Հետ

Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/2812/01/24

Վիճակագրական տողի համար : 2.1

Պատասխանող

Հովակիմ Մկրտչյան Խաչատուրի

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ռոման Սմբատյան

Քրեական վերաքննիչ

Նարինե Հովակիմյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ռոման Սմբատյան

Քրեական վերաքննիչ

Նարինե Հովակիմյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես' Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով' հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ' հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է' իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել' որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել:

Դատարան	Օր	Ժամ	Դատարանի դահլիճի համար	Ստատուս	Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան	2026-07-27	12:00	2	Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան	2026-05-05	17:00	2	Կայացել է	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «05» մայիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ պաշտպաններ Ա.ՀԱԽԻՆՅԱՆԻ Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի /ծնված՝ 1996 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Նոր Արեշ, 11-րդ փողոց, 65/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ.Սմբատյանը որոշում է կայացրել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 30.10.2024թ., 15.01.2025թ., 05.04.2025թ., 07.07.2025թ., 29.10.2025թ., 22.01.2026թ. Դատարանի որոշումներով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ յուրաքանչյուր անգամ երեք ամիս ժամկետով։ Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: /.../: Կողմերի դիրքորոշումները. Դատական նիստին հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել ևս 3 ամիս ժամկետվ։ Պաշտպանները առարկեցին հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ՝ խնդրեցին մեղադրյալի նկատմաբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցը փոխել և կիրառել այլ ավելի նվազ խստությամբ խափանման միջոց: Մեղադրյալ միացավ պաշտպանի դիրքորոշման, խնդրեց այն բավարարել։ (Կողմերի դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: (...)»։ Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Նշվածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը հիմնավոր կամ ոչ հիմնավոր համարելու վերաբերյալ հարցի քննարկման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` վերոնշվածի շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն (նման մոտեցումը համահունչ է Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման 18-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը): Մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության, արարքի ճիշտ, կամ սխալ որակման հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերի հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված կալանքի հարցի քննության ժամանակ։ Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է, որ առկա է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու օրենքով նախատեսված հնարավոր երեք հիմքերից մեկը՝ մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չկատարելու՝ վարույթով անցնող անձանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը: Քննարկելով նշած ռիսկերի փոփոխման ենթարկված լինելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գործն ուղարկվել է դատարան: Այսինքն՝ վարույթի նախաքննության ընթացքում կատարվել են հիմնական ապացույցների հավաքմանը, ձեռքբերմանը ուղղված քննչական, դատավարական գործողությունները: Անդրադառնալով դատաքննության ընթացքում վարույթին խոչընդոտելու ռիսկին, Դատարանը արձանագրում է, որ այն որոշակի չափով առկա է, սակայն արդեն իսկ նվազ չափով: Ինչ վերաբերում է ներկայումս հիմնական դատալսումների ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանի կողմից վարույթին ներգրավված անձանց նկատմամբ հնարավոր ներազդելու հավանականությանը, ապա այդ առումով հարկ է նշել, որ արդեն իսկ գործով անցնող բոլոր վկաները հարցաքննվել են, ուստի ժամանակին համընթաց նշված ռիսկը նվազել է և բացի այդ, վաչական հսկողություն սահմանելով և դատավարության մասնակիցների հետ շփումը արգելելով էապես նվազում է նախկինում արձանագրված վարույթով անցնող անձանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը: Բացի այդ, Եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների համաձայն՝ անձի վրա ազդելու հավանականությունը կարող է գնահատվել մինչ անձի հարցաքննվելը և այդ մտավախությունը չի կարող գերակայել անձի ազատության իրավունքի նկատմամբ՝ տևական ժամանակ: Այսինքն, սույն վարույթով վկաների հարցաքննված լինելու հանգամանքը վկայում է այն մասին, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանի կողմից գործի քննությանը՝ դատավարության մասնակիցների նկատմամբ անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտելու հավանականությունը և՛ ժամանակին հանընթաց նվազել է, և՛, առավել ևս, էականորեն չեզոքացվում է, երբ վարչական հսկողություն սահմանելով հանդերձ, դատավարության մասնակիցների հետ շփումը արգելելվում է: Դատարանը ուշադրության է արժանացնում նաև մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, մասնավորապես՝ այն, որ ունի մշտական բնակության վայր, տնային կալանքի կիրառմամբ պայմաններում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ՝ թույլ չտալով այդ խափանման միջոցի պայմանի էական խախտում: Ավելին՝ Դատարանի կողմից պարբերաբար թույլատրվել է մեղադրյալին այցելել բժշկական հաստատություններ և այդ ընթացքում մեղադրյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։ Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Հովակիմ Մկրտչյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, մասնավորապես՝ վարչական հսկողությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում Հովակիմ Մկրտչյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ «Վարչական հսկողություն» այլընտրանքային խափանման միջոցի համակցությունը ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալի տեղաշարժման, շփումների և գործողությունների ազատության սահմանափակման պայմաններում, կարելի է հասնել վերը հիշատակված ռիսկի լիարժեք չեզոքացնելու նպատակին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը պետք է փոխել և մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ մեղադրյալին անհապաղ ազատ արձակելով դատական նիստերի դահլիճից: Համակցված կիրառված խափանման միջոցները թողնվում է կիրառված և դրանց առանձնահատուկ անդրադարձ չի կատարվում՝ հաշվի առնելով ժամանակային սահմանափակման բացակայությունը Միևնույն ժամանակ, մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին պետք է արգելել առանց Դատարանի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը, արգելել հաղորդակցվել վարույթին ներգրավված անձանց հետ (վկաներ, տուժող), ժամը 20:00-ից մինչև 08:00 լքել բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը: Վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը։ Դատարանը հարկ է համարում նաև արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից ցանկացած ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, մասնավորապես՝ վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու, վերջինիս հրավերով պարբերաբար չներկայանալու կամ վարույթին էապես խոչընդոտելու դեպքում սույն որոշումը կարող է վերանայվել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխել: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին պարտավորեցնել շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել առանց Դատարանի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը, արգելել հաղորդակցվել վարույթին ներգրավված անձանց հետ (վկաներ, տուժող), ժամը 20:00-ից մինչև 08:00 լքել բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը: Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Որոշման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ` Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Տվյալների կենտրոն	2026-04-09	11:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2026-03-19	15:30	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2026-02-11	12:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2026-01-22	16:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-12-10	16:30	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-11-17	10:30	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-10-29	12:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-10-08	12:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-08-27	16:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-07-07	16:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-06-09	17:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-05-05	12:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-04-21	12:00	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-03-10	10:30	2	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-02-13	16:30	2	Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան	2025-01-15	12:00	2	Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան	2024-11-20	12:00	2	Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն	2024-10-30	12:00	2	Նիստը կայացել է

Դատական գործ N: ԵԴ1/2812/01/24

Երևանի քրեական դատարան

Նոր քրեական գործ

Մեղադրյալ
Երբ է գործը ստացվել	11-10-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել	Առաջին անգամ
Դատախազություն	Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը	12127924
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն	Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես' Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով' հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ' հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է' իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել' որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել:
Անձ
Անուն	Հովակիմ
Ազգանուն	Մկրտչյան
Հայրանուն	Խաչատուրի
Հասցե	---------------
Ծննդյան օր	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------
Հոդված_1
Հոդված	44-155 Մաս 2 Կետ 7, 12
Վիճակագրական տողի համարը	2.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար	Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ	1.4
Չափահաս	Այո

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Երբ	11-10-2024
Անուն	Ռոման
Ազգանուն	Սմբատյան

Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր

Ամսաթիվ	11-10-2024

Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում

Դատավարության կողմեր
Որոշման ամսաթիվ	16-10-2024
Որոշում	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ և ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «16» հոկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռ.Սմբատյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, ՊԱՐԶԵՑԻ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածներով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 12։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրի շենքում։ Սույն որոշման օրինակներն երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ հուշաթերթը, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանումը: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Դատավարության կողմեր	Տուժող
Դատավարության կողմեր	Պաշտպան
Դատավարության կողմեր	Հանրային մեղադրող
Անուն	Ռուբեն
Ազգանուն	Գևորգյան
Հասցե	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն	Արտակ Հախինյան
Ազգանուն	Լևոն Կարապետյան
Հասցե	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն	ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶ
Կազմակերպության հասցե	Ք՚ Երևան

Նախնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	30-10-2024
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	30-10-2024
Նիստը	Կայացել է

Նախնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	20-11-2024
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը չի կայացել

Նիստի ամսաթիվ	20-11-2024
Նիստը	Չի կայացել
Պատճառը	Մեղադրյալին չներկայացնելու պատճառով:

Նախնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	15-01-2025
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Անավարտ գործեր

Հաշվետու ժամանակահատված	2024 թվական
Տեսակը	Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	15-01-2025
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «15» հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ պաշտպաններ Ա․ՀԱԽԻՆՅԱՆԻ Լ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ տուժող Ռ. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ տուժողի ներկայացուցիչ Մ.ՇԽԻՄՅԱՆ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի /ծնված՝ 1996 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Նոր Արեշ, 11-րդ փողոց, 65/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթը։ Նույն օրը նույն բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12-0152-23 քրեական վարույթը։ Նույն օրը նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12-0152-23 քրեական վարույթը թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը մեկ վարույթում՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթի հերթական համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01։30-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Հարություն Գրիգորի Հակոբյանը։ Նույն նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Հարություն Գրիգորի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մովսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 14-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին։ Նույն օրը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մովսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 15-ի թիվ ԵԴ1/1184/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի, և մեղադրյալ Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։ Նույն օրը նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել 12-0151-23 քրեական վարույթով ազատության մեջ գնտվող մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/1188/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է, և մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախաձեռնվել է թիվ 12830823 քրեական վարույթը։ Նույն օրը նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12830823 քրեական վարույթը թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0151-23 համարի ներքո շարունակելու մասին։ Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Նաիրա Հրանտի Հարությունյանին ձերբակալելու մասին։ Նույն օրը՝ ժամը 19։01-ին, ձերբակալվել է Նաիրա Հրանտի Հարությունյանը։ Նույն օրը՝ ժամը 18։15-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Ալբերտ Արայիկի Միրզոյանը։ Նույն օրը նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Ալբերտ Արայիկի Միրզոյանին ձերբակալելու մասին։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մովսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Նաիրա Հրանտի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապդում հարուցելու մասին։ Նույն օրը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մովսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Ալբերտ Արայիկի Միրզոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Նույն օրը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մովսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ն կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով ազատության մեջ գնտվող մեղադրյալ Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություններ է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալներ Նաիրա Հրանտի Հարությունյանի և Ալբերտ Արայիկի Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ1/1197/06/23 որոշմամբ Նաիրա Հրանտի Հարությունյանի վերաբերյալ միջնորդությունը մերժվել է, և մեղադրյալ Նաիրա Հրանտի Հարությունյանը ազատ է արձակվել արգելանքից։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ1/1198/06/23 որոշմամբ Ալբերտ Արայիկի Միրզոյանի վերաբերյալ միջնորդությունը մերժվել է, և մեղադրյալ Ալբերտ Արայիկի Միրզոյանը ազատ է արձակվել արգելանքից։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 21-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԴ1/1208/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է, և մեղադրյալ Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 06-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 21։05-ին, Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժին։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 11-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորման հարցը վերջինիս ներկայությամբ վերստին քննարկելու մասին։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/1208/06/23 որոշմամբ Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանի վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի, և մեղադրյալ Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառվել են վարչական հսկողություն և բացակայելու արգլեք խափանման միջացները։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/1184/06/23 որոշմամբ Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարվել է, և մեղադրյալ Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամսով։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ԵԴ1/1184/06/23 որոշմամբ մեղադրյալ Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառվել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը։ 2024 թվականի մարտի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Նաիրա Հրանտի Հարույթունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետոբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմնավորմամբ։ Նույն օրը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ալբերտ Արայիկի Միրզոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետոբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմնավորմամբ։ 2024 թվականի մայիսի 03-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Հարություն Գրիգորի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Նույն օրը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի մայիսի 06-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթից անջատել և առանձին վարույթում առանձնացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մաասով և 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու դեպքի առթիվ թիվ 12127924 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հուլիսի 01-ին՝ ժամը 14։45-ին, Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժին։ 2024 թվականի հուլիսի 01-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորման հարցը վերջինիս ներկայությամբ վերստին քննարկելու և այն անփոփոխ փողնելու մասին։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 02-ի թիվ ԵԴ1/1188/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի, և մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, համակցված 5․000․000 /հինգ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի հետ։ Տնային կալանքի ընթացքում մեղադրյալը պարտավորեցվել է չլքել իր բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը։ Վերջինիս արգելվել է տնային կալանքի ընթացքում ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, ինչպես նաև շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների։ Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է մեղադրյալի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից՝ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գնտվելու ժամանակահատվածը։ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն։ 2024 թվականի օգոստոսի 01-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Ռուբեն Աշոտի Գևորգյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 09-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազ Գ․Մադոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը երկարաձգել երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 02-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ի թիվ ԵԴ1/1188/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է, և մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 08-ը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ․Սմբատյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 08-ը ներառյալ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի հունվարի 15-ի դատական նիստին հանրային մեղադրող Հ.Մելքոնյանը, միջնորդեց մեղադրյալ Հ․Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով, պատճառաբանելով որ դեռևս պահպանվում են տնային կալանք կիրառելու պայմաններն ու հիմքերը: Պաշտպանական կողմը միջնորդեց տնային կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել առավելի մեղմ խափանման միջոց՝ պատճառաբանելով, որ մեղադրյալը շուրջ 7 ամիս է գտնվում է տնային կալանքի տակ, ոը ազդում է վերջինիս ընտանիքի բարեկեցության վրա: Միաժանակ խնդրեցին որպես խափանման միջոց գրավի գումարը նվազեցնել, կամ որպես գրավի առարկա դարձնել բնակարանը և որպես գրավ տրամադրված գումարը ամբողջությամբ վերադարձնել, քանի որ Հ.Մկրտչյանը և վերջինիս ընտանիքը ունի ֆինանսական խնդիրներ: Մեղադրյալ Հ․Մկտրչյանը միացավ պաշտպանների դիրքորոշմանը։ /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրված ռիսկերը, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կայացված որոշումը, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Անդրադառնալով պաշտպանաական կողմի՝ 5․000․000 /հինգ միլիոն/ ՀՀ դրամ գրավի գումարը նվազեցնելու վերաբերյալ միջնորդությանը, Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ որպես խափանման միջոց կիրառված գրավը նվազեցնելու հիմքերը և պայմանները բացակայում են, հաշվի առնելով, այն հանգամանքը, որ 04.11.2024 թվականին Դատարան է ստացվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի գրությունը, համաձայն որի Հովակիմ Մկրտչյանը 31.10.2024 թվականի ժամը 17:29-ից մինչև 18:30-ը գրանցել է Բացակա վերահսկողության ժամանակահատվածում խախտման տեսակը: Նշված հանգամանքը հերքվեց պաշտպանական կողմից այն պատճատաբանությամբ, որ այն կրել է տեղնիկական խնդրի արդյունք: Դատարանը հնարավորություն տվեց պաշտպանական կողմին նշվածը հիմնավորելու և Դատարան համապատասխան փաստաթղթեր ներկայացնելու և սույն դատական նիստին ներկայացված խախատմանը անդրադարձ չկատարվեց: Նման իրավիճակում Դատարանը ողջամիտ չի համարում կիրառված որևէ խափանման միջոցի պայմանների նվազեցումը, քանի որ դեռևս կասկածի տակ է արդեն իսկ կիրառված խափանման միջոցների բավար չափով զսպող լինելու հանգամանքը: Անդրադառնալով բանակարանի գրավադրմանը, Դատարանը արձանագրում է, որ անշարժ գույքը գրավադնելու համար Դատարանին անհրաժեշտ փաստաթղթեր չի ներկայացվել, որի արդյունքում այն գնահատելու և քննարկելու հնարավորություն առկա չէ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 08-ը ներառյալ: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանների, շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	13-02-2025
Ժամ	16:30
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	13-02-2025
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանների վատառողջ լինելու պատճառով:

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	10-03-2025
Ժամ	10:30
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	10-03-2025
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	21-04-2025
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	21-04-2025
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	05-05-2025
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	05-05-2025
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «05» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Ս.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ պաշտպան Լ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի /ծնված՝ 1996 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Նոր Արեշ, 11-րդ փողոց, 65/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ․Սմբատյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի հունվարի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 08-ը ներառյալ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի մայիսի 05-ի դատական նիստին հանրային մեղադրող Հ.Մելքոնյանը, միջնորդեց մեղադրյալ Հ․Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով, պատճառաբանելով որ դեռևս պահպանվում են տնային կալանք կիրառելու պայմաններն ու հիմքերը: Պաշտպանական կողմը միջնորդեց տնային կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել համակցված կիրառել վարչական հսկողություն և գրավ: Մեղադրյալ Հ․Մկտրչյանը միացավ պաշտպանների դիրքորոշմանը։ /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի և 2025 թվականի հունվարի 15-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը՝ մասնավորապես դեռսև չեն հարցաքննվել վարույթով ներգրավված վկաները, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կայացված որոշումը, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի գրավ կիրառելու միջնորդությանը, Դատարանը արձանագրում է, որ սույն փուլում դեռևս առաջարկված բնակարանի գրավադրումը չի կարող արձանագրված ռիսկերը զսպող դիտարկվել: Ինչ վերաբերում է արդեն իսկ կիրառված գրավի վերադարձին, ապա, ինչպես արձանագրել է Դատարանը, սույն փուլում կիրառված համակցված խափանման միջոցների ամբողջությունն է ի զորու կանխել ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագիծը: Ավելին՝ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում Պրոբացիայի ծառայության կողմից Դատարանին հասցեագրված մեղադրյալի վարքագծին վերաբերելի գրությունը և կից ներկայացված լազերային սկավառակը ևս վերջնական դրական կարծիք կազմելու հնարավորություն չեն ընձեռում, իսկ համանման իրավիճակների առկայության պարագայում, էլ ավելի տևական ժամանակ է անհրաժեշտ մեղադրյալի հետագա վարքագիծը գնահատելու համար: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 08-ը ներառյալ: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանների, շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	09-06-2025
Ժամ	17:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	09-06-2025
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	07-07-2025
Ժամ	16:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	07-07-2025
Նիստը	Կայացել է

Խափանման միջոցի հարցի քննարկում

Ամսաթիվ	07-07-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում	Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «07» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Ս.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ պաշտպան Ա.ՀԱԽԻՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի /ծնված՝ 1996 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Նոր Արեշ, 11-րդ փողոց, 65/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ․Սմբատյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի հունվարի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 08-ը ներառյալ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատական նիստին հանրային մեղադրող Հ.Մելքոնյանը, միջնորդեց մեղադրյալ Հ․Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով, պատճառաբանելով որ դեռևս պահպանվում են տնային կալանք կիրառելու պայմաններն ու հիմքերը: Պաշտպանական կողմը միջնորդեց տնային կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել համակցված վարչական հսկողություն և գրավ: /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի և 2025 թվականի հունվարի 15-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը՝ մասնավորապես դեռևս չեն հարցաքննվել վարույթով ներգրավված վկաները, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կայացված որոշումը, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 08-ը ներառյալ: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանների, շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	27-08-2025
Ժամ	16:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	27-08-2025
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	Դատական նիստը հետաձգվել է վկաների չներկայանալու պատճառով:

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	08-10-2025
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	08-10-2025
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	29-10-2025
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	29-10-2025
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «29» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Ս.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ պաշտպան Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի /ծնված՝ 1996 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Նոր Արեշ, 11-րդ փողոց, 65/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ․Սմբատյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի հունվարի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի հուլիսի 07-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 08-ը ներառյալ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ի դատական նիստին հանրային մեղադրող Հ.Մելքոնյանը, միջնորդեց մեղադրյալ Հ․Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով, պատճառաբանելով որ դեռևս պահպանվում են տնային կալանք կիրառելու պայմաններն ու հիմքերը: Պաշտպանական կողմը միջնորդեց տնային կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել համակցված վարչական հսկողություն և գրավ: /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի, 2025 թվականի հունվարի 15-ի, 2025 թվականի ապրիլի 05-ի և 2025 թվականի հուլիսի 07-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կայացված որոշումը, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Ինչ վերաբերում է արդեն իսկ որոշակի դատավարական գործողություններ կատարված լինելուն, ապա Դատարանը փաստում է, որ քանի դեռ առկա և հնարավոր ձեռք բերվելիք ապացույցները հետազոտված չեն, արձանագրված ռիսկի բացակայության մասին խոսելն իմաստազուրկ է: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 08-ը ներառյալ: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանների, շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	17-11-2025
Ժամ	10:30
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	17-11-2025
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի դիմումի հիմքով:

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	10-12-2025
Ժամ	16:30
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	10-12-2025
Նիստը	Կայացել է
Դատական նիստի տևողությունը	30 րոպե

Անավարտ գործեր

Հաշվետու ժամանակահատված	2025 թվական
Տեսակը	Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	22-01-2026
Ժամ	16:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	22-01-2026
Նիստը	Կայացել է

Խափանման միջոցի հարցի քննարկում

Ամսաթիվ	22-01-2026
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում	Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «22» հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Ս.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ պաշտպան Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի /ծնված՝ 1996 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Նոր Արեշ, 11-րդ փողոց, 65/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ․Սմբատյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի հունվարի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի հուլիսի 07-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 08-ը ներառյալ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 08-ը ներառյալ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2026 թվականի հունվարի 22-ի դատական նիստին պաշտպան Լ.Կարապետյանը հայտնեց, որ մեղադրալը չի առարկել որպեսզի նրա բացակայությամբ քննության առարկա դարձվի խափանման միջոցը պահպանելու կամ փոփոխելու հարցը: Միաժամանակ պաշտպանը միջնորդեց տնային կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել համակցված վարչական հսկողություն և գրավ: Հանրային մեղադրող Հ.Մելքոնյանը, միջնորդեց մեղադրյալ Հ․Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով, պատճառաբանելով որ դեռևս պահպանվում են տնային կալանք կիրառելու պայմաններն ու հիմքերը: /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի, 2025 թվականի հունվարի 15-ի, 2025 թվականի ապրիլի 05-ի, 2025 թվականի հուլիսի 07-ի և 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կայացված որոշումը, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Ինչ վերաբերում է արդեն իսկ որոշակի դատավարական գործողություններ կատարված լինելուն, ապա Դատարանը փաստում է, որ քանի դեռ առկա և հնարավոր ձեռք բերվելիք ապացույցները հետազոտված չեն, արձանագրված ռիսկի բացակայության մասին խոսելն իմաստազուրկ է: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 08-ը ներառյալ: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանների, շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	11-02-2026
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	11-02-2026
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	19-03-2026
Ժամ	15:30
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	19-03-2026
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	09-04-2026
Ժամ	11:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	09-04-2026
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի դիմումի հիմքով:

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	05-05-2026
Ժամ	17:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	05-05-2026
Նիստը	Կայացել է
Այլ նշումներ	ԵԴ1/2812/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «05» մայիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ պաշտպաններ Ա.ՀԱԽԻՆՅԱՆԻ Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի /ծնված՝ 1996 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Նոր Արեշ, 11-րդ փողոց, 65/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ.Սմբատյանը որոշում է կայացրել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 30.10.2024թ., 15.01.2025թ., 05.04.2025թ., 07.07.2025թ., 29.10.2025թ., 22.01.2026թ. Դատարանի որոշումներով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ յուրաքանչյուր անգամ երեք ամիս ժամկետով։ Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: /.../: Կողմերի դիրքորոշումները. Դատական նիստին հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել ևս 3 ամիս ժամկետվ։ Պաշտպանները առարկեցին հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ՝ խնդրեցին մեղադրյալի նկատմաբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցը փոխել և կիրառել այլ ավելի նվազ խստությամբ խափանման միջոց: Մեղադրյալ միացավ պաշտպանի դիրքորոշման, խնդրեց այն բավարարել։ (Կողմերի դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: (...)»։ Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Նշվածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը հիմնավոր կամ ոչ հիմնավոր համարելու վերաբերյալ հարցի քննարկման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` վերոնշվածի շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն (նման մոտեցումը համահունչ է Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման 18-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը): Մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության, արարքի ճիշտ, կամ սխալ որակման հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերի հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված կալանքի հարցի քննության ժամանակ։ Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է, որ առկա է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու օրենքով նախատեսված հնարավոր երեք հիմքերից մեկը՝ մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չկատարելու՝ վարույթով անցնող անձանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը: Քննարկելով նշած ռիսկերի փոփոխման ենթարկված լինելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գործն ուղարկվել է դատարան: Այսինքն՝ վարույթի նախաքննության ընթացքում կատարվել են հիմնական ապացույցների հավաքմանը, ձեռքբերմանը ուղղված քննչական, դատավարական գործողությունները: Անդրադառնալով դատաքննության ընթացքում վարույթին խոչընդոտելու ռիսկին, Դատարանը արձանագրում է, որ այն որոշակի չափով առկա է, սակայն արդեն իսկ նվազ չափով: Ինչ վերաբերում է ներկայումս հիմնական դատալսումների ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանի կողմից վարույթին ներգրավված անձանց նկատմամբ հնարավոր ներազդելու հավանականությանը, ապա այդ առումով հարկ է նշել, որ արդեն իսկ գործով անցնող բոլոր վկաները հարցաքննվել են, ուստի ժամանակին համընթաց նշված ռիսկը նվազել է և բացի այդ, վաչական հսկողություն սահմանելով և դատավարության մասնակիցների հետ շփումը արգելելով էապես նվազում է նախկինում արձանագրված վարույթով անցնող անձանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը: Բացի այդ, Եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների համաձայն՝ անձի վրա ազդելու հավանականությունը կարող է գնահատվել մինչ անձի հարցաքննվելը և այդ մտավախությունը չի կարող գերակայել անձի ազատության իրավունքի նկատմամբ՝ տևական ժամանակ: Այսինքն, սույն վարույթով վկաների հարցաքննված լինելու հանգամանքը վկայում է այն մասին, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանի կողմից գործի քննությանը՝ դատավարության մասնակիցների նկատմամբ անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտելու հավանականությունը և՛ ժամանակին հանընթաց նվազել է, և՛, առավել ևս, էականորեն չեզոքացվում է, երբ վարչական հսկողություն սահմանելով հանդերձ, դատավարության մասնակիցների հետ շփումը արգելելվում է: Դատարանը ուշադրության է արժանացնում նաև մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, մասնավորապես՝ այն, որ ունի մշտական բնակության վայր, տնային կալանքի կիրառմամբ պայմաններում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ՝ թույլ չտալով այդ խափանման միջոցի պայմանի էական խախտում: Ավելին՝ Դատարանի կողմից պարբերաբար թույլատրվել է մեղադրյալին այցելել բժշկական հաստատություններ և այդ ընթացքում մեղադրյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։ Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Հովակիմ Մկրտչյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, մասնավորապես՝ վարչական հսկողությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում Հովակիմ Մկրտչյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ «Վարչական հսկողություն» այլընտրանքային խափանման միջոցի համակցությունը ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալի տեղաշարժման, շփումների և գործողությունների ազատության սահմանափակման պայմաններում, կարելի է հասնել վերը հիշատակված ռիսկի լիարժեք չեզոքացնելու նպատակին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը պետք է փոխել և մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ մեղադրյալին անհապաղ ազատ արձակելով դատական նիստերի դահլիճից: Համակցված կիրառված խափանման միջոցները թողնվում է կիրառված և դրանց առանձնահատուկ անդրադարձ չի կատարվում՝ հաշվի առնելով ժամանակային սահմանափակման բացակայությունը Միևնույն ժամանակ, մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին պետք է արգելել առանց Դատարանի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը, արգելել հաղորդակցվել վարույթին ներգրավված անձանց հետ (վկաներ, տուժող), ժամը 20:00-ից մինչև 08:00 լքել բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը: Վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը։ Դատարանը հարկ է համարում նաև արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից ցանկացած ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, մասնավորապես՝ վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու, վերջինիս հրավերով պարբերաբար չներկայանալու կամ վարույթին էապես խոչընդոտելու դեպքում սույն որոշումը կարող է վերանայվել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխել: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին պարտավորեցնել շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելել առանց Դատարանի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը, արգելել հաղորդակցվել վարույթին ներգրավված անձանց հետ (վկաներ, տուժող), ժամը 20:00-ից մինչև 08:00 լքել բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը: Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Որոշման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ` Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	27-07-2026
Ժամ	12:00
Նիստերի դահլիճի համարը	2

Դատական գործ N: ԵԴ1/2812/01/24

Քրեական վերաքննիչ

Ստացվել է վերաքննիչ բողոք

Բողոքը բերող անձը
Ամսաթիվ	26-11-2024
Ամսաթիվ	20-11-2024
Ում կողմից է բերվել բողոքը	Պաշտպան
Անուն	Լ
Ազգանուն	Կարապետյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքը բերող անձը
Անուն	Ա
Ազգանուն	Հախինյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքի բովանդակությունը	Հովակիմ Մկրտչյան Հարուցել հատուկ վերանայման վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ 30.10.2024թ. որոշումը , բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ :
Բողոքի ստացման կարգը	Հանձնվել է փոստին
Չափահաս	Այո

Գործը ստացվել է

Գործի ստացման ամսաթիվ	03-12-2024
Վիճակագրական տողի համարը	2.1
Գործը ստացվել է	Երևանի քրեական դատարան

Միջանկյալ դատական ակտի դեմ

Միջանկյալ դատական ակտեր	Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Ամսաթիվ	03-12-2024
Անուն	Տաթևիկ
Ազգանուն	Գրիգորյան

Ընդունվել է վարույթ

Ամսաթիվ	09-12-2024

Գրավոր ընթացակարգ

Ամսաթիվ	19-12-2024
Որոշում	ԵԴ1/2812/01/24 ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «19» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Տ.Գրիգորյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Ռ․Սմբատյան)՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշման դեմ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պաշտպաններ Արտակ Հախինյանի և Լևոն Կարապետյանի հատուկ վերանայման բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1.1. 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթը 1.2. 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12-0152-23 քրեական վարույթը։ 1․3․ 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0152-23 քրեական վարույթը թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթին միացնելու, և նախաքննությունը մեկ վարույթում՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթի հերթական համարի ներքո շարունակելու մասին։ 1․4․ 2023 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մովսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 1․5․ 2023 թվականի հոկտեմբերի 15-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին։ 1․6․ 2023 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին։ 1․7․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/1188/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է, և մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։ 1․8․ 2023 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախաձեռնվել է թիվ 12830823 քրեական վարույթը։ 1․9․ 2023 թվականի հոկտեմբերի 17-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12830823 քրեական վարույթը թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթին միացնելու, և նախաքննությունը թիվ 12-0151-23 համարի ներքո շարունակելու մասին։ 1․10․ 2024 թվականի մայիսի 06-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 12-0151-23 քրեական վարույթից անջատել և առանձին վարույթում առանձնացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու դեպքի առթիվ թիվ 12127924 քրեական վարույթը։ 1․11․ 2024 թվականի հուլիսի 01-ին՝ ժամը 14։45-ին, Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժին։ 1․12․ 2024 թվականի հուլիսի 01-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորման հարցը վերջինիս ներկայությամբ վերստին քննարկելու և այն անփոփոխ թողնելու մասին։ 1․13․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 02-ի թիվ ԵԴ1/1188/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի, և մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, համակցված 5․000․000 /հինգ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի հետ։ Տնային կալանքի ընթացքում մեղադրյալը պարտավորեցվել է չլքել իր բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը։ Վերջինիս արգելվել է տնային կալանքի ընթացքում ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, ինչպես նաև շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների։ Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է մեղադրյալի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից՝ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը։ 1․14․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 02-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։ 1․15․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ի թիվ ԵԴ1/1188/06/23 որոշմամբ վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարվել է, և մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 08-ը։ 1․16․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ․Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12127924 քրեական վարույթով Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 1․17․ Թիվ 12127924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են նույն օրը: 1․18․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2812/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին: 1․19․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դատավոր Ռ․Սմբատյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2812/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 1.20. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է երեք ամսով։ Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելվել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանների, շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների: Տնային կալանքի ընթացքում Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին արգելվել է ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների: 1.21. Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պաշտպաններ Արտակ Հախինյանը և Լևոն Կարապետյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշման դեմ 2024 թվականի նոյեմբերի 23-ին ներկայացրել են հատուկ վերանայման բողոք, որը 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին մուտքագրվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: 1.22. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշման դեմ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պաշտպաններ Արտակ Հախինյանի և Լևոն Կարապետյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, որոշվել է հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնել գրավոր ընթացակարգով, իսկ դատական ակտի կայացման օր նշանակել 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ը: 2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2.1. Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 12-րդ կետերով, 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ն մասով և 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով՝ հետևյալ արարքների համար. «որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակ: Բացի այդ, մի խումբ անձանց, մասնավորապես՝ Հարություն Հակոբյանի հետ, զենքի գործադրմամբ, կատարել է խուլիգանություն. հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ՝ հասարակական վայրում հրապարակայնորեն հրազենից կրակոցներ արձակելով, խախտել է մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտի բնականոն աշխատանքը: Բացի այդ, այլ անձանց կյանքի համար վտանգավոր եղանակով և խուլիգանական դրդումներով կատարել է սպանության փորձ, այն է՝ իր կողմից ապօրինի կրած ատրճանակով, ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, կրակոցներ է արձակել մի խումբ անձանց ուղղությամբ, սակայն սպանությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով: Բացի այդ, խուլիգանական դրդումներով, նույն ատրճանակով կրակելու արդյունքում վնասել է ուրիշի գույքը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել: Այսպես, 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Հովակիմ Մկրտչյանը Հարություն Հակոբյանի և քննությամբ չպարզված անձանց հետ «ԲՄՎ» մակնիշի, 12 BM 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով եկել է Երևան քաղաքի Խաչիկ Դաշտենց փողոցի 2/1 հասցեում գործող «Էրեբունի ամրոց» ռեստորանային համալիրի մոտ՝ բազմաթիվ անձանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող վիճաբանությանը միջամտելու նպատակով: Ավտոմեքենան կայանելով փողոցի երթևեկելի մասում, Հարություն Հակոբյանը՝ Հովակիմ Մկրտչյանի և նույն ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանած անձանց հետ, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և քայլելով վիճաբանող անձանց ուղղությամբ, հասարակության անդամների նկատմամբ իրենց առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով դրդված, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, առանց պարզաբանումներ կատարելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից, ինչպես նաև իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ հայհոյանքներ տալով, խախտել են մարդկանց անդորրը և հասարակական նշանակության օբյեկտ ռեստորանային համալիրի բնականոն աշխատանքը, որի ընթացքում Հովակիմ Մկրտչյանը, Հարություն Հակոբյանի հետ համատեղ գործելով, իր մոտ պահվող զենքի՝ «ՊՄ» («ПМ») /Մակարով/ տեսակի ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոցներ արձակելով, շարունակել է խուլիգանական վարքագիծը, այդ թվում՝ կրակել օդ, ինչպես նաև՝ մարդկանց ուղղությամբ, որից հետո մոտեցել է մոտակայքում գտնվող, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայի սրահում նստած, վիճաբանության մասնակից չհանդիսացող Ստեփան Գևորգյանին, բացել ավտոմեքենայի դուռը և զենքը պահելով անմիջապես նրա ուղղությամբ, անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրա՝ որպես հասարակության անդամի նկատմամբ, խախտելով վերջինիս անդորրը՝ սպառնացել նրան և տվել հայհոյանքներ: Այդ ընթացքում, սակայն մինչ Ստեփան Գևորգյանին մոտենալը, Հովակիմ Մկրտչյանը շարունակելով նկարագրված խուլիգանական վարքագիծը, քայլելով հավաքված անձանց ուղղությամբ և մոտենալով նրանց, առանց պարզաբանում կատարելու նրանց հետ, իր անձի առավելությունն ընդգծելու շարժառիթով, նախահարձակ լինելով, իր մոտ ապօրինի պահվող նշված ատրճանակով, մի քանի անգամ կրակել է անմիջապես այդ անձանց ուղղությամբ, ինչպես նաև քննությամբ չպարզված անձի հետ կրակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող, Խաչիկ Դաշտենց փողոցում կայանված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, սակայն հրազենից արձակված գնդակները որևէ մեկին չդիպչելու և որևէ անձի կյանքից չզրկվելու հետևանքով Հովակիմ Մկրտչյանի կամքից անկախ հանգամանքներով սպանությունը չի իրագործվել: Քննությամբ չպարզված հիշյալ անձի հետ խմբի կազմում համատեղ գործելով, Հովակիմ Մկրտչյանն իր կողմից ապօրինի կրվող հրազենով, իսկ տվյալ անձն իր կողմից կրվող հրազենով, խուլիգանական դրդումներով, կրակոցներ են արձակել Ռուբեն Գևորգյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 23 RG 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա, որի արդյունքում պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 747.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս:»: 2.2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշման համաձայն. «(…) Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: (…) Անդրադառնալով մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը չի կատարի իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականությունը /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/: Այսպես՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործին խոչընդոտելու հավանականությունը, քանի որ Դատարանը դեռևս չի անցել հիմնական դատալսումների փուլ և չի ստուգել առկա ցուցմունքների արժանահավատությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դասալսումների փուլ և տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Նշվածի համատեքստում Դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ տասնչորսից քսան տարի ժամկետով, ինչպես նաև ցմահ ազատազրկում, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Հարկ է ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Դատարանն անընդունելի է համարում խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնելը արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, քանզի սույն պարագայում քրեական վարույթին խոչընդոտելն արդեն իսկ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք է, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերն քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Հարկ է նկատել նաև, որ յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը հնարավոր է պայմանավորել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելու վտանգը չեզոքացնելու նպատակով: Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերը ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանն և բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Ընդ որում, հաշվի առնելով վերը նշված ռիսկերը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 23-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում, հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական մարմիններից ուղարկված առաքանիների։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներին սույն որոշմամբ չի անդրադառնում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված խափանման միջոցները կիրառվել են անժամկետ և դրանք քննարկման առարկա կդարձվեն վերացնելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: (…)»: 3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը. 3.1. Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պաշտպաններ Արտակ Հախինյանը և Լևոն Կարապետյանն իրենց հատուկ վերանայման բողոքում խնդրել են ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024թ. հոկտեմբերի 30-ի թիվ ԵԴ1/2812/01/24 որոշումը և այն ճանաչել ոչ իրավաչափ, բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ արձանագրել, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոց վարչական հսկողության, համակցված բացակայելու արգելքի և մինչև 5 միլիոն ՀՀ դրամի չափի գրավի կիրառմամբ: 3.2. Մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պաշտպաններ Արտակ Հախինյանի և Լևոն Կարապետյանն իրենց հատուկ վերանայման բողոքում հակիրճ ներկայացրել են քրեական վարույթի նախապատմությունը, վկայակոչել են վերաբերելի իրավական դիրքորոշումները, իսկ որպես իր հատուկ վերանայման բողոքի հիմնավորում` նշել են հետևյալը. «(…) Պաշտպանական կողմը Վերաքննիչ դատարանի ուշադրությունն է գրավում այն հանգամանքի վրա, որ սույն քրեական վարույթը քննվում է 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ից, որի արդյունքում քննչական խմբի կազմում, ինչպես քննության սկզբնական փուլում, այնպես էլ հետագա նախաքննության ընթացքում կատարվել և ձեռնարկվել անհրաժեշտ բոլոր քննչական և վարութային գործողությունները, ինչպես նաև օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները, որոնցով ձեռք են բերվել քննության համար այս կամ այն չափով կարևորություն ներկայացնող հանգամանքներ, որի ընթացքում սույն քրեական վարույթով չի ստացվել գեթ մեկ փաստական տվյալ այն մասին, որ մնալով ազատության մեջ՝ Հովակիմ Մկրտչյանն անօրինական ազդեցություն է գործադրել տարբեր դատավարական կարգավիճակներով հարցաքննված որևէ անձի նկատմամբ: Թեև խափանման միջոց կիրառելու հիմքերն ունեն կանխատեսական բնույթ, վերաբերում են ապագայում կատարվող ենթադրյալ գործողություններին, սակայն դրանց առկայության կամ բացակայության գնահատման վրա չի կարող որևէ ազդեցություն չունենալ մեղադրյալի կողմից շուրջ մեկ տարի տևած նախաքննության ընթացքում դրսևորած պատշաճ վարքագիծը, ուստի պաշտպանական կողմը գտնում է, որ թեև սույն գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում՝ դեռևս չեն հետազոտվել ապացույցները, չեն հարցաքննվել անձինք, սակայն մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում դրանց կատարմանը չխոչընդոտելու հարցը քննարկելիս, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած և այդ հարցում ըստ էության կանխորոշիչ /ըստ պաշտպանական կողմի դիրքորոշման/, մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հարկ ենք համարում նաև Վերաքննիչ դատարանի ուշադրությունը գրավել այն հանգամանքի վրա, որ գրեթե մեկ տարի տևած նախաքննության ընթացքում կատարված բազմածավալ և բազմաբնույթ գործողությունների կատարման արդյունքում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ կարևորություն ներկայացնող փաստական տվյալներ են հայտնել միայն երկու անձինք, որոնք երկուսն էլ հանդիսանում են ոստիկանության աշխատակիցներ, որպիսի հանգամանքը ևս մեկ անգամ հաստատում է որևէ կերպ այդ անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու (թեև այդպիսիք չկան) հավանականության բացակայության մասին: Հատկանշական է նաև, որ երկու ոստիկանության աշխատակիցները որպես հանցագործություն կատարած անձիք նկարագրել են երկու տարբեր անձանց, որը հաստատվել է դատական նիստի ժամանակ մեր կողմից ներկայացված տեսագրությամբ և որում ամրագրված է, որ ենթադրյալ սպանության փորձ կատարող անձը վկա Ստեփան Գևորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ եղել է բաժին նմանվող հագուստով, իսկ խուլիգանություն կատարող անձը, ով ըստ վարույթի նյութերի հանդիսացել է Հովակիմ Մկրտչյանը, վկա Արթուր Ջանազյանի մասնակցությամբ կատարված տեսագրության զննությամբ՝ եղել է մուգ գույնի երկարաթև շապիկով և ժիլետով։ Հենց նշված հանգամանքն էլ հիմք է ընդունվել կալանքի հարցը վերստին քննարկելու վերաբերյալ ներկայացված միջնորդությունը քննած Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Հովակիմ Մկրտչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարած չլինելու փաստն արձանագրելու համար։ Ի դեպ սույն վարույթով կատարված նախաքննության ընթացքում, ինչպես մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ լինելու, այնպես էլ՝ տնային կալանքի կրման ընթացքում, մի քանի անգամ հարցաքննվել են հիշատակված ոստիկանության աշխատակիցները, ովքեր պնդել են իրենց կողմից հայտնած հանգամանքները՝ այդ թվում նաև ներկայացրել սույն վարույթի համար որոշակի կարևորություն ներկայացնող նոր հանգամանքներ, որը համադրելով այն հանգամանքի հետ, որ սույն վարույթով հարցաքննված այլ անձինք, չեն տվել Հովակիմ Մկրտչյանի կողմից նշված ենթադրյալ հանցագործություններին ունեցած հնարավոր առնչության վերաբերյալ որևէ տվյալ /այսինքն բացակայում է նշված անձանց նկատմամբ որևէ տեսակի անօրինական ազդեցություն գործադրելու նպատակը, թեև մեղադրյալը չունի այդպիսիք/, ուստի պաշտպանական կողմի համար ուղղակի անհասկանալի է, թե ինչ հանգամանքներից ելնելով է Դատարանը եկել եզրահանգման, որ սույն դեպքում առկա է մեղադրյալի կողմից անձանց հարցաքննությանը որևէ կերպ խոչընդոտելու ռիսկը: Ինչ վերաբերվում է Դատարանի կողմից կայացված որոշման մեջ նշված այն մտքին, որ դեռևս հիմնական դատալսումներ չեն նշանակվել, չեն հետազոտվել ապացույցները, ապա նույնիսկ մեծ ցանկության դեպքում /թեև այդպիսիք առկա չեն/ մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանը չունի որևէ իրատեսական հնարավորություն, որևէ կերպ, Դատարանի վարույթում քննվող քրեական գործով առկա ապացույցները, ինչպես նաև դրանց հետազոտմանը խոչընդոտելու, դրանք այս կամ այն կերպ վերացնելու ուղղությամբ, ուստի պաշտպանական կողմը գտնում է, որ այդ գործողությունների կատարման անհրաժեշտությունը չի կարող դիտարկվել որպես կալանքի ժամկետը երկարացնելու հիմք: (…) Այս դեպքում Դատարանի կողմից ներկայացված պատճառաբանությունները համարժեք և հիմնավոր չեն, Դատարանն օգտագործել է տիպական, ընդհանրացված պատճառաբանություններ, դատարանի կողմից վկայակոչված հիմքերը, պատճառաբանությունները վերացական և հռչակագրային են՝ չունեն որևէ առնչություն գործի կոնկրետ հանգամանքների հետ: (…) Որոշման մեջ՝ առանց պատճառաբանության, նշվել է. «Հիմք ընդունելով տնային կալանքի առկա հիմքերն ու հիմնավորումները և հաշվի առնելով Հովակիմ Մկրտչյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների հանրային վտանգավորությանն աստիճանն ու բնույթը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ դրանք ի զորու չեն լինի ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ Վերոգրյալից ուղղակիորեն բխում է, որ դատարանի կողմից կայացված որոշման մեջ պետք է շարադրվեին թե այլընտրանքային խափանման միջոցները և թե փաստական հանգամանքների բավարար այն ամբողջությունը, որով կհիմնավորվեր կամ առնվազն կպատճառաբանվեր դրանց կիրառմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու անհնարինությունը, իսկ որոշման ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ այդ մասին որևէ անդրադարձ չի կատարվել՝ հետևաբար արդեն իսկ այդ պայմանի խախտմամբ կայացված որոշումը ենթակա է մերժման: Այսինքն` Դատարանի կողմից պատճառաբանված չեն հաստատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները։ Տվյալ պարագայում Դատարանը խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերը, որոնց համաձայն՝ Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) Այսինքն, վերը նշվածից իրավական նորմերից և իրավական դիրքորոշումներից ակնհայտ է, որ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելուց առաջ ոչ միայն նախ պարտավոր էր քննարկման առարկա դարձնել, թե արդյոք այլընտրանքային խափանման միջոցները, օրինակ գրավը կամ վարչական հսկողությունը, դրանց համակցությունը չեն կարող նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովող բավարար միջոց հանդիսանալ, այլև՝ այդ հանգամանքը հստակ պատճառաբանել, այնինչ Դատարանն օրենքի կոպիտ խախտմամբ ընդամենը մեկ նախադասությամբ անթույլատրելի է համարել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը։ Ինչպես տեսնում ենք, Դատարանն ընդամենը փորձել է տպավորություն ստեղծել, թե իբրև քննարկել է այս հարցը՝ օրենքը պահպանելու պատրանք ստեղծելու համար։ Ակնհայտ է, որ այս պայմաններում առկա չեն այնպիսի փաստեր և հիմնավորումներ, որոնք համոզիչ կերպով կարող են վկայել այն մասին, որ ազատության մեջ մնալու պարագայում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ դատավարության մասնակիցների վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով, իսկ Դատարանի եզրահանգումներն էլ անորոշ են և վերացական, առավել ևս, որ նման պայմաններում Դատարանը նույնիսկ հնարավոր չի համարել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը։ Դատարանը որևէ կերպ կամ որևէ ռացիոնալ կարգով չի պատճառաբանել, թե հատկապես ինչն է ուսումնասիրել և ինչի հիման վրա է հանգել հետևության, որ Հովակիմ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման: Դատարանը չի նշել, թե հատկապես, որ փաստն է վկայում այդ մասին: Հենց այս հանգամանքն էլ հաշվի առնելով պնդում ենք, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունը որևէ կերպ չի քննարկվել կամ նշվել Դատարանի Որոշման մեջ: Ավելին, առավել ևս անհնար է պատկերացնել, որ նման հանցագործությունների կատարման մեջ մեղադրվող Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պարագայում, ով երբևէ հանցագործություն չի կատարել, ունի մշտական բնակության վայր և աշխատանք, ունի առողջական խնդիրներ, որի հիման վրա ազատվել է պարտադիր զինվորական ծառայությունից, նույնիսկ բացակայելու արգելքի, մինչև 5 միլիոն ՀՀ դրամի չափով գրավի և վարչական հսկողության համակցությունը, ինչպես նաև ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելուց հետո կալանավորվելու մտավախությունն ի զորու չեն ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը։ Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` գտնում եմ, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է ապահովել, ուստի տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ և 362-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որի արդյունքում ճիշտ չեն կիրառվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 116-րդ և 288-րդ հոդվածներով նախատեսված նորմերի պահանջները, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, նկատի ունենալով տնային կալանքը որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանների առկայությունը: Վերը շարադրված իրավանորմերի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները` պետք է արձանագրել, որ բացակայում են Հովակիմ Մկրտչյանի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու ժամկետը երկարացնելու հիմքը, իսկ ներկայացված փաստարկները հիմնավորում են, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալներ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել գործի ելքի վրա: (…)»։ 4. Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ստացվել։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 5.1. Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: 5.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: 5.3. Ինչ վերաբերում է տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցին, հարկ է նշել, որ այն մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: Ընդ որում՝ դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև՝ ա) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, բ) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ Այս խափանման միջոցն ունի տեխնիկական բաղադրիչ։ Մասնավորապես, մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: Հաշվի առնելով տնային կալանքի բնույթը՝ դրա մեկ օրը հավասարեցվել է կալանքի մեկ օրվան: 5.4. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ մեղադրանքի կողմը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների համար նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելով, կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական վարույթի նյութերն ուղարկել է դատարան, ինչը թույլ է տալիս Վերաքննիչ դատարանին մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի ենթադրյալ առնչությունն իրեն վերագրվող արարքներին փաստելու համար: Ավելին՝ հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից՝ անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի վերաբերյալ որոշումների դատական վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: 5.5. Անդրադառնալով մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին և վիճարկվող դատական ակտը ստուգման ենթարկելով դրանց համատեքստում, հաշվի առնելով հատուկ վերանայման բողոքում մատնանշված պնդումները՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին և գտնում է, որ դրանք իրավաչափ են։ Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում՝ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու մտավախությունը շարունակում է առկա լինել: Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանը մեղադրվում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի կատարման փորձի համար, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ նվազագույնը տասնչորս տարի ժամկետով, հասարակական կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, և զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, որի համար նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով: Դրա հետ մեկտեղ, Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանին վերագրվող կոնկրետ արարքների առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները դեռևս դատարանում հետազոտված և դատակոչված անձանց հարցաքննված չլինելը գործի` ներկայացված նյութերի վերլուծությունից բխող իրադրությունն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը` մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգմանը: 5.6. Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության՝ համակցված գրավի և բացակայելու արգելքի կիրառման հնարավորությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու, մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու հետ կապված պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակին քրեական վարույթի ներկա փուլում հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության՝ համակցված գրավի և բացակայելու արգելքի կիրառմամբ: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով՝ առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի հիմնավորված են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները: 5.7. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս համակողմանի գնահատման է ենթարկել հետևյալ հանգամանքները՝ մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, առանձնահատկությունները, դատավարության փուլը, գործով հարցաքննման ենթակա անձանց շրջանակը, մեղադրյալի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը և գտել, որ տնային կալանքից իր բնույթով առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն ի զորու չէ չեզոքացնելու դրանք։ Ավելին՝ բողոքաբերի կողմից չեն մատնանշվել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք կարող էին վկայել վարույթն իրականացնող՝ առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշման ոչ իրավաչափության մասին, իսկ հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմնավորումները, սույն գործի փաստական տվյալների պայմաններում, չեն կարող գնահատվել որպես ծանրակշիռ հանգամանքներ՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կայացրած որոշումը բեկանելու և այդ որոշմամբ արձանագրված՝ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացված դիտարկելու համար։ 5.8. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պաշտպաններ Արտակ Հախինյանի և Լևոն Կարապետյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշման դեմ մեղադրյալ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի պաշտպաններ Արտակ Հախինյանի և Լևոն Կարապետյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: 2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի ԵԴ1/2812/01/24 որոշումը թողնել անփոփոխ: 3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

Դատական ակտ

Դատական ակտի ամսաթիվը	19-12-2024

Գործը հանձնվել է գրասենյակ

Ամսաթիվ	03-11-2025
Էջերի քանակը	2 հատորից. 1-ին հատոր՝ 61 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 77 թերթ:

Գործն ուղարկվել է

Գործն ուղարկվել է	03-11-2025
Էջերի քանակը	2 հատորից. 1-ին հատոր՝ 61 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 77 թերթ:
Ուր	Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը	92963/25

Ստացվել է վերաքննիչ բողոք

Բողոքը բերող անձը
Ամսաթիվ	18-05-2026
Ամսաթիվ	18-05-2026
Ում կողմից է բերվել բողոքը	Մեղադրող
Անուն	Հ
Ազգանուն	Մելքոնյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքի բովանդակությունը	Հովակիմ Մկրտչյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 05.05.2026թ. որոշումը , կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Հովակիմ Խաչատուրի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պահպանել և դրա ժանկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ միաժամանակ պահպանելով գրավը և բացակայելու արգելքը :
Բողոքի ստացման կարգը	Հանձնվել է փոստին
Չափահաս	Այո

Գործը ստացվել է

Գործի ստացման ամսաթիվ	26-05-2026
Վիճակագրական տողի համարը	2.1
Գործը ստացվել է	Երևանի քրեական դատարան

Միջանկյալ դատական ակտի դեմ

Միջանկյալ դատական ակտեր	Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Ամսաթիվ	26-05-2026
Անուն	Նարինե
Ազգանուն	Հովակիմյան