե տուփը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչությանը թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար։
Քննության առնելով քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ «Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Տ⁄26-2024 ակտով», «Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-116 արձանագրությամբ» և «ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտե Ձև N1» վերտառությամբ փաստաթղթի, Հենրիկ Փիլոսյանի և Կամո Բաղդասարյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների պարունակությամբ լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննության առնելով մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ 2․000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գրավը պետք է վերադարձնել գրավատու՝ Կիմ Սերգոյի Բաղդասարյանին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Վարութային ծախսեր են՝
1) տուժողի, փորձագետի, հոգեբանի, վկայի ներկայանալու ճանապարհածախսի, գիշերակացի և օրապահիկի ծախսերի հատուցման գումարները.
2) փորձագետի և թարգմանչի վարձատրության գումարները.
3) պետական միջոցների հաշվին ներգրավված փաստաբանին վճարվելիք գումարները.
4) իրեղեն ապացույցների պահպանման, առաքման և հետազոտման համար ծախսված գումարները.
5) փախուստի մեջ գտնվող մեղադրյալի հայտնաբերման համար իրավասու մարմնի կողմից ծախսված գումարները.
6) փորձաքննություն և փորձարարություն կատարելիս փչացած կամ ոչնչացած իրերի արժեքի և վարույթի ընթացքում կատարված նման այլ ծախսերի հատուցման համար ծախսված գումարները.
7) վարույթի պատշաճ իրականացման համար անհրաժեշտ միջոցառումների համար ծախսված գումարները:
2. Հանրային մեղադրանքով վարութային ծախսերը վճարվում են պետական միջոցների հաշվին, եթե սույն օրենսգրքով այլ կարգ սահմանված չէ: Մասնավոր մեղադրանքով վարութային ծախսերի բաշխման կարգը որոշում է դատարանը:
3. Եթե դատապարտված մեղադրյալը վճարունակ է, ապա սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերում թվարկված վարութային ծախսերի հատուցման պարտականությունը դատարանը դնում է նրա վրա:»
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և քննության առնելով ընդհանուր՝ 378.000 (երեք հարյուր յոթանասունութ հազար) ՀՀ դրամի չափով վարույթային ծախսերի (սույն քրեական գործող թիվ 13642405 և թիվ 13652402 փորձաքննությունների արժեքները) բռնագանձման հարցը, Դատարանը, նկատի ունենալով, մեղադրյալ՝ Հենրիկ Փիլոսյանի աշխատանք չունենալու, առողջական խնդիրներ ունենալու և տևական ժամանակ կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքները, հիմնավոր է համարում վերջիններիս անվճարունակ լինելը և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իրավակարգավորումները գտնում է, որ վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան արդարացնել` մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցագործությունների համակցությամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով։
Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի պատժի սկիզբը հաշվարկել 2024 թվականի ապրիլի 05-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Հենրիկ Սիմոնի Փիլոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ և նրան արդարացնել` մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կամո Սերգեյի Բաղդասարյանի՝ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ 2․000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գրավը՝ վերադարձնել գրավատու՝ Կիմ Սերգոյի Բաղդասարյանին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թիվ 12572405 եզրակացության շրջանականերում հետազոտված 943,27 գրամ «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը, թիվ 13642405 եզրակացության շրջանականերում հետազոտված ու քննությանը տրամադրված 1,5 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցին փոխարինված զանգվածի պարունակությամբ «Տրանս Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ առաքված 184334958 համարի առաքանու ստվարաթղթե տուփը, հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչությանը թիվ 83-0192-24 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար։
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ