Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2924/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
25.6
Պատասխանող
Վահե Դարբինյան Արայի
Վահե Դարբինյան
Վահե Դարբինյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մանվել Շահվերդյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 521 Մաս 1
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 521 Մաս 1
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մանվել Շահվերդյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-23 | 16:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-03 | 16:00 | 5 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-21 | 16:00 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-04 | 16:00 | 5 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2924/01/24
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈւՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈւ ԵՎ
ՎԱՐՈւՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈւ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ
23.04.2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Պ. ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ս. ՄԱՆՈւԿՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Վ. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂ՝ Տ. ՏՌՈւԶՅԱՆԻ
Նախնական դատալսումներում հրավիրված դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ՝
Վահե Արայի Դարբինյանի(ծնված՝ 09.12.2003թ., Արմավիրի մարզ գ.Նալբանդյան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում մեկ անգամ դատված՝ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 529-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ` դատապարտվել է կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս 13 օր ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով, ՀՀ ՊՆ թիվ 63853 զորամասի ժամկետային զինծառայող, ըստ իր հայտարության՝ միջնակարգ կրթությամբ և ամուրի, հաշվառված և բնակվել է՝ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղի 2-րդ թաղամասի 2-րդ փողոցի 24-րդ տանը)
նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) վարույթը կարճելու հարցը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թոփչյանի կողմից 16.04.2024թ. 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթը:
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ.Նորսոյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի կողմից 30.09.2024թ. Վահե Արայի Դարբինյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին 30.09.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթից թիվ 90298024 համարով անջատվել է Վահե Արայի Դարբինյանի և Ռուբեն Ռուդիկի Սիմոնյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքների առաջացման՝ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
Թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 18.10.2024թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի թիվ 049 հրամանի հիմքով 22.02.2024թ. նշանակված լինելով ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի 4-րդ ՀՎ-ի 1-ին ՀԴ-ի 1-ին ԽՏԳՋ-ի գնդացրորդի պաշտոնին և 10.042024թ. ընդունված լինելով ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասի թերապևտիկ բաժանմունքում ստացիոնար բուժման, շարքային զինվորական կոչումով, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 65-րդ և ՀՀ ԶՈւ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածների պահանջները՝ կապված զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, ընկերոջ պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, այլ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն թույլ չտալու հետ, զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ, ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում 13.04.2024թ., ժամը՝ 0900-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասում գտնվող հիվանդասենյակում, զինվորական ծառայության հետ չկապված հարցի կապակցությամբ վիճաբանել է ՀՀ ՊՆ 50869 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հետ, այն է` վերջինիս կողմից ատամի մածուկը կողապահարանին դնելու կապակցությամբ վերջինիս անվանել է «փնթի», որից հետո Վ.Դարբինյանը բռունցքով հարվածներ է հասցրել Տ.Տրուզյանի ձախ բազկի հատվածին՝ վերջինիս պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող՝ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածք:
Դատական նիստում տուժող Տ.Տռուզյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքնուրույն և ազատ կամքով ներել է մեղադրյալ Վ.Դարբինյանին և հաշտվել նրա հետ:
Մեղադրյալ Վ.Դարբինյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքն էլ է հաշտվել տուժողի հետ և դեմ չէ, որ ոչ արդարացնող՝ հաշտության հիմքով, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի:
Պաշտպան Ս.Մանուկյանը, նկատի ունենալով, որ իր պաշտպանյալը և տուժող Տ.Տռուզյանը հաշտվել են, դատարանին միջնորդեց մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով:
Հանրային մեղադրող Պ.Նորսոյանը դատարանին, ի թիվս այլնի, հայտնեց, որ չի առարկում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու դեմ, քանի որ տուժողը և մեղադրյալը հաշտվել են միմյանց հետ:
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործը և լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
2. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, որը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությանը հանցակցություն է, ապա նա հաշտության հիմքով ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և տվյալ հանցակցի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
3. Եթե անչափահաս կամ սահմանափակ մեղսունակ անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա նա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և հանցագործության համար մեղադրվող անձի շահերի պաշտպանության պարտականություն ունեցող անձի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
4. Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Վերոգրյալից հետևում է, որ այս ինստիտուտը կիրառելի է բացառապես այն պարագայում, երբ անձն առաջին անգամ է կատարել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք։ Ընդ որում, հաշտությունը պետք է լինի հիմնված տուժողի և հանցանք կատարած անձի ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա։ Ավելին՝ ընտանեկան բռնության դեմ պայքարի արդյունավետ իրականացման նկատառումներից ելնելով՝ այս ինստիտուտը կիրառելի չէ ընտանեկան բռնության հետ կապված դեպքերում։
Քննարկվող դրույթով նախատեսված են նաև տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու շատ ավելի մանրամասն և հանգամանալից իրավակարգավորումներ. առանձին անդրադարձ է կատարված հանցակցի, ինչպես նաև հանցանք կատարած անչափահաս և սահմանափակ մեղսունակ անձանց կողմից տուժողի հետ հաշտվելու առանձնահատկություններին։
Ընդ որում, քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերոնշյալ հիմքն «իմպերատիվ» բնույթ է կրում, այսինքն՝ անհրաժեշտ վավերապայմանների առկայության պարագայում՝ անձը պարտադիր ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից և դա չի թողնվում վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը։
Միևնույն ժամանակ օրենսդիրն արգելել է հանցանք կատարած անձին հաշտության հիմքով ազատել քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քննարկվող դրույթով նախատեսված է նաև անձի նկատմամբ այս ինստիտուտի կրկնակի կիրառման արգելք:
Տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելու հիմքով վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Բաբայանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտնել այն մասին, որ. «18. (...) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» (տե՛ս Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 13.07.2011թ., թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի.
• 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
• 521-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոն խախտելը նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, որն արտահայտվել է անձին հարվածներ հասցնելով կամ նրա նկատմամբ բռնի այլ գործողություններ կատարելով կամ պարբերաբար նրա պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելով՝
պատժվում է կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանը սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարելու պահին համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած(սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարել է նախքան Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճիռը կայացնելը) , նախկինում սույն հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, վերջինիս մեղսագրվող հանցագործությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համատեքստում համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, Վահե Դարբինյանը և տուժող Տիգրան Տռուզյանը երկուստեք, կամավոր՝ ինքնուրույն և ազատ կամահայտնությամբ դատարանին հայտարարեցին իրենց փոխադարձ հաշտության մասին և նրա նկատմամբ չեն տարածվում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու սահմանափակումները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի.
• 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
(...)
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»:
• 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
(...)»:
Վերոգրյալ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ դրանցում թվարկված են օրենքով սահմանված այն հանգամանքները, որոնք բացառում են քրեական հետապնդման հնարավորությունը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ վարույթը՝ կարճման:
Վճռաբեկ դատարանը Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ անդրադառնալով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները սահմանող՝ ՀՀ քրեական նախկին դատավարության օրենսգրքով սահմանված հիմքերի կիրառմանը, արձանագրել է, որ. «(…) [Թ]եև [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] թվարկված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը):
Այսպիսով՝ սույն վարույթի փաստական հանգամանքները գնահատելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի և տուժող Տ.Տռուզյանի միջև առկա է ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն՝ միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ, որն իր մեջ ներառում է հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայմանները (իրավաչափության պայմանները), և մեղադրյալ Վահե Դարբինյանը չի առարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով սահմանված հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ:
Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին՝ դատարանը գտնում է, որ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2494/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի 22.02.2024թ. թիվ 049 հրամանի քաղվածքի և Վահե Դարբինյանի հիվանդության պատմագրի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 315-րդ, 352-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Տռուզյանի հաշտության հիմքով:
Թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել:
Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈւՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈւ ԵՎ
ՎԱՐՈւՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈւ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ
23.04.2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Պ. ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ս. ՄԱՆՈւԿՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Վ. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂ՝ Տ. ՏՌՈւԶՅԱՆԻ
Նախնական դատալսումներում հրավիրված դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ՝
Վահե Արայի Դարբինյանի(ծնված՝ 09.12.2003թ., Արմավիրի մարզ գ.Նալբանդյան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում մեկ անգամ դատված՝ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 529-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ` դատապարտվել է կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս 13 օր ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով, ՀՀ ՊՆ թիվ 63853 զորամասի ժամկետային զինծառայող, ըստ իր հայտարության՝ միջնակարգ կրթությամբ և ամուրի, հաշվառված և բնակվել է՝ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղի 2-րդ թաղամասի 2-րդ փողոցի 24-րդ տանը)
նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) վարույթը կարճելու հարցը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թոփչյանի կողմից 16.04.2024թ. 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթը:
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ.Նորսոյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի կողմից 30.09.2024թ. Վահե Արայի Դարբինյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին 30.09.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթից թիվ 90298024 համարով անջատվել է Վահե Արայի Դարբինյանի և Ռուբեն Ռուդիկի Սիմոնյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքների առաջացման՝ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
Թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 18.10.2024թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի թիվ 049 հրամանի հիմքով 22.02.2024թ. նշանակված լինելով ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի 4-րդ ՀՎ-ի 1-ին ՀԴ-ի 1-ին ԽՏԳՋ-ի գնդացրորդի պաշտոնին և 10.042024թ. ընդունված լինելով ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասի թերապևտիկ բաժանմունքում ստացիոնար բուժման, շարքային զինվորական կոչումով, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 65-րդ և ՀՀ ԶՈւ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածների պահանջները՝ կապված զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, ընկերոջ պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, այլ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն թույլ չտալու հետ, զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ, ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում 13.04.2024թ., ժամը՝ 0900-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասում գտնվող հիվանդասենյակում, զինվորական ծառայության հետ չկապված հարցի կապակցությամբ վիճաբանել է ՀՀ ՊՆ 50869 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հետ, այն է` վերջինիս կողմից ատամի մածուկը կողապահարանին դնելու կապակցությամբ վերջինիս անվանել է «փնթի», որից հետո Վ.Դարբինյանը բռունցքով հարվածներ է հասցրել Տ.Տրուզյանի ձախ բազկի հատվածին՝ վերջինիս պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող՝ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածք:
Դատական նիստում տուժող Տ.Տռուզյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքնուրույն և ազատ կամքով ներել է մեղադրյալ Վ.Դարբինյանին և հաշտվել նրա հետ:
Մեղադրյալ Վ.Դարբինյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքն էլ է հաշտվել տուժողի հետ և դեմ չէ, որ ոչ արդարացնող՝ հաշտության հիմքով, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի:
Պաշտպան Ս.Մանուկյանը, նկատի ունենալով, որ իր պաշտպանյալը և տուժող Տ.Տռուզյանը հաշտվել են, դատարանին միջնորդեց մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով:
Հանրային մեղադրող Պ.Նորսոյանը դատարանին, ի թիվս այլնի, հայտնեց, որ չի առարկում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու դեմ, քանի որ տուժողը և մեղադրյալը հաշտվել են միմյանց հետ:
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործը և լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
2. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, որը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությանը հանցակցություն է, ապա նա հաշտության հիմքով ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և տվյալ հանցակցի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
3. Եթե անչափահաս կամ սահմանափակ մեղսունակ անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա նա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և հանցագործության համար մեղադրվող անձի շահերի պաշտպանության պարտականություն ունեցող անձի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
4. Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Վերոգրյալից հետևում է, որ այս ինստիտուտը կիրառելի է բացառապես այն պարագայում, երբ անձն առաջին անգամ է կատարել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք։ Ընդ որում, հաշտությունը պետք է լինի հիմնված տուժողի և հանցանք կատարած անձի ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա։ Ավելին՝ ընտանեկան բռնության դեմ պայքարի արդյունավետ իրականացման նկատառումներից ելնելով՝ այս ինստիտուտը կիրառելի չէ ընտանեկան բռնության հետ կապված դեպքերում։
Քննարկվող դրույթով նախատեսված են նաև տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու շատ ավելի մանրամասն և հանգամանալից իրավակարգավորումներ. առանձին անդրադարձ է կատարված հանցակցի, ինչպես նաև հանցանք կատարած անչափահաս և սահմանափակ մեղսունակ անձանց կողմից տուժողի հետ հաշտվելու առանձնահատկություններին։
Ընդ որում, քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերոնշյալ հիմքն «իմպերատիվ» բնույթ է կրում, այսինքն՝ անհրաժեշտ վավերապայմանների առկայության պարագայում՝ անձը պարտադիր ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից և դա չի թողնվում վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը։
Միևնույն ժամանակ օրենսդիրն արգելել է հանցանք կատարած անձին հաշտության հիմքով ազատել քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քննարկվող դրույթով նախատեսված է նաև անձի նկատմամբ այս ինստիտուտի կրկնակի կիրառման արգելք:
Տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելու հիմքով վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Բաբայանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտնել այն մասին, որ. «18. (...) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» (տե՛ս Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 13.07.2011թ., թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի.
• 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
• 521-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոն խախտելը նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, որն արտահայտվել է անձին հարվածներ հասցնելով կամ նրա նկատմամբ բռնի այլ գործողություններ կատարելով կամ պարբերաբար նրա պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելով՝
պատժվում է կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանը սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարելու պահին համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած(սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարել է նախքան Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճիռը կայացնելը) , նախկինում սույն հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, վերջինիս մեղսագրվող հանցագործությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համատեքստում համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, Վահե Դարբինյանը և տուժող Տիգրան Տռուզյանը երկուստեք, կամավոր՝ ինքնուրույն և ազատ կամահայտնությամբ դատարանին հայտարարեցին իրենց փոխադարձ հաշտության մասին և նրա նկատմամբ չեն տարածվում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու սահմանափակումները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի.
• 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
(...)
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»:
• 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
(...)»:
Վերոգրյալ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ դրանցում թվարկված են օրենքով սահմանված այն հանգամանքները, որոնք բացառում են քրեական հետապնդման հնարավորությունը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ վարույթը՝ կարճման:
Վճռաբեկ դատարանը Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ անդրադառնալով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները սահմանող՝ ՀՀ քրեական նախկին դատավարության օրենսգրքով սահմանված հիմքերի կիրառմանը, արձանագրել է, որ. «(…) [Թ]եև [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] թվարկված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը):
Այսպիսով՝ սույն վարույթի փաստական հանգամանքները գնահատելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի և տուժող Տ.Տռուզյանի միջև առկա է ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն՝ միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ, որն իր մեջ ներառում է հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայմանները (իրավաչափության պայմանները), և մեղադրյալ Վահե Դարբինյանը չի առարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով սահմանված հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ:
Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին՝ դատարանը գտնում է, որ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2494/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի 22.02.2024թ. թիվ 049 հրամանի քաղվածքի և Վահե Դարբինյանի հիվանդության պատմագրի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 315-րդ, 352-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Տռուզյանի հաշտության հիմքով:
Թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել:
Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2924/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 18-10-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 92-0590-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վահե Արայի Դարբինյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի 049 հրամանի հիմքով 2024 թվականի փետրվարի 22-ից նշանակված լինելով ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի 4-րդ ՀՎ-ի 1-ին ՀԴ-ի 1-ին ԽՏԳՋ-ի գնդացրորդի պաշտոնին և 2024 թվականի ապրիլի 10-ից ընդունված լինելով ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասի թերապևտիկ բաժանմունքում ստացիոնար բուժման, շարքային զինվորական կոչումով, խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 65- րդ, և ԶՈՒ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածների պահանջները՝ կապված զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, ընկերոջ պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, այլ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն թույլ չտալու հետ, զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ, ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում, 2024 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 09:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասում գտնվող հիվանդասենյակում, զինվորական ծառայության հետ չկապված հարցի կապակցությամբ վիճաբանել է ՀՀ ՊՆ 50869 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող Տիգրան Գրիգորիի Տռուզյանի հետ, այն է՝ վերջինիս կողմից ատամի մածուկը կողապահարանին դնելու կապակցությամբ վերջինիս անվանել է <<փնթի>>, որից հետո Վ. Դարբինյանը բռունցքով հարվածներ է հասցրել Տ. Տռուզյանի ձախ բազկի հատվածին՝ վերջինիս պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածք: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Դարբինյան |
| Հայրանուն | Արայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 25.6 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 18-10-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանվել |
| Ազգանուն | Շահվերդյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 23-10-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2924/01/24 Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈւՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈւ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈւՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ 23.10.2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Շահվերդյանի, ստանալով մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ ԵԴ1/2924/01/24 քրեական գործը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 18.10.2024թ. մակագրվել և 21.10.2024թ. դատավոր Մ.Շահվերդյանին է հանձնվել մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ ԵԴ1/2924/01/24(մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական գործը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց • Մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ ԵԴ1/2924/01/24 քրեական վարույթն ստանձնել և 2024թ. նոյեմբերի 4-ին, ժամը 1600-ին, դատարանի Ավան նստավայրում նշանակել նախնական դատալսումներ: • Սույն որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին` մեղադրյալին, նրա պաշտպանին և տուժողին: • Մեղադրյալին և տուժողին նաև ուղարկել վերջիններիս իրավունքների և պարտականությունների, այդ թվում նաև՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին՝ սահմանված ձևի հուշաթերթեր: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Պ |
| Ազգանուն | Նորսոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Դարբինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Տռուզյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 21-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Նշանակվել է այլ հերթի: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 03-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | * |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական հետապնդումը դադարեցվել է
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Դարբինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Տռուզյանի հաշտության հիմքով: Թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել: Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ |
Վարույթը կարճվել է
| Կարճման ամսաթիվը | 23-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Դարբինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ԵԴ1/2924/01/24 Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈւՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈւ ԵՎ ՎԱՐՈւՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈւ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ 23.04.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ Մասնակցությամբ՝ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Պ. ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ս. ՄԱՆՈւԿՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Վ. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ ՏՈւԺՈՂ՝ Տ. ՏՌՈւԶՅԱՆԻ Նախնական դատալսումներում հրավիրված դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ՝ Վահե Արայի Դարբինյանի(ծնված՝ 09.12.2003թ., Արմավիրի մարզ գ.Նալբանդյան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում մեկ անգամ դատված՝ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 529-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ` դատապարտվել է կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս 13 օր ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով, ՀՀ ՊՆ թիվ 63853 զորամասի ժամկետային զինծառայող, ըստ իր հայտարության՝ միջնակարգ կրթությամբ և ամուրի, հաշվառված և բնակվել է՝ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղի 2-րդ թաղամասի 2-րդ փողոցի 24-րդ տանը) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) վարույթը կարճելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թոփչյանի կողմից 16.04.2024թ. 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթը: Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ.Նորսոյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի կողմից 30.09.2024թ. Վահե Արայի Դարբինյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին 30.09.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն: ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթից թիվ 90298024 համարով անջատվել է Վահե Արայի Դարբինյանի և Ռուբեն Ռուդիկի Սիմոնյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքների առաջացման՝ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասը: Թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 18.10.2024թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի թիվ 049 հրամանի հիմքով 22.02.2024թ. նշանակված լինելով ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի 4-րդ ՀՎ-ի 1-ին ՀԴ-ի 1-ին ԽՏԳՋ-ի գնդացրորդի պաշտոնին և 10.042024թ. ընդունված լինելով ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասի թերապևտիկ բաժանմունքում ստացիոնար բուժման, շարքային զինվորական կոչումով, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 65-րդ և ՀՀ ԶՈւ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածների պահանջները՝ կապված զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, ընկերոջ պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, այլ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն թույլ չտալու հետ, զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ, ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում 13.04.2024թ., ժամը՝ 0900-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասում գտնվող հիվանդասենյակում, զինվորական ծառայության հետ չկապված հարցի կապակցությամբ վիճաբանել է ՀՀ ՊՆ 50869 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հետ, այն է` վերջինիս կողմից ատամի մածուկը կողապահարանին դնելու կապակցությամբ վերջինիս անվանել է «փնթի», որից հետո Վ.Դարբինյանը բռունցքով հարվածներ է հասցրել Տ.Տրուզյանի ձախ բազկի հատվածին՝ վերջինիս պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող՝ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածք: Դատական նիստում տուժող Տ.Տռուզյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքնուրույն և ազատ կամքով ներել է մեղադրյալ Վ.Դարբինյանին և հաշտվել նրա հետ: Մեղադրյալ Վ.Դարբինյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքն էլ է հաշտվել տուժողի հետ և դեմ չէ, որ ոչ արդարացնող՝ հաշտության հիմքով, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի: Պաշտպան Ս.Մանուկյանը, նկատի ունենալով, որ իր պաշտպանյալը և տուժող Տ.Տռուզյանը հաշտվել են, դատարանին միջնորդեց մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով: Հանրային մեղադրող Պ.Նորսոյանը դատարանին, ի թիվս այլնի, հայտնեց, որ չի առարկում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու դեմ, քանի որ տուժողը և մեղադրյալը հաշտվել են միմյանց հետ: Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործը և լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: 2. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, որը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությանը հանցակցություն է, ապա նա հաշտության հիմքով ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և տվյալ հանցակցի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը: 3. Եթե անչափահաս կամ սահմանափակ մեղսունակ անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա նա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և հանցագործության համար մեղադրվող անձի շահերի պաշտպանության պարտականություն ունեցող անձի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը: 4. Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալից հետևում է, որ այս ինստիտուտը կիրառելի է բացառապես այն պարագայում, երբ անձն առաջին անգամ է կատարել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք։ Ընդ որում, հաշտությունը պետք է լինի հիմնված տուժողի և հանցանք կատարած անձի ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա։ Ավելին՝ ընտանեկան բռնության դեմ պայքարի արդյունավետ իրականացման նկատառումներից ելնելով՝ այս ինստիտուտը կիրառելի չէ ընտանեկան բռնության հետ կապված դեպքերում։ Քննարկվող դրույթով նախատեսված են նաև տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու շատ ավելի մանրամասն և հանգամանալից իրավակարգավորումներ. առանձին անդրադարձ է կատարված հանցակցի, ինչպես նաև հանցանք կատարած անչափահաս և սահմանափակ մեղսունակ անձանց կողմից տուժողի հետ հաշտվելու առանձնահատկություններին։ Ընդ որում, քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերոնշյալ հիմքն «իմպերատիվ» բնույթ է կրում, այսինքն՝ անհրաժեշտ վավերապայմանների առկայության պարագայում՝ անձը պարտադիր ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից և դա չի թողնվում վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը։ Միևնույն ժամանակ օրենսդիրն արգելել է հանցանք կատարած անձին հաշտության հիմքով ազատել քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քննարկվող դրույթով նախատեսված է նաև անձի նկատմամբ այս ինստիտուտի կրկնակի կիրառման արգելք: Տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելու հիմքով վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Բաբայանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտնել այն մասին, որ. «18. (...) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն: Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին: Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» (տե՛ս Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 13.07.2011թ., թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի. • 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ: • 521-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոն խախտելը նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, որն արտահայտվել է անձին հարվածներ հասցնելով կամ նրա նկատմամբ բռնի այլ գործողություններ կատարելով կամ պարբերաբար նրա պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելով՝ պատժվում է կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանը սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարելու պահին համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած(սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարել է նախքան Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճիռը կայացնելը) , նախկինում սույն հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, վերջինիս մեղսագրվող հանցագործությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համատեքստում համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, Վահե Դարբինյանը և տուժող Տիգրան Տռուզյանը երկուստեք, կամավոր՝ ինքնուրույն և ազատ կամահայտնությամբ դատարանին հայտարարեցին իրենց փոխադարձ հաշտության մասին և նրա նկատմամբ չեն տարածվում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու սահմանափակումները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի. • 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (...) 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...) 4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»: • 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»: Վերոգրյալ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ դրանցում թվարկված են օրենքով սահմանված այն հանգամանքները, որոնք բացառում են քրեական հետապնդման հնարավորությունը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ վարույթը՝ կարճման: Վճռաբեկ դատարանը Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ անդրադառնալով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները սահմանող՝ ՀՀ քրեական նախկին դատավարության օրենսգրքով սահմանված հիմքերի կիրառմանը, արձանագրել է, որ. «(…) [Թ]եև [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] թվարկված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը): Այսպիսով՝ սույն վարույթի փաստական հանգամանքները գնահատելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի և տուժող Տ.Տռուզյանի միջև առկա է ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն՝ միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ, որն իր մեջ ներառում է հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայմանները (իրավաչափության պայմանները), և մեղադրյալ Վահե Դարբինյանը չի առարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով սահմանված հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ: Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին՝ դատարանը գտնում է, որ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2494/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի 22.02.2024թ. թիվ 049 հրամանի քաղվածքի և Վահե Դարբինյանի հիվանդության պատմագրի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 315-րդ, 352-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Տռուզյանի հաշտության հիմքով: Թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել: Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2924/01/24 Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈւՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈւ ԵՎ ՎԱՐՈւՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈւ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ 23.04.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ Մասնակցությամբ՝ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Պ. ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ս. ՄԱՆՈւԿՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Վ. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ ՏՈւԺՈՂ՝ Տ. ՏՌՈւԶՅԱՆԻ Նախնական դատալսումներում հրավիրված դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ՝ Վահե Արայի Դարբինյանի(ծնված՝ 09.12.2003թ., Արմավիրի մարզ գ.Նալբանդյան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում մեկ անգամ դատված՝ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 529-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ` դատապարտվել է կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս 13 օր ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով, ՀՀ ՊՆ թիվ 63853 զորամասի ժամկետային զինծառայող, ըստ իր հայտարության՝ միջնակարգ կրթությամբ և ամուրի, հաշվառված և բնակվել է՝ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղի 2-րդ թաղամասի 2-րդ փողոցի 24-րդ տանը) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) վարույթը կարճելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թոփչյանի կողմից 16.04.2024թ. 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթը: Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ.Նորսոյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի կողմից 30.09.2024թ. Վահե Արայի Դարբինյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին 30.09.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն: ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ս.Նիկողոսյանի 30.09.2024թ. որոշմամբ՝ թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթից թիվ 90298024 համարով անջատվել է Վահե Արայի Դարբինյանի և Ռուբեն Ռուդիկի Սիմոնյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքների առաջացման՝ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասը: Թիվ 92-0590-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 18.10.2024թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի թիվ 049 հրամանի հիմքով 22.02.2024թ. նշանակված լինելով ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի 4-րդ ՀՎ-ի 1-ին ՀԴ-ի 1-ին ԽՏԳՋ-ի գնդացրորդի պաշտոնին և 10.042024թ. ընդունված լինելով ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասի թերապևտիկ բաժանմունքում ստացիոնար բուժման, շարքային զինվորական կոչումով, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 65-րդ և ՀՀ ԶՈւ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածների պահանջները՝ կապված զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, ընկերոջ պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, այլ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն թույլ չտալու հետ, զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ, ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում 13.04.2024թ., ժամը՝ 0900-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ 14203 զորամասում գտնվող հիվանդասենյակում, զինվորական ծառայության հետ չկապված հարցի կապակցությամբ վիճաբանել է ՀՀ ՊՆ 50869 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հետ, այն է` վերջինիս կողմից ատամի մածուկը կողապահարանին դնելու կապակցությամբ վերջինիս անվանել է «փնթի», որից հետո Վ.Դարբինյանը բռունցքով հարվածներ է հասցրել Տ.Տրուզյանի ձախ բազկի հատվածին՝ վերջինիս պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող՝ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածք: Դատական նիստում տուժող Տ.Տռուզյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքնուրույն և ազատ կամքով ներել է մեղադրյալ Վ.Դարբինյանին և հաշտվել նրա հետ: Մեղադրյալ Վ.Դարբինյանը դատարանին հայտնեց, որ ինքն էլ է հաշտվել տուժողի հետ և դեմ չէ, որ ոչ արդարացնող՝ հաշտության հիմքով, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի: Պաշտպան Ս.Մանուկյանը, նկատի ունենալով, որ իր պաշտպանյալը և տուժող Տ.Տռուզյանը հաշտվել են, դատարանին միջնորդեց մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով: Հանրային մեղադրող Պ.Նորսոյանը դատարանին, ի թիվս այլնի, հայտնեց, որ չի առարկում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու դեմ, քանի որ տուժողը և մեղադրյալը հաշտվել են միմյանց հետ: Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործը և լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: 2. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, որը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությանը հանցակցություն է, ապա նա հաշտության հիմքով ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և տվյալ հանցակցի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը: 3. Եթե անչափահաս կամ սահմանափակ մեղսունակ անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա նա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և հանցագործության համար մեղադրվող անձի շահերի պաշտպանության պարտականություն ունեցող անձի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը: 4. Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալից հետևում է, որ այս ինստիտուտը կիրառելի է բացառապես այն պարագայում, երբ անձն առաջին անգամ է կատարել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք։ Ընդ որում, հաշտությունը պետք է լինի հիմնված տուժողի և հանցանք կատարած անձի ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա։ Ավելին՝ ընտանեկան բռնության դեմ պայքարի արդյունավետ իրականացման նկատառումներից ելնելով՝ այս ինստիտուտը կիրառելի չէ ընտանեկան բռնության հետ կապված դեպքերում։ Քննարկվող դրույթով նախատեսված են նաև տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու շատ ավելի մանրամասն և հանգամանալից իրավակարգավորումներ. առանձին անդրադարձ է կատարված հանցակցի, ինչպես նաև հանցանք կատարած անչափահաս և սահմանափակ մեղսունակ անձանց կողմից տուժողի հետ հաշտվելու առանձնահատկություններին։ Ընդ որում, քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերոնշյալ հիմքն «իմպերատիվ» բնույթ է կրում, այսինքն՝ անհրաժեշտ վավերապայմանների առկայության պարագայում՝ անձը պարտադիր ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից և դա չի թողնվում վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը։ Միևնույն ժամանակ օրենսդիրն արգելել է հանցանք կատարած անձին հաշտության հիմքով ազատել քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քննարկվող դրույթով նախատեսված է նաև անձի նկատմամբ այս ինստիտուտի կրկնակի կիրառման արգելք: Տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելու հիմքով վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Բաբայանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտնել այն մասին, որ. «18. (...) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն: Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին: Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության» (տե՛ս Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 13.07.2011թ., թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշման 18-րդ կետը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի. • 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ: • 521-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոն խախտելը նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, որն արտահայտվել է անձին հարվածներ հասցնելով կամ նրա նկատմամբ բռնի այլ գործողություններ կատարելով կամ պարբերաբար նրա պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնելով՝ պատժվում է կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանը սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարելու պահին համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած(սույն գործով մեղսագրված արարքը կատարել է նախքան Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2024թ. թիվ ՏԴ/0434/01/24 դատավճիռը կայացնելը) , նախկինում սույն հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, վերջինիս մեղսագրվող հանցագործությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համատեքստում համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, Վահե Դարբինյանը և տուժող Տիգրան Տռուզյանը երկուստեք, կամավոր՝ ինքնուրույն և ազատ կամահայտնությամբ դատարանին հայտարարեցին իրենց փոխադարձ հաշտության մասին և նրա նկատմամբ չեն տարածվում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու սահմանափակումները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի. • 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (...) 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...) 4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում»: • 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»: Վերոգրյալ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ դրանցում թվարկված են օրենքով սահմանված այն հանգամանքները, որոնք բացառում են քրեական հետապնդման հնարավորությունը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ վարույթը՝ կարճման: Վճռաբեկ դատարանը Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ անդրադառնալով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները սահմանող՝ ՀՀ քրեական նախկին դատավարության օրենսգրքով սահմանված հիմքերի կիրառմանը, արձանագրել է, որ. «(…) [Թ]եև [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] թվարկված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում] ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը): Այսպիսով՝ սույն վարույթի փաստական հանգամանքները գնահատելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վ.Դարբինյանի և տուժող Տ.Տռուզյանի միջև առկա է ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն՝ միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ, որն իր մեջ ներառում է հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայմանները (իրավաչափության պայմանները), և մեղադրյալ Վահե Դարբինյանը չի առարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով սահմանված հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ: Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին՝ դատարանը գտնում է, որ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Գրիգորի Տռուզյանի հաշտության հիմքով, և թիվ ԵԴ1/2494/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՊՆ 37082 զորամասի հրամանատարի 22.02.2024թ. թիվ 049 հրամանի քաղվածքի և Վահե Դարբինյանի հիվանդության պատմագրի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 315-րդ, 352-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 521-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ վերջինիս և տուժող Տիգրան Տռուզյանի հաշտության հիմքով: Թիվ ԵԴ1/2924/01/24 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 92-0590-24) քրեական վարույթը կարճել: Վահե Արայի Դարբինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց զինվորական հսկողությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-04-2025 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-11-2025 |
|---|