Գործ ԵԴ1/2739/01/24
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր՝ Հ. Պետրոսյանի
Դատավորներ՝ Ն. Հովակիմյանի
Ա. Դանիելյանի

Քարտուղարությամբ՝ Լ. Կարապետյանի

Մասնակցությամբ՝
Դատախազ՝ Ա. Դանիելյանի

Պաշտպան՝ Լ. Հարությունյանի

<<27>> փետրվարի 2025թ. ք. Երևան

դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի պաշտպան Ավետիք Բեժանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 07.11.2024թ. թիվ ԵԴ1/2739/01/24 դատավճիռը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 09-ին կազմվել է արձանագրություն Սերգեյ Չեբոտարիին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Գ. Մարկոսյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 58216524 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին:
10.07.2024թ. որոշում է կայացվել թիվ 58216524 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով Սերգեյ Չեբոտարիին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Գ. Մարկոսյանը միջնորդել է հսկող դատախազին՝ թիվ 58216524 քրեական վարույթով Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Դանիելյանի 2024թ. հուլիսի 10-ին որոշմամբ թիվ 58216524 քրեական վարույթով Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ Սերգեյ Չեբոտարիի ձերբակալումը ճանաչվել է իրավաչափ։ ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Գ. Մարկոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակիորեն: Թիվ 58216524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ որպես այլըտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է վարչական հսկողությունը՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ:
Քննիչը 2024թ. հուլիսի 16-ին կայացրել է որոշում՝ թիվ 58216524 վարույթով խափանման միջոցի պայմանները խախտած մեղադրյալ Սերգեյ Չեբոտարիին ձերբակալելու՝ վերջինիս նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու նպատակով նրան դատարան ներկայացնելու համար։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024թ. հուլիսի 17-ի որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Գ. Մարկոսյանի միջնորդությունը բավարարել է։
Թիվ 58216524 քրեական վարույթով խափանման միջոցի պայմանները խախտած մեղադրյալ Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել է կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, նույն ժամանակով սահմանափակելով նաև վերջինիս այլ անձանց հետ հաղոդակցվելու իրավունքը: Սերգեյ Չեբոտարիին հայտնաբերելուց հետո 48 ժամվա ընթացքում վերջինիս ներկայացնել դատարան՝ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը վերստին քննարկելու նպատակով։
2024թ. հուլիսի 17-ի ՀՀ ՆԳՆ ՈԼՄՎ Թումանյանի բաժնի պետ Ա. Գուրջանյանի տեղեկանքի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 18-ին Ալավերդի համայնքի Մեծ Այրում բնակավայրի վարչական տարածքում հայտնաբերվել և բաժին է տեղափոխվել Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարին։
Քննիչ Գ. Մարկոսյանը 17.07.2024թ. որոշում է կայացրել թիվ 58216524 քրեական վարույթով Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիին 2024 թվականի հուլիսի 18-ից փաստացի ՁՊՎ ընդունելու պահից մինչև հուլիսի 20-ը ժամը 19։30-ը ներառյալ պահել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՁՊՎ-ում։
2024թ. հուլիսի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Գ.Մարկոսյանի միջնորդությունը բավարարել։ Թիվ 58216524 քրեական վարույթով խափանման միջոցի պայմանները խախտած մեղադրյալ Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով՝ սահմանափակելով նաև վերջինիս՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի կալանքի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 2024 թվականի հուլիսի 18-ից ժամը 19։30-ից։
Քննիչ Գ. Մարկոսյանի 2024 թվականի հուլիսի 30-ի արձանագրությամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58218024 քրեական վարույթը:
Քննիչը 2024 թվականի հուլիսի 31-ին կայացրել է որոշում՝ թիվ 58216524 և թիվ 58218024 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58216524 համարով իրականացնելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 20-ին քննիչ Գ. Մարկոսյանը միջնորդել է հսկող դատախազին թիվ 58216524 քրեական վարույթով Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հտապնդումը փոփոխելու, լրացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Դանիելյանը 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին կայացրել է որոշում՝ թիվ 58216524 քրեական վարույթով Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ հարուցել հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ):
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին կայացրել է որոշում. <<ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Գ. Մարկոսյանի միջնորդությունը բավարարել։ Թիվ 58216524 քրեական վարույթով Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 2 ամիս ժամկետով՝ միաժամանակ սահմանափակելով նաև վերջինիս՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, բացառությամբ մերձավոր ազգականների։>>:
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Դանիելյանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշմամբ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին և գործին շնորհվել է ԵԴ1/2739/01/24 համարը:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Դ. Բալայանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/2739/01/24 քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ։
Առաջին ատյանի դատավոր Դ. Բալայանը 17.10.2024թ. կայացրել է որոշում. <<Թիվ ԵԴ1/2739/01/24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/, ըստ ընդդատության փոխանցել ՀՀ Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:>>:
Թիվ ԵԴ1/2739/01/24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/, 24.10.2024թ. ստացվել է ՀՀ Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Դատավոր Մ. Հարությունյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/2739/01/24 քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ։
Առաջին ատյանի դատարանի 07.11.2024թ. որոշմամբ մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025թ. փետրվարի 18-ը:
Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2024թ. նոյեմբերի 7-ին կայացրել է դատավճիռ.
<<Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագ, նախատեսված արարքների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու սկզբունքով՝ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 (մեկ) տարի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի հուլիսի 18-ից, պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացու՝ Սերգեյ Չեբոտարովի անվամբ, Սերգեյ Չեբոտարիի լուսանկարով, GG557023 սերիա համարի անձնագիրը՝ թողնել քրեական գործին կից, Սերգեյ Չեբոտրաիի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված <<Այֆոն 12 մինի>> տեսակի 355804821010465 և 355804821057011՝ նույնականացման համարներով բջջային հեռախոսը և Սերգեյ Չեբտորաիի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված <<Այֆոն>> մոդելի 53220101413968 նույնականացման համարով բջջային հեռախոսը, վերադարձնել վերջինիս:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սերգեյ Չեբոտարիի անձնական խուզարկությամբ վերցված 75 դիրհամը, 10.000 ինդոնեզական ռուփին, 110 հնդկական ռուփին, թվով 11 հատ 20.000 ՀՀ թղթադրամը, թվով 2 հատ 1.000 ՀՀ դրամ թղթադրամը, ընդհանուր 1,050 չափի ՀՀ դրամ մետաղադրամը, թվով 5 հատ օտար պետությունների մետաղադրամը, 2 հատ բանկային քարտը, օտար պետությունների հեռախոսաքարտերը, <<ՎԻՎԱ ՄՏՍ>>-ի կանխավճարային քարտը և ձեռագիր գրառումներով 1 թերթը՝ վերադադարձնել վերջինիս։
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պահել քրեական վարույթի հետ միասին` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում (…) >>:
Առաջին ատյանի դատարանի 07.11.2024թ. դատավճռի դեմ 05․12․2024թ. վերաքննիչ բողոք է ստացվել մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի պաշտպան Ավետիք Բեժանյանից:
2024թ․ նոյեմբերի 07-ի դատավճիռը պաշտպան Ավետիք Բեժանյանին հասու է դարձել 15․11․2024թ․, հատուկ վերանայման բողոքը փոստային առաքանուն հանձնվել է 2024թ․ դեկտեմբերի 04-ին։
ԵԴ1/2739/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 12․12․2024թ., իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 13.12.2024թ.:
Վերաքննիչ դատարանը 23.12.2024թ. որոշմամբ մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի պաշտպան Ավետիք Բեժանյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ և նշանակել քննության:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:
2025թ. փետրվարի 24-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է ՀՀ փաստաբանների պալատի հանրային պաշտպանի գրասենյակի ղեկավարի 13.02.2025թ. թիվ ՀՊԳ-Վ/2620/25-Ա որոշումը՝ մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/2739/01/24 քրեական գործը վերամակագրելու և հանրային պաշտպան Լուսինե Հարությունյանին պաշտպան նշանակելու մասին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ) մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա. << … առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ունենալով 2018 թվականի մայիսի 14-ին տրված, իր անվամբ և լուսանկարով Մոլդովայի Հանրապետության AB0113972 սերիա–համարի քաղաքացու անձնագիրը, քրեական վարույթով դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող Սերգեյ Չեբոտարովի անվամբ, սակայն իր լուսանկարով Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացու GG557023 սերիա-համարի կեղծ անձնագիրը, որից հետո վերը նշված կեղծ անձնագիրը 2024 թվականի հուլիսի 9-ին օգտագործելով՝ ներկայացնելով սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով <<Պետական սահմանի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և <<ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է <<Զվարթնոց>> օդանավակայանով Աբու Դաբի-Երևան թիվ 7187 չվերթով հատել ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, սակայն նրա դիտավորությամբ մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չեն իրագործվել, քանի որ վերը ներկայացված կացության քարտի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից։
Բացի այդ, Մոլդովայի Հանրապետության քաղաքացի Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ
ԵԴ1/1197/06/24 որոշմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված վարչական հսկողության պայմաններում, օրենքով սահմանված կարգով ծանոթացած լինելով իր նկատմամբ վարչական հսկողությունը որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին վերը նշված որոշմանն ու ծանուցված լինելով խափանման միջոցի կարգի մասին, դիտավորություն ունենալով ապօրինի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության հատել ՀՀ պետական սահմանն ու դիմել փախուստի, վնասել է վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման համար իրեն ամրացված ոտքի սարքը՝ այն մկրատով կտրելու եղանակով: Այնուհետև ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցների հետ կապը չեզոքացնելուց հետո տաքսի ավտոմեքենայով մեկնել է քաղաք Ալավերդի, այնուհետև՝ Ախթալա, 2024 թվականի հուլիսի 16-ին՝ գիշերային ժամերին, մոտեցել է հայ–վրացական սահմանին և խախտելով <<Պետական սահմանի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և <<ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, շրջանցելով հայ–վրացական սահմանին առկա անցակետերը, փորձել է ապօրինի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանն ու մուտք գործել Վրաստան, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ 2024 թվականի հուլիսի 18-ին՝ ժամը 19:30-ին հայտնաբերվել ու ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողների կողմից:>>:

Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունը.
 (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալ Ս. Չեբոտարիի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է Ս. Չեբոտարիին վերագրվող արարքի փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագ նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ս. Չեբոտարիի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագ նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ մասի համաձայն՝
<<Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։>>։
Դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատասխանատվության անհատականացումը։
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով:
Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Սերգեյ Չեբոտարիի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը։ (տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մաս, ինչպես նաև՝ Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. ,,(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)>> (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:’’:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
(...) >>:
Դատարանը հաշվի առնելով Սերգեյ Չեբոտարիի անձը բնութագրող տվյալները, Դատարանի վերը նշված մեկնաբանությունները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող նշված հանգամանքը՝ կատարած արարքներում իրեն մեղավոր ճանաչելը, զղջալը և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն իրենց համակցությամբ բավարար են հանգելու այն հետևության, որ նրա նկատմամբ նպատակահարմար է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457 հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկում պատժատեսակը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ յուրաքանչյուր դրվագի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ վերջնական պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի 1 ամիս ժամկետով։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքների բնույթը, մասնավորապես՝ դրանք ներառված են կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում, որոնք հանդիսանում են ոչ մեծ ծանրության և միջին ծանրության հանցանքներ, և ոտնձգում են պետական կառավարման նորմալ գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններին, մեղադրյալի Մոլդովայի քաղաքացի հանդիսանալն ու ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունենալու հանգամանքը: Վերոգրյալ հանգամանքներն, իրենց ընդհանրության մեջ, բացառում են մեղադրյալի նկատմամբ առավել մեղմ պատժատեսակների կիրառման հնարավորությունը:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սերգեյ Չեբոտարին պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու, այդ թվում՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանի հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ կատարված արարքների բնույթը, դրանց կատարման եղանակը, պարբերականությունը և վերը նշված ու մանրամասն վերլուծված այլ հանգամանքները խոսում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորության մասին, հետևաբար պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով պատժի նպատակների անկատար մնալու մասին։
Անդրադառնալով <<Հայատանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ի կողմից կատարված դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 25202401 փորձագետի եզրակացության համար կատարված վարութային ծախսին՝ 216.000 ՀՀ դրամին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների հարցին, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացու Սերգեյ Չեբոտարովի անվամբ, Սերգեյ Չեբոտարիի լուսանկարով, GG557023 սերիա համարի անձնագիրը՝ պետք է թողնել քրեական գործին կից, Սերգեյ Չեբոտարիի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված <<Այֆոն 12 մինի>> տեսակի 355804821010465 և 355804821057011 նույնականացման համարներով բջջային հեռախոսը և Սերգեյ Չեբոտրաիի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված <<Այֆոն>> մոդելի 353220101413968 նույնականացման համարով բջջային հեռախոսը, պետք է վերադարձնել վերջինիս:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սերգեյ Չեբոտարիի անձնական խուզարկությամբ վերցված 75 դիրհամը, 10.000 ինդոնեզական ռուփին, 110 հնդկական ռուփին, թվով 11 հատ 20.000 ՀՀ թղթադրամը, թվով 2 հատ 1.000 ՀՀ դրամ թղթադրամը, ընդհանուր 1.050 չափի ՀՀ դրամ մետաղադրամը, թվով 5 հատ օտար պետությունների մետաղադրամը, 2 հատ բանկային քարտը, օտար պետությունների հեռախոսաքարտերը, ՎԻՎԱ ՄՏՍ-ի կանխավճարային քարտը և ձեռագիր գրառումներով 1 թերթը՝ վերադադարձնել վերջինիս։
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական վարույթի հետ միասին` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: (…) >>:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.

Բողոք ներկայացրած անձը՝ մեղադրյալ Սերգեյ Չեբոտարիի պաշտպան Ավետիք Բեժանյանն իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է.
<< (...) Բողոքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար՝ պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն՝ Դատական ակտն անվերապահորեն ենթակա է բեկանման, եթե բողոքարկվող դատական ակտում բացակայում է դրա պատճառաբանական մաս:
(…)
Մեջբերված քրեադատավարական նորմը Վճռաբեկ դատարանը մեկնաբանել է Ֆ.Գալստյանի գործով կայացված որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ դատական ակտն օրինական է, եթե կայացվել է գործող օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ, և հիմնավորված` եթե դրանում արված հետևությունները հիմնված են դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա: Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
Դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ կամ ենթադրություններ։
Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների կամ ենթադրությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին։
Սույն դեպքում Դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կատարած արարքը ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են, որևէ մեկին այդ արարքով նյութական կամ ոչ նյութական վնաս չի պատճառվել, մեղադրյալն ունի անչափահաս երեխա, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, ընդունել է մեղավորությունը և զղջացել է կատարվածի համար։ Վերջինս Հնդկաստանից ժամանել է ՀՀ՝ Զվարթնոց օդանավակայան, որպեսզի 2 ժամից մեկնի Եվրոպա՝ իր կնոջ և 07.09.2020թ. ծնված երեխայի մոտ և այնտեղ ընտանիքով ապաստան հայցեն:
Դեռ ավելին՝ գործում բացակայում է նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող որևէ տվյալ։
Դատարանը, նպատակահարմար է գտել վերոնշյալ ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը՝ ի թիվ այլնի վկայակոչելով մեղադրյալի՝ Մոլդովայի քաղաքացի հանդիսանալն ու ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունենալու հանգամանքը։
Գտնում եմ, որ Մոլդովայի քաղաքացի լինելու փաստն ինքնին չի կարող նշանակվող պատժաչափի վրա ազդեցություն ունեցող հանգամանք հանդիսանալ, քանի որ ՀՀ-ում գործող քրեադատավարական օրենսդրությունը տարբեր պետությունների քաղաքացիների համար պատժաչափի վերաբերյալ տարբեր մոտեցումներ չի նախատեսում։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունենալուն, գտնում եմ, որ այս հանգամանքը նույնպես չի կարող դիտարկվել որպես խոչընդոտ՝ առավել մեղմ պատիժ կիրառելու համար։
Այնուհանդերձ՝ 1 տարի 1 ամիս ժամկետով պատիժ նշանակելը և այն պարտադիր կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ հետևությունը պետք է լիներ պատշաճ պատճառաբանված և հիմնավորված։ Մինչդեռ՝ պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Դատարանի հետևությունը պատճառաբանված կլիներ, եթե դատական ակտում արտացոլվեր իրավունքի կիրառման գործընթացի կապակցությամբ դատարանի դատողությունների ընթացքը և դրանից բխող եզրահանգումները։
Այսպիսով` Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 56-րդ, 84-րդ հոդվածների պահանջները և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի պահանջները:>>:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպանը խնդրել է.
<<Ամբողջությամբ բեկանել թիվ ԵԴ1/2739/01/24 գործով Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.11.2024թ. դատավճիռը և նշանակել ավելի մեղմ պատիժ կամ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։>>:

4. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները․
Պաշտպան Լուսինե Հարությունյանը պնդեց պաշտպան Ա. Բեժանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, նաև հայտնեց, որ բողոքը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով չեն պնդում, առարկայզուրկ են համարում:
Այդ հարցը քննարկել է մեղադրյալի հետ, նա ևս համակարծիք է:
Գտնում է, որ նշանակված պատիժն ակնհայտ խիստ է, խնդրում է այն մեղմացնել:
Դատախազ Ա. Դանիելյանը ներկայացրեց բողոքի վերաբերյալ առարկությունները, նշեց, որ Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.11.2024թ. դատական ակտը օրինական է և հիմնավոր, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքերը բացակայում են:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության 352-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Դատական վերանայումը կարող է իրականացվել միայն սույն հոդվածով նախատեսված կառուցակարգերի շրջանակներում:
2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած`
1) դատավճիռը.
(…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: (…) >>:
Վերաքննիչ դատարանը պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատավճիռը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով բողոքի կապակցությամբ պաշտպանական կողմի հիմնավորումները, ինչպես նաև նկատի ունենալով մեղադրող կողմի դիրքորոշումը, հանգում է հետևության այն մասին, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն.
 1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…) :
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ նոր քրեական օրենսգիրքը, սակայն Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով կիրառելի է մինչև 01.07.2022թ. գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված՝ պատժի համաչափության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ մի շարք գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները:
Այսպես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: /տես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/:
Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Դատարանը համակցության մեջ պատշաճ գնահատելով՝ մեղադրյալի անձը, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը (ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը), Սերգեյ Չեբոտարիի կատարած հանցանքների բնույթն ու հասարակական վտանգավորությունը, եկել է գործի նյութերից բխող հիմնավոր հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար Սերգեյ Չեբոտարիի կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, ինչպես նաև հանցավորի անձին համաչափ պատիժ է կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ յուրաքանչյուր դրվագով ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով և գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74 հոդվածով սահմանված կարգով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Սերգեյ Չեբոտարիի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի հուլիսի 18-ից:
Դատարանի վերլուծություններն ու եզրահանգումն ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար: Դրանց հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Պաշտպանի պնդումները՝ նշանակված պատիժը ակնհայտ խիստ լինելու մասին, բավարար չափով փաստարկված չեն, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի 07.11.2024թ. թիվ ԵԴ1/2739/01/24 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ դատավարական խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը:
Այսպիսով՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ, 369-րդ, 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Սերգեյ Ստեփանի Չեբոտարիի պաշտպան Ավետիք Բեժանյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 07-ի թիվ ԵԴ1/2739/01/24 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:








ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ