ԵԴ1/2825/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

14 փետրվարի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ Դատարան), նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Խաչատրյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի (ծնված՝ 21.11.2005 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ք.Երևան, Աջափնյակ վարչական շրջան, Նազարբեկյան թաղամաս, 31 շենք, 11 բնակարան հասցեում) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքով՝ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
2024 թվականի փետրվարի 09-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 92-0117-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մարտի 20-ին՝ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Կ.Հակոբյանի որոշմամբ՝ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԴ1/0598/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային բաժնի ՀԿԳ քննիչ Մ.Մազյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 92-0117-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով Յուրա Յուրայի Օգանեզովին արգելանքի վերցնելու պահից:
2024 թվականի ապրիլի 03-ին՝ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Կ.Հակոբյանի որոշմամբ՝ թիվ 92-0117-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ին, ժամը՝ 11:25-ին՝ մեղադրյալ Յուրա Յուրայի Օգանեզովն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ին՝ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ս.Ադամյանի որոշմամբ՝ թիվ 92-0117-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է:
2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ին՝ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ս.Ադամյանի որոշմամբ՝ թիվ 92-0117-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքով:
Թիվ 92-0117-24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Յուրա Յուրայի Օգանեզովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ի գրությամբ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 11.10.2024 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2825/01/24 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել Յուրա Յուրայի Օգանեզովի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/2825/01/24 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝
3) քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը. (...):»:
Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «հաշվառված լինելով ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանումում, ենթակա է եղել զորակոչման 2023 թվականի ձմեռային զորակոչին, սակայն մինչև զորակոչի ավարտը չի ներկայացել ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանում և խախտելով «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները՝ խուսափել է հայտարարված պարտադիր զինվորական ծառայության 2023 թվականի ձմեռային զորակոչից՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում:»:
2025 թվականի փետրվարի 14-ին՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է ՀՀ ՊՆ Հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Երևանի թիվ 1 կայազորի զինվորական կոմիսարիատի զինվորական կոմիսար Գ.Պողոսյանի գրությունն ուղղված ՀՀ ՔԿ զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի պետ Հ.Միքայելյանին այն մասին, որ Յուրա Յուրայի Օգանեզովը 22.01.2025 թվականին զորակոչվել է ՀՀ ՍԶ: Կից ներկայացվել է նաև Յուրա Յուրայի Օգանեզովի դիմումը առ այն, որ չի առարկում, որպիսի իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցվի և քրեական վարույթը կարճվի ցանկացած ոչ արդարացնող հիմքով (տե՛ս քրեական գործի նյութեր):
2025 թվականի փետրվարի 14-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ա.Խաչատրյանը հայտնեց, որ չի առարկում մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու դեմ (առավել մանրամասն տե՛ս քրեական գործի նյութեր, դատական նիստի արձանագրություն):
Մեղադրյալ Յուրա Յուրայի Օգանեզովը դեռևս 27.12.2024 թվականին կայացած դատական նիստի ընթացքում հայտնել է, որ զինվորական ծառայության մեկնելու դեպքում չի առարկում, որ իր նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցվի և քրեական գործի վարույթը կարճվի (տե՛ս քրեական գործի նյութեր):
Դատարանը, քննարկելով Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու հարցը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքով ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝
«Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հայտարարված զորակոչից խուսափելը՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
(…)
4. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության կամ կամավոր ներկայանալով քրեական վարույթ իրականացնող մարմին՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջե է վճարել պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցնելու դիմաց օրենքով սահմանված գումարը»:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան պարունակում է նաև խրախուսական բնույթի նորմ, որով օրենսդիրը հնարավորություն է տալիս արդեն ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի խրախուսական նորմը դրսևորվում է երկու եղանակով, որոնցից առաջինի դեպքում ենթադրյալ հանցագործություն կատարած անձը պետք է ներկայանա և զորակոչվի պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության, իսկ երկրորդ դեպքում ենթադրյալ հանցագործություն կատարած անձը պետք է ներկայանա քրեական վարույթ իրականացնող մարմին՝ վճարի ՀՀ պետական բյուջե պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցնելու դիմաց օրենքով սահմանված գումարը:
Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածն իր բնույթով խրախուսական նորմ է, որը քրեորեն հետապնդելի արարք կատարած անձին առաջարկում է իրականացնել սոցիալական նշանակություն ունեցող որոշակի դրական վարքագիծ՝ նրա արարքը խթանելով խրախուսանքով: Այս նորմում սահմանվում է պահանջներ, որոնց իրականացման դեպքում հնարավոր է եզրակացնել, որ ենթադրյալ հանցագործություն կատարած անձը կորցրել է իր երբեմնի հանրային վտանգավորությունը, որի արդյունքում նպատակահարմար է այդ անձին ազատել քրեաիրավական ներգործության միջոցներից, մասնավորապես` քրեական պատասխանատվությունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասում առանձին հանցակազմերի առնչությամբ խրախուսական նորմերի նախատեսումն ինքնանպատակ չէ: Այն որոշակի բնույթի հանցագործությունների դեմ պայքարի յուրահատուկ միջոց է, որն ուղղված է դրանց խափանմանը կամ դրանց հետ կապակցված այլ հանցագործությունների կանխմանը կամ բացահայտմանը:
Անդրադառնալով սույն քրեական վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը 22.01.2025 թվականին մեկնել է պարտադիր զինվորական ծառայության, մեղադրյալը տվել է իր համաձայնությունը քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/2825/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի հիմքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
Տվյալ դեպքում Դատարանը գտնում է, որ Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, պետք է վերացնել:
Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով իրեղեն ապացույցների տնօրինման և պահպանման, ինչպես նաև դատական ծախսեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 33-րդ, 311-րդ, 315-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ ԵԴ1/2825/01/24 վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ ՀՀ քրեական oրենuգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով քրեական պատաuխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով:
Յուրա Յուրայի Օգանեզովի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը՝ վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ