Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/2832/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 3.1

Պատասխանող

Հովհաննես Սարիբեկյան Արթուրի

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Արման Հովհաննիսյան

Քրեական վերաքննիչ

Նարինե Հովակիմյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Արման Հովհաննիսյան

Քրեական վերաքննիչ

Նարինե Հովակիմյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին: Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող «Բլեք Սթար բուրգեր» սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ` վերջինիս հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինս մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինիս առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-08-24 13:00 4
Երևանի քրեական դատարան 2026-07-08 Չի կայացել
Երևանի քրեական դատարան 2026-05-20 16:30 4 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-03-18 16:30 4 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2026-01-21 14:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-28 17:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-29 14:00 4 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-08-27 14:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-26 14:30 4 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-06-24 13:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2025-05-15 17:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-15 16:30 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-19 14:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-02-25 12:30 4 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-01-17 12:30 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-12-09 13:00 4 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2024-11-20 14:30 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-10-25 15:00 4 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/2832/01/24






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆԻ

«29» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ
Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 2026 թվականի փետրվարի 13-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշումը.

ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:

2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մայիսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխվել է խափանման միջոց կալանքով՝ երեք ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբ հաշվարկելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահը։
2025 թվականի օգոստոսի 27-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է։
2026 թվականի փետրվարի 13-ին Դատարանի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/2832/01/24 քրեական վարույթով Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պարտավորեցվել է շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում:
Որոշվել է նաև վարչական հսկողությունն իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Խափանման միջոցը համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին հաշվառման վերցնելու պահից:
2026 թվականի ապրիլի 09-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2026 թվականի ապրիլի 15-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/2832/01/24 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Ն.Հովակիմյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2026 թվականի ապրիլի 16-ին:



Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 20-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ. «նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:»։
Դատարանն իր 2026 թվականի փետրվարի 13-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշման մեջ նշել է. «(…) Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պետք է կիրառել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ սույն գործով գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, իսկ հիմնավոր կասկածը նախորդիվ արդեն իսկ հաստատվել է, ուստի այն վերստին գնահատելու անհրաժեշտություն դեռ չի տեսնում։
Խափանման միջոցի նպատակներին մասով Դատարանն այս դեպքում ևս արձանագրում է, որ դրանք հավասարապես վերաբերելի են ինչպես կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, այնպես էլ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմանը: Այսինքն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում տեղ գտած հանգամանքների առկայության պայմաններում Դատարանը կարող է որպես խափանման միջոց կիրառել ինչպես կալանքը, այնպես էլ վկայակոչված մնացյալ խափանման միջոցները,
այդ թվում՝ դրանք կարող են կիրառվել համակցված: Քննարկման հարց է միայն, թե գոյություն ունեցող հիմքերի տեսանկյունից, որ խափանման միջոցն է պիտանի դրված նպատակին:
Ընդ որում, խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում:
Դատարանի նման եզրահանգումները պայմանավորված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տրամաբանությամբ, ըստ որի՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
Դատարանը, քրեական գործի նյութերով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելուց հետո, գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոցի կիրառման նպատակը որոշակի առումով առկա է, որպիսի պայմաններում վարչական հսկողության խափանման միջոցի կիրառումն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Նախ` Դատարանը նկատում է, որ ի սկզբանե սույն քրեական գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հիմքում դրվել է ենթադրյալ միաբնույթ արարք կատարելու հավանականությունն այն պատճառով, որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, բացի այդ՝ վերջինի վերաբերյալ նույն՝ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ քրեական գործ է քննվում այլ դատավորի վարույթում: Այլ կերպ ասած, Դատարանի մոտ եղել է ողջամիտ ենթադրություն, որ վերջինը դրսևորում է կայուն հակաօրինական վարքագիծ՝ գտնվելով ազատության մեջ:
Խափանման միջոցի կիրառման նշված հիմքի առկայության պայմաններում Դատարանն ի սկզբանե գտել է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառել տնային կալանքը: Տնային կալանքի կիրառումից հետո Հովհաննես Սարիբեկյանը մի քանի անգամ խախտել է խափանման միջոցի պայմանները, որից հետո Դատարանը կիրառված խափանման միջոցը փոխել է կալանքի:
Դրանից որոշ ժամանակ անց, Հովհաննես Սարիբեկյանը մեկ այլ քրեական գործով (ԵԴ/0873/01/20) դատապարտվել է և նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացվել է և կիրառվել է կալանքը, ինչի հետևանքով սույն քրեական գործով նրա նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացվել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արդեն իսկ մեկ այլ գործի շրջանակներում վերջինի նկատմամբ ընտրված է կալանավորում:
Այնուհետև՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերացվել է և վերջինն ազատ է արձակվել կալանավորումից: Ընդ որում՝ նշված գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռը բեկանվել է և Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ Նախկին քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով։


Հետևաբար, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում վերստին անդրադառնալ սույն գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պատշաճ խափանման միջոցի ընտրության հարցին, քանի որ Վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշումից հետո վերջինի նկատմամբ, ըստ էության, որևէ խափանման միջոց ընտրված չէ։
Ինչպես արդեն նշվեց` սույն գործի շրջանակներում Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառելի խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնական մտավախությունը պայմանավորված է եղել ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հանգամանքով, քանի որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, այդ թվում՝ նաև հենց նույնասեռ հանցանք կատարելու վերաբերյալ վարույթով:
Այս դատողությունը բխել է Եվրոպական դատարանի՝ Ասսենովը և այլոք ընդդեմ Բուլղարիայի (Assenov and Others v. Bulgaria) 1998 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճռով արտահայտված այն դիրքորոշումից, որ պարբերաբար կատարված ենթադրյալ հափշտակությունների մեջ մեղադրվելու հանգամանքը կարող է հիմնավորել նոր արարք կատարելու հավանականության առկայությունը (տե՛ս նշված որոշման 156-րդ կետը)։
Սակայն, նկատի ունենալով այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը կատարվել է տևական ժամանակ առաջ (2024 թվականի մայիս ամսին), ազատության մեջ լինելու պայմաններում և իրականացվել է իր ֆիզիկական մասնակցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ վտանգի կանխումը կարող է իրականացվել մեղադրյալի նկատմամբ որոշակի սահմանափակումներով վարչական հսկողություն կիրառելու դեպքում:
Բանն այն է, որ դատավարական ցանկացած փուլում խափանման միջոցի նպատակները չեն կարող դիտարկվել որպես անբեկանելի հիմք անձին անազատության մեջ պահելու համար: Այլ կերպ ասած՝ տևական ժամանակ անցած լինելու հանգամանքը և կալանքի (տնային կալանքի) տակ գտնվելու փաստը ողջամտորեն ևս կարող են խոսել մեղադրյալի կողմից հետագա պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության մասին:
Նշվածի հետ կապված պետք է արձանագրել, որ ինչպես գործի քննության ժամկետները, այնպես էլ նախնական կալանքի (այդ թվում՝ տնային կալանքի) տակ պահելու ժամկետները նույնպես պետք է լինեն ողջամիտ, ինչին հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը:
Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանի 1996 դեկտեմբերի 18-ի (Scott v. Spain) որոշման իմաստային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ նախնական կալանքի տակ պահելու ողջամտությունը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատվի՝ ելնելով կոնկրետ գործի հանգամանքներից: Անազատության մեջ պահելը կարող է լինել արդարացված, միայն, եթե կան ուղղակի ցուցումներ հանրային շահի առկայության մասին, որը, անմեղության կանխավարկածն անտեսելով, առավել է անձնական ազատության հարգանքի նկատմամբ: Առաջին հերթին դատարանների վրա դրվում է պարտականություն՝ քննության առնելու բոլոր հանգամանքները, որպիսիք թույլ են տալիս հաստատել այնպիսի շահի առկայությունը, որն արդարացնում է անձի ազատության մեջ թողնելու ընդհանուր նորմից բացառությունը: Անազատության մեջ գտնվող անձի կողմից իրավախախտման մասին հիմնավոր կասկածի առկայությունը պայման է հանդիսանում կալանքի տակ պահելու օրինականության համար, սակայն որոշակի ժամանակ անցնելու դեպքում միայն դա բավարար չէ և դրա համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ ծանրակշիռ փաստարկներ:
Սույն դեպքում Դատարանը նկատում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանը 2024 թվականի օգոստոսի 28-ից գտնվում է անազատության մեջ՝ սկզբում կալանքի, ապա տնային կալանքի, իսկ այնուհետև՝ կրկին կալանքի տակ (այդ թվում՝ այլ գործի շրջանակներում): Այսինքն՝ շուրջ մեկուկես տարի Հովհաննես Սարիբեկյանը, ընդհանուր առմամբ, գտնվում է անազատության
մեջ, որը, ըստ էության, մնացյալ հանգամանքների հաշվառմամբ կարող է վկայել այն մասին, որ վերջինի նկատմամբ կարող է կիրառվել նաև այլընտրանքային ավելի մեղմ խափանման միջոց՝ վարչական հսկողության ձևով: Այլ կերպ ասած՝ Դատարանի հիմնական մոտեցումը կայանում է նրանում, որ Հովհաննես Սարիբեկյանն ինչպես սույն, այնպես էլ այլ գործի շրջանակներում արդեն մեկուկես տարի գտնվել է (շարունակաբար) անազատության մեջ, ինչը վերջինի հետագա պատշաճ վարքագծի դրսևորման տեսանկյունից ողջամտորեն կարող է էական նշանակություն և ազդեցություն ունենալ։
Ընդ որում, խափանման միջոցի առջև դրված նպատակներին հասնելու համար Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում:
Բացի այդ, վարչական հսկողությունը պետք է իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները և նկատի ունենալով, որ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ռեալ հնարավորության պայմաններում, պետք է զերծ մնալ առավել խիստ խափանման միջոցների կիրառումից, գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը։
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում: Ինչպես նաև՝ վարչական հսկողությունն իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Խափանման միջոցը պետք է համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին հաշվառման վերցնելու (սարքը կիրառելու) պահից:
(…)»:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Ըստ բողոքաբեր դատախազի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի վիճարկվող դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի, 288-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ, ուստի Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, որի պարագայում կայացված դատական ակտը ենթակա է բեկանման և անհրաժեշտ է բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:
(…)
Դատարանը մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ իր իսկ կողմից կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացնելու մասին 28.11.2025թ.-ի որոշման հիմքում դրել է բացառապես մեկ այլ գործով վերջինի նկատմամբ կալանք խափանման միջոցի կիրառված լինելը: Այսինքն՝ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը որևէ դեպքում չեն կորցրել իրենց արդիականությունն ու առկայությունը:
Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված նախնական կալանքը դատարանի կողմից փոխարինվել է ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ տնային կալանքով, որն ի զորու չի եղել ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, քանի որ մեղադրյալը բազմիցս խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, որի արդյունքում դատարանը վերստին որոշում է կայացրել Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
Նման պայմաններում դատարանի մոտեցումները վարչական հսկողություն խափանման միջոցի պիտանելիության վերաբերյալ առնվազն անհասկանալի են, քանի որ չի կարող խոսք լինել այդ մասին այն դեպքում, երբ նույնիսկ տնային կալանքը ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Դատարանը, վարչական հսկողություն խափանման միջոցը կիրառելու մասին որոշում կայացնելիս, իր պատճառաբանությունները կառուցել է բացառապես այն հանգամանքի վրա, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը տևական ժամանակ գտնվել է անազատության մեջ, սակայն նման մոտեցումն ընդունելի չէ և հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին ու տրամաբանությանը, քանի որ օրենսդիրը անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերի առկայության դեպքում դատարանին հնարավորություն է ընձեռել անձին այնքան ժամանակ կալանքի տակ պահել, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար:
Որոշման կայացումից հետո՝ մինչ սույն բողոքը ներկայացնելը, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից արձանագրվել են Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից կիրառված վարչական հսկողություն խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքեր: Նշվածը վառ վկայությունն է այն հանգամանքի, որ դատարանի ակնկալիքները մեղադրյալի հնարավոր պատշաճ վարքագծի մասով չեն արդարացվել և կիրառված խափանման միջոցը չի ծառայում իր նպատակին:
Մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել բացառապես կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու հարցի քննարկման ժամանակ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը փաստացի քննության առնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ և 362-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որի արդյունքում ճիշտ չեն կիրառվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 119-րդ և 288-րդ հոդվածներով նախատեսված նորմերի պահանջները, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, նկատի ունենալով կալանքը որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանների առկայությունը:
Ելնելով վերոգրյալից բողոքաբերը խնդրել է․ «Ամբողջությամբ բեկանել թիվ ԵԴ1/2832/01/24 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 13-ի որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելով կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով։»։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշմամբ շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
(…)
2) վարչական հսկողությունը.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(...)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»:
Արամ Ճուղուրյանի գործով 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-132/07 որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը»:
Զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն 15.11.2017թ. թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշմամբ արձանագրել է, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի
դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս:
4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»:

Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)»։
Վերոգրյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը, դատական ստուգման ենթարկելով Դատարանի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, հաշվի առնելով Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը, դրանք համադրելով գործի տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը՝ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը փոփոխելով և վարչական հսկողություն խափանման միջոց կիրառելով, թույլ չի տվել դատական սխալ, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստարկներով չի հիմնավորել, թե ինչու է բացառվում որևէ այլ խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում վարչական հսկողության կիրառմամբ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագծի ապահովումը:
Վերը մեջբերված իրավանորմերի և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող որոշումը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
Հովհաննես Սարիբեկյանի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործով (ԵԴ/0873/01/20) կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացվել է և կիրառվել է կալանքը, որի պատճառով սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացվել է: Ապա ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերացվել է և վերջինս ազատ է արձակվել կալանավորումից: Նշված գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռը բեկանվել է և Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ նախկին քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով։
Վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշումից հետո վերջինի նկատմամբ, որևէ խափանման միջոց ընտրված չլինելու պայմաներում,Դատարանն անհրաժեշտ է համարել վերստին անդրադառնալ սույն գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պատշաճ խափանման միջոցի ընտրության հարցին և վարույթում առկա օբյեկտիվ տվյալների համակցված վերլուծությամբ, իրավացիորեն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Հ․ Սարիբեկյանի պատշաճ վարքագիծը հետայսու հնարավոր է ապահովել նաև վերջինիս նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողության կիրառմամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Դատարանի հետևությունները՝ մեղադրյալ Հ․Սարիբեկյանի նկատմամբ խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ, հիմնավոր են՝ հաշվի առնելով վարույթի փաստական տվյալները և մեղադրյալի անձը, սույն գործով տևական ժամանակ արգելանքի տակ գտնվելու հանգամանքը:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Դատարանը եկել է վարույթի օբյեկտիվ տվյալներից բխող հիմնավոր հետևության, որի հետ չհամաձայնվելու հիմքեր չկան:
Այն, որ նախորդիվ մեղադրյալը թույլ է տվել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի պայմանների որոշակի խախտումներ, ինքնին հիմք չէ արձանագրելու, որ վարչական հսկողություն խափանման միջոցը ի զորու չէ ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը դատաքննության ներկա փուլում::
Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ Դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված՝ վարչական հսկողությունը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ դատաքննության արդի փուլում մեղադրյալ Հ․Սարիբեկյանի հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Ամփոփելով, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն վարույթով Դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Հետևաբար՝ վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 13-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2832/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 11-10-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 13-0577-24
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես.
Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող «Բլեք Սթար բուրգեր» սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ` վերջինիս հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինս մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինիս առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Հովհաննես
Ազգանուն Սարիբեկյան
Հայրանուն Արթուրի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 166 Մաս 2 Կետ 6
Վիճակագրական տողի համարը 3.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.3
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 11-10-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Արման
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 15-10-2024
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 15-10-2024
Որոշում ՈՐՈՇՈՒՄ
ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ
ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


ք. Երևան 2024թ. հոկտեմբերի 15-ին


Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա.Հովհաննիսյանս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով`


ՈՐՈՇԵՑԻ

Ստանձնել 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ստացված թիվ ԵԴ1/2832/01/24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի` Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
Նախնական դատալսումները տեղի կունենան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (հասցե՝ Գյուլիքևխյան 20) 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին՝ ժամը 14:00-ին:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր
Անուն Հովհաննես
Ազգանուն Սարիբեկյան
Հայրանուն Արթուրի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-10-2024
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 25-10-2024
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 25-10-2024
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի փոխելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/2832/01/24
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման
միջոց կալանքը փոխելու մասին

25.10.2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ Մ․Մանուցյան, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ․Գուրգենյան, պաշտպան Ա․Հովհաննիսյան, մեղադրյալ Հ․Սարիբեկյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու կամ փոխելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին տեղի ունեցած նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկելով մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանը միջնորդեց մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամսով։
Հայտնեց, որ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հիմքերը շարունակում են առկա լինել և որևէ նոր էական հանգամանքներ ի հայտ չի եկել։ Նախկինում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառվել է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելը կանխելու նպատակով, ուստի սույն պարագայում, երբ գործը նոր է ուղարկվել դատարան և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործի ապացույցները՝ այդ հավանականությունը շարունակում է առկա լինել։
Պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ` խնդրելով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը՝ համակցված գրավով մինչև 500․000 ՀՀ դրամի չափով։
Նշեց, որ տնային կալանք խափանման միջոցը՝ համակցված գրավի հետ, ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու մտավախությունը, այլ կերպ ասած՝ կարող է դատաքննության ընթացքում ապահովել վերջինի պատշաճ վարքագիծը։
Մեղադրյալ Հովհանես Սարիբեկյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Հավելեց, որ ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, որի շարժառիթը եղել է տուժողի կողմից իր մորը հասցված վիրավորանքը, հակառակ դեպքում՝ չէր դրսևորի այդպիսի վարքագիծ։
Ինչ վերաբերում է իր վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործին, ապա ինքը նշված հանցանքը չի կատարել, ինչը հաստատվել է նաև վկաների ցուցմունքներով։
Դատական նիստին ներկայացել էր նաև մեղադրյալ Հովհանես Սարիբեկյանի մայրը՝ Հերիքնազ Ժորայի Գալստյանը, ով Նախագահողի հարցերին ի պատասխան՝ նշել է, որ համաձայն է, որ իր որդին տնային կալանք կրի իր տանը և ամբողջությամբ գիտակցում է տնային կալանք խափանման միջոցի կրման կարգն ու սահմանափակումները։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, ենթակա է փոփոխման այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքով, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`(…) տնային կալանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ (...) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով կալանքը որպես խափանման միջոց փոխվել կամ վերացվել է:
Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝
4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը (…):
Իսկ օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել՝ այն կիրառելու հարցը:
Խափանման միջոցի ընտրության հարցը քննարկելիս Դատարանն առաջին հերթին պարտավոր է անդրադառնալ դրանց կիրառման պայմանների և նպատակների (հիմքերի) առկայությանը:
Անձի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված նպատակներից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը:
Հարկ է նկատել, որ կատարված փոփոխությունների արդյունքում վերագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը պարտադիր է ոչ միայն կալանքի, այլև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պարագայում, քանի որ ցանկացած խափանման միջոց իրենից ներկայացնում է մեղադրյալի իրավունքների որոշակի սահմանափակում, ուստի դրա կիրառման իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձը պետք է ապացուցողական թեկուզ ցածր չափանիշով հիմնավորում ներկայացնի մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող արարքի կատարման վերաբերյալ:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու <<հիմնավոր կասկածը>> ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում :
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, <<կասկածը>> պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Վերոգրյալի համատեքստում քննարկելով հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում առկա են տվյալներ՝ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության մասին հետևության գալու համար: Ընդ որում, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ <<հանցագործության կատարած լինելու հիմնավոր կասկած>> ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Այսինքն`պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանքն առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական վարույթի քննության փուլում:
Ավելին՝ նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի քննարկումն ընդգրկում է նաև քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը, որի շրջանակներում, ըստ էության, գնահատման է ենթակա նաև անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը։ Ընդ որում, վկայակոչված հարցին Դատարանն անդրադառնում է մինչ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելը, ինչից ողջամտորեն ենթադրվում է, որ նախնական դատալսումների ավելի վաղ փուլում վարույթը չկարճելու կամ քրեական հետապնդումը չդադարեցնելու և մեղադրյալի խափանման միջոցի կիրառման հարցին անդրադարձ կատարելու փաստն արդեն իսկ վկայում է անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայության մասին:
Խափանման միջոցի նպատակներին մասով Դատարանն այս դեպքում ևս արձանագրում է, որ դրանք հավասարապես վերաբերելի են ինչպես կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, այնպես էլ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմանը: Այսինքն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում տեղ գտած հանգամանքների առկայության պայմաններում Դատարանը կարող է որպես խափանման միջոց կիրառել ինչպես կալանքը, այնպես էլ վկայակոչված մնացյալ խափանման միջոցները, այդ թվում՝ դրանք կարող են կիրառվել համակցված: Քննարկման հարց է միայն, թե գոյություն ունեցող հիմքերի տեսանկյունից, որ խափանման միջոցն է պիտանի դրված նպատակին:
Ընդ որում, խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում:
Դատարանի նման եզրահանգումները պայմանավորված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տրամաբանությամբ, ըստ որի՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Դրանից զատ, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համատեքստում Եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն՝
- ներպետական իշխանությունները, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս, պետք է փնտրեն նաև այլընտրանքային միջոցներ, որոնք թույլ կտան ապահովել տվյալ անձի ներկայությունը դատաքննությանը ,
- կալանքը պետք է կիրառվի որպես անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման վերջին կամ ծայրահեղ միջոց, երբ այլ միջոցներով հնարավոր չէ լիարժեք երաշխավորել վարույթի պատշաճ ընթացքը ,
- կալանքի՝ որպես խիստ միջոցի կիրառումը կարող է արդարացվել, երբ այլ՝ ներգործության ուժով նվազ միջոցների կիրառելիությունը քննարկվել է և որոշվել, որ դրանք բավարար չեն մասնավոր կամ հանրային շահերի պաշտպանությունն ապահովելու համար, ինչը կարող է պահանջել, որ անձը կալանավորվի :
Այսինքն՝ օրենսդրի ընդհանուր տրամաբանությունը, և Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները հանգում են նրան, որ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ռեալ հնարավորության պայմաններում Դատարանը պետք է զերծ մնա առավել խիստ խափանման միջոցների կիրառումից՝ ապահովելու համար <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով վկայակոչված պահանջները: Ավելին՝ պետք է կիրառվի այնպիսի խափանման միջոց, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար։
Ուստի Դատարանը, քրեական գործի նյութերով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելուց հետո, գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոցի կիրառման նպատակը, թեև առկա է, սակայն կարող է ապահովվել անազատության հետ կապված այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ:
Սույն դեպքում Դատարանն իրատեսական է համարում ենթադրյալ միաբնույթ հանցանքի կատարման հավանականությունը, այն պատճառով, որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, բացի այդ՝ վերջինի վերաբերյալ նույն՝ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ քրեական գործ է քննվում այլ դատավորի վարույթում: Այլ կերպ ասած, Դատարանի մոտ ստեղծվում է այնպիսի տպավորություն, որ վերջինը դրսևորում է կայուն հակաօրինական վարքագիծ՝ գտնվելով ազատության մեջ:
Այս դատողությունը բխում է Եվրոպական դատարանի՝ Ասսենովը և այլոք ընդդեմ Բուլղարիայի (Assenov and Others v. Bulgaria) 1998 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճռով արտահայտված այն դիրքորոշումից, որ պարբերաբար կատարված ենթադրյալ հափշտակությունների մեջ մեղադրվելու հանգամանքը կարող է հիմնավորել նոր արարք կատարելու հավանականության առկայությունը (տե՛ս նշված որոշման 156-րդ կետը)։
Սակայն, նկատի ունենալով այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը կատարվել է ազատության մեջ լինելու պայմաններում և իրականացվել է իր ֆիզիկական մասնակցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ վտանգի կանխումը կարող է իրականացվել տնային կալանքի պայմաններում նույնպես:
Այնուամենայնիվ, պետք է արձանագրել նաև, որ կախված հանցագործության միջանձնային բնույթից և այն ենթադրություններից, որ դրանք կարող են շարունակվել առօրեական մակարդակով (այդ թվում՝ ընկերների միջոցով), որպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կրման ընթացքում պետք է սահմանափակել վերջինի նամակագրությունը, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու, ինչպես նաև՝ վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու վտանգը կանխելու նպատակին, ապա Դատարանը գտնում է, որ դեռևս նախորդ դատական ակտով արդեն իսկ արձանագրվել են նշված հիմքերի բացակայության հանգամանքը, որից հետո որևէ նոր տվյալ այդ մասով ի հայտ չի եկել, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ Դատարանի համար նշվածը կրկին քննության առարկա դարձնելու համար: Ընդ որում, հանրային մեղադրողի կողմից ևս նման հանգամանքներ չեն նշվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածը 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
Այսինքն՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։
Ընդ որում, բոլոր հանգամանքների հաշվառումը կարևորվում է նաև անձի բարոյական կերպարի ընդհանուր նկարագիրը կազմելու, ինչպես նաև պիտանելիության սկզբունքին համարժեք՝ խափանման միջոցի ընտրման հարցում: Այլ կերպ՝ թեև անձը բնութագրող հանգամանքները, որպես կանոն, չեն կարող խափանման միջոցի ընտրման կամ փոփոխման հարցում առանցքային դեռ կատարել, այնուամենայնիվ, դրանց անտեսման պարագայում Դատարանը կարող է անարդյունավետ և նպատակների չծառայող խափանման միջոցներ կիրառել:
Ուստի Դատարանը որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող և հաշվառման ենթակա հանգամանքներ է գնահատում երիտասարդ լինելը, առերևույթ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և մեղքը ընդունելը: Ավելին՝ դատական նիստի ընթացքում պաշտպանական կողմը հայտարարել է, որ ցանկանում են միջնորդել, որպեսզի կիրառվի համաձայնեցման կամ արագացված վարույթ:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները և այն, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքում դրված նպատակները կարող են ապահովվել միջնորդվող խափանման միջոցից մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառմամբ, գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը պետք է փոխել և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Միաժամանակ, պետք է սահմանափակել նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Տնային կալանք խափանման միջոցի կրման վայր պետք է սահմանել Հովհաննես Սարիբեկյանի բնակության հասցեն՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը (կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե)՝ մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի վրա, իսկ խափանման միջոցը համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի հաշվառման վերցնելու պահից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 120-րդ 123-րդ 316-րդ, 389-րդ և 392-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տանը) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխել և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակել Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Տնային կալանք խափանման միջոցի կրման վայր սահմանել Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի բնակության հասցեն՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը (կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե)՝ մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի վրա:
Խափանման միջոցը համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին հաշվառման վերցնելու պահից:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ դատական ակտը ստանալու օրվանից՝ տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-11-2024
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-11-2024
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-12-2024
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 09-12-2024
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվել է Դատարանի թիվ ԵԴ/0532/01/21 քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու հիմքով:
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 17-01-2025
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 17-01-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/2832/01/24
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման
միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին

17.01.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ Մ․Մանուցյան, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ․Գուրգենյան, պաշտպան Ա․Հովհաննիսյան, մեղադրյալ Հ․Սարիբեկյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու կամ փոխելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Դատական նիստի ընթացքում, քննարկելով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու կամ այն փոխելու հարցը, հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանը միջնորդեց մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամսով։
Հայտնեց, որ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հիմքերը շարունակում են առկա լինել և որևէ նոր էական հանգամանքներ ի հայտ չի եկել։
Պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը նշեց, որ չի առարկում ներկայացված միջնորդության դեմ:
Մեղադրյալ Հովհանես Սարիբեկյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, ենթակա է փոփոխման այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքով, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`(…) տնային կալանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ (...) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով կալանքը որպես խափանման միջոց փոխվել կամ վերացվել է:
Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝
4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը (…):
Իսկ օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել՝ այն կիրառելու հարցը:
Խափանման միջոցի ընտրության հարցը քննարկելիս Դատարանն առաջին հերթին պարտավոր է անդրադառնալ դրանց կիրառման պայմանների և նպատակների (հիմքերի) առկայությանը:
Անձի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված նպատակներից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը:
Հարկ է նկատել, որ կատարված փոփոխությունների արդյունքում վերագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը պարտադիր է ոչ միայն կալանքի, այլև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պարագայում, քանի որ ցանկացած խափանման միջոց իրենից ներկայացնում է մեղադրյալի իրավունքների որոշակի սահմանափակում, ուստի դրա կիրառման իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձը պետք է ապացուցողական թեկուզ ցածր չափանիշով հիմնավորում ներկայացնի մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող արարքի կատարման վերաբերյալ:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու <<հիմնավոր կասկածը>> ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում :
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, <<կասկածը>> պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Վերոգրյալի համատեքստում քննարկելով հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում առկա են տվյալներ՝ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության մասին հետևության գալու համար: Ընդ որում, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ <<հանցագործության կատարած լինելու հիմնավոր կասկած>> ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Այսինքն`պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանքն առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական վարույթի քննության փուլում:
Ավելին՝ նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի քննարկումն ընդգրկում է նաև քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը, որի շրջանակներում, ըստ էության, գնահատման է ենթակա նաև անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը։ Ընդ որում, վկայակոչված հարցին Դատարանն անդրադառնում է մինչ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելը, ինչից ողջամտորեն ենթադրվում է, որ նախնական դատալսումների ավելի վաղ փուլում վարույթը չկարճելու կամ քրեական հետապնդումը չդադարեցնելու և մեղադրյալի խափանման միջոցի կիրառման հարցին անդրադարձ կատարելու փաստն արդեն իսկ վկայում է անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայության մասին:
Քրեական վարույթի նյութերով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի շարունակական լինելու հանգամանքը հավաստելուց հետո, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոցի նպատակները դեռևս շարունակում է առկա լինել:
Ընդ որում, տնային կալանքի երկարաձգման հարցի քննարկման շրջանակներում անդրադարձ է կատարվում Դատարանի որոշմամբ վկայակոչված հիմքերի (նպատակների) հնարավոր վերացման, պահպանման կամ դրանց շարունակական լինելու հանգամանքներին: Այսինքն՝ պետք է ընդգծել, որ նախնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի կիրառման հարցը քննարկելիս, Դատարանը դրա անհրաժեշտության կապակցությամբ իրավական դիրքորոշում արդեն իսկ արտահայտել է՝ գտնելով, որ անձի պատշաճ վարքագծի ապահովումն իրատեսական է միայն ազատության սահմանափակման հետ կապված հարկադրական միջոցների կիրառմամբ, ինչից ողջամտորեն ենթադրվում է, որ քանի դեռ խափանման միջոցի փոփոխման կապակցությամբ նոր հանգամանքներ ի հայտ չեն եկել, կամ դրա անհրաժեշտությունը չի վերացել (հիմքերը չեն փոփոխվել, նվազել կամ վերացել), կատարված դատողությունները (նախորդ որոշմամբ արտահայտած պատճառաբանությունները) կարող են նույնքան իրատեսական համարվել:
Ելնելով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունն ապահովելու պարտավորությունից՝ կալանքի (այս դեպքում նաև տնային կալանքի) երկարաձգման հարցի շրջանակներում պարտադիր կերպով քննարկման առարկա պետք է դարձվի գործի քննությունն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորված պատշաճ ջանասիրության հարցը:
Եվրոպական դատարանն իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի շարունակական գոյությունը անհրաժեշտ պայման է (sine qua non) տևական կալանքի օրինականության համար: Սակայն որոշ ժամանակ անց այն այլևս բավարար չէ: Նման դեպքերում Դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք դատական մարմինների կողմից ներկայացված այլ հիմքերով շարունակվում է հիմնավորվել ազատությունից զրկելը: Եթե այդօրինակ հիմքերը հիմնավոր և բավարար են, Դատարանը պետք է պարզի նաև թե քննությունն իրականացնելիս իրավասու ներպետական մարմինները արդյոք դրսևորել են <<պատշաճ ջանասիրություն>>:
<<Պատշաճ ջանասիրություն>> եզրույթի ներքո պետք է ընկալել վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի ձեռնարկած գործողությունների ամբողջությունը: Ընդ որում, պատշաճ ջանասիրությունը ենթակա է գնահատման քրեական վարույթի առանձնահատկությունների համատեքստում, որպիսի պայմաններում յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է դիտարկել վարույթն իրականացնող մարմնի կատարած գործողությունների բնույթն ու անհրաժեշտությունը:
Ավելին՝ ձեռնարկված գործողությունները և քննությունն, առհասարակ, պետք է իրականացվեն առանց լրացուցիչ հապաղումների՝ ապահովելու համար քրեական հետապնդման ենթարկվողի իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությունը:
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ սույն փուլում ձեռնարկվել են հնարավոր անհրաժեշտ միջոցները՝ քրեական վարույթի քննության բնականոն ընթացքի ապահովման ուղղությամբ, իսկ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներից բխող նիստերի հետաձգումները չեն կարող պատշաճ ջանասիրությունից շեղում դիտարկվել:
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել՝ երեք ամիս ժամկետով՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Միաժամանակ, պետք է սահմանափակել նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Տնային կալանք խափանման միջոցի կրման վայր պետք է կրկին սահմանել Հովհաննես Սարիբեկյանի բնակության հասցեն՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը (կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե)՝ մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի ՀՈԳՎ Էրեբունու բաժնի վրա։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 120-րդ 123-րդ 316-րդ, 389-րդ և 392-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տանը) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակել Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Տնային կալանք խափանման միջոցի կրման վայր սահմանել Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի բնակության հասցեն՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը (կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե)՝ մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի ՀՈԳՎ Էրեբունու բաժնի վրա:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ դատական ակտը ստանալու օրվանից՝ տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-02-2025
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 25-02-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 19-03-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 19-03-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/2832/01/24
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
խափանման միջոց տնային կալանքը կալանքով փոփոխելու
վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ


19.03.2025թ. ք.Երևան


Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյան, պաշտպան Ա.Հովհաննիսյան, մեղադրյալ Հ.Սարիբեկյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
Կողմերի հիմնավորումները և պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանը միջնորդեց մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնել և որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով: Նշեց, որ տնային կալանքի պայմաններում մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը բազմաթիվ անգամներ խախտել է խափանման միջոցի պայմանները և դուրս եկել տնից։ Վերջինի կողմից ներկայացված պատճառաբանությունները հիմնավոր չեն, որոնք կարող էին այդ խախտումները դարձնել հարգելի։ Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանն ունեցել է Դատարանի կողմից թույլտվություն՝ ատամնաբուժարան այցելելու, ապա վերջինը չի ներկայացրել որևէ փաստաթուղթ, որը կհավաստի իր՝ ատամնաբուժարանում գտնվելու հանգամանքը։
Ուստի այս պայմաններում տնային կալանք խափանման միջոցն ի զորու չէ ապահովելու դրա հիմքում դրված նպատակները, որպիսի պայմաններում անհրաժեշտություն է առաջանում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել առավել խիստ խափանման միջոց։
Պաշտպան Ա․Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ՝ խնդրելով այն մերժել։ Նշեց, որ Հովհաննես Սարիբեկյանը Դատարանից ատամնաբուժարան այցելելու թույլտվություն էր ստացել, ուստի այդ օրն արձանագրված խախտումը եղել է Դատարանի գիտությամբ։ Ինչ վերաբերում է արձանագրված մյուս խախտումներին, ապա հնարավոր է, որ որոշ դեպքերում անգամ տան մոտ գտնվելու դեպքում սարքն արձանագրի խախտում։
Մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ նշելով, որ ատամնաբուժարանի կողմից տրված թուղթը ներկայացրել է Դատարանին։ Բացի այդ, քանի որ մեկ անգամ այցելել էր ատամնաբուժարան և իրեն չէին կարողացել սպասարկել, այդ պատճառով իր մայրիկը զանգահարել էր Դատարանի աշխատակազմ, որպեսզի թույլտվություն ստանար հաջորդ այցը կատարելու վերաբերյալ։
Ինչ վերաբերում է արձանագրված մյուս խախտումներին, ապա եղել են դեպքեր, երբ իրեն վատ է զգացել և դուրս է եկել տան մոտ՝ մաքուր օդ շնչելու, ինչը սարքը նույնպես արձանագրել է որպես խախտում։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանի միջնորդությունը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`(…) տնային կալանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
Նույն օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
Հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:
Խափանման միջոցի նպատակների մասով Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք հավասարապես վերաբերելի են ինչպես կալանքն որպես խափանման միջոց ընտրելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, այնպես էլ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմանը: Այսինքն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում տեղ գտած հանգամանքների առկայության պայմաններում Դատարանը կարող է որպես խափանման միջոց կիրառել ինչպես կալանքը, այնպես էլ վկայակոչված մնացյալ խափանման միջոցները, այդ թվում՝ դրանք կարող են կիրառվել համակցված: Քննարկման հարց է միայն, թե գոյություն ունեցող հիմքերի տեսանկյունից, որ խափանման միջոցն է պիտանի դրված նպատակին:
Ընդ որում, օրենքով նախատեսված այդ հանգամանքների համալիր ուսումնասիրությունից և այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունը բացառելուց հետո միայն Դատարանը կարող է հիմնավորված ենթադրություն կատարել, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ:
Ավելին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանքի կիրառման կամ դրա ժամկետի երկարաձգման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
Սույն դեպքում դեռևս 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը: Ընդ որում, տվյալ խափանման միջոցի ընտրությունը Դատարանը պայմանավորել է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանականությունը կանխելու նպատակի առկայությամբ:
Այս կապակցությամբ հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոցը բավարար չէ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը դատական քննության ընթացքում ապահովելու համար, ինչով պայմանավորված միջնորդում է որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը:
Դատարանը, ուսումնասիրելով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից խափանման միջոցի պայմանների հնարավոր խախտման դեպքերը, գտնում է, որ դրանք իրենց բնույթով և վտանգավորությամբ այնպիսին չեն, որոնք սույն փուլում կարող են հանգեցնել մեղադրյալի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառմանը:
Մասնավորապես՝ քրեական վարույթի շրջանակներում մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից գրանցվել են խափանման միջոցի պայմանների հնարավոր խախտման մի քանի դեպք, որոնք տեղի են ունեցել հիմնականում հունվար և փետրվար ամիսներին:
Գրեթե բոլոր խախտումների դեպքում՝ Հովհաննես Սարիբեկյանը գտնվել է իրենց տան բակում՝ մաքուր օդ շնչելու, փայտ կոտրելու կամ ինքնազգողությունը վատ լինելու պատճառով: Անգամ մի դեպքում շտապ օգնության կանչ է գրանցվել վերջինի համար: Ընդ որում, հատկանշական է, որ տանից մեղադրյալը բացակայել է կարճ ժամանակահատվածով և մեծամասամբ գտնվել է տան շրջակայքում (համենայն դեպս՝ հակառակի մասին տվյալներ առկա չեն):
Խախտումներից մեկի դեպքում (տեղի է ունեցել 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին) մեղադրյալը, ըստ էության, տնից բացակայել է մոտ մեկ ժամով և գտնվել է հարևանի տանը (ըստ իր խոսքերի):
Դատարանը, վկայակոչվածի կապակցությամբ գտնում է, որ թեև նմանատիպ վարքագիծն ընդունելի չէ և այն դրսևորելու պատճառների վերաբերյալ մեղադրյալի կողմից չի ներկայացվել հարգելի փաստարկներ, այնուամենայնիվ, վերջինի կողմից թույլ տված խախտումները, որպես այդպիսին, չարամտությամբ չեն կատարվել և վարույթի ընթացքի վրա որևէ բացասական ազդեցություն (խափանման միջոցի նպատակների ապահովման տեսանկյունից), ըստ էության, չեն ունեցել։
Այսինքն՝ Դատարանը ներկայացված միջնորդության քննարկման շրջանակներում կարևորում է մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի շարժառիթը, չարամտությունը և այդ խախտումներն ինչ հետևանքներ են առաջացրել վարույթի համար։ Այլ կերպ ասած՝ խափանման միջոցի պայմանի խախտումը, որը կարող է հանգեցնել ավելի խիստ և պիտանի հարկադրանքի միջոցի կիրառման, պետք է չլինի ձևական, նվազ կարևոր կամ մեղադրյալի անլրջության և անհետևողականության արդյունք, այլ այդ խախտումն անհրաժեշտ է իրականացվի չարամտորեն, ինչը կարող է վտանգել խափանման միջոցի նպատակների ապահովվումը կամ վկայի այն մասին, որ այդ գործողություններով արդեն իսկ այդ նպատակները չեն պահպանվել։
Ընդ որում, Դատարանի այս մոտեցումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգավորումից, համաձայն որի՝ մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոցով։
Տվյալ դեպքում հարկ է նկատել, որ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառումն ի սկզբանե նպատակ է հետապնդել կանխել մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարումը, իսկ տնային կալանքի կիրառման օրվանից ի վեր (արձանագրված խախտումների հաշվառմամբ) նման դեպք չի գրանցվել: Այսինքն՝ շուրջ հինգ ամսվա ընթացքում մեղադրյալի կողմից մի քանի անգամ որոշակիորեն կարճ ժամանակահատվածով տանից բացակայելը որևէ ձևով չի հանգեցրել խափանման միջոցի բուն նպատակի խախտման (հանցագործության կատարման), այլ այդ բացակայությունների հիմնական պատճառը եղել է պարզապես մաքուր օդ շնչելու համար բնակարանից դուրս գալը կամ տան շուրջ կենցաղային այլ խնդրով գտնվելը և մեկ անգամ էլ՝ հարևանի տուն այցելելը (հակառակի մասին տեղեկատվություն առկա չէ)։
Իսկ ինչ վերաբերում է Դատարանի թույլտվությամբ ատամնաբուժարան այցելելուն, ապա թեև ընդունելի է այն, որ այդ մասով մեղադրյալը պատշաճ ձևով ձևակերպված փաստտաթուղթ չի ներկայացրել, սակայն պետք է նկատել, որ այս մասով առնվազն Դատարանի կողմից համապատասխան թույլտվության առկայության դեպքում մեղադրյալի կողմից այն չչարաշահելու պարտականությունը մեծապես թողնվում է հենց վերջինի բարեխղճության վրա, իսկ մեղադրյալի այլ վայրում գտնվելու վերաբերյալ տվյալներ (օրինակ՝ պրոբացիայի շահառուի շարժման հետագիծը) չեն ներկայացվել: Ավելին՝ ատամնաբուժարան այցելած լինելու հանգամանքը հավաստել է նաև մեղադրյալի մայրը։
Ուստի, տնային կալանք խափանման միջոցն ի զորու է եղել ապահովել իր առջև դրված նպատակների կատարումը և այս պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառումը դեռևս վաղաժամ է և չի կարող խիստ անհրաժեշտ համարվել։
Ընդ որում, դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալին խիստ նախազգուշացվել է (պարզաբանվել, բացատրվել է) նմանատիպ շարունակական վարքագիծ դրսևորելու դեպքում հնարավոր հետևանքների մասին, ինչպես նաև այն, որ Դատարանը զրկված չէ իր այս դիրքորոշումը վերանայելու հնարավորությունից այն դեպքում, երբ առկա կլինեն խափանման միջոցի փոփոխման բավարար հիմքեր:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 124-րդ, 316-րդ, հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը երեք ամիս ժամկետով կալանքով փոխելու վերաբերյալ, մերժել:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-04-2025
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 15-04-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/2832/01/24
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման
միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին

15.04.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ Մ․Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ․Գուրգենյան, պաշտպան Ա․Հովհաննիսյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու կամ փոխելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Կողմերի հիմնավորումները և պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Գ․Գուրգենյանը միջնորդեց մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնել և նրա նկատմամբ կիրառել կալանք խափանման միջոցը։ Նշեց, որ տնային կալանքի պայմաններում մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը նախորդիվ ևս խախտումներ թույլ տվել է և անցած դատական նիստում զգուշացումից հետո, արձանագրվել են ևս երեք խախտումներ, ինչից հետո չեն ներկայացվել համապատասխան վայրեր այցելելու վերաբերյալ հավաստող փաստաթղթեր, իսկ ներկայացված փաստաթղթերը չեն պարունակում համապատասխան կնիք կամ ստորագրություն։
Բացի այդ, վերջին խախտումը, որն արձանագրվել է Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից, տևել է մոտ մեկ ու կես ժամ, այնինչ որպես դրա պատճառաբանություն նշվել է դեղատուն այցելելը: Արդյունքում՝ տնային կալանք խափանման միջոցն ի զորու չէ ապահովելու մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի պատշաճ վարքագիծը։
Պաշտպան ԱՀովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ՝ խնդրելով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել ևս 3 ամիս ժամկետով։
Նշեց, որ արձանագրված վերջին 3 խախտումները Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից կատարվել են Դատարանի համապատասխան թույլտվություններով։
Կից ներկայացրեց Զինվորական կոմիսարիատ ներկայանալը և անձնագրային բաժանմունք այցելելը հավաստող փաստաթղթերը, ինչպես նաև՝ Հովհաննես Սարիբեկյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ շտապ օգնության բժշկի կողմից կազմված արձանագրությունը։
Հովհաննես Սարիբեկյանի մայրը հայտնեց, որ վերջինն այս պահին ջրծաղիկով հիվանդ է և գտնվում է կառանտինի մեջ, ինչի պատճառով չի կարողացել ներկայանալ դատական նիստին։ Նշեց, որ իր 3 անչափահաս երեխաները նույնպես վարակվել են ջրծաղիկով, ուստի անհրաժեշտություն էր առաջացել նրանց համար շտապ դեղամիջոց գնել, որի համար էլ ինքը զանգահարել է Դատարանի աշխատակազմին և խնդրել, որպեսզի թույլատրվի որդուն՝ Հովհաննես Սարիբեկյանին այցելել դեղատուն։
Դատական նիստին չէր ներկայացել Հովհաննես Սարիբեկյանը, ով դիմում էր ներկայացրել այն մասին, որ վարակվել է ջրծաղիկով, որի պատճառով դատական նիստին չի կարող ներկայանալ: Միաժամանակ, խնդրել է իր վերաբերյալ խափանման միջոցի հարցը քննարկվի իր բացակայությամբ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման երեք ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`(…) տնային կալանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ (...) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով կալանքը որպես խափանման միջոց փոխվել կամ վերացվել է:
Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝
4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը (…):
Իսկ օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել՝ այն կիրառելու հարցը:
Խափանման միջոցի ընտրության հարցը քննարկելիս Դատարանն առաջին հերթին պարտավոր է անդրադառնալ դրանց կիրառման պայմանների և նպատակների (հիմքերի) առկայությանը:
Անձի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված նպատակներից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը:
Հարկ է նկատել, որ կատարված փոփոխությունների արդյունքում վերագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը պարտադիր է ոչ միայն կալանքի, այլև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պարագայում, քանի որ ցանկացած խափանման միջոց իրենից ներկայացնում է մեղադրյալի իրավունքների որոշակի սահմանափակում, ուստի դրա կիրառման իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձը պետք է ապացուցողական թեկուզ ցածր չափանիշով հիմնավորում ներկայացնի մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող արարքի կատարման վերաբերյալ:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու <<հիմնավոր կասկածը>> ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում :
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, <<կասկածը>> պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Վերոգրյալի համատեքստում քննարկելով հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում առկա են տվյալներ՝ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության մասին հետևության գալու համար: Ընդ որում, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ <<հանցագործության կատարած լինելու հիմնավոր կասկած>> ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Այսինքն`պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանքն առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական վարույթի քննության փուլում:
Ավելին՝ նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի քննարկումն ընդգրկում է նաև քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը, որի շրջանակներում, ըստ էության, գնահատման է ենթակա նաև անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը։ Ընդ որում, վկայակոչված հարցին Դատարանն անդրադառնում է մինչ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելը, ինչից ողջամտորեն ենթադրվում է, որ նախնական դատալսումների ավելի վաղ փուլում վարույթը չկարճելու կամ քրեական հետապնդումը չդադարեցնելու և մեղադրյալի խափանման միջոցի կիրառման հարցին անդրադարձ կատարելու փաստն արդեն իսկ վկայում է անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայության մասին:
Քրեական վարույթի նյութերով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի շարունակական լինելու հանգամանքը հավաստելուց հետո, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոցի նպատակները դեռևս շարունակում է առկա լինել:
Ընդ որում, տնային կալանքի երկարաձգման հարցի քննարկման շրջանակներում անդրադարձ է կատարվում Դատարանի որոշմամբ վկայակոչված հիմքերի (նպատակների) հնարավոր վերացման, պահպանման կամ դրանց շարունակական լինելու հանգամանքներին: Այսինքն՝ պետք է ընդգծել, որ նախնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի կիրառման հարցը քննարկելիս, Դատարանը դրա անհրաժեշտության կապակցությամբ իրավական դիրքորոշում արդեն իսկ արտահայտել է՝ գտնելով, որ անձի պատշաճ վարքագծի ապահովումն իրատեսական է միայն ազատության սահմանափակման հետ կապված հարկադրական միջոցների կիրառմամբ, ինչից ողջամտորեն ենթադրվում է, որ քանի դեռ խափանման միջոցի փոփոխման կապակցությամբ նոր հանգամանքներ ի հայտ չեն եկել, կամ դրա անհրաժեշտությունը չի վերացել (հիմքերը չեն փոփոխվել, նվազել կամ վերացել), կատարված դատողությունները (նախորդ որոշմամբ արտահայտած պատճառաբանությունները) կարող են նույնքան իրատեսական համարվել:
Ինչ վերաբերում է հանրային մեղադրողի այն դիրքորոշմանը, որ Հովհաննես Սարիբեկյանը խափանման միջոցի ընթացքում պարբերաբար խախտել է դրա պայմանները, ապա նախ հարկ է նկատել, որ Դատարանն իր 2025 թվականի մարտի 19-ի որոշմամբ արդեն իսկ անդրադարձ կատարել է թվարկված խախտումներին և արձանագրել, որ դրանք մեղադրյալի կողմից չարամտությամբ չեն կատարվել, որպիսիք կարող են հիմք հանդիսանալ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ խափանման միջոց կիրառելու համար:
Անդրադառնալով վերը նշված որոշման կայացումից հետո գրանցված հնարավոր խախտումներին՝ պետք է նկատել, որ դրանցից առաջինի դեպքում՝ 2025 թվականի մարտի 21-ին, մեղադրյալը դատավոր Մ.Շահվերդյանի վարույթում քննվող քրեական գործով դատական նիստի է մասնակցել, մարտի 27-ին և ապրիլի 2-ին Դատարանի թույլտվությամբ այցելել է Անձնագրերի և վիզաների վարչություն և զինկոմիսարիատ: Իսկ ինչ վերաբերում է ապրիլի 14-ին շուրջ 1,5 ժամով դեղատուն այցելելու նպատակով բնակարանից դուրս գալուն, ապա հարկ է նշել, որ Դատարանի աշխատակազմին է զանգահարել մեղադրյալի մայրը և խնդրել դրա համար թույլտվություն, որը բավարարվել է:
Այնուամենայնիվ, մեկ ժամից ավել տևողությամբ դեղատուն գնալը որաշակիորեն տարակուսելի և կասկածելի է, սակայն միևնույն ժամանակ, պետք է հաշվի առնել հնարավոր իրավիճակները (դեղատունը գտնվի հեռվում կամ խցանում լինի), ինչպես նաև մեղադրյալի՝ այլ վայրում գտնվելու վերաբերյալ տեղեկության բացակայությունը: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ 1․5 ժամն իր բնույթով և տևողությամբ հնարավոր այն խախտումը չէ, որը կարող է հանգեցնել խափանման միջոցի պայմանների չարամիտ խախտման։
Արդյունքում՝ Դատարանը գտնում է, որ ներկա դրությամբ առկա չեն բավարար հիմքեր՝ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ խափանման միջոց ընտրելու համար:
Ելնելով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունն ապահովելու պարտավորությունից՝ կալանքի (այս դեպքում նաև տնային կալանքի) երկարաձգման հարցի շրջանակներում պարտադիր կերպով քննարկման առարկա պետք է դարձվի գործի քննությունն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորված պատշաճ ջանասիրության հարցը:
Եվրոպական դատարանն իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի շարունակական գոյությունը անհրաժեշտ պայման է (sine qua non) տևական կալանքի օրինականության համար: Սակայն որոշ ժամանակ անց այն այլևս բավարար չէ: Նման դեպքերում Դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք դատական մարմինների կողմից ներկայացված այլ հիմքերով շարունակվում է հիմնավորվել ազատությունից զրկելը: Եթե այդօրինակ հիմքերը հիմնավոր և բավարար են, Դատարանը պետք է պարզի նաև թե քննությունն իրականացնելիս իրավասու ներպետական մարմինները արդյոք դրսևորել են <<պատշաճ ջանասիրություն>>:
<<Պատշաճ ջանասիրություն>> եզրույթի ներքո պետք է ընկալել վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի ձեռնարկած գործողությունների ամբողջությունը: Ընդ որում, պատշաճ ջանասիրությունը ենթակա է գնահատման քրեական վարույթի առանձնահատկությունների համատեքստում, որպիսի պայմաններում յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է դիտարկել վարույթն իրականացնող մարմնի կատարած գործողությունների բնույթն ու անհրաժեշտությունը:
Ավելին՝ ձեռնարկված գործողությունները և քննությունն, առհասարակ, պետք է իրականացվեն առանց լրացուցիչ հապաղումների՝ ապահովելու համար քրեական հետապնդման ենթարկվողի իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությունը:
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ սույն փուլում ձեռնարկվել են հնարավոր անհրաժեշտ միջոցները՝ քրեական վարույթի քննության բնականոն ընթացքի ապահովման ուղղությամբ (Դատարանն իրականացնում է վկաների հարցաքննությւն), իսկ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներից բխող նիստերի հետաձգումները չեն կարող պատշաճ ջանասիրությունից շեղում դիտարկվել:
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել՝ երեք ամիս ժամկետով՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Միաժամանակ, պետք է սահմանափակել նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Տնային կալանք խափանման միջոցի կրման վայր պետք է կրկին սահմանել Հովհաննես Սարիբեկյանի բնակության հասցեն՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը (կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե)՝ մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի ՀՈԳՎ Էրեբունու բաժնի վրա։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 120-րդ 123-րդ 316-րդ, 389-րդ և 392-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը




Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տանը) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակել Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Տնային կալանք խափանման միջոցի կրման վայր սահմանել Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի բնակության հասցեն՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը (կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե)՝ մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի ՀՈԳՎ Էրեբունու բաժնի վրա:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ դատական ակտը ստանալու օրվանից՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-05-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 15-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-06-2025
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Այլ նշումներ 29.05.2025 թ. միջնորդության քննարկում:
ԵԴ1/2832/01/24

Ո Ր Ո Շ Ու Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը
փոխելու վերաբերյալ

29.05.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ Մ.Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյան, պաշտպան Ա.Հովհաննիսյան, մեղադրյալ Հ.Սարիբեկյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը փոխելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանը միջնորդեց մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը փոխել և որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը` նկատի ունենալով այն, որ մեղադրյալի կողմից բազում անգամներ խախտվել են խափանման միջոցի պայմանները: Նշեց, որ վերոթվարկյալ խախտումներից և դրանց վերաբերյալ կազմված համապատասխան արձանագրություններից բխում է, որ դրանք ունեցել են չարամիտ բնույթ և չեն կարող թույլատրված լինել Դատարանի կողմից: Բացի այդ, նախորդիվ կատարված խախտումների ժամանակ մեղադրյալը ներկայացրել է նույն հիմնավորումները, որոնք, ըստ էության, չեն համապատասխանում իրականությանը:
Պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ՝ խնդրելով մերժել այն: Նշեց, որ ըստ իր պաշտպանյալի՝ պրոբացիայի ծառայության կողմից արձանագրված խախտումներն ինքը թույլ չի տվել:
Մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ հայտնելով, որ խախտման օրը, ինքը քնած է եղել, երբ պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցները զանգահարել են իրեն, այնուհետև, երբ եկել են իրենց տուն, տեսել են, որ նոր է արթնացել, և այդ դեպքում ինչպես կարող էր տանից բացակայել: Բացի այդ, երբ ինքը զանգահարում է պրոբացիայի ծառայության հեռախոսահամարին՝ շատ հաճախ ինչ-որ գովազդային առաջարկներ են միանում, ինչն իրենց համար տեխնիկական խնդիր չէ, իսկ իր՝ տան դիմաց գտնվելը խախտում է հանդիսանում:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը և լսելով կողմերին՝ գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը ենթակա է փոփոխման առավել խիստ խափանման միջոցով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
Հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը (…):
Սույն դեպքում ուշադրության է արժանի այն, որ 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքով՝ նկատի ունենալով այն, որ Դատարանի գնահատմամբ անձի իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ:
Միաժամանակ, տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակվել է Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից (համացանցային ցանկացած հավելվածից), այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող անձանց հետ:
Մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ տնային կալանք կիրառելուց հետո ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից ուղարկվել են խափանման միջոցի պայմանների խախտման վերաբերյալ արձանագրությունները, որոնց կապակցությամբ Դատարանն իր նախորդ որոշումներով հաստատել էր, որ դրանք, առերևույթ, չարամտությամբ չեն կատարվել: Միևնույ ժամանակ, դատական նիստերի ընթացքում Դատարանի կողմից մեղադրյալին խստիվ նախազգուաշցվել էր հետագայում ևս որևէ խախտում կատարելու դեպքում հնարավոր վրա հասնելիք հետևանքների մասին:
Վերը նշվածից հետո կրկին Դատարանին են ուղարկվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից կազմված արձանագրությունները՝ խափանման միջոցի պայմանների խախտման վերաբերյալ:
Մասնավորապես՝ 2025 թվականի մայիսի 21-ին կազմված արձանագրության համաձայն՝ նույն թվականի մայիսի 3-ին՝ ժամը 15:27-ից մինչև մայիսի 4-ը՝ ժամը 01:40-ը, ապա մայիսի 5-ին՝ ժամը 17:22-ից մինչև մայիսի 6-ը՝ ժամը 01:58-ը և մայիսի 18-ին՝ ժամը 12:10-ից մինչև 20:59-ը, պարբերաբար արձանագրվել է <<Բացակա՝ վերահսկողության ժամանակահատվածում>> խախտման տեսակը:
Միաժամանակ, Պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցների կողմից տնայց է կատարվել Հ.Սարիբեկյանի բնակության վայր և այցելության ընթացքում պարզվել է, որ արձանագրված խախտումները չեն կրում տեխնիկական բնույթ, մեղադրյալը հայտնել է, որ գտնվել է տան մուտքի դռնից դուրս, ինչպես նաև իր տան կիսակառույց հատվածում, որը նախորդ տնայցի ժամանակ ստուգվել և տեխնիկական խնդիրներ չեն արձանագրվել:
Ընդ որում, հենց այդ նպատակով էլ հիշյալ օրերի խախտումները Դատարանին ուղարկվել են վերջին դատական նիստից (2025 թվականի մայիսի 15-ից) հետո, քանի որ Պրոբացիայի ծառայությունը տեխնիկական անսարքության մասով ստուգման խնդիր էր տեսել։
Դրանից հետո՝ 2025 թվականի մայիսի 21-ին՝ ժամը 20:37-ից մինչև 21:01-ը, կրկին գրանցվել է <<Բացակա՝ վերահսկողության ժամանակահատվածում>> խախտման տեսակը և ըստ մեղադրյալի պատճառաբանության՝ վերջինը հայտնել է, որ եղել է իր տան մոտակայքում:
Բացի այդ, Դատարանի աշխատակազմը հեռախոսազրույց է ունեցել Պրոբացիայի ծառայության համապատասխան աշխատակցի՝ Մ.Գրիգորյանի հետ, ով նշել է, որ Հ.Սարիբեկյանը պարբերաբար դուրս է գալիս տնից, իսկ տնայցի ժամանակ հստակ արձանագրվել է, որ սարքի հետ կապված խնդիրներ առկա չեն, վերջինը մշտապես զանգերին չի պատասխանում, իսկ երբ զանգահարում են՝ պատասխանում է տան անդամներից որևէ այլ մեկը, և վերջինը նոր միայն տուն մտնելով՝ պատասխանում է իրենց հարցերին:
Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ առաջացնում է ողջամիտ մտավախություն առ այն, որ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցն այլևս չի ծառայում իր նպատակներին, քանի որ մեղադրյալը Դատարանի նախազգուշացումներից հետո կրկին կատարում է նույնաբնույթ խախտումներ, որոնք չունեն որևէ պատճառաբանված հիմնավորում:
Այսինքն՝ ըստ էության մեղադրյալը չի կատարում խափանման միջոցի պայմանները և հաճախակի խախտում է այն, մասնավորապես՝ ՀՀ Պրոբացիայի ծառայության կողմից արձանագրվել է, որ վերջինը պարբերաբար դուրս է գալիս տնային կալանքի կիրառման հասցեի սահմաններից՝ տարբեր պատճառաբանություններով:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի այն հայտարարությանը, որ տնից դուրս է եկել՝ պարզապես մաքուր օդ շնչելու և գտնվել է տան մոտակայքում, ապա Դատարանը վերստին նկատում է, որ այդ մասով մեղադրյալն արդեն իսկ խիստ նախազգուշացվել է և բացի այդ՝ տրամաբանական և հասկանալի չէ, թե մեղադրյալն ինչու է մոտ 5-10 րոպե պարբերականությամբ դուրս գալիս՝ պարզապես մաքուր օդ շնչելու: Ընդ որում, պետք է նկատել, որ մեղադրյալը բնակվում է սեփական տանը, որի պայմաններում մաքուր օդ շնչելը որևէ խնդիր չի կարող առաջացնել։
Դեռ ավելին՝ մեկ այլ դեպքում, երբ մեղադրյալը որպես իր կողմից կատարված խախտման հիմնավորում նշել է, որ գտնվել է տան կիսակառույց հատվածում և դա է դիտվել որպես խախտում, ապա այդ մասով Պրոբացիայի ծառայության կողմից հստակ արձանագրվել է, որ սարքը ստուգվել է և տեխնիկական խնդիրներ առկա չեն:
Այսինքն՝ կրկին ստացվում է, որ մեղադրյալը խախտման հիմքում դնում է այնպիսի պատճառաբանություն, որն իրականությանը չի համապատասխանում, ինչն առավել քան վկայում է, որ վերջինը խափանման միջոցի պայմաններն այլևս խախտում է չարամտությամբ:
Հաջորդիվ, Դատարանը ցանկանում է անդրադառնալ նաև ատամնաբուժարան կատարած այցերին: Մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից Դատարանին ներկայացվել է ատամնաբուժարանի կողմից տրված տեղեկանքներ, ըստ որի՝ վերջինը մայիսի 24-ին՝ մինչև ժամը 18:00-ն, գտնվել է ատամնաբուժարանում, այնինչ՝ ըստ Պրոբացայի ծառայության կողմից կազմված արձանագրության՝ մեղադրյալն այդ օրը տուն է գնացել ժամը 17:46-ին: Այսինքն՝ ստացվում է, որ մեղադրյալը տուն ավելի շուտ է հասել, քան դուրս է եկել ատամնաբուժարանից (ընդ որում՝ ատամնաբուժարանը և տունը նույնիսկ իրար մոտ չեն գտնվում): Մեկ այլ օր՝ մայիսի 23-ին, մեղադրյալն ատամնաբուժարանից տուն է գնացել ժամը 22:52-ին, այնինչ՝ այդ օրվա վերաբերյալ ատամնաբուժարանից ստացված տեղեկանքի ուսումնասիրությունից, առերևույթ, պարզ է դառնում, որ դրանում ժամի վրա գրիչով փոփոխություն է կատարված, ինչը Դատարանի համար խիստ տարակուսելի է: Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ փոփոխված ժամն է ճիշտ, ապա ստացվում է, որ մեղադրյալն ատամնաբուժարանից դուրս է եկել ժամը 22:50-ին և չգիտես թե ինչպես տուն է հասել 22:52-ին:
Արդյունքում՝ կարելի է արձանագրել, որ չի պահպանվում Դատարանի կողմից սահմանված տնային կալանքի պայմանները, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի ուժով հնարավորություն է տալիս վարույթն իրականացնող մարմնին այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
Ավելին՝մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքն այլընտրանքային խափանման միջոցների շարքում առավել խիստ է, որպիսի պայմաններում եթե նույնիսկ այն ի զորու չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ապա որպես խափանման միջոց հնարավոր է կիրառել միայն կալանքը:
Ընդ որում, այս խափանման միջոցի կիրառումը բխում է ինչպես վարույթի ընթացքում մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովման, այնպես էլ քրեական գործի քննության պատշաճության անհրաժեշտությունից:
Նկատի ունենալով վերոգրյալ վերլուծությունները՝ Դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքն ի զորու չէ ապահովել վերջինի պատշաճ վարքագիծը վարույթի ընթացքում, որպիսի պայմաններում այն պետք է փոխել առավել խիստ, անձի անձնական ազատությունը սահմանափակող խափանման միջոց կալանքով, որն անհրաժեշտ է սահմանել երեք ամիս ժամկետով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 123-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տանը) նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը փոխել խափանման միջոց կալանքով՝ երեք ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբ հաշվարկելով 2025 թվականի մայիսի 29-ից։
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 29-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-06-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 26-06-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվել է, քանի որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ուղեկցող գումարտակը չի ապահովել մեղադրյալի ներկայությունը դատական նիստին:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-08-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-08-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/2832/01/24

Ո Ր Ո Շ Ու Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց
կալանքը երկարաձգելու մասին

27.08.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ Մ.Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ՝ պաշտպան Ա.Հովհաննիսյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու կամ փոխելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մայիսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխվել է խափանման միջոց կալանքով՝ երեք ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբ հաշվարկելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահը։
Դատական նիստին չէր ներկայացել հանրային մեղադրող Ռ.Արսենյանը, ով Դատարանին ուղղված գրությամբ նշել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով, չի կարող ներկայանալ դատական նիստին, ուստի խնդրում է դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին, ապա գտնում է, որ առկա են վերջինի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերը, որոնք արձանագրվել են դատարանի կողմից նախորդ խափանման միջոցի քննարկման ժամանակ և այդ հիմքերը ներկա պահին որևէ կերպ չեն նվազել ու չեն վերացվել, հետևաբար գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները տվյալ դեպքում ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի միջնորդում է կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել ևս երեք ամիս ժամկետով:
Պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ՝ խնդրելով այն բավարարել մասնակի և մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանք:
Նշեց, որ կալանավորման երեք ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը <<դասեր է քաղել>> և կարող է կրկին տնային կալանքի պայմաններում դրսևորել պատշաճ վարքագիծ:
Դատական նիստին չէր ներկայացվել մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը, ով ներկայացրել էր դիմում, համաձայն որի՝ խնդրում է այսօրվա դատական նիստն անցկացնել առանց իրեն՝ իր փաստաբանի ներկայությամբ, քանի որ ունի առողջական խնդիրներ և չի կարող ներկայանալ սույն դատական նիսին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման երեք ամիս ժամկետով, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Իսկ 5-րդ մասի համաձայն՝ կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
Նույն օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
Հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը (…):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան) սահմանվել է, որ անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման (կալանքի) իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը պետք է ենթարկվի պարբերական վերանայման ոչ միայն մինչդատական, այլև դատական վարույթում :
<<[Խ]ափանման միջոցի կիրառում>> հասկացությունը տարածվում է ինչպես կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, այնպես էլ կալանքի ժամկետը երկարացնելու նկատմամբ: (...)
Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը կարող է երկարացվել, եթե շարունակվում են առկա լինել կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերն ու պայմանները կամ ի հայտ են եկել անձին կալանքի տակ պահելու նոր հիմքեր: Գործի քննությունն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորվել է անհրաժեշտ ջանասիրություն՝ ապահովելու գործի քննության ընթացքը: (Համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իր 2010 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԵԿԴ/0580/06/09 որոշմամբ):
Վերոգրյալ նորմերի և նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի (խոսքն առավելապես վերաբերում է ազատության սահմանափակման հետ կապված խափան միջոցներին) վերանայումը որոշակի ժամանակ անց մեղադրյալի հիմնարար իրավունքների անհրաժեշտ տարրերից է: Ընդ որում, անձի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պարբերաբար վերանայման խնդիրը պայմանավորված է նաև անձնական ազատության իրավունքի և արդար դատաքննության բաղադրատարր հանդիսացող լսվելու իրավունքի լիարժեք ու արդյունավետ իրականացման անհրաժեշտությամբ:
Կալանքի պարբերաբար վերանայման շրջանակներում վերաբերելի մասով անդրադարձ է կատարվում անձի կողմից հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի շեմը հաղթահարված լինելու հանգամանքին և կրկին գնահատման են ենթարկվում խափանման միջոցի կիրառման նպատակներն, անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը և դրանց շարունակական առկայությունը:
Ընդ որում, կալանքի երկարաձգման հարցի քննարկման շրջանակներում անդրադարձ է կատարվում Դատարանի որոշմամբ վկայակոչված հիմքերի (նպատակների) հնարավոր վերացման, պահպանման կամ դրանց շարունակական լինելու հանգամանքներին: Այսինքն՝ պետք է ընդգծել, որ նախնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի կիրառման հարցը քննարկելիս, Դատարանը դրա անհրաժեշտության կապակցությամբ իրավական դիրքորոշում արդեն իսկ արտահայտել է՝ գտնելով, որ անձի պատշաճ վարքագծի ապահովումն իրատեսական է միայն ազատության սահմանափակման հետ կապված հարկադրական միջոցների կիրառմամբ, ինչից ողջամտորեն ենթադրվում է, որ քանի դեռ խափանման միջոցի փոփոխման կապակցությամբ նոր հանգամանքներ ի հայտ չեն եկել, կամ դրա անհրաժեշտությունը չի վերացել, կատարված դատողությունները կարող են նույնքան իրատեսական համարվել:
Այսպես, խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը քննարկելիս անդրադառնալով հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Դատարան ընդգծում է, որ նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի քննարկումն ընդգրկում է նաև քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը, որի շրջանակներում, ըստ էության, գնահատման է ենթակա նաև անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը, ընդ որում, վկայակոչված հարցին դատարանն անդրադառնում է մինչ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելը, ինչից ողջամտորեն ենթադրվում է, որ նախնական դատալսումների ավելի վաղ փուլում վարույթը չկարճելու կամ քրեական հետապնդումը չդադարեցնելու և այնուհետև մեղադրյալի խափանման միջոցի կիրառման հարցին անդրադարձ կատարելու փաստն արդեն իսկ վկայում է, որ Դատարանը հաստատված է համարել անձի արարքում հիմնավոր կասկածի առկայությունը:
Դատարանը, քրեական գործի նյութերով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելուց հետո, շարունակում է ողջամիտ համարել, որ կալանքի կիրառման նպատակները նույնպես շարունակում են առկա լինել, քանի որ Դատարանը շարունակում է իրատեսական համարել ենթադրյալ միաբնույթ հանցանքների կատարման հավանականությունը, այն պատճառով, որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, բացի այդ՝ վերջինի վերաբերյալ նույն՝ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ քրեական գործ է քննվում այլ դատավորի վարույթում (ընդ որում՝ արդեն իսկ կայացվել է մեղադարական դատավճիռ, սակայն դեռևս օրինական ուժ չի ստացել): Այլ կերպ ասած, Դատարանի մոտ ստեղծվում է այնպիսի տպավորություն, որ վերջինը դրսևորում է կայուն հակաօրինական վարքագիծ՝ գտնվելով ազատության մեջ:
Այլ կերպ՝ թեև Հովհաննես Սարիբեկյանի մեղավորությունը մեղսագրվող հանցագործության մեջ դեռևս հաստատված չէ և դատավարության ներկա փուլում Դատարանը դրան չի կարող պատշաճ իրավական գնահատական տալ, սակայն տվյալ մեղադրանքի շրջանակներում մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարումը կանխելու համար նշված հանգամանքներն էական դերակատարությամբ են օժտված, այն համատեքստում, որ Դատարանը չունի վստահություն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում Հովհաննես Սարիբեկյանին կրկին չի մեղսագրվի որևէ ենթադրյալ միաբնույթ հանցանքի կատարում։
Ինչ վերաբերում է փախուստը կանխելու և գործի քննության բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու նպատակների առկայությանը, ապա նախորդիվ դատական ակտերով Դատարանն արձանագրել է այդ նպատակների բացակայությունը:
Անդրադառնալով այն հանգամանքին, որ վերոգրյալ հիմքի մատնանշմամբ Դատարանը դեռևս 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին կիրառելի է համարել տնային կալանքը, ապա պետք է նկատել, որ վկայակոչված որոշմամբ սահմանված խափանման միջոցը փաստորեն ի զորու չի եղել ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ինչն էլ հանգեցրել է տնային կալանքի վերացմանն ու կրկին մեղադրյալի կալանավորմանը:
Այլ խոսքով՝ վերը վկայակոչված հիմքի առկայության պարագայում Դատարանը տնային կալանքի կիրառումը համաչափ է դիտարկել, սակայն պայմանավորված մեղադրյալի վարքագծով, մասնավորապես՝ Դատարանի կողմից դրված պարտականությունների կատարումից խուսափելու, այդ թվում՝ ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորելու հետ, գտնում է, որ կալանքից ավելի նվազ ինտենսիվություն ունեցող խափանման միջոցը դեռևս չի կարող չեզոքացնել արձանագրված նպատակները, իսկ սույն դեպքում առկա հանրային շահը շարունակում է գերակայել անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման նկատմամբ:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի այն դատողությանը, որ անցնող ժամանակահատվածում մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը վերանայել է իր վարքագիծը (դասեր է քաղել), ապա Դատարանը նկատում է, որ նշվածը միայն ենթադություն է և այդ հանգամանքը հավաստող որևէ տվյալ առկա չէ: Դեռ ավելին` մեղադրյալն անգամ հրաժարվել է դատական նիստին ներկայանալ, որպիսի պայմաններում Դատարանը զրկված է վերջինին այդ մասին հարցեր ուղղելուց և առարկայական պատասխաններ ստանալուց:
Դատարանը, ելնելով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունն ապահովելու պարտավորությունից, գտնում է կալանքի երկարաձգման հարցի շրջանակներում պարտադիր կերպով քննարկման առարկա պետք է դարձվի գործի քննությունն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորված պատշաճ ջանասիրության հարցը:
Եվրոպական դատարանն իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի շարունակական գոյությունը անհրաժեշտ պայման է (sine qua non) տևական կալանքի օրինականության համար: Սակայն որոշ ժամանակ անց այն այլևս բավարար չէ: Նման դեպքերում Դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք դատական մարմինների կողմից ներկայացված այլ հիմքերով շարունակվում է հիմնավորվել ազատությունից զրկելը: Եթե այդօրինակ հիմքերը հիմնավոր և բավարար են, Դատարանը պետք է պարզի նաև թե քննությունն իրականացնելիս իրավասու ներպետական մարմինները արդյոք դրսևորել են <<պատշաճ ջանասիրություն>>:
<<Պատշաճ ջանասիրություն>> եզրույթի ներքո պետք է ընկալել վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի ձեռնարկած գործողությունների ամբողջությունը: Ընդ որում, պատշաճ ջանասիրությունը ենթակա է գնահատման քրեական վարույթի առանձնահատկությունների համատեքստում, որպիսի պայմաններում յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է դիտարկել վարույթն իրականացնող մարմնի կատարած գործողությունների բնույթն ու անհրաժեշտությունը:
Ավելին՝ ձեռնարկված գործողությունները և քննությունը, առհասարակ, պետք է իրականացվեն առանց լրացուցիչ հապաղումների՝ ապահովելու համար քրեական հետապնդման ենթարկվողի իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությունը:
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ ձեռնարկվել են անհրաժեշտ միջոցներ՝ քրեական վարույթի քննության բնականոն ընթացքի ապահովման համար (Դատարանը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում և իրականանում է վկաների հարցաքննությունը): Ընդ որում, չպետք է անտեսել նաև օրենսդրական կարգավորումների ուժով կամ այլ իրավաչափ հանգամանքներով տեղի ունեցած հապաղումները, որը չի կարող պատշաճ ջանասիրության սկզբունքից շեղում դիտարկվել։
Հետևապես, Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի իրավաչափ վարքագիծը դեռևս հնարավոր է ապահովել միայն ազատությունից զրկելու հետ կապված խափանման միջոցի՝ կալանքի կիրառմամբ, որի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման՝ երեք ամսիս ժամկետով:
Անդրադառնալով այն հանգամանքին, որ մեղադրյալը ներկա չի գտնվել դատական նիստին՝ պետք է նկատել, որ Հովհաննես Սարիբեկյանն անձամբ է հրաժարվել ներկայանալուց՝ Դատարանին ուղղված դիմումով նշելով, որ ունի առողջական խնդիրներ և սույն դատական նիստին չի կարող մասնակցել, ուստի խնդրել է դատական նիստն իրականացնել իր բացակայությամբ և պաշտպանի մասնակցությամբ: Ընդ որում, մեղադյալի կողմից առողջական վիճակի վերաբերյալ հավաստող փաստաթղթեր չեն ներկայացվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271-րդ հոդվածի 3.1-րդ մասի կարգավորմամբ՝ դատական վարույթին ներգրավված և պատշաճ ծանուցված անձանց բացակայությունը խոչընդոտ չէ առաջին ատյանի կարգով իրականացվող վարույթում խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատական նիստն անցկացնելու համար, եթե դատարանն այլ բան չի որոշում: Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ իրավաչափ է սույն դատական նիստը մեղադրյալի բացակայությամբ իրականացնելը՝ նկատի ունենալով, որ վերջինը սեփական կամքով հրաժարվել է նիստին ներկայանալուց:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 316-րդ, 389-րդ և 392-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տանը) նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամսով՝ ժամկետի հաշվարկման սկիզբ համարելով 2025 թվականի օգոստոսի 29-ը:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-10-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 29-10-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպան պաշտպան Ա․Հովհաննիսյանի դիմումի հիման վրա և նշանակվել այլ հերթի։
Այլ նշումներ Նշանակվել է այլ հերթի։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 28-11-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 28-11-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/2832/01/24



Ո Ր Ո Շ Ու Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց
կալանքը վերացնելու վերաբերյալ

28.11.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ Մ.Հովհաննիսյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մայիսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխվել է խափանման միջոց կալանքով՝ երեք ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբ հաշվարկելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահը։
Դատարան է ստացվել ՀՀ ԱՆ <<Արմավիր>> ՔԿ հիմնարկի պետ Գ.Ծատուրյանի գրությունը, ըստ որի՝ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0873/01/20 քրեական գործով 2025 թվականի հունիսի 9-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 3 տարի ժամկետով: Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը փոխվել է և կիրառվել է կալանավորում, որը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նշվածի կապակցությամբ հանրային մեղադրողը և պաշտպանը դիրքորոշում չեն հայտնել:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, ենթակա է վերացման, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`(…) տնային կալանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
Նույն օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել՝ այն կիրառելու հարցը:
Խափանման միջոցի ընտրության հարցը քննարկելիս Դատարանն առաջին հերթին պարտավոր է անդրադառնալ դրանց կիրառման պայմանների և նպատակների (հիմքերի) առկայությանը:
Դատարանը, առկա փաստերի հիման վրա գալիս է այն եզրահանգման, որ սույն գործի շրջանակներում, ըստ էության, Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կալանքի կիրառելիությունն այլևս առարկայազուրկ է այն պատճառաբանությամբ, որ վերջինը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի թիվ ԵԴ/0873/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով, միևնույն ժամանակ՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված ստորագրությունը չհեռանալու մասին վերացվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը, որը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2025 թվականի հունիսի 9-ից:
Պետք է նկատել, որ թիվ ԵԴ/0873/01/20 քրեական գործով արդեն իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը, ուստի նման պայմաններում ստացվում է, որ ներկա պահին վերջինի նկատմամբ ինչպես նշված գործով, այնպես էլ սույն քրեական վարույթով կիրառված է կալանք խափանման միջոցը: Այլ կերպ ասած՝ Հովհաննես Սարիբեկյանը երկու տարբեր քրեական գործերով գտնվում է կալանքի տակ, ինչը Դատարանի գնահատմամբ՝ անթույլատրելի է:
Կալանքի կիրառման անհրաժեշտության կապակցությամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, մասնավորապես՝ 2011 թվականի մայիսի 11-ի թիվ ԵԿԴ/0744/06/10 որոշմամբ նշվել է, որ կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է (...): Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այսինքն` այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Փաստորեն, կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
Կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը:
Հաջորդիվ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ <<և ազատազրկման ձևով պատիժ կրող, և կալանքի տակ գտնվող անձը մեկուսացված է հասարակությունից, նրա որոշակի իրավունքներ սահմանափակված են, ինչը հնարավորություն է տալիս կանխել քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը: Այս պարագայում նվազում են մեղադրյալի՝ դատական քննությանը չներկայանալու, արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու և հետագայում իրավախախտումներ կատարելու ռիսկերը: Այլ կերպ՝ եթե անձը ազատազրկման ձևով պատիժ է կրում, ապա, ի տարբերություն ազատության մեջ գտնվող անձի, քննությունից և դատից խուսափելու, գործի պատշաճ քննությանը խոչընդոտելու կամ հանցավոր գործունեությունը շարունակելու նրա հնարավորությունները առավելագույն հնարավոր չափով սահմանափակված են:
Հետևաբար ազատազրկում պատժատեսակը կրող անձին կալանավորելու միջնորդությունը առարկայազուրկ է, քանի որ հայցվող խափանման ծավալն արդեն իսկ առկա է>>:
Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշման համատեքստում կարելի է նկատել, որ նման դեպքերում խոսք է գնում ազատության սահմանափակման մեջ գտնվող անձի ազատության իրավունքի կրկին սահմանափակման մասին: Այսինքն, ընդհանուր տրամաբանությունը կայանում է նրանում, որ իմաստազրկվում է ազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելը, քանի որ անազատության մեջ գտնվելով արդեն իսկ ապահովում են խափանման միջոցի նպատակները: Նկատելի է, որ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը թեև վերաբերում է ազատազրկում կրող դատապարտյալի նկատմամբ կալանքը կիրառելուն, սակայն Դատարանի գնահատմամբ ստեղծված իրավիճակում խոսքը ոչ այնքան անձի քրեադատավարական կարգավիճակի (կալանավոր կամ դատապարտյալ), այլ ազատության իրավունքի սահմանափակման մասին է:
Այսինքն Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումից պարզ է դառնում, որ այն դեպքում, երբ մեղադրյալն արդեն իսկ անազատության մեջ է մեկ այլ քրեական գործով, ապա նրա նկատմամբ ընտրված ամենախիստ խափանման միջոցը (կամ պատժատեսակ ազատազրկումը) արդեն իսկ ապահովում է առկա բոլոր հնարավոր ռիսկերը: Ստացվում է, որ եթե մեկ այլ քրեական գործով կիրառված խափանման միջոցով (կամ հենց ազատազրկման պայմաններում) չեզոքանում են մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու, փախուստի դիմելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկերը, վերջինի վերաբերյալ մյուս քրեական վարույթով կալանքի կիրառումն այլևս դառնում է առարկայազուրկ և աննպատակահարմար: Վերջիվերջո, չպետք է մոռանալ, որ խափանման միջոցի կիրառումն աննպատակ չէ, այլ միտված է ապահովել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված նպատակները:
Արդյունքում, ամբողջացնելով վերոգրյալը և համադրելով սույն քրեական գործով առկա իրադրության հետ, Դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցի քննարկումը (այդ թվում հենց հիմքերի նվազելու կամ աճելու մասով) իմաստազրկվում է, քանի որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի թիվ ԵԴ/0873/01/20 դատավճռով վերջինը դատապարտվել է ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով և նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, փոխվել է կալանքով, և այն ըստ էության պահպանվել է մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Հետևաբար վկայակոչված քրեական գործի շրջանակներում կիրառված կալանքն արդեն իսկ ամբողջությամբ ապահովում է հնարավոր այն բոլոր նպատակները և մտավախությունները, որոնք կարող են առկա լինել (և որոնք ներկայացրել է նաև վարույթն իրականացնող մարմինն իր միջնորդությամբ) սույն գործի շրջանակներում:
Դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի նպատակների վերաբերյալ արված վերլուծությունները, գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելն իմաստազուրկ է, ուստի սույն գործով կիրառված կալանքը ենթակա է վերացման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 316-րդ, 389-րդ և 392-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տանը) նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց կալանքը վերացնել։
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ դատական ակտը ստանալու օրվանից՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-01-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-01-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-03-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Այլ նշումներ 13.02.2026 16:00
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-02-2026
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/2832/01/24

Ո Ր Ո Շ Ու Մ
մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն
խափանման միջոցը կիրառելու վերաբերյալ

13.02.2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, քարտուղարությամբ Մ.Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ՝ պաշտպան Ա.Հովհաննիսյան, մեղադրյալ Հ.Սարիբեկյան, դատական նիստում քննելով մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ խափանման միջոցը կիրառելու հարցը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:
Այսինքն՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանին պատկանող դանակը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մայիսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխվել է խափանման միջոց կալանքով՝ երեք ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբ հաշվարկելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահը։
2025 թվականի օգոստոսի 27-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է։
Կողմերի հիմնավորումները և պարզաբանումները.
Դատական նիստին չէր ներկայացել հանրային մեղադրող Գ.Գուրգենյանը, սակայն ներկայացրել էր գրավոր դիրքորոշում, համաձայն որի՝ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով չի կարող ներկայանալ կայանալիք դատականին նիստին:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելուն, ապա նախկինում Դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է այն պատճառաբանությամբ, որ նրա նկատմամբ մեկ այլ գործով կայացված դատավճռով կիրառվել է կալանք և հաշվի առնելով այն, որ ներկա պահին մեղադրյալի նկատմամբ այդ քրեկան գործի շրջանակներում քրեական հետապնդումը վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով դադարեցվել է, իսկ վերջինն ազատ է արձակվել կալանքից և հաշվի առնելով, որ սույն դեպքում առկա է խափանման միջոցը փոխելու հիմքեր, քանի որ նախորդիվ որոշմամբ դատարանը չի արձանագրել խափանման միջոցի բացակայությունը, ուստի գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց պետք է կիրառվի կալանքը, հետևաբար միջնորդել է մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով։
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ՝ խնդրելով այն բավարարել մասնակի և մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց վարչական հսկողություն: Նշեց, որ խափանման միջոցի վերանայման ընթացքում Դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատի, թե արդյոք իրավաչափության պայմանները պահպանվում են, թե ոչ:
Սույն քրեական գործով հետազոտվել են ապացույցների մեծ մասը, ուստի խոչընդոտելու հավանականույթունը էականորեն նվազել է: Բացի այդ, մեղադրյալը ցանկանում է աշխատել, որպեսզի հոգա իր և ընտանիքի կարիքները։ Արդյունքում խնդրել են Դատարանին հնարավորության դեպքում կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցիներից նվազ սահմանափակումներով վարչական հսկողություն։
Մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը` նշելով, որ նախորդիվ կատարած իր գործողությունների համար հայցում է Դատարանի ներողամտությունը։ Պատրաստակամ է աշխատել և այլևս նմանատիպ արարքներ չի պատրաստվում կատարել։
Մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի մայրը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ խնդրում է Դատարանին Հովհաննես Սարիբեկյանին շանս տալ, որպեսզի վերջինը ցույց տա, որ կարող է դրսևորել պատշաճ վարքագիծ։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պետք է կիրառել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`(…)
2) վարչական հսկողությունը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն` խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ (...) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով կալանքը որպես խափանման միջոց փոխվել կամ վերացվել է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
(…) Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը (…):
Խափանման միջոցի կիրառման հարցի իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը քննարկելիս Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ դրանց կիրառման պայմանների և նպատակների (հիմքերի) առկայությանը:
Նախ՝ անձի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված նպատակներից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը:
Պետք է արձանագրել, որ կատարված փոփոխությունների արդյունքում վերագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը պարտադիր է ոչ միայն կալանքի, այլև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պարագայում, քանի որ ցանկացած խափանման միջոց իրենից ներկայացնում է մեղադրյալի իրավունքների որոշակի սահմանափակում, ուստի դրա կիրառման իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձը պետք է ապացուցողական թեկուզ ցածր չափանիշով հիմնավորում ներկայացնի մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող արարքի կատարման վերաբերյալ:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու <<հիմնավոր կասկածը>> ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում :
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, <<կասկածը>> պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը, նկատի ունենալով, որ սույն գործով գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, իսկ հիմնավոր կասկածը նախորդիվ արդեն իսկ հաստատվել է, ուստի այն վերստին գնահատելու անհրաժեշտություն դեռ չի տեսնում։
Խափանման միջոցի նպատակներին մասով Դատարանն այս դեպքում ևս արձանագրում է, որ դրանք հավասարապես վերաբերելի են ինչպես կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, այնպես էլ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմանը: Այսինքն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում տեղ գտած հանգամանքների առկայության պայմաններում Դատարանը կարող է որպես խափանման միջոց կիրառել ինչպես կալանքը, այնպես էլ վկայակոչված մնացյալ խափանման միջոցները, այդ թվում՝ դրանք կարող են կիրառվել համակցված: Քննարկման հարց է միայն, թե գոյություն ունեցող հիմքերի տեսանկյունից, որ խափանման միջոցն է պիտանի դրված նպատակին:
Ընդ որում, խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում:
Դատարանի նման եզրահանգումները պայմանավորված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տրամաբանությամբ, ըստ որի՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Դրանից զատ, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համատեքստում Եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն՝
- ներպետական իշխանությունները, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս, պետք է փնտրեն նաև այլընտրանքային միջոցներ, որոնք թույլ կտան ապահովել տվյալ անձի ներկայությունը դատաքննությանը ,
- կալանքը պետք է կիրառվի որպես անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման վերջին կամ ծայրահեղ միջոց, երբ այլ միջոցներով հնարավոր չէ լիարժեք երաշխավորել վարույթի պատշաճ ընթացքը ,
- կալանքի՝ որպես խիստ միջոցի կիրառումը կարող է արդարացվել, երբ այլ՝ ներգործության ուժով նվազ միջոցների կիրառելիությունը քննարկվել է և որոշվել, որ դրանք բավարար չեն մասնավոր կամ հանրային շահերի պաշտպանությունն ապահովելու համար, ինչը կարող է պահանջել, որ անձը կալանավորվի :
Այսինքն՝ օրենսդրի ընդհանուր տրամաբանությունը, և Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները հանգում են նրան, որ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ռեալ հնարավորության պայմաններում Դատարանը պետք է զերծ մնա առավել խիստ խափանման միջոցների կիրառումից՝ ապահովելու համար <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով վկայակոչված պահանջները: Ավելին՝ պետք է կիրառվի այնպիսի խափանման միջոց, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար։
Ուստի Դատարանը, քրեական գործի նյութերով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելուց հետո, գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոցի կիրառման նպատակը որոշակի առումով առկա է, որպիսի պայմաններում վարչական հսկողության խափանման միջոցի կիրառումն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Նախ Դատարանը նկատում է, որ ի սկզբանե սույն քրեական գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հիմքում դրվել է ենթադրյալ միաբնույթ արարք կատարելու հավանականությունն այն պատճառով, որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, բացի այդ՝ վերջինի վերաբերյալ նույն՝ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ քրեական գործ է քննվում այլ դատավորի վարույթում: Այլ կերպ ասած, Դատարանի մոտ եղել է ողջամիտ ենթադրություն, որ վերջինը դրսևորում է կայուն հակաօրինական վարքագիծ՝ գտնվելով ազատության մեջ:
Խափանման միջոցի կիրառման նշված հիմքի առկայության պայմաններում Դատարանն ի սկզբանե գտել է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառել տնային կալանքը: Տնային կալանքի կիրառումից հետո Հովհաննես Սարիբեկյանը մի քանի անգամ խախտել է խափանման միջոցի պայմանները, որից հետո Դատարանը կիրառված խափանման միջոցը փոխել է կալանք:
Դրանից որոշ ժամանակ անց, Հովհաննես Սարիբեկյանը մեկ այլ քրեական գործով (ԵԴ/0873/01/20) դատապարտվել է և նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացվել է և կիրառվել է կալանքը, ինչի հտևանքով սույն քրեական գործով նրա նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացվել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արդեն իսկ մեկ այլ գործի շրջանակներում վերջինի նկատմամբ ընտրված է կալանավորում:
Այնուհետև՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերացվել է և վերջինն ազատ է արձակվել կալանավորումից: Ընդ որում՝ նշված գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռը բեկանվել է և Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ Նախկին քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով։
Հետևաբար, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում վերստին անդրադառնալ սույն գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պատշաճ խափանման միջոցի ընտրության հարցին, քանի որ Վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշումից հետո վերջինի նկատմամբ, ըստ էության, որևէ խափանման միջոց ընտրված չէ։
Ինչպես արդեն նշվեց` սույն գործի շրջանակներում Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառելի խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնական մտավախությունը պայմանավորված է եղել ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հանգամանքով, քանի որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, այդ թվում՝ նաև հենց նույնասեռ հանցանք կատարելու վերաբերյալ վարույթով:
Այս դատողությունը բխել է Եվրոպական դատարանի՝ Ասսենովը և այլոք ընդդեմ Բուլղարիայի (Assenov and Others v. Bulgaria) 1998 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճռով արտահայտված այն դիրքորոշումից, որ պարբերաբար կատարված ենթադրյալ հափշտակությունների մեջ մեղադրվելու հանգամանքը կարող է հիմնավորել նոր արարք կատարելու հավանականության առկայությունը (տե՛ս նշված որոշման 156-րդ կետը)։
Սակայն, նկատի ունենալով այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը կատարվել է տևական ժամանակ առաջ (2024 թվականի մայիս ամսին), ազատության մեջ լինելու պայմաններում և իրականացվել է իր ֆիզիկական մասնակցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ վտանգի կանխումը կարող է իրականացվել մեղադրյալի նկատմամբ որոշակի սահմանափակումներով վարչական հսկողություն կիրառելու դեպքում:
Բանն այն է, որ դատավարական ցանկացած փուլում խափանման միջոցի նպատակները չեն կարող դիտարկվել որպես անբեկանելի հիմք անձին անազատության մեջ պահելու համար: Այլ կերպ ասած՝ տևական ժամանակ անցած լինելու հանգամանքը և կալանքի (տնային կալանքի) տակ գտնվելու փաստը ողջամտորեն ևս կարող են խոսել մեղադրյալի կողմից հետագա պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության մասին:
Նշվածի հետ կապված պետք է արձանագրել, որ ինչպես գործի քննության ժամկետները, այնպես էլ նախնական կալանքի (այդ թվում՝ տնային կալանքի) տակ պահելու ժամկետները նույնպես պետք է լինեն ողջամիտ, ինչին հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը:
Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանի 1996 դեկտեմբերի 18-ի (Scott v. Spain) որոշման իմաստային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ նախնական կալանքի տակ պահելու ողջամտությունը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատվի՝ ելնելով կոնկրետ գործի հանգամանքներից: Անազատության մեջ պահելը կարող է լինել արդարացված, միայն, եթե կան ուղղակի ցուցումներ հանրային շահի առկայության մասին, որը, անմեղության կանխավարկածն անտեսելով, առավել է անձնական ազատության հարգանքի նկատմամբ: Առաջին հերթին դատարանների վրա դրվում է պարտականություն՝ քննության առնելու բոլոր հանգամանքները, որպիսիք թույլ են տալիս հաստատել այնպիսի շահի առկայությունը, որն արդարացնում է անձի ազատության մեջ թողնելու ընդհանուր նորմից բացառությունը: Անազատության մեջ գտնվող անձի կողմից իրավախախտման մասին հիմնավոր կասկածի առկայությունը պայման է հանդիսանում կալանքի տակ պահելու օրինականության համար, սակայն որոշակի ժամանակ անցնելու դեպքում միայն դա բավարար չէ և դրա համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ ծանրակշիռ փաստարկներ:
Սույն դեպքում Դատարանը նկատում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանը 2024 թվականի օգոստոսի 28-ից գտնվում է անազատության մեջ՝ սկզբում կալանքի, ապա տնային կալանքի, իսկ այնուհետև՝ կրկին կալանքի տակ (այդ թվում՝ այլ գործի շրջանակներում): Այսինքն՝ շուրջ մեկուկես տարի Հովհաննես Սարիբեկյանը, ընդհանուր առմամբ, գտնվում է անազատության մեջ, որը, ըստ էության, մնացյալ հանգամանքների հաշվառմամբ կարող է վկայել այն մասին, որ վերջինի նկատմամբ կարող է կիրառվել նաև այլընտրանքային ավելի մեղմ խափանման միջոց՝ վարչական հսկողության ձևով: Այլ կերպ ասաած՝ Դատարանի հիմնական մոտեցումը կայանում է նրանում, որ Հովհաննես Սարիբեկյանն ինչպես սույն, այնպես էլ այլ գործի շրջանակներում արդեն մեկուկես տարի գտնվել է (շարունակաբար) անազատության մեջ, ինչը վերջինի հետագա պատշաճ վարքագծի դրսևորման տեսանկյունից ողջամտորեն կարող է էական նշանակություն և ազդեցություն ունենալ։
Ընդ որում, խափանման միջոցի առջև դրված նպատակներին հասնելու համար Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում:
Բացի այդ, վարչական հսկողությունը պետք է իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները և նկատի ունենալով, որ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ռեալ հնարավորության պայմաններում, պետք է զերծ մնալ առավել խիստ խափանման միջոցների կիրառումից, գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը։
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում: Ինչպես նաև՝ վարչական հսկողությունն իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Խափանման միջոցը պետք է համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին հաշվառման վերցնելու (սարքը կիրառելու) պահից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 124-րդ, 316-րդ, 389-րդ և 392-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

թիվ ԵԴ1/2832/01/24 քրեական վարույթով Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տանը) նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում:
Վարչական հսկողությունն իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Խափանման միջոցը համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին հաշվառման վերցնելու պահից:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ դատական ակտը ստանալու օրվանից՝ տասնօրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-03-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 18-03-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվել է Դատարանի թիվ ԵԴ1/0055/06/26 միջնորդության քննարկմամբ պայմանավորված:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-05-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-05-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-07-2026
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 08-07-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվել է, քանի որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի մայրը ներկայացրել է դիմում, համաձայն որի՝ Հովհաննես Սարիբեկյանը առողջական խնդիրնեով պայմանավորված չի կարող ներկայանալ սույն դատական նիստին։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-08-2026
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Դատական գործ N: ԵԴ1/2832/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 02-12-2024
Ամսաթիվ 29-11-2024
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գուրգեն
Ազգանուն Գուրգենյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հովհաննես Սարիբեկյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 25.10.2024թ-ի որոշումը , Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը վերացնել և ընտրել կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 09-12-2024
Վիճակագրական տողի համարը 3.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 09-12-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 13-12-2024
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 23-12-2024
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/2832/01/24
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Հովհաննիսյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),


Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,


«23» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշման դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարութային նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է ըստ մեղադրանքի՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով թիվ ԵԴ1/2832/01/24 քրեական գործով վարույթը:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2. Վերոնշյալ որոշման դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/2832/01/24 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին հանձնվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի վիճարկվող դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 288-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ, ուստի Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, որի պարագայում կայացված դատական ակտը ենթակա է բեկանման:
Բողոքաբերն նաև նշել է, որ դատարանը բավարար չափով չի հիմնավորել իր փաստարկները՝ դատաքննության տվյալ փուլում Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ տնային կալանքը՝ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:
Բողոքաբերը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ արձանագրվել է, որ դեռևս բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը կկատարի միաբնույթ այլ հանցանք, միևնույն ժամանակ այդ եզրահանգմանը եկել է նաև այն հանգամանքների հաշվառմամբ, որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի վերաբերյալ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու մեղադրանքով մեկ այլ քրեական գործ է քննվում այլ դատավորի վարույթում: Ավելին, Առաջին ատյանի դատարանը ողջամտորեն իրատեսական է համարել մեղադրյալի կողմից կայուն հակաօրինական վարքագիծ դրսևորելու մտավախությունն ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում:
Բողոքաբերն արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, տնային կալանքը որպես առավել պիտանի և բավարար խափանման միջոց գնահատելով, անտեսել է իր իսկ որոշման մեջ արձանագրված նոր հանցանք կատարելու, ինչպես նաև հակաօրինական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը, մեղադրյալի վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման ու հավասարակշռման գաղափարը, նշել է, որ դեռևս բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը կկատարի հանցանք, այնուամենայնիվ իրականում հաշվի չի առել կամ պատշաճ գնահատման չի արժանացրել դրանք:
Ըստ Բողոքաբերի՝ ուշադրության է արժանի նաև այն, որ մեղադրյալի երիտասարդ լինելու, առերևույթ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալու և մեղքը ընդունելու հանգամանքները զուտ վկայակոչելը չի չեզոքացրել այն մտավախությունը, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է ծանր հանցագործության կատարում, ում նկատմամբ քրեական գործեր են քննվում, ինչպես նաև վերջինիս կողմից նոր հանցանքի կատարման հավանականությունը: Ուստի դրանք չեն կարող ինքնին տնային կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու համար հիմնավորող հանգամանք հանդիսանալ: Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից Կարեն Ավետիսյանին մարմնական վնասվածք պատճառելու համար գործադրված դանակը հայտնաբերվել է Հովհաննես Սարիբեկյանի անձնական խուզարկությամբ՝ թմրաշրջանառության դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչությունում քննվող վարույթի շրջանակներում: Նշվածը ևս գնահատման առարկա չի դարձվել Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու հնարավորությունը դիտարկելիս:
Միևնույն ժամանակ Բողոքաբերն անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի այն դիտարկմանը, որ դատական նիստի ընթացքում պաշտպանական կողմը հայտարարել է, թե ցանկանում են միջնորդել, որպեսզի կիրառվի համաձայնեցման կամ արագացված վարույթ՝ նշել է, որ նախնական դատալսումների ընթացքում պաշտպանական կողմի արված նման հայտարարությունը, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից նման միջնորդություններով հանդես գալու ցանկությունը չեն կարող խափանման միջոցի փոփոխման հարցում ունենալ վճռորոշ նշանակություն և գնահատման արժանանալ խափանման միջոցի ընտրության կամ փոփոխման հարցի քննարկման ժամանակ:
Բողոքաբերը նշել է նաև,, որ բացառված չէ այն ողջամիտ մտավախությունը, որ մեղադրյալը կարող է տնային կալանքի պայմաններում կիրառված տեխնիկական միջոցը շրջանցելու, ոչնչացնելու կամ վնասելու եղանակով, ինչպես նաև տնից միջնորդավորված կերպով կատարել նոր հանցանքներ:
Արդյունքում Բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի պատշաճ վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել, ուստի որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխելու կամ երկարաձգելու հարցը քննության առնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ և 362-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որի արդյունքում ճիշտ չեն կիրառվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 116-րդ և 288-րդ հոդվածներով նախատեսված նորմերի պահանջները, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, նկատի ունենալով կալանքը որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանների առկայությունը:
Վերոգրյալի հիման վրա Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել թիվ ԵԴ1/2832/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի որոշումը և Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը վերացնել՝ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելով կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:

Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
4. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
5. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
6. Պատասխանելով սույն որոշման 5-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
Խափանման միջոց, այդ թվում՝ կալանք, կիրառելու իրավաչափության պայմաններն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: (...)»:
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, իսկ ձերբակալված մեղադրյալի նկատմամբ՝ նաև ձերբակալման իրավաչափությունը»:
7. Կալանքի այլընտրանքների օգտագործման կարևորության մասին են վկայում ՀՀ Սահմանադրության կարգավորումները անձնական ազատության սահմանափակման մասին։ Մասնավորապես, անձնական ազատությունից զրկել կարելի է միայն Սահմանադրությամբ նախատեսված դեպքերում և օրենքով նախատեսված կարգով։ Այսինքն, բարձրագույն իրավական ակտով սահմանվել և որոշակիացվել են այն դեպքերը, երբ հնարավոր է անձի ազատությունից զրկումը և/կամ սահմանափակումը և երբ հնարավոր չէ: Այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը կարևոր է ոչ միայն բանտերի գերբնակեցումից խուսափելու համար, այլև նվազագույնի հասցնելու համար կալանքի բացասական ազդեցությունն այն անձանց վրա, ովքեր մեծ վտանգ չեն ներկայացնում իրենք իրենց կամ ուրիշների համար, փախուստի դիմելու տեսանկյունից վտանգ չեն ներկայացնում կամ այլ պատճառներով նրանց կալանավորելու անհրաժեշտություն չկա։
8. Անդրադառնալով Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների մասով, քանի որ առկա է դեռևս մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավորված են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասով, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառումը բավարար և ողջամիտ միջոց է հանդիսանում վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Նման դիրքորոշումը պայմանավորված է մասնավորապես նյութերում առկա փաստերից բխող այն ենթադրություններով, որ թեև առկա է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը (ինչը հաշվի առնելիս Վերաքննիչ դատարանը հիմք է ընդունում ձև 8 տեղեկանքում առկա տվյալները), այնուամենայնիվ ինչպես իրավացիորեն փաստել է Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է կանխել նաև տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով, որ այն թերևս հանդիսանում է այլընտրանքային խափանման միջոցներից ամենախիստը: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ տնային կալանքը և դրա հետ կիրառվող սահմանափակումները հանդիսանում են բավարար զսպիչ միջոցներ՝ ապահովելու մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
Հարկ է ընդգծել նաև, որ խափանման միջոցի կիրառման նպատակներն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական վարույթով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, իսկ որպես այդպիսին կարող են հանդես գալ նաև այդ նյութերով դատարանին հասու դարձած որոշակի փաստական տվյալները կամ այդպիսի տվյալների համակցությունը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անընդունելի է խափանման միջոցի նպատակները հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնել արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, քանզի սույն պարագայում քրեական վարույթին խոչընդոտելն արդեն իսկ քրեական օրենքով արգելված արարք է, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ ասած՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերին անդրադառնալիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը:
8. Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 23-12-2024
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 21-02-2025
Էջերի քանակը 70, 46
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 21-02-2025
Էջերի քանակը 70, 46
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 14977/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 09-04-2026
Ամսաթիվ 09-04-2026
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գուրգեն
Ազգանուն Գուրգենյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հովհաննես Սարիբեկյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 13.02.2026թ. որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելով կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 15-04-2026
Վիճակագրական տողի համարը 3.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 15-04-2026
Նախագահող դատավոր
Անուն Նարինե
Ազգանուն Հովակիմյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 20-04-2026
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 29-04-2026
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/2832/01/24






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆԻ

«29» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ
Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 2026 թվականի փետրվարի 13-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշումը.

ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի մայիսի 12-ին Ա.Գարակյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետ Հ.Առաքելյանին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի մայիսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանը տուժող է ճանաչվել:
2024 թվականի մայիսի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Նաիրի բժշկական կենտրոնի աշխատակից Չոմոյանի կողմից ներկայացված Կարեն Ավետիսյանի հագին գտնվող հագուստները իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:

2024 թվականի օգոստոսի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Գուրգենյանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի օգոստոսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թիվ 13-0577-24 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մայիսի 29-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխվել է խափանման միջոց կալանքով՝ երեք ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբ հաշվարկելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահը։
2025 թվականի օգոստոսի 27-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է։
2026 թվականի փետրվարի 13-ին Դատարանի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/2832/01/24 քրեական վարույթով Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը՝ դրա նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պարտավորեցվել է շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում:
Որոշվել է նաև վարչական հսկողությունն իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Խափանման միջոցը համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին հաշվառման վերցնելու պահից:
2026 թվականի ապրիլի 09-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2026 թվականի ապրիլի 15-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/2832/01/24 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Ն.Հովակիմյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2026 թվականի ապրիլի 16-ին:



Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 20-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ. «նա 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում առաջացած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին:
Այսպես. Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում գտնվող <<Բլեք Սթար բուրգեր>> սննդի կետի մոտակայքում, անպարկեշտ առաջարկ է կատարել անցորդ Մարիյա Ռոբերտի Ավագյանին և հնչեցրել վիրավորական արտահայտություններ վերջինի հասցեին: Մարիյա Ավագյանը զանգահարել է իր ընկերոջը՝ Կարեն Գևորգի Ավետիսյանին և պատմել եղելությունը։ Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերներ Անդրանիկ Դանիելյանի, Սամվել Բաղյանի և Մայիս Հարությունյանի հետ մոտեցել է Մարիյա Ավագյանին, որտեղ վերջինը մատնացույց է արել իրեն վիրավորած և առաջարկություն կատարած անձին: Հետագա պարզաբանումների համար Կարեն Ավետիսյանն իր ընկերների՝ Մայիս Հարությունյանի, Սամվել Բաղյանի, Անդրանիկ Դանիելյանի հետ, իսկ Հովհաննես Սարիբեկյանը Երվանդ Մուքայելյանի, Դավիթ Հարությունյանի, Դավիթ Աղաբեկյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի, որտեղ առաջացած վիճաբանության ժամանակ՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Հովհաննես Սարիբեկյանը Կարեն Ավետիսյանի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու դիտավորությամբ, իր մոտ գտնվող, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր, ծակող-կտրող առարկայի գործադրմամբ հարվածել է նրա կրծքավանդակի շրջանին՝ վերջինի առողջության պատճառելով կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան հեմոպնևմոթորաքսով և ձախ թոքի վնասմամբ:»։
Դատարանն իր 2026 թվականի փետրվարի 13-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշման մեջ նշել է. «(…) Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պետք է կիրառել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ սույն գործով գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, իսկ հիմնավոր կասկածը նախորդիվ արդեն իսկ հաստատվել է, ուստի այն վերստին գնահատելու անհրաժեշտություն դեռ չի տեսնում։
Խափանման միջոցի նպատակներին մասով Դատարանն այս դեպքում ևս արձանագրում է, որ դրանք հավասարապես վերաբերելի են ինչպես կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, այնպես էլ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմանը: Այսինքն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում տեղ գտած հանգամանքների առկայության պայմաններում Դատարանը կարող է որպես խափանման միջոց կիրառել ինչպես կալանքը, այնպես էլ վկայակոչված մնացյալ խափանման միջոցները,
այդ թվում՝ դրանք կարող են կիրառվել համակցված: Քննարկման հարց է միայն, թե գոյություն ունեցող հիմքերի տեսանկյունից, որ խափանման միջոցն է պիտանի դրված նպատակին:
Ընդ որում, խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում:
Դատարանի նման եզրահանգումները պայմանավորված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տրամաբանությամբ, ըստ որի՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
Դատարանը, քրեական գործի նյութերով մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելուց հետո, գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոցի կիրառման նպատակը որոշակի առումով առկա է, որպիսի պայմաններում վարչական հսկողության խափանման միջոցի կիրառումն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Նախ` Դատարանը նկատում է, որ ի սկզբանե սույն քրեական գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հիմքում դրվել է ենթադրյալ միաբնույթ արարք կատարելու հավանականությունն այն պատճառով, որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, բացի այդ՝ վերջինի վերաբերյալ նույն՝ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ քրեական գործ է քննվում այլ դատավորի վարույթում: Այլ կերպ ասած, Դատարանի մոտ եղել է ողջամիտ ենթադրություն, որ վերջինը դրսևորում է կայուն հակաօրինական վարքագիծ՝ գտնվելով ազատության մեջ:
Խափանման միջոցի կիրառման նշված հիմքի առկայության պայմաններում Դատարանն ի սկզբանե գտել է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառել տնային կալանքը: Տնային կալանքի կիրառումից հետո Հովհաննես Սարիբեկյանը մի քանի անգամ խախտել է խափանման միջոցի պայմանները, որից հետո Դատարանը կիրառված խափանման միջոցը փոխել է կալանքի:
Դրանից որոշ ժամանակ անց, Հովհաննես Սարիբեկյանը մեկ այլ քրեական գործով (ԵԴ/0873/01/20) դատապարտվել է և նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացվել է և կիրառվել է կալանքը, ինչի հետևանքով սույն քրեական գործով նրա նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացվել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արդեն իսկ մեկ այլ գործի շրջանակներում վերջինի նկատմամբ ընտրված է կալանավորում:
Այնուհետև՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերացվել է և վերջինն ազատ է արձակվել կալանավորումից: Ընդ որում՝ նշված գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռը բեկանվել է և Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ Նախկին քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով։


Հետևաբար, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում վերստին անդրադառնալ սույն գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պատշաճ խափանման միջոցի ընտրության հարցին, քանի որ Վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշումից հետո վերջինի նկատմամբ, ըստ էության, որևէ խափանման միջոց ընտրված չէ։
Ինչպես արդեն նշվեց` սույն գործի շրջանակներում Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառելի խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնական մտավախությունը պայմանավորված է եղել ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հանգամանքով, քանի որ մեղադրյալի նկատմամբ մի քանի անգամ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդարացնող հիմքով, այդ թվում՝ նաև հենց նույնասեռ հանցանք կատարելու վերաբերյալ վարույթով:
Այս դատողությունը բխել է Եվրոպական դատարանի՝ Ասսենովը և այլոք ընդդեմ Բուլղարիայի (Assenov and Others v. Bulgaria) 1998 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճռով արտահայտված այն դիրքորոշումից, որ պարբերաբար կատարված ենթադրյալ հափշտակությունների մեջ մեղադրվելու հանգամանքը կարող է հիմնավորել նոր արարք կատարելու հավանականության առկայությունը (տե՛ս նշված որոշման 156-րդ կետը)։
Սակայն, նկատի ունենալով այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը կատարվել է տևական ժամանակ առաջ (2024 թվականի մայիս ամսին), ազատության մեջ լինելու պայմաններում և իրականացվել է իր ֆիզիկական մասնակցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ վտանգի կանխումը կարող է իրականացվել մեղադրյալի նկատմամբ որոշակի սահմանափակումներով վարչական հսկողություն կիրառելու դեպքում:
Բանն այն է, որ դատավարական ցանկացած փուլում խափանման միջոցի նպատակները չեն կարող դիտարկվել որպես անբեկանելի հիմք անձին անազատության մեջ պահելու համար: Այլ կերպ ասած՝ տևական ժամանակ անցած լինելու հանգամանքը և կալանքի (տնային կալանքի) տակ գտնվելու փաստը ողջամտորեն ևս կարող են խոսել մեղադրյալի կողմից հետագա պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության մասին:
Նշվածի հետ կապված պետք է արձանագրել, որ ինչպես գործի քննության ժամկետները, այնպես էլ նախնական կալանքի (այդ թվում՝ տնային կալանքի) տակ պահելու ժամկետները նույնպես պետք է լինեն ողջամիտ, ինչին հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը:
Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանի 1996 դեկտեմբերի 18-ի (Scott v. Spain) որոշման իմաստային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ նախնական կալանքի տակ պահելու ողջամտությունը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատվի՝ ելնելով կոնկրետ գործի հանգամանքներից: Անազատության մեջ պահելը կարող է լինել արդարացված, միայն, եթե կան ուղղակի ցուցումներ հանրային շահի առկայության մասին, որը, անմեղության կանխավարկածն անտեսելով, առավել է անձնական ազատության հարգանքի նկատմամբ: Առաջին հերթին դատարանների վրա դրվում է պարտականություն՝ քննության առնելու բոլոր հանգամանքները, որպիսիք թույլ են տալիս հաստատել այնպիսի շահի առկայությունը, որն արդարացնում է անձի ազատության մեջ թողնելու ընդհանուր նորմից բացառությունը: Անազատության մեջ գտնվող անձի կողմից իրավախախտման մասին հիմնավոր կասկածի առկայությունը պայման է հանդիսանում կալանքի տակ պահելու օրինականության համար, սակայն որոշակի ժամանակ անցնելու դեպքում միայն դա բավարար չէ և դրա համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ ծանրակշիռ փաստարկներ:
Սույն դեպքում Դատարանը նկատում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանը 2024 թվականի օգոստոսի 28-ից գտնվում է անազատության մեջ՝ սկզբում կալանքի, ապա տնային կալանքի, իսկ այնուհետև՝ կրկին կալանքի տակ (այդ թվում՝ այլ գործի շրջանակներում): Այսինքն՝ շուրջ մեկուկես տարի Հովհաննես Սարիբեկյանը, ընդհանուր առմամբ, գտնվում է անազատության
մեջ, որը, ըստ էության, մնացյալ հանգամանքների հաշվառմամբ կարող է վկայել այն մասին, որ վերջինի նկատմամբ կարող է կիրառվել նաև այլընտրանքային ավելի մեղմ խափանման միջոց՝ վարչական հսկողության ձևով: Այլ կերպ ասած՝ Դատարանի հիմնական մոտեցումը կայանում է նրանում, որ Հովհաննես Սարիբեկյանն ինչպես սույն, այնպես էլ այլ գործի շրջանակներում արդեն մեկուկես տարի գտնվել է (շարունակաբար) անազատության մեջ, ինչը վերջինի հետագա պատշաճ վարքագծի դրսևորման տեսանկյունից ողջամտորեն կարող է էական նշանակություն և ազդեցություն ունենալ։
Ընդ որում, խափանման միջոցի առջև դրված նպատակներին հասնելու համար Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում:
Բացի այդ, վարչական հսկողությունը պետք է իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները և նկատի ունենալով, որ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ռեալ հնարավորության պայմաններում, պետք է զերծ մնալ առավել խիստ խափանման միջոցների կիրառումից, գտնում է, որ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը։
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում: Ինչպես նաև՝ վարչական հսկողությունն իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, և դրա կրման ընթացքում արգելել յուրաքանչյուր օրվա՝ ժամը 22:00-ից մինչև հաջորդ օրվա 08:00-ն լքել իր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Գետառի փողոցի 18-րդ տունը:
Խափանման միջոցը պետք է համարել կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանին հաշվառման վերցնելու (սարքը կիրառելու) պահից:
(…)»:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Ըստ բողոքաբեր դատախազի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի վիճարկվող դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի, 288-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ, ուստի Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, որի պարագայում կայացված դատական ակտը ենթակա է բեկանման և անհրաժեշտ է բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:
(…)
Դատարանը մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ իր իսկ կողմից կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացնելու մասին 28.11.2025թ.-ի որոշման հիմքում դրել է բացառապես մեկ այլ գործով վերջինի նկատմամբ կալանք խափանման միջոցի կիրառված լինելը: Այսինքն՝ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը որևէ դեպքում չեն կորցրել իրենց արդիականությունն ու առկայությունը:
Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կիրառված նախնական կալանքը դատարանի կողմից փոխարինվել է ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ տնային կալանքով, որն ի զորու չի եղել ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, քանի որ մեղադրյալը բազմիցս խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, որի արդյունքում դատարանը վերստին որոշում է կայացրել Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
Նման պայմաններում դատարանի մոտեցումները վարչական հսկողություն խափանման միջոցի պիտանելիության վերաբերյալ առնվազն անհասկանալի են, քանի որ չի կարող խոսք լինել այդ մասին այն դեպքում, երբ նույնիսկ տնային կալանքը ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Դատարանը, վարչական հսկողություն խափանման միջոցը կիրառելու մասին որոշում կայացնելիս, իր պատճառաբանությունները կառուցել է բացառապես այն հանգամանքի վրա, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանը տևական ժամանակ գտնվել է անազատության մեջ, սակայն նման մոտեցումն ընդունելի չէ և հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին ու տրամաբանությանը, քանի որ օրենսդիրը անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերի առկայության դեպքում դատարանին հնարավորություն է ընձեռել անձին այնքան ժամանակ կալանքի տակ պահել, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար:
Որոշման կայացումից հետո՝ մինչ սույն բողոքը ներկայացնելը, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից արձանագրվել են Հովհաննես Սարիբեկյանի կողմից կիրառված վարչական հսկողություն խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքեր: Նշվածը վառ վկայությունն է այն հանգամանքի, որ դատարանի ակնկալիքները մեղադրյալի հնարավոր պատշաճ վարքագծի մասով չեն արդարացվել և կիրառված խափանման միջոցը չի ծառայում իր նպատակին:
Մեղադրյալ Հովհաննես Սարիբեկյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել բացառապես կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու հարցի քննարկման ժամանակ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը փաստացի քննության առնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ և 362-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որի արդյունքում ճիշտ չեն կիրառվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 119-րդ և 288-րդ հոդվածներով նախատեսված նորմերի պահանջները, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, նկատի ունենալով կալանքը որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանների առկայությունը:
Ելնելով վերոգրյալից բողոքաբերը խնդրել է․ «Ամբողջությամբ բեկանել թիվ ԵԴ1/2832/01/24 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 13-ի որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելով կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով։»։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշմամբ շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
(…)
2) վարչական հսկողությունը.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(...)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»:
Արամ Ճուղուրյանի գործով 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-132/07 որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը»:
Զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն 15.11.2017թ. թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշմամբ արձանագրել է, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի
դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս:
4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»:

Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)»։
Վերոգրյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը, դատական ստուգման ենթարկելով Դատարանի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, հաշվի առնելով Հովհաննես Սարիբեկյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը, դրանք համադրելով գործի տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը՝ Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը փոփոխելով և վարչական հսկողություն խափանման միջոց կիրառելով, թույլ չի տվել դատական սխալ, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստարկներով չի հիմնավորել, թե ինչու է բացառվում որևէ այլ խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում վարչական հսկողության կիրառմամբ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագծի ապահովումը:
Վերը մեջբերված իրավանորմերի և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող որոշումը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
Հովհաննես Սարիբեկյանի վերաբերյալ մեկ այլ քրեական գործով (ԵԴ/0873/01/20) կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացվել է և կիրառվել է կալանքը, որի պատճառով սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացվել է: Ապա ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերացվել է և վերջինս ազատ է արձակվել կալանավորումից: Նշված գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռը բեկանվել է և Հովհաննես Արթուրի Սարիբեկյանի նկատմամբ նախկին քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով։
Վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշումից հետո վերջինի նկատմամբ, որևէ խափանման միջոց ընտրված չլինելու պայմաներում,Դատարանն անհրաժեշտ է համարել վերստին անդրադառնալ սույն գործով Հովհաննես Սարիբեկյանի նկատմամբ պատշաճ խափանման միջոցի ընտրության հարցին և վարույթում առկա օբյեկտիվ տվյալների համակցված վերլուծությամբ, իրավացիորեն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Հ․ Սարիբեկյանի պատշաճ վարքագիծը հետայսու հնարավոր է ապահովել նաև վերջինիս նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողության կիրառմամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Դատարանի հետևությունները՝ մեղադրյալ Հ․Սարիբեկյանի նկատմամբ խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ, հիմնավոր են՝ հաշվի առնելով վարույթի փաստական տվյալները և մեղադրյալի անձը, սույն գործով տևական ժամանակ արգելանքի տակ գտնվելու հանգամանքը:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Դատարանը եկել է վարույթի օբյեկտիվ տվյալներից բխող հիմնավոր հետևության, որի հետ չհամաձայնվելու հիմքեր չկան:
Այն, որ նախորդիվ մեղադրյալը թույլ է տվել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի պայմանների որոշակի խախտումներ, ինքնին հիմք չէ արձանագրելու, որ վարչական հսկողություն խափանման միջոցը ի զորու չէ ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը դատաքննության ներկա փուլում::
Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ Դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված՝ վարչական հսկողությունը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ դատաքննության արդի փուլում մեղադրյալ Հ․Սարիբեկյանի հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Ամփոփելով, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն վարույթով Դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Հետևաբար՝ վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, Գ.Գուրգենյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 13-ի թիվ ԵԴ1/2832/01/24 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 29-04-2026
Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ
Անուն Նարինե
Ազգանուն Հովակիմյան
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 04-06-2026
Էջերի քանակը 153
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 04-06-2026
Էջերի քանակը 153 թերթ
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 48594/26