ԵԴ1/2859/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)
նախագահող դատավոր Ա.Ասատրյան
դատական նիստի քարտուղար Վ.Կարապետյան
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող Կ.Ստեփանյանի
պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի
մեղադրյալ Ս.Հայրապետյանի

2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սարմեն Հրանդիկի Հայրապետյանի (ծնված՝ 1979 թվականի ապրիլի 25-ին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվում է Արմավիրի մարզի, Վաղարշապատ համայնքի, Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց փողոցի, 148Ա տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60502624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Սարմեն Հրանդիկի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ Սարմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60502624 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարմեն Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2859/01/24 համարը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել Սարմեն Հայրապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/2859/01/24 քրեական գործով՝ վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անփոփոխ թողնելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Սարմեն Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա «մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով, հարբած (ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց։ Այսպես. Սարմեն Հրանդիկի Հայրապետյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք 2023 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, ժամը 01:04-ին Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Միցուբիշի» մակնիշի, 37 ZC 101 հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը՝ գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում արտաշնչած օդում մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0,932 մգ/լ, ինչը հայտկաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն»։
3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը միացավ մեղադրյալի միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրող Կ.Ստեփանյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
- ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ի գրությունը, դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8և Ձև 9 հարցման պատճեները, ամուսնության պետական գրանցման մասին թիվ ԱԱ125419, ամուսնալուծության պետական գրանցման մասին թիվ ԲԱ756676, ծննդի պետական գրանցման մասին թիվ ԲԱ265404, թիվ ԲԱ311274, թիվ ԱԱ423425, հայրության ճանաչման պետական գրանցման մասին թիվ ԲԱ311253 վկայականների պատճեները, բժշկասոցիալական փորձաքննական թիվ 1520475 որոշման պատճենը:
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները, ինչպես նաև գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Սարմեն Հայրապետյանը նախկինում դատապարտված չի եղել,
- ներկայացված մեղադրանքում Սարմեն Հայրապետյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար,
- Սարմեն Հայրապետյանի խնամքին են անչափահաս երեք երեխաները,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Սարմեն Հայրապետյանի ստացած եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Սարմեն Հայրապետյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատապարտված չլինելը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, գտնում է, որ Սարմեն Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է՝ պատիժ նշանակելու պահին վերջինի խնամքի տակ անչափահաս երեք երեխաների առկայությունը, հաշմանդամություն ունենալը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Սարմեն Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, գտնում է, որ Սարմեն Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանը ենթակա է պատժի։
Մինչ մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի տեսակի, չափի և կրման նպատակահարմարության հարցերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն այլընտրանքային է և հնարավորություն է տալիս Դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, հանրային աշխատանքներ՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նախ և առաջ քննարկել պատժի տեսակի ընտրության հարցը:
Անդրադառնալով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի նշանակման հարցին և հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանը հանդիսանում է հաշմանդամություն ունեցող անձ, չի աշխատում, խնամքին են երեք անչափահաս երեխաները (դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ եկամտի աղբյուրը իր ստացած կենսաթոշակն է), հաշվի առնելով նաև՝ Սարմեն Հայրապետյանի ստացած եկամտի վերաբերյալ տվյալները, Դատարանը գտնում է, որ ելնելով մեղադրյալի գույքային դրությունից, վերջինի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նպատակահարմար չէ նշանակել՝ այդ դեպքում դրա կատարումը հնարավոր չի լինի ապահովել և ըստ այդմ հնարավոր չի լինի հասնել պատժի նպատակներին: Բացի այդ, Դատարանի կարծիքով՝ տուգանք պատժատեսակը տվյալ դեպքում կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ մեղադրյալի և նրա ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա և ըստ այդմ՝ լինել անհամաչափ և ոչ մարդասիրական պատիժ (Դատարանի հետևությունները համահունչ են ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումներին):
Անդրադառնալով հանրային աշխատանքներ պատժատեսակին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանը հանդիսանում է հաշմանդամություն ունեցող անձ, ունի հենաշարժողական խնդիր:
Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների պայմաններում միակ իրավաչափ պատիժը, որը հնարավորություն կտա միաժամանակ պատժի նպատակներին հասնելը, պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժն է:
Դատարանի հետևությունները պայմանավորված են մասնավորապես այն հանգամանքով, որ Սարմեն Հայրապետյանին մեղսագրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործության կատարման փաստ, մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, տվել է խոստովանական ցուցմունք, առաջին անգամ է կատարել ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը և այն պայմանականորեն չկիրառելը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների իրականացման տեսանկյունից:
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Սարմեն Հայրապետյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են։
Արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ Սարմեն Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ պատիժ պետք է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Սարմեն Հայրապետյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում Սարմեն Հայրապետյանի վրա պետք է դնել պարտականություններ՝ բնակության վայրը փոխելու դեպքում ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, առանց ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-14-րդ հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական գործով բացակայում է։
Դատարանը գտնում է, որ Սարմեն Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Սարմեն Հայրապետյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-349-րդ, 464.4 և 464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սարմեն Հրանդիկի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Սարմեն Հրանդիկի Հայրապետյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում Սարմեն Հրանդիկի Հայրապետյանի վրա դնել պարտականություն՝ բնակության վայրը փոխելու դեպքում ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, առանց ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը:
Սարմեն Հրանդիկի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐԱՄԱՅԻՍ ԱՍԱՏՐՅԱՆ