ԵԴ1/2840/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«27» մայիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի (ծնված՝ 1978 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին է անչափահաս դուստրը և առողջական խնդիրներ ունեցող որդին, ունի առողջական խնդիրներ, նախկինում դատապարտված, չի աշխատում, հաշվառված է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 7-րդ զանգվածի 50-րդ շենքի 15-րդ բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60587924 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60587924 քրեական վարույթով Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ․Աբաջյանը որոշում է կայացրել թիվ 60587924 քրեական վարույթով մեղադրյալը Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ա․Սիմոնյանի վերաբերյալ թիվ 60587924 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/2840/01/24 համարը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին թիվ ԵԴ1/0494/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2840/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, 2024 թվականի օգոստոսի 10-ին վարել է ավտոմեքենա՝ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
Այսպես. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի մայիսի 30-ի թիվ ԵԴ/0316/01/23 դատավճռով Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2024 թվականի փետրվարի 16-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 16-ը, որի մասին վերջինս ծանուցվել է: Ծանուցված լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը 2024 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ ժամը 09:00-ին, Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի, 78 QQ 778 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Գարիկ Հանիսյանի կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416068 արձանագրությունը:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել թիվ 8180416068 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 10-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 09:00-ին, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում, 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, վարել է «Օպել» մակնիշի, 78 QQ 778 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության մեջ առկա է կողմերի ստորագրությունները:
Թիվ ԵԴ/0316/01/23 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 30.05.2023թ. կայացված դատավճիռը, համաձայն որի՝ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից։
Թիվ ԵԴ/0316/01/23 քրեական գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 21.11.2023 որոշումը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.05.2023 թվականին կայացված դատավճիռը թողնվել է անփոփոխ։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է 1 տարի ժամկետով:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման՝ վերաբերյալ արձանագրություն 8180416068), թիվ ԵԴ/0316/01/23 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 30.05.2023 թվականին կայացված դատավճռի, թիվ ԵԴ/0316/01/23 քրեական գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 21.11.2023 որոշմամբ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման պատճենները և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները։
- Մեղադրյալ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հրապարակվեց մեղադրյալ Արթուր Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Ա.Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տեղյակ է եղել, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, քանի որ իրավունքից զրկվել է դատարանի կողմից կայացված դատավճռով, ինչով պայմանավորված դեպքի օրը մեքենան վարել է տղան: Առավոտյան տղայի հետ գնում էին հետազոտության, մեքենան վարում էր որդին՝ Արամ Արթուրի Սիմոնյանը: Հայտնել է, որ որդին 44-օրյա պատերազմի մասնակից է, ունի ստացված վնասվածքներ, ինչով պայմանավորված մեքենան վարելու ընթացքում ինքնազգացողությունը վատացել է: Ասել է, որ չի տեսնում աչքերի դիմաց, և մեքենան սկսել է վարել ինքը: Մեքենան վարել է միանգամից Գրիգոր Լուսավորիչ ԲԿ, որտեղ տղային հետազոտել են և նյարդաբանը հայտնել է, որ տղային անհրաժեշտ է կատարել տոմոգրաֆիկ հետազոտություն: Դրանից հետո գնացել են Վարդանանց ԲԿ, որտեղ տղային նշանակվել է տոմոգրաֆիկ հետազոտություն, հայտնել են, քանի որ հերթ էր, հետազոտությունը նշանակվել է 19.09.2024 թվականին: Ցուցմունքին կից ներկայացրել է որդու բժշկական հետազոտության էպիկրիզի պատճենը:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռով Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ է նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 ՀՀ դրամի չափով՝ մեկ տարի ժամկետով զրկելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից,
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության փաստաթղթաշրջանառության և հաշվառման բաժնի պետ Ա․Խաչատրյանի գրությունը, համաձայն որի՝ Ա․Սիմոնյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի մայիսի 30-ի թիվ ԵԴ/0316/01/23 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարն ամբողջությամբ վճարել է 2025 թվականի մարտի 20-ին, լրացուցիչ պատիժը փաստացի ավարտվել է 2025 թվականի փետրվարի 16-ին։
- ծննդյան թիվ ԱԲ 034806 վկայականը, համաձայն որի՝ Անգելինա Արթուրի Սիմոնյանը ծնվել է 2009 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, հայրը հանդիսանում է Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը,
- «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնից տրված էպիկրիզ, համաձայն որի՝ Արամ Արթուրի Սիմոնյանի (ծնված՝ 2001 թվականին) վերջնական ախտորոշումն է «վիճակ աջակողմյան օրխէկտոմիայից հետո ազ ազդրի ստորին երորդի հետին մակերեսի բեկորային վիրավորումներ, ձախ ձեռքի դաստակի 4-րդ 5-րդ ոսկրերի կոտրվածք, վիճակ ԱՎՄ-ից հետո։
- «Վարդանանց» ԲԿ-ից տրված՝ բժշկի խորհրդատվության ամփոփագիր, համաձայն որի՝ Արամ Արթուրի Սիմոնյանի մոտ ախտորոշված է փնջային (կլաստերային) գլխացավի համախտանիշ։
- «Վարդանանց» ԲԿ-ից տրված բժշկի խորհրդատվության ամփոփագիր, համաձայն որի՝ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի մոտ ախտորոշված է E11 ինսուլին անկախ շաքարային դիաբետ, ինսուլինպահանջ ձև,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը, համաձայն որի՝ Ա․Սիմոնյանի եկամուտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Արթուր Սիմոնյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի մայիսի 30-ի թիվ ԵԴ/0316/01/23 դատավճռով Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ 2024 թվականի փետրվարի 16-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 16-ը, տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվելը և դրա մասին ծանուցված լինելը,
- Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ ժամը 09:00-ին, Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցում «Օպել» մակնիշի, 78 QQ 778 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան,
- ներկայացված մեղադրանքում Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը,
- խնամքին անչափահաս դստեր և առողջական խնդիրներ ունեցող որդու գտնվելը,
- առողջական խնդիրներ ունենալը,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի մայիսի 19-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Սիմոնյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արթուր Սիմոնյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Արթուր Սիմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), խնամքին անչափահաս դստեր և առողջական խնդիրներ ունեցող որդու առկայությունը, առողջական խնդիրներ ունենալը։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝
1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով,
2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով,
3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով»:
Վերոգրյալ իրավանորմի լույսի ներքո Դատարանը, ուսումնասիրելով Արթուր Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, արձանագրում է, որ Ա.Սիմոնյանը նախկինում դատապարտված է եղել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 ՀՀ դրամի չափով՝ մեկ տարի ժամկետով զրկելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, ուստի հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Ա.Սիմոնյանի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս պետք է հաշվի չառնվի Ա.Սիմոնյանի ունեցած նախկին դատվածությունը:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի նվազագույն չափի, այն է՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը (հիմք՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքը կատարելու պահին (2024 թվականի օգոստոսի 10) սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (տե՛ս «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը)։ Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում (…)։
Միաժամանակ, Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ա․Սիմոնյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի իրավակարգավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա․Սիմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60587924 քրեական վարույթով Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման՝ վերաբերյալ արձանագրություն 8180416068), թիվ ԵԴ/0316/01/23 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 30.05.2023 թվականին կայացված դատավճռի, թիվ ԵԴ/0316/01/23 քրեական գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 21.11.2023 որոշմամբ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման պատճենները և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Աշոտի Սիմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Թույլատրել Արթուր Աշոտի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Արթուր Աշոտի Սիմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ