ԵԴ1/2789/01/24






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«31» մարտի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,
նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ա.ՀԵԲՈՅԱՆԻ
մեղադրյալ
պաշտպան
տուժող Կ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
Կ.ՉԱՐՉՕՂԼՅԱՆԻ






դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարինե Դավթի Գրիգորյանի /ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 19-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, չամուսնացած, չի աշխատում, հաշվառված՝ քաղաք Երևան Արցախի փողոց 20/2 շենք 37-րդ բնակարան հասցեում, բնակվում է՝ քաղաք Երևան Ներքին Շենգավիթ 6-րդ փողոց 100-րդ տուն հասցեում/՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով
ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2021 թվականի հունիսի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի հետաքննության բաժանմունքի ավագ տեսուչ Թ.Մաթոսյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 12198621 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին:
2021 թվականիհունիսի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պետրոսյանը որոշում է կայացրել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին:
2021 թվականի հոկտեմբերի 07-ին որոշում է կայացվել Կարինե Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
Նույն օրը որոշում է կայացվել Կարինե Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
2021 թվականի հոկտեմբերի 07-ին որոշումներ է կայացվել Կարինե Գրիգորյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու և քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին:
2023 թվականի հունվարի 31-ին որոշում է կայացվել կասեցված քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին:
2023 թվականի փետրվարի 06-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս.Մովսիսյանը որոշում է կայացրել Կարինե Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2023 թվականի փետրվարի 07-ին դատախազ Ս.Մովսիսյանը որոշում է կայացրել Կարինե Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրը անհայտ լինելու հիմքով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Կարինե Գրիգորյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները:
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին դատախազ Ա.Հեբոյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2024 թվականի հոկտեբերի 10-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան, նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 11.10.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Կարինե Դավիթի Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով այն հանցանքը կատարելու համար, որ նա հափշտակել է իրեն վստահված խոշոր չափի՝ 3.530.000 ՀՀ դրամ գումար:
Այսպես.
Կարինե Գրիգորյանը 2020 թվականի օգոստոս ամսից փաստացի հանդիսանալով Երևան քաղաքի Տիտոգրադյան փողոցի 17 հասցեում գործող անհատ ձեռնարկատեր Ժաննա Սուրենի Պետոյանի անվամբ հաշվառված և Արմեն Սերգեյի Չարչօղյանին պատկանող «Հագուստ արտադրողից» խանութի աշխատակից՝ 2021 թվականի փետրվարի 9-ից ստանձնել է նույն խանութի գանձապահի պարտականությունները, որի ընթացքում տիրապետել է խանութի վաճառված իրերի գրանցման և գանձապահի գործունեության համար նախատեսված հաշվապահական ծրագրին և իր աշխատանքային պարտականություններն են հանդիսացել խանութի վաճառված իրերի անհատականացնող ծածկագրերով մուտքերի և ելքերի անդորրագրերի տպման գործընթացը՝ այսինքն զբաղվել է նշված խանութի ապրանքների վաճառքով և տիրապետել է վաճառքից գոյացած գումարին:
Կարինե Գրիգորյանը, 2021 թվականի փետրվարի 28-ից մինչև 2021 թվականի մայիսի 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, վստահված գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, «S1» հաշվապահական ծրագրում իր աշխատանքային օրերին հաճախորդների գնած ապրանքների վերաբերյալ գրանցումներում փոփոխություններ կատարելու՝ գնված ապրանքի անհատականացնող ծածկագիրը ծրագրում փոխելու, ինչպես նաև ընդհանրապես չմուտքագրելու եղանակով՝ իր լիազորությունների գործադրմամբ հափշտակել է փաստացի և իրավաբանորեն ազատ կամքով իրեն հանձնված խոշոր չափի` 3.530.000 ՀՀ դրամ, որի արդյունքում Ա. Չարչօղյանին պատճառել է 3.530.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Կարինե Գրիգորյանը միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ:
Մեղադրյալ Կարինե Գրիգորյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Ա.Մանուկյանը խնդրեց իր պաշտպանյալի միջնորդությունը բավարարել և սույն քրեական վարույթով կիրառել արագացված դատաքննության կարգ:
Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները::
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Կարինե Գրիգորյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կ.Գրիգորյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարինե Գրիգորյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Կարինե Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը /տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը/, տուժողին պատճառված վնասը որոշակի չափով փոխհատուցելը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարինե Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ մեղադրյալը երիտասարդ է, կին է, /նշված հանգամանքների գնահատման հնարավորությունը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 27․09․2023 թվականի թիվ ԿԴ2/0002/01/19 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման տրամաբանությունից/, երբևէ արատավորված չի եղել:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքների համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
/…/:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Վստահված գույքը հափշտակելը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կամ
3) խոշոր չափերով`
պատժվում է տուգանքով՝ քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երեքից յոթ տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:»։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/.../ [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
/…/ [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների /…/ պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /…/»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, գույքային դրությունը: Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Կարինե Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրիք 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ամենանվազ չափը նշանակելու պարագայում հնարավոր կլինի հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։:
Քրեաիրավական նշված նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները …::
Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը: Մինչև վերը նշված օրենսդրական փոփոխությունը ՀՀ-ում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանված էր 68.000 ՀՀ դրամ:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Կարինե Գրիգորյանը հանցագործությունը կատարել է 2021 թվականի փետրվար-մայիս ժամանակահատվածում, իսկ տվյալ ժամանակահատվածում գործում էր տուգանքի հաշվարկման այլ կառուցակարգեր, իսկ նոր փոփոխությունների արդյունքում ՀՀ-ում ամսական նվազագույն աշխատավարձը հաշվարկվել է 68.000 ՀՀ դրամի չափով, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ կիրառելի է նվազագույն ամսական աշխատավարձի դրույքաչափը՝ մինչև 2023 թվականի հունվարի 1-ը գործող կանոններով: Հակառակ պարագայում, 2023 թվականի հունվարի 1-ից գործող նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը հաշվարկելով, անհամեմատ կվատթարարանա մեղադրյալի վիճակը: Մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարման պահին գործող օրենսդրությամբ մեղսագրված արարքի սանկցիան տուգանք պատժատեսակ չի նախատեսել, իսկ օրենսդրի կողմից հափշտակությունների գումարի շեմը փոփոխվելու արդյունքում արարքը վերավորկվել է և արդեն իսկ առաջացել է հնարավորություն տուգանք պատժատեսակ կիրառելու, իսկ դրույքաչափն էլ, ըստ վերոնշված կանոնների, պետք է հաշվարկել 68.000 ՀՀ դրամի չափով:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը և նրա գույքային դրությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ Կարինե Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով պետք է պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի՝ 1.360.000 /մեկ միլիոն երեք հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
/…/ 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
/…/:
Հաշվի առնելով մեջբերված իրավակարգավորումը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել տուգանքի վճարման ժամանակացույց` առաջին 2 ամսում՝ յուրաքանչյուր ամիս 150.000 /մեկ հայրուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ, իսկ հաջորդող 10 ամիսներին՝ յուրաքանչյուր ամիս 106.000 /մեկ հայրուն վեց հազար/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Քննության առնելով Կարեն Չարչօղլյանի գույքային հայցը, Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է բավարարել և Կարինե Դավթի Գրիգորյանից հօգուտ Կարեն Չարչօղլյանի պետք է բռնագանձել 2.380.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննության ընթացքում արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը և տուժողի կողմից ներկայացված կոշտ սկավառակով ներկայացված դեպքի տեսագրությունները պետք է պահել քրեական գործում:
Սույն դատական ակտի բողոքարկելիությունը կարող է իրականացվել արագացված կարգի քրեադատավարական կառուցակարգերին համապատասխան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը







Վ Ճ Ռ Ե Ց

Կարինե Դավթի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Կարինե Դավթի Գրիգորյանին նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի՝ 1.360.000 /մեկ միլիոն երեք հարյուր վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կարինե Դավթի Գրիգորյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 1.360.000 /մեկ միլիոն երեք հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` առաջին 2 ամսում՝ յուրաքանչյուր ամիս 150.000 /մեկ հայրուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ, իսկ հաջորդող 10 ամիսներին՝ յուրաքանչյուր ամիս 106.000 /մեկ հայրուն վեց հազար/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Տուժող Կարեն Չարչօղլյանի գույքային հայցը բավարարել. Կարինե Դավթի Գրիգորյանից հօգուտ Կարեն Չարչօղլյանի բռնագանձել 2.380.000 /երկու միլիոն երեք հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Կարինե Դավթի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ