Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«04» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Կ․ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ե․ՄՈւՐԱԴՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Եգոր Դավթի Մուրադյանի (ծնված՝ 29.01.1986թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, նախկինում դատված, հաշվառված է Կոտայքի մարզ, Նոր Հաճըն, Քանաքեռավան Կենտրոն թաղամաս, 2-րդ շենք, 10-րդ բնակարան)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի օգոստոսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60564824 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Կ․Ստեփանյանը որոշում է կայացրել թիվ 60564824 քրեական վարույթով Եգոր Դավթի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Հակոբյանը որոշում է կայացրել թիվ 60564824 քրեական վարույթով մեղադրյալ Եգոր Դավթի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ե․Մուրադյանի վերաբերյալ թիվ 60564824 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2910/01/24 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին թիվ ԵԴ1/2910/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2910/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Եգոր Դավթի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես. 2024 թվականի հուլիսի 14-ին՝ ժամը 21:00-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում Եգոր Դավիթի Մուրադյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0,849 մգ/լ վարել է «Հյունդաի» մակնիշի, AM777SJ հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի օգոստոսի 29-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8180409488 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հուլիսի 14-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Տիգրան Ղալեչյանը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի՝ Եգոր Դավիթի Մուրադյանը, 2024 թվականի հուլիսի 14-ին՝ ժամը 21:00-ին Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում, վարել է «ՀՅՈՒՆԴԱԻ» մակնիշի, AM777 SJ հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության մեջ՝ վարչական իրավախախտում «իրավունքների պարտականությունների ու ստորագրությունը» տողին համապատասխան առկա է ստորագրություն։
Սթափության վիճակի թիվ 01570 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ սթափության զննությունն իրականացվել է Jupiter X/RP տեսակի, 91100906 համարի ստուգաչափ սարքի միջոցով՝ 2024 թվականի հուլիսի 14-ին՝ ժամը 21:01:37-ին: Սարքը վերջին անգամ ստուգաչափվել է 2024 թվականի ապրիլի 5-ին: Եգոր Դավիթի Մուրադյանի արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմում է 0,849մգ/լ:
Alcovisor-Jupiter X/RP 91100906 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 120899 վկայականը, համաձայն որի՝ նշված սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի ապրիլի 5-ին, ստուգաչափման սարքը ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի ապրիլի 5-ը:
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային շտեմարանի «վարորդական վկայականի տվյալներ» բաժնում մուտքագրված Եգոր Դավիթի Մուրադյան (ՀԾՀ՝ 3901860479) տվյալներին համապատասխան արտածված տեղեկատվությունը, համաձայն որի՝ արձանագրվել է 0 գրառում։
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշումը, համաձայն որի՝ թիվ 60564824 քրեական վարույթով վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8180409488 արձանագրությունը, սթափության վիճակի թիվ 01570 արձանագրությունը, Alcovisor-Jupiter X/RP 91100906 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 120899 վկայականի զննությունը և ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային շտեմարանի «վարորդական վկայականի տվյալներ» բաժնում մուտքագրված Եգոր Դավիթի Մուրադյան (ՀԾՀ 3901860479) տվյալներին համապատասխան տեղեկատվությունը պարունակող քաղվածքը սույն քրեական վարույթով ճանաչվել են որպես արտավարույթային փաստաթուղթ և թողնվել քրեական վարույթի նյութերում:
- Մեղադրյալ Եգոր Մուրադյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հրապարակվեց մեղադրյալ Եգոր Մուրադյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Եգոր Դավթի Մուրադյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքը պարզ է և հասկանալի, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, ընդունում է իր մեղավորությունը և զղջում է կատարածի համար: 2024 թվականի հուլիսի 14-ին չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՀՅՈՒՆԴԱԻ» մակնիշի, AM777 SJ հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 և ձև 9 տեղեկանքները, համաձայն որոնց՝ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ի դատավճռով Եգոր Դավթի Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ կետի կարգով, նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ի դատավճռով նշանակված 933․000 (ինը հարյուր երեսուներեք հազար) ՀՀ դրամը, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռով նշանակված 200.000 ՀՀ դրամը և վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք 1.508.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով Եգոր Դավթի Մուրադյանի համար տուգանքի վճարման ժամկետ է սահմանվել առավելագույնը 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ այն հաշվելով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից:
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության փաստաթղթաշրջանառության և հաշվառման բաժնից ստացված գրությունը և կից տեղեկանքը, համաձայն որի․
«(…) Ըստ համատեղ կազմված ժամանակացույցի՝ 06.05.2024թ․-ի դրությամբ Եգոր Դավթի Մուրադյանը ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.11.2023թ․-ի թիվ ԿԴ/0333/01/23 դատավճռով նշանակված տուգանքի գումարից պարտադիր վճարման ենթակա՝ 186.600 (հարյուր ութսունվեց հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամի չափով վճարումը չի կատարել՝ խախտելով սահմանված ժամանակացույցը, որի հետևանքով 07.05.2024թ․-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Ե.Մուրադյանից թիվ ԿԴ/0333/01/23 դատավճռով նշանակված 933.000 (ինը հարյուր երեսուներեք հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի գումարի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու վերաբերյալ (միջնորդությունը գտնվում է դատաքննության փուլում):
10.05.2024թ․-ին Ե.Մուրադյանի կողմից կատարվել է մասնակի վճարում՝ 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ: 28.10.2024թ․-ի դրությամբ թիվ ԿԴ/0333/01/23 դատավճռով նշանակված 933.000 (ինը հարյուր երեսուներեք հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի գումարից առկա է վճարման ենթակա գումար՝ 783.000 (յոթ հարյու ութսուներեք հազար) ՀՀ դրամ: 23.04.2024թ․-ին օրինական ուժի մեջ մտած թիվ ԵԴ1/0166/01/23 դատավճիռը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում ստացվել է 26.04.2024թ․-ին և ընդունվել է ի կատար ածման:
02.05.2024թ․-ին Եգոր Դավթի Մուրադյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում, որտեղ նրան բացատրվել են իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը՝ դրանք չկատարելու համար: Միաժամանակ կազմվել է վերահսկողության պլան և համաձայն վերահսկողության պլանով սահմանված ժամանակացույցի՝ Ե.Մուրադյանը 24.05.2024թ․-ին պարտավոր էր վճարել թիվ ԵԴ1/0166/01/23 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի մաս կազմող՝ պարտադիր վճարման ենթակա 20.000 (քսան հազար) ՀՀ դրամ գումարը, սակայն վերջինս որևէ վճարում չի կատարել խախտելով տուգանքի վճարման ժամանակացույցը, որի հետևանքով 30.05.2024թ․-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Եգոր Դավթի Մուրադյանից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.02.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/0166/01/23 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու վերաբերյալ (միջնորդությունը գտնվում է դատաքննության փուլում): 28.10.2024թ․-ի դրությամբ թիվ ԵԴ1/0166/01/23 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի գումարից դեռևս որևէ վճարում չի կատարվել։ Այսպիսով, 28.10.2024թ․-ի թիվ ԿԴ/0333/01/23 դատավճռով և թիվ ԵԴ1/0166/01/23 դատավճռով նշանակված պատիժներով ընդհանուր առմամբ դեռևս առկա է 983.000 (ինը հարյուր ութսուներեք հազար) ՀՀ դրամ գանձման ենթակա գումար:
Եգոր Դավթի Մուրադյանի վերաբերյալ ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 05.09.2024թ․-ի դատավճիռը 1.508.000 ՀՀ դրամ տուգանք պատժի մասով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում դեռևս չի ստացվել և վերը նշված դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու մասին տեղեկություններ առկա չեն»:
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Եգոր Դավթի Մուրադյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը, համաձայն որի՝ Ե․Մուրադյանի եկամուտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Եգոր Մուրադյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Եգոր Դավթի Մուրադյանի կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալը,
- Եգոր Դավթի Մուրադյանի կողմից 2024 թվականի հուլիսի 14-ին՝ ժամը 21:00-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0,849 մգ/լ, «Հյունդաի» մակնիշի, AM777SJ հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը վարելը,
- ներկայացված մեղադրանքում Եգոր Դավթյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը,
- հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը,
- խնամքին երկու անչափահաս երեխաների գտնվելը,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Եգոր Դավթի Մուրադյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Եգոր Դավթի Մուրադյանի վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Ե․Մուրադյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Դատարանը, հաստատված համարելով մեղադրյալ Եգոր Դավթի Մուրադյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Եգոր Մուրադյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Եգոր Մուրադյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Եգոր Դավթի Մուրադյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նախատեսված են տուգանքը, հանրային աշխատանքները, կարճաժամկետ ազատազրկումը և ազատազրկումը։
Նկատի ունենալով քրեական գործում առկա տվյալները՝ մեղադրյալ Եգոր Մուրադյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նախկինում նշանակված պատիժները փաստացի չկատարվելու և դրանց հիման վրա տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին միջնորդություններ ներկայացված լինելու վերաբերյալ, Դատարանը նպատակահարմար չի համարում տուգանք պատժատեսակի նշանակումը, քանի որ իրատեսական չի համարում մեղադրյալ Եգոր Մուրադյանի կողմից դրա կրման հնարավորությունը: Այսինքն, Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման դեպքում այն ընդհանրապես կկատարվի և կծառայի պատժի նպատակների ապահովմանը: Ավելին, Դատարանը փաստում է, որ նախկինում նույն հանցագործությունների համար տուգանք պատժատեսակների նշանակումն ըստ էության չի ապահովել պատժի նպատակների իրագործումը, մասնավորապես չի կանխել մեղադրյալ Ե.Մուրադյանի կողմից նոր հանցագործություններ կատարելը: Ինչ վերաբերում է հանրային աշխատանքներ պատժատեսակին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ դրա կրման վերաբերյալ մեղադրյալ Եգոր Մուրադյանի համաձայնությունը չի ստացվել, ավելին՝ Ե.Մուրադյանը հրաժարվել է հանրային աշխատանքներ կատարելուց։ Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ պատժի համակարգը կառուցված է այն տրամաբանությամբ, որ յուրաքանչյուր հաջորդող պատժատեսակ առավել խիստ է, քան նախորդողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ տուգանք և հանրային աշխատանքներ պատժատեսակներին հաջորդում է կարճաժամկետ ազատազրկում պատժատեսակը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ե․Մուրադյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կարճաժամկետ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում անազատության մեջ պահելն է:
2. Կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած, ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ կատարած անձի նկատմամբ` 15 օրից 2 ամիս ժամկետով:
3. Կարճաժամկետ ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է 15 օրից պակաս լինել»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Եգոր Դավթի Մուրադյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված մեկ ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ե․Մուրադյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու, այդ թվում՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն։
Դատարանը միաժամանակ հաշվի առնելով այն փաստը, որ Եգոր Մուրադյանի նկատմամբ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ի դատավճիռը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում դեռևս չի ստացվել, ավելին՝ նշված դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու մասին տեղեկություններ առկա չեն, գտնում է, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ի դատավճռով նշանակված պատիժը սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակի գումարելու օրենսդրական հնարավորությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ե․Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը պետք է հաշվել Ե․Մուրադյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60564824 քրեական վարույթով վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8180409488 արձանագրությունը, սթափության վիճակի թիվ 01570 արձանագրությունը, Alcovisor-Jupiter X/RP 91100906 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 120899 վկայականի զննությունը և ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային շտեմարանի «վարորդական վկայականի տվյալներ» բաժնում մուտքագրված Եգոր Դավիթի Մուրադյան (ՀԾՀ 3901860479) տվյալներին համապատասխան տեղեկատվությունը պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարութային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Եգոր Դավթի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
Եգոր Դավթի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել Ե․Մուրադյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ