ԵԴ1/2797/01/24

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ
ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

2024թ․ նոյեմբերի <<7>> ք․Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան
դատական նիստերի քարտուղար Մ․Մանուցյան
հանրային մեղադրող Ա.Դավթյան
պաշտպան Ս.Մարտիրոսյան

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի՝ ծնված 1974 թվականի ապրիլի 1-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն ունեցող, ամուսնացած, խնամքին՝ մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, հաշվառված՝ Մեծամոր քաղաքի 3-րդ թաղամասի 8-1 տանը, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Սիլիկյան թաղամասի Սպանդիարյան կայարանի 1-ին տանը: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով․ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Վարութային նախապատմությունը․
2024 թվականի մարտի 20-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Գրիգորյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60103024 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանի որոշմամբ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2023 թվականի հունիսի 2-ին՝ ժամը 03:05-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սիլիկյան 1-ին տան դիմաց ոչ սթափ վիճակում՝ 0,6507 մգ/լ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած (հաշվի առնելով՝ ստուգաչափման սարքի սխալանքը` +10), վարել է <<Մերսեդես Բենզ>> մակնիշի AA 7627 TB հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Գոհար Գեղամյանի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180249731 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
2024 թվականի հոկտեմբերի 1-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Համբարձումյանի որոշմամբ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 60103024 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան։
Արագացված դատական քննություն.
Նախնական դատալսումների ընթացքում պաշտպան Ս.Մարտիրոսյանը միջնորդեց դատաքննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով՝ նկատի ունենալով, որ սույն վարույթի շրջանակում Անդրանիկ Մխիթարյանն իր մեղքն ընդունել է։
Հանրային մեղադրող Ա.Դավթյանը հրապարակեց մեղադրանքի փաստական հիմքն ու արարքին տրվող իրավական գնահատականը՝ միաժամանակ նշելով, որ չի առարկում արագացված կարգով վարույթի կիրառման դեմ:
Մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է առաջադրված մեղադրանքը, դրա հետ համաձայն է: Պնդում է ներկայացված միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով վարույթի անցկացնելու հետևանքները:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը բավարարելու մասին։
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Մխիթարյանը կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Դատարանն Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը, ինչպես նաև խնամքին մեկ անչափահաս երեխայի (Մարի Անդրանիկի Մխիթարյան, ծնված՝ 2011 թվականի հունվարի 25-ին, վկայական՝ AM0390382) առկայությունը:
Միաժամանակ, պետք է արձանագրել, որ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի կատարած արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինի կատարած հանցանքը հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, գտնում է՝ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի (75.000) հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ընդ որում, որպես հաշվարկային դրույք է վերցվում ՀՀ-ում հանցանքի կատարման պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ նկատի ունենալով այն, որ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանը հանցանքի կատարմանը նախորդող տասներկու ամիսների ընթացքում կանոնավոր ամսական եկամուտ չի ունեցել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով սահմանված պատիժները լրիվ գումարելու կանոնի կիրառմամբ՝ նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքին պետք է գումարել ՀՀ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունիսի 20-ի թիվ ԱՐԱԴ1/0051/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի չվճարած մասը՝ 343.750 դրամը և վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 718.750 (յոթ հարյուր տասնութ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մեղադրյալը խնդրել է նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու դեպքում դատապարտյալը վերցվում է հաշվառման, լրացվում է հաշվառման քարտ, նրան ստորագրությամբ անհապաղ պարզաբանվում են տուգանքի կատարման կարգն ու պայմանները, իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև դրանց չկատարման դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությունը։ Այն դեպքում, երբ դատարանը թույլատրել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել, կամ տուգանքի վճարման համար սահմանվել է մինչև մեկ տարի ժամկետ, ապա կազմվում է նաև վերահսկողության պլան:
Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 59.895 ՀՀ դրամով:
Դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Լյուդվիկի Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի՝ դատապարտված մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ, 342-րդ, 347-349-րդ, 353-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Անդրանիկի Լյուդվիկի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված պատիժները լրիվ գումարելու կանոնի կիրառմամբ՝ նշանածված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքին գումարել ՀՀ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունիսի 20-ի թիվ ԱՐԱԴ1/0051/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքի չվճարած մասը՝ 343.750 դրամը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 718.750 (յոթ հարյուր տասնութ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 718.750 ՀՀ դրամը վճարելու համար Անդրանիկի Լյուդվիկի Մխիթարյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 59.895 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Անդրանիկի Լյուդվիկի Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ