Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2941/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Մհեր Պստեյան Գևորգի
Մհեր Պստեյան
Մհեր Պստեյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344 Մաս 1
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-11-29 | 14:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-11-07 | 16:00 | 1 | Չի կայացել |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«29» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող ԷԴ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Մ․ՊՍՏԵՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գևորգի Պստեյանի (ծնված՝ 1992 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Շիրակի մարզում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ Շիրակի մարզ, Արթիկ, Ս․Դավթի փողոց, 1-ին նրբանցք, 1-ին տուն, բնակվում է Երևան քաղաքի Ուլնեցու 17/1 տանը)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60585224 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 60585224 քրեական վարույթով Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանը որոշում է կայացրել թիվ 60585224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Մ․Պստեյանի վերաբերյալ թիվ 60585224 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2941/01/24 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես․ Մհեր Գևորգի Պստեյանը, տեղյակ լինելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից 2024 թվականի հուլիսի 20-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400486031 որոշման մասին, այն է՝ 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.2024 թվականից մինչև 20.01.2025 թվականը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի կասեցման մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած, 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ ժամը 15:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում վարել է «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412676 արձանագրությունը։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818/0412676 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 15:15-ին, ունենալով կասեցված տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում վարել է «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
Թիվ 8400486031 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայականը 20.07.2024 թվականին կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Արձանագրության մեջ ստացա բաժնում առկա է վարորդի ստորագրությունը:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.24-20.01.2025թթ․:
Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 911000937, զննման համարը՝ 01686, զննման ամսաթիվը՝ 20.07.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 04:47:05-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.225 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Մհեր, ազգանունը՝ Պստեյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 PC 345, տեսուչի ազգանունը՝ Պետրոսյան, կրծքանշանի համարը՝ 01584, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Սթափության 91101216 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 29.01.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 29.01.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, չափման տիրույթը՝ 0,000-2,000 մգ/լ, ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը)՝ 0-0,1+-5%, 0,1-0,15+-8%, > 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412676, 8400486031 արձանագրություները, Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 91100937 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 ստուգաչափման վկայականի, սթափության վիճակի զննության թիվ 01686 զննման կտրոնի պատճենները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները։
- Մեղադրյալ Մհեր Պստեյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը, համաձայն որի՝ Մ․Պստեյանի եկամուտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Մհեր Պստեյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Մհեր Գևորգի Պստեյանի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից 2024 թվականի հուլիսի 20-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400486031 որոշման համաձայն՝ 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.2024 թվականից մինչև 20.01.2025 թվականը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի կասեցված լինելը և այդ մասին պատշաճ տեղեկացված լինելը,
- Մհեր Գևորգի Պստեյանի կողմից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ ժամը 15:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը,
- ներկայացված մեղադրանքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Պստեյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը որպես մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Մհեր Պստեյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Մհեր Պստեյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…)»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նախատեսված են տուգանքը, հանրային աշխատանքները և կարճաժամկետ ազատազրկումը։
Նկատի ունենալով մեղադրյալի պնդումները տուգանք պատժատեսակի կրման անհնարինության վերաբերյալ՝ Դատարանը մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի նկատմամբ հնարավոր չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը, քանի որ հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում արված հայտարարությունները ֆինանսական վատ դրության պատճառով տուգանքը վճարելու անհնարինության վերաբերյալ, իրատեսական չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը և մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի կողմից դրա կրման հնարավորությունը: Այսինքն, Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում այն ընդհանրապես կկատարվի և կծառայի պատժի նպատակների ապահովմանը: Ավելին, լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատապարտված մեղադրյալ Մ․Պստեյանը տվել է իր համաձայնությունը հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի կիրառմամբ պատիժը կրելու վերաբերյալ: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ պատժի համակարգը կառուցված է այն տրամաբանությամբ, որ յուրաքանչյուր հաջորդող պատժատեսակ առավել խիստ է, քան նախորդողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ տուգանք պատժատեսակին հաջորդում է հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Պստեյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ հանրային աշխատանքների ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
(…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վաթսուն ժամ հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մ․Պստեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60585224 քրեական վարույթով Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412676, 8400486031 արձանագրություները, Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 91100937 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 ստուգաչափման վկայականի, սթափության վիճակի զննության թիվ 01686 զննման կտրոնի պատճենները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մհեր Գևորգի Պստեյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«29» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող ԷԴ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Մ․ՊՍՏԵՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գևորգի Պստեյանի (ծնված՝ 1992 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Շիրակի մարզում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ Շիրակի մարզ, Արթիկ, Ս․Դավթի փողոց, 1-ին նրբանցք, 1-ին տուն, բնակվում է Երևան քաղաքի Ուլնեցու 17/1 տանը)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60585224 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 60585224 քրեական վարույթով Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանը որոշում է կայացրել թիվ 60585224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Մ․Պստեյանի վերաբերյալ թիվ 60585224 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2941/01/24 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես․ Մհեր Գևորգի Պստեյանը, տեղյակ լինելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից 2024 թվականի հուլիսի 20-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400486031 որոշման մասին, այն է՝ 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.2024 թվականից մինչև 20.01.2025 թվականը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի կասեցման մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած, 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ ժամը 15:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում վարել է «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412676 արձանագրությունը։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818/0412676 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 15:15-ին, ունենալով կասեցված տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում վարել է «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
Թիվ 8400486031 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայականը 20.07.2024 թվականին կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Արձանագրության մեջ ստացա բաժնում առկա է վարորդի ստորագրությունը:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.24-20.01.2025թթ․:
Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 911000937, զննման համարը՝ 01686, զննման ամսաթիվը՝ 20.07.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 04:47:05-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.225 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Մհեր, ազգանունը՝ Պստեյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 PC 345, տեսուչի ազգանունը՝ Պետրոսյան, կրծքանշանի համարը՝ 01584, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Սթափության 91101216 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 29.01.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 29.01.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, չափման տիրույթը՝ 0,000-2,000 մգ/լ, ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը)՝ 0-0,1+-5%, 0,1-0,15+-8%, > 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412676, 8400486031 արձանագրություները, Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 91100937 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 ստուգաչափման վկայականի, սթափության վիճակի զննության թիվ 01686 զննման կտրոնի պատճենները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները։
- Մեղադրյալ Մհեր Պստեյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը, համաձայն որի՝ Մ․Պստեյանի եկամուտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Մհեր Պստեյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Մհեր Գևորգի Պստեյանի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից 2024 թվականի հուլիսի 20-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400486031 որոշման համաձայն՝ 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.2024 թվականից մինչև 20.01.2025 թվականը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի կասեցված լինելը և այդ մասին պատշաճ տեղեկացված լինելը,
- Մհեր Գևորգի Պստեյանի կողմից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ ժամը 15:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը,
- ներկայացված մեղադրանքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Պստեյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը որպես մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Մհեր Պստեյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Մհեր Պստեյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…)»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նախատեսված են տուգանքը, հանրային աշխատանքները և կարճաժամկետ ազատազրկումը։
Նկատի ունենալով մեղադրյալի պնդումները տուգանք պատժատեսակի կրման անհնարինության վերաբերյալ՝ Դատարանը մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի նկատմամբ հնարավոր չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը, քանի որ հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում արված հայտարարությունները ֆինանսական վատ դրության պատճառով տուգանքը վճարելու անհնարինության վերաբերյալ, իրատեսական չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը և մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի կողմից դրա կրման հնարավորությունը: Այսինքն, Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում այն ընդհանրապես կկատարվի և կծառայի պատժի նպատակների ապահովմանը: Ավելին, լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատապարտված մեղադրյալ Մ․Պստեյանը տվել է իր համաձայնությունը հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի կիրառմամբ պատիժը կրելու վերաբերյալ: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ պատժի համակարգը կառուցված է այն տրամաբանությամբ, որ յուրաքանչյուր հաջորդող պատժատեսակ առավել խիստ է, քան նախորդողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ տուգանք պատժատեսակին հաջորդում է հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Պստեյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ հանրային աշխատանքների ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
(…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վաթսուն ժամ հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մ․Պստեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60585224 քրեական վարույթով Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412676, 8400486031 արձանագրություները, Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 91100937 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 ստուգաչափման վկայականի, սթափության վիճակի զննության թիվ 01686 զննման կտրոնի պատճենները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մհեր Գևորգի Պստեյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2941/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-10-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60585224 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մհեր Պստեյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես, Մհեր Գևորգի Պստեյանը, տեղյակ լինելով վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառաության կողմից 2024 թվականի հուլիսի 20-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400486031 որոշման մասին, այն է' 6 ամիս ժամկետով' 20.07.2024 թվականից մինչև 20.01.2025 թվականը տրանսպորտային միջոցնե վարելու իրավունքի կասեցման մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած, 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին' ժամը 15:15-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում վարել է «Ռենո» մակնիշի 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառաության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412676 արձանագրությունը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Պստեյան |
| Հայրանուն | Գևորգի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | 1 /մեկ/ ծրար կցված գործի կազմին |
Մակագրել
| Երբ | 21-10-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Արզումանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 22-10-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 24-10-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «24» հոկտեմբերի 2024թ․ ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ․Արզումանյանս, ստանալով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գևորգի Պստեյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գևորգի Պստեյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործի վարույթը և 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ ժամը 16:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Նազարբեկյան 40) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ.Արզումանյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Պստեյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 07-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել հանրային մեղադրողի՝ ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պատճառաբանությամբ: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 14:35 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Պստեյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 29-11-2024 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Պստեյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 29-11-2024 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հիմնական պատիժ | Հանրային աշխատանքներ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «29» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող ԷԴ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ մեղադրյալ Մ․ՊՍՏԵՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գևորգի Պստեյանի (ծնված՝ 1992 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Շիրակի մարզում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ Շիրակի մարզ, Արթիկ, Ս․Դավթի փողոց, 1-ին նրբանցք, 1-ին տուն, բնակվում է Երևան քաղաքի Ուլնեցու 17/1 տանը)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60585224 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 60585224 քրեական վարույթով Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանը որոշում է կայացրել թիվ 60585224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Մ․Պստեյանի վերաբերյալ թիվ 60585224 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2941/01/24 համարը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2941/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես․ Մհեր Գևորգի Պստեյանը, տեղյակ լինելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից 2024 թվականի հուլիսի 20-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400486031 որոշման մասին, այն է՝ 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.2024 թվականից մինչև 20.01.2025 թվականը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի կասեցման մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած, 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ ժամը 15:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում վարել է «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412676 արձանագրությունը։ Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. - Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818/0412676 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 15:15-ին, ունենալով կասեցված տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում վարել է «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։ Թիվ 8400486031 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայականը 20.07.2024 թվականին կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Արձանագրության մեջ ստացա բաժնում առկա է վարորդի ստորագրությունը: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.24-20.01.2025թթ․: Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 911000937, զննման համարը՝ 01686, զննման ամսաթիվը՝ 20.07.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 04:47:05-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.225 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Մհեր, ազգանունը՝ Պստեյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 PC 345, տեսուչի ազգանունը՝ Պետրոսյան, կրծքանշանի համարը՝ 01584, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները: Սթափության 91101216 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 29.01.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 29.01.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, չափման տիրույթը՝ 0,000-2,000 մգ/լ, ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը)՝ 0-0,1+-5%, 0,1-0,15+-8%, > 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը: - Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412676, 8400486031 արձանագրություները, Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 91100937 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 ստուգաչափման վկայականի, սթափության վիճակի զննության թիվ 01686 զննման կտրոնի պատճենները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները։ - Մեղադրյալ Մհեր Պստեյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց: Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները. - ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, - մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը, համաձայն որի՝ Մ․Պստեյանի եկամուտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն: Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Մհեր Պստեյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները. - Մհեր Գևորգի Պստեյանի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից 2024 թվականի հուլիսի 20-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400486031 որոշման համաձայն՝ 6 ամիս ժամկետով՝ 20.07.2024 թվականից մինչև 20.01.2025 թվականը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի կասեցված լինելը և այդ մասին պատշաճ տեղեկացված լինելը, - Մհեր Գևորգի Պստեյանի կողմից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ ժամը 15:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում «Ռենո» մակնիշի, 37 PC 345 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը, - ներկայացված մեղադրանքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, - մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մհեր Գևորգի Պստեյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները. Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Պստեյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։ Հաստատված համարելով մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը որպես մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը։ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Մհեր Պստեյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։ Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Մհեր Պստեյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն: Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանը ենթակա է պատժի։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով: (…)»: Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նախատեսված են տուգանքը, հանրային աշխատանքները և կարճաժամկետ ազատազրկումը։ Նկատի ունենալով մեղադրյալի պնդումները տուգանք պատժատեսակի կրման անհնարինության վերաբերյալ՝ Դատարանը մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի նկատմամբ հնարավոր չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը, քանի որ հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում արված հայտարարությունները ֆինանսական վատ դրության պատճառով տուգանքը վճարելու անհնարինության վերաբերյալ, իրատեսական չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը և մեղադրյալ Մհեր Պստեյանի կողմից դրա կրման հնարավորությունը: Այսինքն, Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում այն ընդհանրապես կկատարվի և կծառայի պատժի նպատակների ապահովմանը: Ավելին, լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատապարտված մեղադրյալ Մ․Պստեյանը տվել է իր համաձայնությունը հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի կիրառմամբ պատիժը կրելու վերաբերյալ: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ պատժի համակարգը կառուցված է այն տրամաբանությամբ, որ յուրաքանչյուր հաջորդող պատժատեսակ առավել խիստ է, քան նախորդողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ տուգանք պատժատեսակին հաջորդում է հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Պստեյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ հանրային աշխատանքների ձևով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։ 2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ: (…)»: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վաթսուն ժամ հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Անդրադառնալով մեղադրյալ Մ․Պստեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60585224 քրեական վարույթով Մհեր Գևորգի Պստեյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412676, 8400486031 արձանագրություները, Մհեր Գևորգի Պստեյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 91100937 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 115131 ստուգաչափման վկայականի, սթափության վիճակի զննության թիվ 01686 զննման կտրոնի պատճենները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մհեր Գևորգի Պստեյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։ Մհեր Գևորգի Պստեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-11-2024 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 28-01-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 46 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 47 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ 46 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 47 թերթ |