Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2719/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
5.4
Պատասխանող
Վահե Կարապետյան Կարապետի
Ալիշա Մասիհ Սատիավան
Բալվանտ Մասիհ Ջուլհաս
Աբիպարտապ Սինգհ Սուքդեվսինգ
Հարպրիտ Սինգհ Սանտամ
Ռավինդեռ Սինգհ Ջասվանդ
Հարման Սինգհ Պրիտ
Վահե Կարապետյան
Ալիշա Սատիավան Մասիհի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արշակ Մաթևոսյան
Քրեական վերաքննիչ
Ռոբերտ Պապոյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Հոդված 12, 270 և 315
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արշակ Մաթևոսյան
Քրեական վերաքննիչ
Ռոբերտ Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-08 | 16:30 | 2 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-06-17 | Կայացել է | ||||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-05-14 | 15:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-28 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-23 | 14:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-14 | 15:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-27 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-20 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-27 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-18 | 15:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-12 | 15:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-06 | 15:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-01-29 | 00:00 | ||||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-01-14 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-19 | 14:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-05 | 14:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-20 | 15:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-05 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-13 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-24 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-28 | 14:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-03 | 15:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-26 | 14:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-24 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-03 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-29 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-15 | 13:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-04 | 10:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-24 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-12 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-29 | 12:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-16 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-06 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-12 | 09:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-08 | 09:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-04 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-10-23 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-10-22 | 15:00 | 2 | Նիստը կայացել է |
Գործ ԵԴ1/2719/01/24
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
«27» նոյեմբերի 2025թ. ք. Երևան
մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը․
Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամանակով:
2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամանակով:
2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2025 թվականի նոյեմբերի 11-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/2719/01/24 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Հ.Պետրոսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Առաջին ատյանի դատարանը՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի կայացված որոշմամբ, արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները:
-Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։
Այսպիսով.
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։
(...)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Պաշտպան Գ. Մխիթարյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացրած բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի անդրադարձել, թե այլընտրանքային խափանման միջոցների բավարարության հարցին մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու կապակցությամբ, կայացված դատական ակտով չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի՝ այդ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին, դատական նիստի ընթացքում հայտարարել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի կարող ինքն իր ջանասիրությանն անդրադառնալ։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն այդպիսով թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով ամրագրված սկզբունքի խախտում։
Այսպես, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդված 2-րդ և 5-րդ կետերի խախտում։
Սույն գործի շրջանակներում մեղադրյալ Ալիշա Մասհիի վերաբերյալ խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը քննարկելիս անդրադարձ չի կատարել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության հարցին, այնինչ, սույն գործի դատական քննության ընթացում Առաջին ատյանի դատարանը չի դրսևորել պատշաճ ջանասիրություն, այդպսով խախտելով կալանքի տակ գտնվող մեղադրալի ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունքը հետևաբար խախտել է նաև վերջինիս արդար դատաքննության իրավունքը, քանի որ գործի ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունքը անձի արդար դատաքննության իրավունքի անբաժանելի մասն է։
Առաջին ատյանի դատարանը 03.07.2025թ.-ին որոշում է կայացրել Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։
Դրանից հետո, ողջ երեք ամիսների ընթացքում դատարանը նշանակել է ընդամենը երեք նիստ, որոնցից վերջինի ժամանակ կրկին քննարկվել է մեղադրյալի խափանաման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը։
Առաջին ատյանի դատարանը 03.07.2025թ.-ից հետո նիստ է նշանակել 28.08.2025թ.ին՝ վերոնշյալ որոշումը կայացնելուց հետո 55 օր՝ այսինք գրեթե երկու ամիս անց, հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ գործով անցնող մեղադրյալը կալանավորված է։ Որից հետո հաջորդ նիստը նշանակել է 24.09.2025թ.-ին՝ վերջին նիստից մոտ մեկ ամիս անց։ Այսպիսով մինչև մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մյուս որոշման օրը՝ 13.10.2025թ.-ը, նշանակվել է ընդամենը երկու դատական նիստ, ինչի պայմաններում ակնհայտ է, որ չեն պահպանվել գործի քննության ողջամիտ ժամկետները դատարանի ոչ պատշաճ ջանասիրություն ցուցաբերելու պատճառով։
Կալանքի ժամկետի երկարացման օրինականության ստուգման համատեքստում «հատուկ ջանասիրության» գնահատումը նպատակ է հետապնդում երաշխավորելու մեղադրյալի ազատության իրավունքը։ Այսպես, դատական քննության «սպասող» մեղադրյալի ազատության կանխավարկածի հաղթահարումը չի կարող արդարացվել ավելի երկար ժամանակահատվածով, քան անհրաժեշտ է գործի համակողմանի քննությունն իրականացնելու համար։ Ուստի, հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռված պաշտպանությունն ապահովելու նկատառումներով անձի ազատության իրավունքը կարող է սահմանափակվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ վարույթն իրականացնող մարմինն ակտիվ քննություն է կատարում գործի հանգամանքների պարզման և արդարացի լուծման ուղղությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը, շրջանցելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումը, չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության առկայության հանգամանքին, թեև որպես վարույթ իրականացնող, պարտավոր էր, միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը չի դրսևորել իրենից պահանջվող պատշաճ ջանասիրությունն, ինչի արդյունքում թույլ է տվել գործի քննության ողջամիտ ժամկետների խախտում, հետևաբար թույլ է տվել արդար դատաքննության սահմանադրական հիմնարար իրավունքի կոպիտ խախտում, բացի այդ կայացված որոշմամբ չի պատճառաբանել, թե ինչն է հանդիսանում հիմքը, որի հիման վրա անձի կալանավորման ժամկետը երկարաձգվել է, առկա է խոչընդոտելու, փախուստի, հանցանք կատարելու թե այլ հիմք թե ոչ, չի նշել այդ կալանավորման հիմքն ամրապնդող ինչ նոր տվյալներ են առկա, կամ ընդհանրապես առկա են թե ոչ, չի անդրադարձել այն կարևոր հանգամանքին, թե այլընտրանքային խափանման միջոցներն ինչու ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, որի պայմաններում կիրառված կալանավորման իրավաչափությունը դրվում է կասկածի տակ այն պարզ պատճառաբանությամբ, որ Առաջին ատյանի դատարանն անձի խափանման միջոցն ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, որի համաձայն կալանավորում կարող է կիրառվել այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։
Վիճարկվող դատական ակտը ինքնուրույն չունի բավարար պատճառաբանվածություն, ինչը յուրաքանչյուր դատավարական ակտի դեպքում պարտադիր է, այս մոտեցումն ինքնին հակասում է ՀՀ քրեական դատավարություն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածով սահմանված դատավարական ակտի չափանիշներին, հետևաբար՝ նկարագրված էական խախտումների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ինքն իրեն զրկել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու և ճիշտ եզրահանգման գալու հնարավորությունից, ինչը բավարար է վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու համար։
Հատկանշական է նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի կայացրած նախորդ 03․07․2025 թվականի որոշումը մեղադրյալի կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ ամբողջությամբ նույանական է սույնով բողոքարկվող որոշման հետ։ Ինչպես նախորդ որոշմամբ, այնպես էլ սույն որոշմամբ դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել իր կայացրած դատկան ակտը, չի անդրադարձել խափանման միջոցի իրավաչափության և անհրաժեշտության հիմքերին, չի վկայակոչել ձեռք բերված որևէ տվյալի մասին, որը հիմք է տալիս ենթադրել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքը շարունակում է առկա լինել, չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին, միաժամանակ պարտավոր լինելով անդրադառնալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն այլ խափանման միջոցով ապահովելու անհնարինությանը, չի անդրադարձել դրան, առանց պատճառաբանության կիրառել ամենախիստ խափանման միջոցը, ինչն անթույլատրելի է։
Այսպիով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հակասում է դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության պահանջին, որի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի պահանջը և 18-րդ հոդվածով ամրագրված սկզբունքը։
Ելնելով վերոգրյալից բողոքաբերը խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2719/01/24 գործով 13․10․2025թ․-ի դատական ակտը, մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել, կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց»։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «4.Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3.Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Հատուկ վերանայման բողոքի և դրանք հաստատող փաստական տվյալների հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը»:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արա Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. «(...) Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (...)»:
Այսինքն՝ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը պետք է զերծ մնա Դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տեսակը, տվյալ դեպքում կալանավորումը փոփոխելու գնահատման ենթակա հանգամանքները։
Վերոգրյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով վիճարկվող որոշման օրինականությանն ու հիմնավորվածությանը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, եկել է իրավաչափ հետևության, որ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունն առկա է:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմանների առկայությանը, Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի փաստական հանգամանքներն ուսումնասիրելով, փաստել է, որ դեռևս պահպանվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նախորդիվ նշված՝ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ դրսևորելու ռիսկերը, դրանք չեն նվազել, ուստի առկա չեն բավարար տվյալներ արձանագրելու, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը հնարավոր է փոփոխել:
Վերաքննիչ դատարանը գործի նյութերն ուսումնասիրելով, արձանագրում է, որ հիմնավոր են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ գործի քննության սույն փուլում, մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգմամբ:
Անդրադառնալով պաշտպանի պնդումներին՝ գործի քննությունը ողջամիտ ժամկետներում չիրականացնելու (պատշաճ ջանասիրության) մասին, Վերաքննիչ դատարանն արձանգրում է.
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0016/01/14 քրեական գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. <<(…) 17. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ` նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի (…) ողջամիտ ժամկետում (…) դատաքննության իրավունք»։
Եվրոպական կոնվենցիայի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) Յուրաքանչյուր ոք, ում սույն Կոնվենցիայով ամրագրված իրավունքներն ու ազատությունները խախտվում են, ունի պետական մարմինների առջև իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի իրավունք, նույնիսկ եթե խախտումը կատարել են ի պաշտոնե գործող անձինք»։
17.1 Մեկնաբանելով անձի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունքը՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
- դատարանն իրազեկ է այն դժվարություններին, որոնք ձգձգում են գործերի քննությունն ազգային դատարանների կողմից և որոնք պայմանավորված են բազմապիսի հանգամանքներով։ Այնուամենայնիվ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պահանջում է, որ գործերը քննության առնվեն ողջամիտ ժամկետում. Եվրոպական կոնվենցիան ընդգծում է առանց այնպիսի ձգձգումների արդարադատություն իրականացնելու կարևորությունը, որոնք կարող են վարկաբեկել դրա արդյունավետությունն ու ճշմարտացիությունը (12),
- պետությունները պարտավոր են ստեղծել այնպիսի իրավական համակարգ, որ դատարանները համապատասխանեն Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջներին, ներառյալ ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունքը (13),
- քրեական գործերով Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի նպատակն է ապահովել, որ անձինք մեղադրված չլինեն չափազանց երկար, և որոշվի մեղադրանքի հիմնավորվածությունը (14),
- ժամկետը, որը պետք է հաշվի առնվի, սկսվում է այն օրվանից, երբ անձին մեղադրանք է ներկայացվում (15): Այն կարող է նաև սկսվել անձի ձերբակալման պահից (16), կամ նույնիսկ նախնական քննությունը սկսվելու պահից (17),
- քրեական գործերում այն ժամկետը, որի նկատմամբ կիրառելի է Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը, ընդգրկում է նշված վարույթն ամբողջությամբ՝ ներառյալ բողոքարկման վարույթը (18),
- վարույթի տևողության ողջամտությունը որոշվում է գործի այն հանգամանքների լույսի ներքո, որոնք պահանջում են ընդհանուր գնահատում (19),
- որոշելիս, թե արդյո՞ք քրեական վարույթի տևողությունը ողջամիտ է եղել, թե ոչ, պետք է հաշվի առնվեն այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են գործի բարդությունը, դիմումատուի վարքագիծը, իրավասու մարմինների վարքագիծը, դիմումատուի համար ողջամիտ ժամկետի չպահպանման հետևանքները (20)։ Գործի բարդությունը կարող է բխել, օրինակ՝ մեղադրանքների թվից, վարույթում ներգրավված անձանց թվից, ինչպիսիք են մեղադրյալներն ու վկաները, կամ գործի միջազգային մասշտաբից (օրինակ՝ Neumeister v. Austria գործով պահանջվել էր Ինտերպոլի աջակցությունն ու փոխադարձ իրավական աջակցություն, քսաներկու անձ էր ներգրավված, որոնցից ոմանք արտերկրում էին գտնվում) (21)։ Չնայած նրան, որ գործը կարող է որոշակի բարդության լինել, չեն կարող չպարզաբանված անգործության երկար ժամանակահատվածները համարվել «ողջամիտ» (օրինակ՝ Adiletta and others v. Italy գործով քննության ընդհանուր տևողությունը կազմել է տասներեք տարի հինգ ամիս՝ ներառյալ նախնական քննության հարցերով պատասխանատու դատավորին գործը փոխանցելու և մեղադրյալին ու վկաներին հարցաքննելու միջև հինգ տարվա հետաձգման ժամկետը, և նախնական քննության հարցերով պատասխանատու դատավորին գործը վերադարձնելու ժամանակի և դատաքննության համար դիմումատուների գործը նորից դատարան ներկայացնելու միջև մեկ տարի ինն ամսվա հետաձգումը) (22)։ Դիմումատուի վարքագիծն օբյեկտիվ փաստ է համարվում, որը չի կարող վերագրվել Պատասխանող պետությանը, և որը պետք է հաշվի առնել՝ որոշելիս, թե արդյոք վարույթի տևողությունը գերազանցում է ողջամիտ ժամկետը, թե ոչ (օրինակ՝ Eckle v. Germany գործով դիմումատուներն ավելի ու ավելի էին դիմում այնպիսի գործողությունների, որոնք հավանաբար կձգձգեին վարույթը, ինչպիսին է դատավորներին կանոնավոր բացարկ հայտնելը. այս գործողությունների որոշ մասը կարող էր նույնիսկ ենթադրել կանխամտածված կերպով խոչընդոտների ստեղծում) (23)։ Իրավասու մարմինների վարքագծի առումով Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետով Պայմանավորվող պետությունների վրա դրվում է իրենց դատական համակարգերն այնպես կազմակերպելու պարտականություն, որ դատարանները կարողանան բավարարել պահանջներից յուրաքանչյուրը (24)։ Ինչ վերաբերում է դիմումատուի համար ողջամիտ ժամկետի չպահպանման հետևանքներին, ապա դրանք կարող են լինել նյութական և ոչ նյութական վնասի ձևով (25)։
18․ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատարանների գործունեությունը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովվի յուրաքանչյուրի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունը՝ օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ և անաչառ դատարանի կողմից գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության միջոցով»:
Նույն օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը և լուծումը պետք է իրականացվեն ողջամիտ ժամկետում:
2. Դատարանում գործի քննության տևողության ողջամտությունը որոշելիս հաշվի են առնվում՝
1) գործի հանգամանքները, ներառյալ` իրավական և փաստական բարդությունը, վարույթի մասնակիցների վարքագիծը և վարույթի մասնակցի համար գործի տևական քննության հետևանքները,
2) հնարավոր սեղմ ժամկետում գործի քննությունն ու լուծումն իրականացնելու նպատակով դատարանի կատարած գործողությունները և դրանց արդյունավետությունը,
3) գործի քննության ընդհանուր տևողությունը,
4) Բարձրագույն դատական խորհրդի սահմանած՝ գործի քննության միջին ուղենիշային տևողությունը։ (…)»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված դիրքորոշման լույսի ներքո անդրադառնալով պաշտպանի պնդմանը՝ գործի քննության ողջամիտ ժամանակի խախտված լինելու մասին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն հիմնավոր չէ, մասնավորապես՝ նկատի ունենալով սույն գործի փաստական տվայլները, դրա բարդությունը, մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտագավորությունը, գործի քննության ընդհանուր տևողությունը, Առաջին ատյանի դատարանի կատարած դատավարական գործողությունները, արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարան գործի ողջամիտ քննության համար դրսևորել է բավարար ջանասիրություն, հնարավորինս ապահովելով՝ յուրաքանչյուրի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունը:
Վերաքննիչ դատարանն գտնում է, որ առկա փաստական տվյալները բավարար են արձանագրելու, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, բխում են վարույթի օբյեկտիվ տվյալներից: Բողոքաբերի պնդումները հակառակի մասին, հիմնավոր չեն:
Բողոքաբերն իր ներկայացրած բողոքով չի նշել ծանրակշիռ այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հիմք կտային եզրահանգելու, որ մեղադրյալի պատշած վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ:
Ամփոփելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
«27» նոյեմբերի 2025թ. ք. Երևան
մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը․
Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամանակով:
2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամանակով:
2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2025 թվականի նոյեմբերի 11-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/2719/01/24 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Հ.Պետրոսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Առաջին ատյանի դատարանը՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի կայացված որոշմամբ, արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները:
-Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։
Այսպիսով.
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։
(...)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Պաշտպան Գ. Մխիթարյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացրած բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի անդրադարձել, թե այլընտրանքային խափանման միջոցների բավարարության հարցին մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու կապակցությամբ, կայացված դատական ակտով չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի՝ այդ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին, դատական նիստի ընթացքում հայտարարել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի կարող ինքն իր ջանասիրությանն անդրադառնալ։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն այդպիսով թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով ամրագրված սկզբունքի խախտում։
Այսպես, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդված 2-րդ և 5-րդ կետերի խախտում։
Սույն գործի շրջանակներում մեղադրյալ Ալիշա Մասհիի վերաբերյալ խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը քննարկելիս անդրադարձ չի կատարել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության հարցին, այնինչ, սույն գործի դատական քննության ընթացում Առաջին ատյանի դատարանը չի դրսևորել պատշաճ ջանասիրություն, այդպսով խախտելով կալանքի տակ գտնվող մեղադրալի ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունքը հետևաբար խախտել է նաև վերջինիս արդար դատաքննության իրավունքը, քանի որ գործի ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունքը անձի արդար դատաքննության իրավունքի անբաժանելի մասն է։
Առաջին ատյանի դատարանը 03.07.2025թ.-ին որոշում է կայացրել Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։
Դրանից հետո, ողջ երեք ամիսների ընթացքում դատարանը նշանակել է ընդամենը երեք նիստ, որոնցից վերջինի ժամանակ կրկին քննարկվել է մեղադրյալի խափանաման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը։
Առաջին ատյանի դատարանը 03.07.2025թ.-ից հետո նիստ է նշանակել 28.08.2025թ.ին՝ վերոնշյալ որոշումը կայացնելուց հետո 55 օր՝ այսինք գրեթե երկու ամիս անց, հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ գործով անցնող մեղադրյալը կալանավորված է։ Որից հետո հաջորդ նիստը նշանակել է 24.09.2025թ.-ին՝ վերջին նիստից մոտ մեկ ամիս անց։ Այսպիսով մինչև մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մյուս որոշման օրը՝ 13.10.2025թ.-ը, նշանակվել է ընդամենը երկու դատական նիստ, ինչի պայմաններում ակնհայտ է, որ չեն պահպանվել գործի քննության ողջամիտ ժամկետները դատարանի ոչ պատշաճ ջանասիրություն ցուցաբերելու պատճառով։
Կալանքի ժամկետի երկարացման օրինականության ստուգման համատեքստում «հատուկ ջանասիրության» գնահատումը նպատակ է հետապնդում երաշխավորելու մեղադրյալի ազատության իրավունքը։ Այսպես, դատական քննության «սպասող» մեղադրյալի ազատության կանխավարկածի հաղթահարումը չի կարող արդարացվել ավելի երկար ժամանակահատվածով, քան անհրաժեշտ է գործի համակողմանի քննությունն իրականացնելու համար։ Ուստի, հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռված պաշտպանությունն ապահովելու նկատառումներով անձի ազատության իրավունքը կարող է սահմանափակվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ վարույթն իրականացնող մարմինն ակտիվ քննություն է կատարում գործի հանգամանքների պարզման և արդարացի լուծման ուղղությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը, շրջանցելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումը, չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության առկայության հանգամանքին, թեև որպես վարույթ իրականացնող, պարտավոր էր, միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը չի դրսևորել իրենից պահանջվող պատշաճ ջանասիրությունն, ինչի արդյունքում թույլ է տվել գործի քննության ողջամիտ ժամկետների խախտում, հետևաբար թույլ է տվել արդար դատաքննության սահմանադրական հիմնարար իրավունքի կոպիտ խախտում, բացի այդ կայացված որոշմամբ չի պատճառաբանել, թե ինչն է հանդիսանում հիմքը, որի հիման վրա անձի կալանավորման ժամկետը երկարաձգվել է, առկա է խոչընդոտելու, փախուստի, հանցանք կատարելու թե այլ հիմք թե ոչ, չի նշել այդ կալանավորման հիմքն ամրապնդող ինչ նոր տվյալներ են առկա, կամ ընդհանրապես առկա են թե ոչ, չի անդրադարձել այն կարևոր հանգամանքին, թե այլընտրանքային խափանման միջոցներն ինչու ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, որի պայմաններում կիրառված կալանավորման իրավաչափությունը դրվում է կասկածի տակ այն պարզ պատճառաբանությամբ, որ Առաջին ատյանի դատարանն անձի խափանման միջոցն ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, որի համաձայն կալանավորում կարող է կիրառվել այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։
Վիճարկվող դատական ակտը ինքնուրույն չունի բավարար պատճառաբանվածություն, ինչը յուրաքանչյուր դատավարական ակտի դեպքում պարտադիր է, այս մոտեցումն ինքնին հակասում է ՀՀ քրեական դատավարություն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածով սահմանված դատավարական ակտի չափանիշներին, հետևաբար՝ նկարագրված էական խախտումների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ինքն իրեն զրկել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու և ճիշտ եզրահանգման գալու հնարավորությունից, ինչը բավարար է վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու համար։
Հատկանշական է նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի կայացրած նախորդ 03․07․2025 թվականի որոշումը մեղադրյալի կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ ամբողջությամբ նույանական է սույնով բողոքարկվող որոշման հետ։ Ինչպես նախորդ որոշմամբ, այնպես էլ սույն որոշմամբ դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել իր կայացրած դատկան ակտը, չի անդրադարձել խափանման միջոցի իրավաչափության և անհրաժեշտության հիմքերին, չի վկայակոչել ձեռք բերված որևէ տվյալի մասին, որը հիմք է տալիս ենթադրել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքը շարունակում է առկա լինել, չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին, միաժամանակ պարտավոր լինելով անդրադառնալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն այլ խափանման միջոցով ապահովելու անհնարինությանը, չի անդրադարձել դրան, առանց պատճառաբանության կիրառել ամենախիստ խափանման միջոցը, ինչն անթույլատրելի է։
Այսպիով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հակասում է դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության պահանջին, որի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի պահանջը և 18-րդ հոդվածով ամրագրված սկզբունքը։
Ելնելով վերոգրյալից բողոքաբերը խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2719/01/24 գործով 13․10․2025թ․-ի դատական ակտը, մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել, կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց»։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «4.Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3.Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Հատուկ վերանայման բողոքի և դրանք հաստատող փաստական տվյալների հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը»:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արա Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. «(...) Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (...)»:
Այսինքն՝ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը պետք է զերծ մնա Դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տեսակը, տվյալ դեպքում կալանավորումը փոփոխելու գնահատման ենթակա հանգամանքները։
Վերոգրյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով վիճարկվող որոշման օրինականությանն ու հիմնավորվածությանը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, եկել է իրավաչափ հետևության, որ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունն առկա է:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմանների առկայությանը, Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի փաստական հանգամանքներն ուսումնասիրելով, փաստել է, որ դեռևս պահպանվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նախորդիվ նշված՝ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ դրսևորելու ռիսկերը, դրանք չեն նվազել, ուստի առկա չեն բավարար տվյալներ արձանագրելու, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը հնարավոր է փոփոխել:
Վերաքննիչ դատարանը գործի նյութերն ուսումնասիրելով, արձանագրում է, որ հիմնավոր են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ գործի քննության սույն փուլում, մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգմամբ:
Անդրադառնալով պաշտպանի պնդումներին՝ գործի քննությունը ողջամիտ ժամկետներում չիրականացնելու (պատշաճ ջանասիրության) մասին, Վերաքննիչ դատարանն արձանգրում է.
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0016/01/14 քրեական գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. <<(…) 17. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ` նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի (…) ողջամիտ ժամկետում (…) դատաքննության իրավունք»։
Եվրոպական կոնվենցիայի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) Յուրաքանչյուր ոք, ում սույն Կոնվենցիայով ամրագրված իրավունքներն ու ազատությունները խախտվում են, ունի պետական մարմինների առջև իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի իրավունք, նույնիսկ եթե խախտումը կատարել են ի պաշտոնե գործող անձինք»։
17.1 Մեկնաբանելով անձի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունքը՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
- դատարանն իրազեկ է այն դժվարություններին, որոնք ձգձգում են գործերի քննությունն ազգային դատարանների կողմից և որոնք պայմանավորված են բազմապիսի հանգամանքներով։ Այնուամենայնիվ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պահանջում է, որ գործերը քննության առնվեն ողջամիտ ժամկետում. Եվրոպական կոնվենցիան ընդգծում է առանց այնպիսի ձգձգումների արդարադատություն իրականացնելու կարևորությունը, որոնք կարող են վարկաբեկել դրա արդյունավետությունն ու ճշմարտացիությունը (12),
- պետությունները պարտավոր են ստեղծել այնպիսի իրավական համակարգ, որ դատարանները համապատասխանեն Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջներին, ներառյալ ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունքը (13),
- քրեական գործերով Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի նպատակն է ապահովել, որ անձինք մեղադրված չլինեն չափազանց երկար, և որոշվի մեղադրանքի հիմնավորվածությունը (14),
- ժամկետը, որը պետք է հաշվի առնվի, սկսվում է այն օրվանից, երբ անձին մեղադրանք է ներկայացվում (15): Այն կարող է նաև սկսվել անձի ձերբակալման պահից (16), կամ նույնիսկ նախնական քննությունը սկսվելու պահից (17),
- քրեական գործերում այն ժամկետը, որի նկատմամբ կիրառելի է Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը, ընդգրկում է նշված վարույթն ամբողջությամբ՝ ներառյալ բողոքարկման վարույթը (18),
- վարույթի տևողության ողջամտությունը որոշվում է գործի այն հանգամանքների լույսի ներքո, որոնք պահանջում են ընդհանուր գնահատում (19),
- որոշելիս, թե արդյո՞ք քրեական վարույթի տևողությունը ողջամիտ է եղել, թե ոչ, պետք է հաշվի առնվեն այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են գործի բարդությունը, դիմումատուի վարքագիծը, իրավասու մարմինների վարքագիծը, դիմումատուի համար ողջամիտ ժամկետի չպահպանման հետևանքները (20)։ Գործի բարդությունը կարող է բխել, օրինակ՝ մեղադրանքների թվից, վարույթում ներգրավված անձանց թվից, ինչպիսիք են մեղադրյալներն ու վկաները, կամ գործի միջազգային մասշտաբից (օրինակ՝ Neumeister v. Austria գործով պահանջվել էր Ինտերպոլի աջակցությունն ու փոխադարձ իրավական աջակցություն, քսաներկու անձ էր ներգրավված, որոնցից ոմանք արտերկրում էին գտնվում) (21)։ Չնայած նրան, որ գործը կարող է որոշակի բարդության լինել, չեն կարող չպարզաբանված անգործության երկար ժամանակահատվածները համարվել «ողջամիտ» (օրինակ՝ Adiletta and others v. Italy գործով քննության ընդհանուր տևողությունը կազմել է տասներեք տարի հինգ ամիս՝ ներառյալ նախնական քննության հարցերով պատասխանատու դատավորին գործը փոխանցելու և մեղադրյալին ու վկաներին հարցաքննելու միջև հինգ տարվա հետաձգման ժամկետը, և նախնական քննության հարցերով պատասխանատու դատավորին գործը վերադարձնելու ժամանակի և դատաքննության համար դիմումատուների գործը նորից դատարան ներկայացնելու միջև մեկ տարի ինն ամսվա հետաձգումը) (22)։ Դիմումատուի վարքագիծն օբյեկտիվ փաստ է համարվում, որը չի կարող վերագրվել Պատասխանող պետությանը, և որը պետք է հաշվի առնել՝ որոշելիս, թե արդյոք վարույթի տևողությունը գերազանցում է ողջամիտ ժամկետը, թե ոչ (օրինակ՝ Eckle v. Germany գործով դիմումատուներն ավելի ու ավելի էին դիմում այնպիսի գործողությունների, որոնք հավանաբար կձգձգեին վարույթը, ինչպիսին է դատավորներին կանոնավոր բացարկ հայտնելը. այս գործողությունների որոշ մասը կարող էր նույնիսկ ենթադրել կանխամտածված կերպով խոչընդոտների ստեղծում) (23)։ Իրավասու մարմինների վարքագծի առումով Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետով Պայմանավորվող պետությունների վրա դրվում է իրենց դատական համակարգերն այնպես կազմակերպելու պարտականություն, որ դատարանները կարողանան բավարարել պահանջներից յուրաքանչյուրը (24)։ Ինչ վերաբերում է դիմումատուի համար ողջամիտ ժամկետի չպահպանման հետևանքներին, ապա դրանք կարող են լինել նյութական և ոչ նյութական վնասի ձևով (25)։
18․ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատարանների գործունեությունը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովվի յուրաքանչյուրի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունը՝ օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ և անաչառ դատարանի կողմից գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության միջոցով»:
Նույն օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը և լուծումը պետք է իրականացվեն ողջամիտ ժամկետում:
2. Դատարանում գործի քննության տևողության ողջամտությունը որոշելիս հաշվի են առնվում՝
1) գործի հանգամանքները, ներառյալ` իրավական և փաստական բարդությունը, վարույթի մասնակիցների վարքագիծը և վարույթի մասնակցի համար գործի տևական քննության հետևանքները,
2) հնարավոր սեղմ ժամկետում գործի քննությունն ու լուծումն իրականացնելու նպատակով դատարանի կատարած գործողությունները և դրանց արդյունավետությունը,
3) գործի քննության ընդհանուր տևողությունը,
4) Բարձրագույն դատական խորհրդի սահմանած՝ գործի քննության միջին ուղենիշային տևողությունը։ (…)»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված դիրքորոշման լույսի ներքո անդրադառնալով պաշտպանի պնդմանը՝ գործի քննության ողջամիտ ժամանակի խախտված լինելու մասին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն հիմնավոր չէ, մասնավորապես՝ նկատի ունենալով սույն գործի փաստական տվայլները, դրա բարդությունը, մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտագավորությունը, գործի քննության ընդհանուր տևողությունը, Առաջին ատյանի դատարանի կատարած դատավարական գործողությունները, արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարան գործի ողջամիտ քննության համար դրսևորել է բավարար ջանասիրություն, հնարավորինս ապահովելով՝ յուրաքանչյուրի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունը:
Վերաքննիչ դատարանն գտնում է, որ առկա փաստական տվյալները բավարար են արձանագրելու, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, բխում են վարույթի օբյեկտիվ տվյալներից: Բողոքաբերի պնդումները հակառակի մասին, հիմնավոր չեն:
Բողոքաբերն իր ներկայացրած բողոքով չի նշել ծանրակշիռ այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հիմք կտային եզրահանգելու, որ մեղադրյալի պատշած վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ:
Ամփոփելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2719/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 08-10-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 17120224 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վահե Կարապետի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի վերաբերյալ վիճաբանել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին հետ, նրան ներկայացրել վնասի գումարը իրեն վճարելու պահանջ, սակայն մերժում ստանալուց հետո իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ իրականացնելով, տվյալ գումարը Արիֆ Մոհամմադ Մանիարից ստանալու նպատակով՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է՝ ատրճանակով օդ կրակելու, այնուհետև վերջինիս հասցեին սպանելու սպառնալիք հնչեցրելու եղանակով՝ Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված հիմնական իրավունքներին պատճառել է էական վնաս' խախտելով վերջինիս ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության իրավունքը:Բացի այդ, Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1,500,000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ալիշա Սատիավան Մասիհիին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1,500,000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհիին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1,500,000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհիին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1,500,000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հարպրիտ Սանտամ Սինգհին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1,500,000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1,500,000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հարման Պրիտ Սինգհին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1,500,000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հայրանուն | Կարապետի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 46-191 Մաս 2 Կետ 2,5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ալիշա |
| Ազգանուն | Մասիհ |
| Հայրանուն | Սատիավան |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 2,5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Մուրադ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Բալվանտ |
| Ազգանուն | Մասիհ |
| Հայրանուն | Ջուլհաս |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 2,5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Մուրադ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Աբիպարտապ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Սուքդեվսինգ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 2,5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Մուրադ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հարպրիտ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Սանտամ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 2,5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Մուրադ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռավինդեռ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Ջասվանդ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 2,5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Մուրադ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հարման |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Պրիտ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 2,5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Մուրադ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 5.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 08-10-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 11-10-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «11» Հոկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Արշակ Մաթևոսյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, Ալիշա Սատիավան Մասիհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, Հարման Պրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, Վահե Կարապետի Կարապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 460 հոդվածի 2-րդ մասով: Քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2719/01/24 համարը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ին հանձնվել է դատավոր Արշակ Մաթևոսյանին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310 հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 15:00-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթ նստավայրում։ ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռուստամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արիֆ |
| Ազգանուն | Մանիարի |
| Հայրանուն | Մոհամմեդ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աբիպարտապ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Սուքդեվսինգ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռավինդեռ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Ջասվանդ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ալիշա |
| Ազգանուն | Մասիհ |
| Հայրանուն | Սատիավան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հարման |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Պրիտ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Բալվանտ |
| Ազգանուն | Մասիհի |
| Հայրանուն | Ջուլհաս |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հարպրիտ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Սանտամ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հայրանուն | Կարապետի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մուրադ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-10-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-10-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ, ԱՅՆ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ԿԱՄ ՓՈԽԵԼՈԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «22» Հոկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՎԱՀԵ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ պաշտպաններ՝ ՄՈՒՐԱԴ ԱՍՐՅԱՆԻ ԵՎ ԱՐԹՈՒՐ ՕՀԱՆԱՅՆԻ թարգմանիչ՝ ՀՌԻՓՍԻՄԵ ԱՊԵՐՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում առաջնահերթության կարգով քննարկելով մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի (1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու, այն վերացնելու կամ փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյան նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել նաև տնային կալանքը որի ժամկետը լրանում է 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ 2. Վահե Կարապետի Կարապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքների համար. «[նա] 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի վերաբերյալ վիճաբանել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին հետ, նրան ներկայացրել վնասի գումարը իրեն վճարելու պահանջ, սակայն մերժում ստանալուց հետո իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ իրականացնելով, տվյալ գումարը Արիֆ Մոհամմադ Մանիարից ստանալու նպատակով՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է՝ ատրճանակով օդ կրակելու, այնուհետև վերջինիս հասցեին սպանելու սպառնալիք հնչեցրելու եղանակով՝ Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված հիմնական իրավունքներին պատճառել է էական վնաս՝ խախտելով վերջինիս ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության իրավունքը: Բացի այդ, Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա.Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա.Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1.500.000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրող Վազգեն Ռուստամյանը միջնորդեց մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը։ Պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ թեև մեղադրյալի՝ կալանքից ազատվելուց հետո ի հայտ չի եկել նոր հանգամանք, որը հիմք կտար նրան կրկին կալանքի վերցնելու համար, այնուհանդերձ ինքը գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել բացառապես կալանքի միջոցով: Պաշտպանության կողմը նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ վարչական հսկողությունը՝ գրավի հետ համակցված ի զորու են չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր հնարավոր ռիսկերը։ Մեղադրյալ Մեղադրյալ Վահե Կարապետյանը միացավ իր պաշտպանի բացատրություններին՝ նշելով, որ տնային կալանքի տակ գտնվելու պայմաններում իր ձեռնարկատիրական գործունեությունը կրում է էական վնասներ: 4. Կիրառման ենթակա իրավունք. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122 հոդվածի համաձայն. «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123 հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` «Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: 5. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀԻՄՆԱՎՈՐ ԿԱՍԿԱԾԸ. Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների՝ մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է ավելի նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմանների համեմատ։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը Դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Դատարանի նման մոտեցումը բխում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315 հոդվածի 1-ին մասի կարգավորումներից, համաձայն որոնց՝ -նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը չի կարող դադարեցվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերով (անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք՝ բացառությամբ անմեղսունակության), -նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը կարող է դադարեցվել, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը Դատարանն արձանագրում է, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործը (մինչդատական վարույթի համար՝ 17120224) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Դատարան ստացված լինելը բավարար է փաստելու, որ առկա է նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով իրեն վերագրվող հանցանքները կատարելու հիմնավոր կասկածը։ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 25-ի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշումներով մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունը չի հաստատվել, իսկ հանրային մեղադրողն այդ մասով չի ներկայացրել նոր էական փաստարկ, ուստի դրանց առավել մանրամասն անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ Մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականության մասին. -Քրեական գործի փաստերը և Վահե Կարապետի Կարապետյանին մեղսագրված արարքների փաստական նկարագիրը վկայում են նաև այն մասին, որ այն անձինք, ովքեր տեղեկություններ ունեն և/կամ ներգրավված են առերևույթ հանցավոր դեպքին, առնչություն ունեն նրա հետ և հանդիսանում են սույն քրեական գործով մյուս մեղադրյալները, հետևաբար, քանի դեռ քրեական գործով չի հարցաքննվել որևէ անձ, ողջամիտ է ենթադրությունն առ այն, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանն իր օգտին ցուցմունքներ տալու և/կամ ցուցմունքները համապատասխանեցնելու ակնկալիքով կարող է ազդեցություն գործադրել նրանց վրա՝ այդ կերպ ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։ -Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում Վահե Կարապետի Կարապետյանին վերագրվող արարքների բնույթը, կատարման եղանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ այդ արարքների համար նախատեսված պատժի խստությունը, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը գնահատելու տեսանկյունից։ Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. 1. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի կողմից քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկ, հետևաբար առկա է մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթում տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու անհրաժեշտություն։ Անդրադառնալով տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի պայմաններին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1371/06/24 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ սահմանված պայմանները ենթակա են պահպանման։ 2. Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթում տնային կալանքի հետ համակցված կիրառված 2.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը պետք է թողնել անփոփոխ, քանի որ այն փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր առկա չեն և տնային կալանքի հետ համակցության մեջ բավարար է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115, 116, 118, 119, 270 և 316 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ (Երևան քաղաքի Ավան 4 փողոցի 2 նրբանցքի թիվ 11 տանը) տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 23-ը՝ պահպանելով նաև կիրառված սահմանափակումները: 2. Մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ տնային կալանքի հետ համակցված կիրառված 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1988 թվականի հուլիսի 26-ին Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, բարձրագույն կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հանիդսանում է «Իզիվեյ ՎԿ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրենը, հաշվառված է Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի Շահումյան փողոցի թիվ 13 տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան 4 փողոցի 2 նրբանցքի թիվ 11 տանը: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-10-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-10-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Թարգմանչի բացակայության պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Պաշտպան Մուրադ Ասրյանի, տուժողի և թարմանչի կողմից դատական նիստին չներկայանալու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հունվարի 13-ին՝ ժամը 14:00-ին: |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹԻՑ ՀԵՌԱՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «13» Հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր Արշակ Մաթևոսյան, քննարկելով թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով վարույթին մասնակցող փաստաբան Մուրադ Ասրյանին վարույթից հեռացնելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Քրեական գործով 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում Դատարանը մեղադրյալներ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Ալիշա Սատիավան Մասիհի, Հարման Պրիտ Սինգհի, Բալվանտ Ջուլաս Մասիհիի և Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի պաշտպան՝ ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ, փաստաբան Մուրադ Ասրյանի նկատմամբ կիրառել է «նկատողություն» դատավարական սանկցիան՝ առանց նախագահողի թույլտվության դատական նիստերի դահլիճը լքելու և այդ կերպ Դատարանի նկատմամբ անհարգելի վերաբերմունք ցուցաբերելու համար, նրա բացակայությունն այլևս համարվել է անհարգելի, իսկ քրեական գործով նախնական դատալսումները, պաշտպան Մուրադ Ասրյանի բացակայության պատճառով, հետաձգվել են մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ը: 2. 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին հետաձգված դատական նիստին պատշաճ ծանուցված պաշտպան Մուրադ Ասրյանը չի ներկայացել և Դատարանին հասցեագրված գրավոր միջնորդությամբ, վկայակոչելով իր վատառողջ լինելը, խնդրել է դատալսումները հետաձգել, նշելով նաև, որ բժշկական տեղեկանքը կներկայացնի հաջորդ դատական նիստին։ Պաշտպան Մուրադ Ասրյանի բացակայության պատճառով քրեական գործով նախնական դատալսումները հետաձգվել են մինչև 2025 թվականի հունվարի 13-ը, իսկ տվյալ դատական նիստին պաշտպանի բացակայությունը հարգելի կամ անհարգելի համարելու հարցի լուծումը հետաձգվել է մինչև վերջինի կողմից բժշկական փաստաթղթերի ներկայացումը։ 3. 2025 թվականի հունվարի 13-ին՝ ժամը 14:00-ին հետաձգված դատական նիստին պատշաճ ծանուցված պաշտպան Մուրադ Ասրյանը չի ներկայացել և նույն օրը՝ ժամը 13:45-ին, Դատարանին հասցեագրված դիմումով հայտնել է, որ իր պաշտպանյալներն իրենց պայմանագրային պարտավորություններն իր նկատմամբ չեն կատարել, հետևաբար ինքը չունի որևէ իրավական հիմք նրանց պաշտպանելու համար։ 4. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի դիրքորոշումները. Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհը պատասխանելով վերը նշված հանգամանքների վերաբերյալ նախագահողի հարցերին և իր խոսքում ներկայացնելով նաև մեղադրյալներ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարման Պրիտ Սինգհի, Բալվանտ Ջուլաս Մասիհիի և Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի միասնական դիրքորոշումը, հայտնեց, որ իրենք փաստաբան Մուրադ Ասրյանի հետ ունեցել են գրավոր պայմանագիր, սակայն չեն ունեցել վճարումների ժամանակացույց։ Ըստ պայմանագրի՝ իրենք փաստաբան Մուրադ Ասրյանին պարտավորվել են վճարել 4.000.000 ՀՀ դրամ, որից վճարել են շուրջ 2.500.000-ը։ Դատարանի հաջորդող հարցերին ի պատասխան՝ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհը հայտնեց, որ պաշտպան Մուրադ Ասրյանը դատական նիստից մեկ օր առաջ՝ 2025 թվականի հունվարի 12-ին, խնդրել է կատարել հերթական վճարումը՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով, ինչին ի պատասխան ինքն ասել է, որ ամանորյա տոներից հետո այդչափ գումար վճարելը դժվար է, և առաջարկել է «այսօր» նրան վճարել 300.000 ՀՀ դրամ՝ 200.000 ՀՀ դրամը հետագայում վճարելու պայմանով, ինչին պաշտպան Մուրադ Ասրյանը չի համաձայնել։ Հանրային մեղադրողը և մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանը, բացասական գնահատելով պաշտպան Մուրադ Ասրյանի վարքագիծը, Դատարանին, ըստ էության, խնդրեցին միջոցներ ձեռնարկել՝ դատալսումների անհարկի հետաձգումները բացառելու ուղղությամբ։ 5. Իրավական վերլուծություն. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141 հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի մասնակցի կամ այլ անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելու կամ իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտելու, ինչպես նաև դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է այդ անձանց նկատմամբ կիրառելու դատավարական սանկցիա: (…) 4. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է նպատակ հետապնդի ապահովել վարույթի բնականոն ընթացքը: Անձի նկատմամբ կիրառված սանկցիան պետք է համաչափ լինի նրա վարքագծի բնույթին և հետևանքներին: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 147 հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթին մասնակցող փաստաբանը կամ լիազոր ներկայացուցիչը կամ օրինական ներկայացուցիչը, ինչպես նաև հանրային մեղադրողը վարույթն իրականացնող մարմնի հիմնավոր որոշմամբ կարող է հեռացվել վարույթից, եթե` 1) երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չի ներկայացել դատական նիստին կամ իր համար պարտադիր վարութային գործողության կատարմանը կամ 2) սույն գլխով սահմանված կարգով երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելուց հետո շարունակում է չարամտորեն չկատարել իր պարտականությունները: (…)»։ Մեջբերված իրավանորմերի համատեքստում գնահատելով վարույթին մասնակցող փաստաբան Մուրադ Ասրյանի վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ. ա) 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին տեղի ունեցած դատական նիստին պաշտպան Մուրադ Ասրյանն առանց նախագահողի թույլտվության լքել է դատական նիստերի դահլիճ, ինչն անհնարին է դարձրել քրեական գործով դատալսումները շարունակելը, հետևաբար այդ պահից սկսած նրա բացակայությունը եղել է անհարգելի։ բ) Պաշտպան Մուրադ Ասրյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին տեղի ունեցած դատական նիստին իր բացակայության պատճառները գնահատելու հնարավորություն ընձեռող որևէ փաստական տվյալ չի ներկայացվել, հետևաբար այդ դատական նիստին ևս պաշտպան Մուրադ Ասրյանի բացակայությունը Դատարանը գնահատում է անհարգելի։ գ) Թեև պաշտպանության գործընթացը կազմակերպելու ընթացքում պաշտպանի և մեղադրյալի միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունները և դրանցից բխող վերջինների գործողություններն ուղղակի չեն առնչվում քննարկվող հարցին, այնուհանդերձ պաշտպանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պարտավոր լինելով նախապես և պատշաճ կարգով դատարանին տեղեկացնել իր ներկայանալու անհնարինության և դրա պատճառների մասին, դա արել է դատական նիստի նշանակված ժամից միայն 15 րոպե առաջ, ինչը հարգելի համարվել չի կարող, և Դատարանին զրկել է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելուն ուղղված որևէ գործողություն նախապես ձեռնարկելու հնարավորությունից, հետևաբար 2025 թվականի հունվարի 13-ին հետաձգված դատական նիստին պաշտպան Մուրադ Ասրյանի բացակայությունը Դատարանը կրկին գնահատում է անհարգելի։ Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական գործով մեկ այլ մեղադրյալ Վահե Կարապետյանը գտնվում է տնային կալանքի տակ և սույն քրեական գործին դատավորը պետք է տա նախապատվություն, որպեսզի անձին անազատության մեջ պահելու ժամկետը սահմանափակվի ամենակարճ անհրաժեշտ ժամանակահատվածով, մինչդեռ պաշտպան Մուրադ Ասրյանի վերը նկարագրված վարքագիծն ուղղակի հակազդում է գործը ողջամիտ ժամկետներում քննելու Դատարանի ջանքերին։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործի քննությանը մասնակցող փաստաբան՝ պաշտպան Մուրադ Ասրյանը երեք անգամ առանց հարգելի պատճառի չի ներկայացել դատական նիստերին, ինչը պատճառ է դարձել դատալսումները պարբերաբար և անհարկի հետաձգելու համար, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու նպատակով պաշտպան Մուրադ Ասրյանի նկատմամբ պետք է կիրառել դատավարական սանկցիա և նրան հեռացնել թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով վարույթից, քանի որ այդ դատավարական սանկցիան տվյալ դեպքում համաչափ է նրա վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141 և 147 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ, փաստաբան՝ թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով պաշտպան Մուրադ Ասրյանին (արտոնագիր՝ 877), հեռացնել վարույթից։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ, ԱՅՆ ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «13» Հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՎԱՀԵ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ պաշտպան՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՀՌԻՓՍԻՄԵ ԱՊԵՐՅԱՆԻ ԵՎ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում առաջնահերթության կարգով քննարկելով մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի(1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու, այն փոխելու կամ վերացնելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթում տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 23-ը, իսկ տնային կալանքի հետ համակցված կիրառված՝ 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավը և բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշում)։ 2. Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «ՀԻՄՆԱՎՈՐ ԿԱՍԿԱԾԸ. (...) Հիմք ընդունելով վերոգրյալը Դատարանն արձանագրում է, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործը (մինչդատական վարույթի համար՝ 17120224) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Դատարան ստացված լինելը բավարար է փաստելու, որ առկա է նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով իրեն վերագրվող հանցանքները կատարելու հիմնավոր կասկածը։ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 25-ի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշումներով մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունը չի հաստատվել, իսկ հանրային մեղադրողն այդ մասով չի ներկայացրել նոր էական փաստարկ, ուստի դրանց առավել մանրամասն անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ Մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականության մասին. -Քրեական գործի փաստերը և Վահե Կարապետի Կարապետյանին մեղսագրված արարքների փաստական նկարագիրը վկայում են նաև այն մասին, որ այն անձինք, ովքեր տեղեկություններ ունեն և/կամ ներգրավված են առերևույթ հանցավոր դեպքին, առնչություն ունեն նրա հետ և հանդիսանում են սույն քրեական գործով մյուս մեղադրյալները, հետևաբար, քանի դեռ քրեական գործով չի հարցաքննվել որևէ անձ, ողջամիտ է ենթադրությունն առ այն, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանն իր օգտին ցուցմունքներ տալու և/կամ ցուցմունքները համապատասխանեցնելու ակնկալիքով կարող է ազդեցություն գործադրել նրանց վրա՝ այդ կերպ ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։ -Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում Վահե Կարապետի Կարապետյանին վերագրվող արարքների բնույթը, կատարման եղանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ այդ արարքների համար նախատեսված պատժի խստությունը, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը գնահատելու տեսանկյունից։ Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. 1. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի կողմից քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկ, հետևաբար առկա է մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթում տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու անհրաժեշտություն։ Անդրադառնալով տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի պայմաններին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1371/06/24 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ սահմանված պայմանները ենթակա են պահպանման։ (…)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրող Վազգեն Ռուստամյանն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանը նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, քանի որ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու են չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր հնարավոր ռիսկերը։ Պաշտպանը հայտնեց, որ «Իզիվեյ ՎԿ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը, որի տնօրենն է հանդիսանում մեղադրյալ Վահե Կարապետյանը, այժմ լուծարման վտանգի առջև է, 800 և ավելի վարորդներից ընկերությունում մնացել են մոտ 40-ը, և դա նաև այն պատճառով, որ, Վահե Կարապետյանի հաղորդակցության իրավունքի սահմանափակման պայմաններում, առաջացած խնդիրներն անմիջականորեն Վահե Կարապետյանի կողմից լուծում չեն ստանում: Պաշտպանը նաև նշեց, որ որոշակի հանգամանքների պատճառով, որոնք կապված չեն իր և իր պաշտպանյալի հետ, մի շարք դատական նիստեր չեն կայացել, ինչի արդյունքում քրեական գործը դեռ նախնական դատալսումների փուլում է, որպիսի պայմաններում իրավաչափ չէ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելը: Մեղադրյալ Վահե Կարապետյանը միացավ իր պաշտպանի բացատրություններին։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123 հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` «Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ՀԻՄՆԱՎՈՐ ԿԱՍԿԱԾԸ. Հիմք ընդունելով Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ «հիմնավոր կասկածի» վերաբերյալ արված հետևությունները, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք շարունակում են հիմնավոր լինել։ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ԿՈՂՄԻՑ ՀՀ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔԻ 116 ՀՈԴՎԱԾԻ 2-ՐԴ ՄԱՍՈՎ ՆԱԽԱՏԵՍՎԱԾ ՈՐԵՎԷ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՌԻՍԿԵՐԸ. Դատարանն արձանագրում է, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանի կողմից քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա։ Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Միևնույն ժամանակ անդրադառնալով մեղադրյալի ֆինանսական խնդիրների վերաբերյալ պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանի փաստարկներին՝ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այդ մասով որևէ «ապացույց» Դատարանին չի ներկայացվել: Ինչ վերաբերում է թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով դատալսումները մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի կամքից անկախ հանգամանքներով պարբերաբար հետաձգվելու պաշտպանի փաստարկին, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այս կամ այն պատճառով դատալսումները հետաձգելը չի կարող էական նշանակություն ունենալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցի ընտրության հարցում: Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ պահպանելով նաև կիրառված սահմանափակումները։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 23-ը՝ պահպանելով նաև կիրառված սահմանափակումները: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1988 թվականի հուլիսի 26-ին Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, բարձրագույն կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հանդիսանում է «Իզիվեյ ՎԿ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրենը, հաշվառված է Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի Շահումյան փողոցի թիվ 13 տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան 4 փողոցի 2 նրբանցքի թիվ 11 տանը: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստին տուժողի չներկայանալու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 12-02-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի վերացնելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «12» Փետրվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ ԵՎ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչներ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ ԵՎ ՀՌԻՓՍԻՄԵ ԱՊԵՐՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի(1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները վերացնելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով։ 2. Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությունը՝ -տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, -2.000.000 ՀՀ դրամ գրավը, որը Կարապետ Ռաֆիկի Կարապետյանի կողմից վճարվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի թիվ 900023292015 դեպոզիտ հաշվին։ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել նաև բացակայելու արգելքը։ 3. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշումներով մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է, իսկ գրավը թողնվել է անփոփոխ: 4. 2025 թվականի փետրվարի 12-ին՝ ժամը 16:30-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում Վահե Կարապետյանի պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանը հայտնեց, որ իր պաշտպանյալ Վահե Կարապետյանը մահացել է, հավելելով, որ ինքնասպանության դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ: Պաշտպանը միաժամանակ միջնորդեց վերացնել Վահե Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները, որպեսզի գրավի գումարը հնարավոր լինի վերադարձնել նրա հարազատներին։ 5. Դատավարության մյուս մասնակիցները միջնորդության դեմ չառարկեցին։ 6. Դատարանի կողմից միասնական էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգում կատարված հարցմանն ի պատասխան ստացվել է մահվան պետական գրանցման մասին թիվ 3637 ակտը, համաձայն որի 1988 թվականի հուլիսի 26-ին ծնված Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2025 թվականի փետրվարի 7-ին մահացել է: 7. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…): 8. Դատարանի պատճառաբանություններ ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ Այսպես. Նախ, անդրադառնալով մինչդատական վարույթում Վերաքննիչ դատարանի կողմից քննված բողոքի արդյունքում մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքի ձևով խափանման միջոց չկիրառելու և դրանից հետո քննիչի կողմից այդ խափանման միջոցը սեփական որոշմամբ կիրառելու իրավաչափությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ դատարանի որոշումից հետո քննիչն այլևս իրավասու չի եղել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել որևէ այլ խափանման միջոց, հետևաբար, քննիչի կողմից կիրառված այդ խափանման միջոցն ինքնին իրավաչափ չէ: Միևնույն ժամանակ մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում քննարկելով Վահե Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցների պահպանման անհրաժեշտությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի մահվան փաստն ինքնին բացառում է նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցների իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը, հետևաբար դրանք ենթակա են վերացման։ Այսպիսով. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով մահացած մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ կիրառված տնային կալանքը, 2.000.000 ՀՀ դրամ գրավը և ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, իսկ գրավի գումարը պետք է վերադարձնել այն մուծած անձին (Կարապետ Ռաֆիկի Կարապետյանին)։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մահացած մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը, 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը վերացնել։ 2. Գրավի գումարը վերադարձնել այն մուծած անձին (Կարապետ Ռաֆիկի Կարապետյանին, հասցե՝ ք.Երևան, Ավան, 4 փողոց, 2 նրբանցք 11 տուն)։ ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1) Ծնված՝ 1988 թվականի հուլիսի 26-ին Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքում, հաշվառված է Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի Շահումյան փողոցի թիվ 13 տանը, բնակվել է Երևան քաղաքի Ավան 4 փողոցի 2 նրբանցքի թիվ 11 տանը: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «15» Ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ԱՆԻ ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ԱԻԴԱ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում առաջնահերթության կարգով քննարկելով մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի (1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը, որի ժամկետը 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին լրանալու հիմքով մեղադրյալ Բալվանտ Մասիհն ազատվել է կալանքից: 2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Բալվանտ Մասիհի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությունը՝ -վարչական հսկողությունը, -Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։ 3. 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24971-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի /ծնված՝ 17․11․2004թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Բալվանտ Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Բալվանտ Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ 4. Դատարանը ստացված տվյալների հիման վրա 2025 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 13։00-ին, հրավիրել է խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատական նիստ։ 5. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրող Անի Մեժլումյանը Դատարանին խնդրեց մեղադրյալ Բալվանտ Մասիհի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել կալանքով։ Պաշտպան Կորյուն Բեգջանյանը հայտնեց, որ նախնական տեղեկությունների համաձայն՝ Բալվանտ Մասիհը ձերբակալվել է մեկ այլ քրեական վարույթով, որի շրջանակներում նա կասկածվում է ավազակություն և բռնաբարության փորձ կատարելու մեջ։ Պաշտպանը նաև նշեց, որ էլեկտրոնային հսկողության սարքը վնասելուն մեղադրյալին հարկադրել են: Պաշտպանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը քննարկվել ավելի ուշ, իր կողմից նշված տեղեկությունները պարզելուց հետո՝ մեղադրյալի մասնակցությամբ։ 6. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: 7. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։ Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Բալվանտ Մասիհի՝ որոշման 3-րդ կետում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Մասիհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները և դիմել է փախուստի, ինչը նշանակում է, որ փոխվել են նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ կալանքով։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով։ Կալանքի սկիզբը հաշվել սույն որոշման կատարման պահից: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 17-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «15» Ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ԱՆԻ ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ԱԻԴԱ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում առաջնահերթության կարգով քննարկելով մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի (1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը, որի ժամկետը 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին լրանալու հիմքով մեղադրյալ Ալիշա Մասիհն ազատվել է կալանքից: 2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Մասիհի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությունը՝ -վարչական հսկողությունը, -Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։ 3. 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24969-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհի /ծնված՝ 26․09․1994թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն։ (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Ալիշա Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Ալիշա Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ 4. Դատարանը ստացված տվյալների հիման վրա 2025 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 13։00-ին, հրավիրել է խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատական նիստ։ 5. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրող Անի Մեժլումյանը Դատարանին խնդրեց մեղադրյալ Ալիշա Մասիհի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել կալանքով։ Պաշտպան Կորյուն Բեգջանյանը հայտնեց, որ նախնական տեղեկությունների համաձայն՝ Ալիշա Մասիհը ձերբակալվել է մեկ այլ քրեական վարույթով, որի շրջանակներում նա կասկածվում է ավազակություն և բռնաբարության փորձ կատարելու մեջ։ Պաշտպանը նաև նշեց, որ էլեկտրոնային հսկողության սարքը վնասելուն մեղադրյալին հարկադրել են: Պաշտպանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը քննարկվել ավելի ուշ, իր կողմից նշված տեղեկությունները պարզելուց հետո՝ մեղադրյալի մասնակցությամբ։ 6. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: 7. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։ Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Ալիշա Մասիհի՝ որոշման 3-րդ կետում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Մասիհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները և դիմել է փախուստի, ինչը նշանակում է, որ փոխվել են նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ կալանքով։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով։ Կալանքի սկիզբը հաշվել սույն որոշման կատարման պահից: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1994 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական հետապնդումը դադարեցվել է
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «29» Ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ ԵՎ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ԱԻԴԱ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկելով մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի (1) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Վահե Կարապետի Կարապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքների համար. «[նա] 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի վերաբերյալ վիճաբանել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին հետ, նրան ներկայացրել վնասի գումարը իրեն վճարելու պահանջ, սակայն մերժում ստանալուց հետո իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ իրականացնելով, տվյալ գումարը Արիֆ Մոհամմադ Մանիարից ստանալու նպատակով՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է՝ ատրճանակով օդ կրակելու, այնուհետև վերջինիս հասցեին սպանելու սպառնալիք հնչեցնելու եղանակով՝ Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված հիմնական իրավունքներին պատճառել է էական վնաս՝ խախտելով վերջինիս ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության իրավունքը: Բացի այդ, Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա.Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա.Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1.500.000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն իներնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում»։ 2. 2025 թվականի փետրվարի 12-ին՝ ժամը 16:30-ին, կայացած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանը հայտնել է, որ իր պաշտպանյալ Վահե Կարապետյանը մահացել է, իսկ նախագահող դատավորը հրապարակել է մահվան փաստը հաստատող տվյալը՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ի՝ մահվան պետական գրանցման մասին թիվ 3637 ակտը: 3. Հանրային մեղադրող Վազգեն Ռուստամյանը նշեց, որ մահացած մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի մերձավոր ազգականներից կողմից որևէ մեկը չի հայտնել նրա օրինական ներկայացուցիչը ճանաչելու ցանկության մասին և առկա չէ նրանց առարկությունը մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, հետևաբար վերջինի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։ 4. Պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանն, ըստ էության, նշեց, որ մի քանի անգամ խոսել է մահացած մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի մերձավոր ազգականների հետ, սակայն նրանք այդպես էլ չեն հայտնել Վահե Կարապետյանի նկատմամբ իրականացվող հետապնդումը դադարեցնելու կամ դրա դեմ առարկելու վերաբերյալ իրենց դիրքորոշումը։ Պաշտպանը Դատարանին խնդրեց դատալսումները հետաձգել ևս մեկ անգամ, որպեսզի ինքը փորձի կրկին խոսել մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ։ 5. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12 հոդվածի համաձայն. «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (...) 10) անձը մահացել է, (...) 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքները ռեաբիլիտացնող են։ 3. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում: (...)»: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315 հոդվածի 2-ին մասի համաձայն. «Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, (...)»։ 6. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Մեջբերված իրավանորմերը կիրառելով սույն քրեական գործի փաստերի նկատմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ. -2025 թվականի փետրվարի 11-ի՝ մահվան պետական գրանցման մասին թիվ 3637 ակտի համաձայն՝ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2025 թվականի փետրվարի 7-ին մահացել է, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ԱՆ դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոնի կողմից 2025 թվականի փետրվարի 8-ին տրված՝ մահվան փաստը հաստատող թիվ 891 փաստաթղթով: -Քրեական գործով 2025 թվականի փետրվարի 12-ի, մարտի 24-ի և ապրիլի 4-ի դատալսումները հետաձգվել են մահացած մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի մերձավոր ազգականների կողմից որպես վերջինի օրինական ներկայացուցիչ ճանաչվելու ցանկություն կամ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ առարկություն ունենալու հանգամանքները պարզելու նպատակով։ -Մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ մահվան հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցի վերաբերյալ նրա մերձավոր ազգականների դիրքորոշումը ստանալու նպատակով վերջիններին ուղարկվել է գրություն, որը հետ է վերադարձվել «չի պահանջվել» նշումով: -2025 թվականի ապրիլի 28-ին Դատարանի գրության էլեկտրոնային տարբերակն ուղարկվել է Վահե Կարապետյանի հորը՝ Կարապետ Կարապետյանին։ -Դատարանի աշխատակազմի նախաձեռնությամբ 2025 թվականի ապրիլի 29-ին կատարված հեռախոսազանգի ընթացքում մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի հայրը հայտնել է, որ այդ հարցի վերաբերյալ իրենք որևէ դիրքորոշում չունեն, և Դատարանը թող վարվի այնպես, ինչպես որ ճիշտ կգտնի: -2025 թվականի ապրիլի 29-ի դատալսումների ընթացքում Պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանը հաստատել է քննարկվող հարցի վերաբերյալ մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի մերձավոր ազգականների կողմից դիրքորոշում չունենալու հանգամանքը։ -2025 թվականի ապրիլի 29-ի դրությամբ մահացածի մերձավոր ազգականներից որևէ մեկը չի հայտնել նրա օրինական ներկայացուցիչ ճանաչվելու ցանկության մասին, ինչպես նաև չի ստացվել մահացածի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ առարկություն: Այսպիսով. Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մահացած մեղադրյալի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու բոլոր հիմքերը, հետևաբար մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել։ Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով, որ Դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ վերացվել են մահացած մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները՝ Դատարանը սույն որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները վերացնելու հարցին չի անդրադառնում։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12, 270 և 315 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Վահե Կարապետի Կարապետյանի մահվան հիմքով վերջինի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-ր դ կետերով և 460 հոդվածի 2-րդ մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1988 թվականի հուլիսի 26-ին Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, բարձրագույն կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հանդիսանում է «Իզիվեյ ՎԿ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրենը, հաշվառված է Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի Շահումյան փողոցի թիվ 13 տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան 4 փողոցի 2 նրբանցքի թիվ 11 տանը: |
| Այլ նշումներ | Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտել 2025 թվականի մայիսի 20-ին: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «3» Հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԿԱՏՅԱ ԳԱԲՈՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի (1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխվել են 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշում)։ 2. Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(…) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24969-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհի /ծնված՝ 26․09․1994թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն։ (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Ալիշա Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Ալիշա Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար: Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Ալիշա Մասիհի՝ որոշման 3-րդ կետում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Մասիհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները և դիմել է փախուստի, ինչը նշանակում է, որ փոխվել են նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ կալանքով։ (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Կատյա Գաբոյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունն ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Մեղադրյալը, հայտնեց, որ չի խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, նպատակ չի ունեցել դիմել փախուստի և էլեկտրոնային հսկողության սարքը վնասել է այլ անձի հարկադրանքով։ Մեղադրյալը Դատարանին խնդրեց իրեն տալ ևս մեկ հնարավորություն և ազատել կալանքից։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1994 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «3» Հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԿԱՏՅԱ ԳԱԲՈՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի (1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխվել են 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշում)։ 2. Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(…) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24971-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի /ծնված՝ 17․11․2004թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Բալվանտ Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Բալվանտ Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար: Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Բալվանտ Մասիհի՝ որոշման 3-րդ կետում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Մասիհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները և դիմել է փախուստի, ինչը նշանակում է, որ փոխվել են նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ կալանքով: (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Կատյա Գաբոյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունն ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ պաշտպանի և մեղադրյալ Ալիշա Մասիհի բացատրություններին։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 17-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԱՅԼԸՆՏՐԱՆՔԱՅԻՆ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ ՓՈՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «24» Սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ ԵՎ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, քննելով Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի (1) նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշում) մեղադրյալ Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությամբ՝ վարչական հսկողությամբ և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքով։ Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ, մասնավորապես,արձանագրվել է հետևյալը. «(...) Մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մասին. -Քրեական գործի փաստերը և Ռավինդեռ Սինգհին մեղսագրված արարքի փաստական նկարագիրը վկայում են նաև այն մասին, որ նա որոշակի կապեր է ունեցել քրեական գործով մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի հետ, հետևաբար, հաշվի առնելով նաև վերջինների դերակատարությունն առերևույթ հանցավոր դեպքի մեջ, ողջամիտ է ենթադրությունն առ այն, որ Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհն իր օգտին ցուցմունքներ տալու և/կամ ցուցմունքները համապատասխանեցնելու ակնկալիքով կարող է ազդեցություն գործադրել նրա վրա՝ այդ կերպ ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։ Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ -Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում Ռավինդեռ Սինգհն վերագրվող արարքի բնույթը, կատարման եղանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ այդ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը գնահատելու տեսանկյունից։ Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին. -մեղադրյալ Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհն ազգությամբ հնդիկ է և հանդիսանում է Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, սակայն չունի կայուն սոցիալական կապեր։ -2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին կալանքից ազատվելուց հետո՝ մեղադրյալ Ռավինդեռ Սինգհը պատշաճ կարգով ներկայացել է նշանակված դատական նիստերին։ Վերոգրյալ փաստական տվյալների պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստ կատարելու որոշակի ռիսկ, որը սակայն գործի քննության տվյալ փուլում էապես բարձր չէ։ • Հիմք ընդունելով մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ սույն որոշման նախորդ պարբերությունում արված վերլուծություններն ու եզրահանգումները՝ ինչպես նաև առաջնորդվելով անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցի ընտրության նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ։ 1. Անդրադառնալով վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի պայմաններին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհը վարչական հսկողության տակ գտնվելու ժամանակահատվածում պետք է շաբաթը մեկ անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է արգելել՝ -առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը, -ցանկացած եղանակով հաղորդակցվել սույն քրեական գործով մյուս մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի, տուժող Արիֆ Մուհամմեդ Մանիարիի (ծնված՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ հեռախոսահամար՝ 043-70-36-98) և վկա Պուջա Հարգոբինդ Բավանի (ծնված 1986 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, հեռախոսահամար՝ 095-24-76-96) հետ՝ անկախ նրանց հարցաքննված լինելու հանգամանքից: 2. Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ռավինդեռ Սինգհի օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ նա հանդիսանում է նաև Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, գտնում է, որ վարչական հսկողության հետ համակցված պետք է մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել նաև Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, քանի որ տվյալ դեպքում դա բավարար ու անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Այսպիսով. Գնահատելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելուն խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողության և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի ձևով խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու անհրաժեշտություն, դա իրավաչափ է և տվյալ դեպքում կարող է ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ (...)»։ 2. 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վահրամ Խալաթյանի գրությունը, համաձայն որի. «(...) ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից 22.09.2025թ.-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ.-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի /ծնված՝ 20.04.1999թ./ տվյալներում 21.09.2025թ.-ին ժամը՝ 21:47-ից գրանցվել է «Կապը կորել է» խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները անմիջապես փորձել են կապ հաստատել մեղադրյալի հետ, սակայն վերջինիս կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին ոչ ոք չի պատասխանել: Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոն՝ 1-02 հեռախոսահամարով։ Նույն օրը ժամը՝ 23:00-ի սահմաններում ոստիկանության ծառայողները հայտնել են, որ մեղադրյալը բացակայում է իր բնակության հասցեից: Մեղադրյալ Ռ.Սինգհին հնարավոր չի եղել տեղորոշել 1 /մեկ/ ժամ 32 /երեսուներկու/ րոպե: Ս.թ. սեպտեմբերի 22-ին մեղադրյալը ներկայացվել է Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին, անմիջապես իրականացվել է վերջինիս ամրակցված էլեկտրոնային հսկողության սարքերի ստուգում և վերաթողարկում: (...)»: 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Մեղադրյալ Ռավինդեռ Սինգհն, ըստ էության, նշեց, որ իր վրա ամրակցված էլեկտրոնային հսկողության սարքն ինքն ամեն գիշեր լիցքավորում է սակայն այն ունի խնդիրներ, այն լիցքաթափվում է: Պաշտպանն, ըստ էության, նշեց, որ Ռավինդեռ Սինգհը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ծառայողների հետ շփվում է անգլերեն լեզվով, և հնարավոր է, որ այդ պատճառով ճիշտ չի կարողացել բացատրել սարքի հետ կապված խնդիրները: Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ վարչական հսկողության պայմանների խախտման վերաբերյալ պաշտպանական կողմի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, և նման պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն իր նպատակին չի ծառայում, հետևաբար Ռավինդեռ Սինգհնի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցը պետք է փոխել կալանքով: 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124 հոդվածի համաձայն` «(...) 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում դիտարկելով պաշտպանի Միջնորդությունը Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. -Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալ Ռավինդեռ Սինգհի վրա դրված են հստակ պարտականություններ՝ վերջինը պետք է իր վրա մշտապես կրի էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասի դրանք, ինչպես նաև արձագանքի իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, մինչդեռ Դատարանին հասցեագրված ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի գրությունից պարզ է դառնում, որ մեղադրյալն իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմաններում պատշաճ կերպով չի կատարում իր վրա դրված պարտականությունները: -Ավելին՝ մեղադրյալն իր իսկ գործողություններով խոչընդոտում է վարչական հսկողության պայմաններում իր վրա ամրակցված սարքի անխոչընդոտ աշխատանքին՝ ըստ անհրաժեշտության չլիցքավորելով այն։ -Դատարանը նաև ողջամիտ չի համարում մեղադրյալ Ռավինդեռ Սինգհի պատճառաբանություններն առ այն, որ խախտումները կապված են եղել սարքի լիցքավորման հետ, քանի որ մեղադրյալն արդեն տևական ժամանակ է, ինչ գտնվում է վարչական հսկողության տակ, ուստի այդ ժամանակը բավարար էր հասկանալու, թե ինչ պարբերականությամբ է անհրաժեշտ լիցքավորել իրեն ամրակցված էլեկտրոնային հսկողության սարքը: Այսպիսով. Նկատի ունենալով այն, որ մեղադրյալ Ռավինդեռ Սինգհը պատշաճ ներկայանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով՝ նրա նկատմամբ առավել խիստ խափանման միջոց ընտրելն արդարացված չէ։ Թեև մեղադրյալ Ռավինդեռ Սինգհը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, այնուհանդերձ նա հանդիսանում է օտարերկրյա քաղաքացի և սոցիալական կապերով կապված է հենց այդ երկրի հետ, և վերջինի վարչական հսկողությունից դուրս գտնվելու ցանկացած ժամանակահատված կարող է հանգեցնել բացասական հետևանքների, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ պետք է խստացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողության որոշ պայմաններ։ Մասնավորապես. -Վարչական հսկողության ընթացքում ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում գրանցվելու քանակը պետք է ավելացնել՝ դարձնելով այն 2 (երկու) անգամ: -Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին պետք է արգելել նաև ժամը 21:00-ից մինչև ժամը 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածքը: -Վարչական հսկողության մյուս պայմանները թողնել անփոփոխ։ Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ Ռավինդեռ Սինգհն առանց էական խախտումների է փոխել Երևան քաղաքում վարչական շրջանը՝ մշտական բնակության համար տեղափոխվելով Շենգավիթ վարչական շրջան, սույն որոշմամբ պետք է արձանագրել նաև վարչական շրջանի փոփոխության փաստը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33 և 124 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում գրանցվելու քանակն ավելացնել՝ սահմանելով, որ Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհը վարչական հսկողության տակ գտնվելու ժամանակահատվածում պետք է շաբաթը երկու անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ 2. Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին արգելել նաև ժամը 21:00-ից մինչև ժամը 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածքը: 3. Վարչական հսկողության մյուս պայմանները թողնել անփոփոխ։ 4. Արձանագրել մեղադրյալ Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի կողմից Երևան քաղաքում վարչական շրջանի փոփոխության փաստը: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1999 թվականի ապրիլի 20-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է բնակվում է Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Նորագավիթ 10 փողոցի թիվ 26 տանը: |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԱՅԼԸՆՏՐԱՆՔԱՅԻՆ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ ՓՈՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «24» Սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ ԵՎ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, քննելով Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի (1) նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշում) մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությամբ՝ վարչական հսկողությամբ և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայու արգելքով: Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ, մասնավորապես, արձանագրվել է հետևյալը. «(...) Մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մասին. -Քրեական գործի փաստերը և Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին մեղսագրված արարքի փաստական նկարագիրը վկայում են նաև այն մասին, որ նա որոշակի կապեր է ունեցել քրեական գործով մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի հետ, հետևաբար, հաշվի առնելով նաև վերջինների դերակատարությունն առերևույթ հանցավոր դեպքի մեջ, ողջամիտ է ենթադրությունն առ այն, որ Աբիպարտապ Սինգհը իր օգտին ցուցմունքներ տալու և/կամ ցուցմունքները համապատասխանեցնելու ակնկալիքով կարող է ազդեցություն գործադրել նրա վրա՝ այդ կերպ ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։ Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ -Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին վերագրվող արարքի բնույթը, կատարման եղանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ այդ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը գնահատելու տեսանկյունից։ Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին. -մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը ազգությամբ հնդիկ է և հանդիսանում է Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, սակայն չունի կայուն սոցիալական կապեր։ -2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին կալանքից ազատվելուց հետո՝ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը պատշաճ կարգով ներկայացել է նշանակված դատական նիստերին։ Վերոգրյալ փաստական տվյալների պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստ կատարելու որոշակի ռիսկ, որը սակայն գործի քննության տվյալ փուլում էապես բարձր չէ։ Հիմք ընդունելով մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ սույն որոշման նախորդ պարբերությունում արված վերլուծություններն ու եզրահանգումները՝ ինչպես նաև առաջնորդվելով անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցի ընտրության նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ։ Անդրադառնալով վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի պայմաններին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհը վարչական հսկողության տակ գտնվելու ժամանակահատվածում պետք է շաբաթը մեկ անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին պետք է արգելել՝ -առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը, -ցանկացած եղանակով հաղորդակցվել սույն քրեական գործով մյուս մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի, տուժող Արիֆ Մուհամմեդ Մանիարիի (ծնված՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ հեռախոսահամար՝ 043-70-36-98) և վկա Պուջա Հարգոբինդ Բավանի (ծնված 1986 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, հեռախոսահամար՝ 095-24-76-96) հետ՝ անկախ նրանց հարցաքննված լինելու հանգամանքից: Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհի օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ նա հանդիսանում է նաև Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, գտնում է, որ վարչական հսկողության հետ համակցված պետք է մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել նաև Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, քանի որ տվյալ դեպքում դա բավարար ու անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Այսպիսով. Գնահատելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելուն խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողության և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի ձևով խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու անհրաժեշտություն, դա իրավաչափ է և տվյալ դեպքում կարող է ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ (...)»։ 2. 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ԱՆ պրոբցիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վահրամ Խալաթյանի գրությունը, համաձայն որի. «(...) ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից 22.09.2025թ.-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն, ս.թ սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 18:35-ին, այլընտրանքային խափանման միջոց վարչական հսկողությամբ հաշվառված մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի տվյալներում գրանցվել է «Մարտկոցը լիցքաթափված է: Սարքը անջատված է», իսկ 20:45-ից՝ «Կապը կորել է» խախտման տեսակները: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցներն անմիջապես զանգահարել են Ա.Սինգհին ամրակցված սարքին, ապա՝ վերջինիս կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որոնց ոչ ոք չի պատասխանել: Անմիջապես ահազանգ է տրվել նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոն՝ 1-02 հեռախոսահամարով: Նույն օրը ժամը՝ 23:10-ի սահմաններում ոստիկանության ծառայողները հայտնել են, որ մեղադրյալը բացակայում է իր բնակության հասցեից: (...)»: 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհն, ըստ էության, նշեց, որ իր վրա ամրակցված էլեկտրոնային հսկողության սարքն ինքն ամեն գիշեր լիցքավորման է միացնում, սակայն այն ցույց չի տալիս, թե երբ է անհրաժեշտ կրկին լիցքավորման միացնել, այդ պատճառով սարքը հաճախ անջատվում է: Պաշտպանն, ըստ էության, նշեց, որ Աբիպարտապ Սինգհը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ծառայողների հետ շփվում է անգլերեն լեզվով, և հնարավոր է, որ այդ պատճառով ճիշտ չի կարողացել բացատրել սարքի հետ կապված խնդիրները: Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ վարչական հսկողության պայմանների խախտման վերաբերյալ պաշտպանական կողմի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, և նման պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն իր նպատակին չի ծառայում, հետևաբար Աբիպարտապ Սինգհի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցը պետք է փոխել կալանքով: 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124 հոդվածի համաձայն` «(...) 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում դիտարկելով պաշտպանի Միջնորդությունը Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. -Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհի վրա դրված են հստակ պարտականություններ՝ վերջինը պետք է իր վրա մշտապես կրի էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասի դրանք, ինչպես նաև արձագանքի իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, մինչդեռ Դատարանին հասցեագրված ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի գրությունից պարզ է դառնում, որ մեղադրյալն իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմաններում պատշաճ կերպով չի կատարում իր վրա դրված պարտականությունները: -Ավելին՝ մեղադրյալն իր իսկ գործողություններով խոչընդոտում է վարչական հսկողության պայմաններում իր վրա ամրակցված սարքի անխոչընդոտ աշխատանքին՝ ըստ անհրաժեշտության չլիցքավորելով այն։ -Դատարանը նաև ողջամիտ չի համարում մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհի պատճառաբանություններն առ այն, որ խախտումները կապված են եղել սարքի լիցքավորման հետ, քանի որ մեղադրյալն արդեն տևական ժամանակ է, ինչ գտնվում է վարչական հսկողության տակ, ուստի այդ ժամանակը բավարար էր հասկանալու, թե ինչ պարբերականությամբ է անհրաժեշտ լիցքավորել իրեն ամրակցված էլեկտրոնային հսկողության սարքը: Այսպիսով. Նկատի ունենալով այն, որ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհը պատշաճ ներկայանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով՝ նրա նկատմամբ առավել խիստ խափանման միջոց ընտրելն արդարացված չէ։ Թեև մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, այնուհանդերձ նա հանդիսանում է օտարերկրյա քաղաքացի և սոցիալական կապերով կապված է հենց այդ երկրի հետ, և վերջինի վարչական հսկողությունից դուրս գտնվելու ցանկացած ժամանակահատված կարող է հանգեցնել բացասական հետևանքների, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ պետք է խստացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողության որոշ պայմաններ։ Մասնավորապես. -Վարչական հսկողության ընթացքում ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում գրանցվելու քանակը պետք է ավելացնել՝ դարձնելով այն 2 (երկու) անգամ: -Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին պետք է արգելել նաև ժամը 21:00-ից մինչև ժամը 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածքը: -Վարչական հսկողության մյուս պայմանները թողնել անփոփոխ։ Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ Աբիպարտապ Սինգհն առանց էական խախտումների է փոխել Երևան քաղաքում վարչական շրջանը՝ մշտական բնակության համար տեղափոխվելով Շենգավիթ վարչական շրջան, սույն որոշմամբ պետք է արձանագրել նաև վարչական շրջանի փոփոխության փաստը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33 և 124 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում գրանցվելու քանակն ավելացնել՝ սահմանելով, որ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը վարչական հսկողության տակ գտնվելու ժամանակահատվածում պետք է շաբաթը երկու անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ 2. Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին արգելել նաև ժամը 21:00-ից մինչև ժամը 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածքը: 3. Վարչական հսկողության մյուս պայմանները թողնել անփոփոխ։ 4. Արձանագրել մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի կողմից Երևան քաղաքում վարչական շրջանի փոփոխության փաստը: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2003 թվականի ապրիլի 30-ին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Նորագավիթ 10 փողոցի թիվ 26 տանը: |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 24-09-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «24» Սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ ԵՎ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Հարման Պրիտ Սինգհի (ըստ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունից ստացված գրության՝ նաև Սամշեր Սինգհ)(1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշում) մեղադրյալ Հարման Պրիտ Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությամբ՝ վարչական հսկողությամբ և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքով։ 2. 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի վարչության պետի գրությունը, համաձայն որի. «(...) Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2025թ-ի սեպտեմբերի 24–ին Երևան քաղաքի Նորագավիթ 10 փողոց 26 հասցեից հայտնաբերվել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔ վարչություն է տեղափոխվել 2025թ-ի ապրիլի 2-ից Հնդկաստանի Հանրապետության քր. օր-ի 302-րդ հոդվածի /սպանություն/, 120-B հոդվածի /հանցավոր համաձայնության գալը և 1959 թվականի «զենքի մասին» օրենքի 25-րդ մասի /ապօրինի զենք-զինամթերք՝ պահելը/ հատկանիշներով միջազգային մակարդակով հետախուզման մեջ գտնվող` Սամշեր Սինգհը /SAMSHER SINGH/ /ծնվ. 19.03.2001թ. բնակվում է` ք. Երևան, Նորագավիթ 10-րդ փողոցի 26 տուն/ նույն ինքը՝ Հարման Պրիտ Սինգհ /ծնվ. 17.07.2004թ./: (...)»: Գրությանը կից Դատարանին է ներկայացվել նաև Սամշեր Սինգհի անձը հաստատող փաստաթղթի պատճենը: 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ սույն քրեական գործով Հարման Պրիտի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու անհրաժեշտությունը բացակայում է, քանի որ ելնելով ստացված տվյալներից՝ միջնորդություն կներկայացվի դատարան՝ հանձնման նպատակով կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ: Պաշտպանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ Հարման Պրիտի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու անհրաժեշտություն: Քրեական գործով մյուս մեղադրյալները՝ ուսումնասիրելով Սամշեր Սինգհի անձը հաստատող փաստաթղթի պատճենը, նշեցին, որ նա իրենց ճանաչած Հարման Պրիտ Սինգհն է և վերջինին ճանաչել են միայն այդ անունով։ Պատասխանելով նախագահողի հարցերին՝ մեղադրյալները նշեցին, որ Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ծանոթացել են շուրջ մեկ տարի առաջ՝ ՀՀ-ում և նախկինում նրան չեն ճանաչել: 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (...)»: 1. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։ Այսպես. Մեջբերված իրավանորմերի և փաստական հանգամանքների համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. -Ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում նաև սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար։ -Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հայտնել է իր անձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ։ -Սույն քրեական վարույթով Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) մեղսագրված է խմբի կազմում անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործություն։ -Քրեական գործով մեղադրյալները հաստատել են, որ Սամշեր Սինգհի տվյալներով անձնագրի պատճենում պատկերված է իրենց ճանաչած Հարման Սինգհը, ինչը կարող է վկայել նաև վերջինի՝ ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին: • Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ չափազանց բարձր են դարձնում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ • Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համրում նշել, որ քրեական գործերով միջազգային փոխօգնության շրջանակներում Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) ձերբակալելու կամ ժամանակավորապես կալանավորելու հարցի քննարկման հեռանկարը չի կարող ազդեցություն ունենալ նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով պիտանի խափանման միջոց կիրառելու հարցում, քանի որ նրա հանձնումը բացառող հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում, վերջինը կարող է հայտնվել ազատության մեջ, իսկ Դատարանի կողմից արձանագրված՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու չափազանց բարձր ռիսկերի առկայության պայմաններում, Հարման Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) խափանման միջոցի փոփոխության հարցն իրենից ներկայացնում է հրատապություն։ Այսպիսով. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում փոխվել են մեղադրյալ Հարման Սինգհի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, և էապես բարձրացել են մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը՝ հետևաբար առկա է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հարման Պրիտ Սինգհի (ըստ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունից ստացված գրության՝ նաև Սամշեր Սինգհ) նկատմամբ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով։ Կալանքի սկիզբը հաշվել սույն որոշման հիման վրա Հարման Պրիտ Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) արգելանքի վերցնելու պահից: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2004 թվականի հուլիսի 17-ին (ըստ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունից ստացված գրության` 2001 թվականի մարտի 19-ին), ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Նորագավիթ 10 փողոցի թիվ 26 տանը: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «13» Հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ (ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀ) ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ ԵՎ ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի (1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 3-ի որոշում)։ 2. Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրվել է հետևյալը. «(...) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24969-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհի /ծնված՝ 26․09․1994թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն։ (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Ալիշա Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Ալիշա Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար: Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Ալիշա Մասիհի՝ որոշման 3-րդ կետում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Մասիհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները և դիմել է փախուստի, ինչը նշանակում է, որ փոխվել են նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ կալանքով։ (...) ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը: (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունն ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Պաշտպանը նաև նշեց, որ սույն քրեական գործով առաջացել է այնպիսի մի իրավիճակ, որը հակասում է ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշմանն այն իմաստով, որ Ալիշա Մասիհի՝ կալանքի տակ գտնվելու 3 ամիսների ընթացքում Դատարանի կողմից չի դրսևորվել պատշաճ ջանասիրություն և չի իրականացվել քրեական գործի արդյունավետ քննություն: Մեղադրյալն, ըստ էության, նշեց, որ նախկինում խափանման միջոցի պայմանի որևէ խախտում թույլ չի տվել, իրեն ամրակցված էլեկտրոնային հսկողության սարքը չի վնասել և մեկ այլ քրեական գործով ձերբակալվել է ապօրինի։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1994 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «13» Հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀԻ (ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀ) ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ ԵՎ ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի (1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-սի որոշում)։ 2. Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրվել է հետևյալը. «(…) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24971-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի /ծնված՝ 17․11․2004թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Բալվանտ Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Բալվանտ Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար: Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Բալվանտ Մասիհի՝ որոշման 3-րդ կետում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Մասիհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները և դիմել է փախուստի, ինչը նշանակում է, որ փոխվել են նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ կալանքով: (...) ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Կորյուն Բեգջանյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ վարչական հսկողությունն ի զորու կլինի չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ հավելելով, ինքը փախուստի դիմելու նպատակ չի ունեցել, իսկ նախկինում էլ՝ իր նկատմամբ վարչական հսկողության պայմաններում երբևէ որևէ խախտում չի կատարել։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 17-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 05-11-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «5» Նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ԵՎ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում առաջնահերթության կարգով քննարկելով մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի(1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը, որի ժամկետը 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին լրանալու հիմքով մեղադրյալ Ալիշա Մասիհն ազատվել է կալանքից: 2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությունը՝ -վարչական հսկողությունը, որի պայմաններում վերջինը պարտավոր է շաբաթը մեկ անգամ գրանցվել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին արգելվել է նաև. -առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը, -ցանկացած եղանակով հաղորդակցվել սույն քրեական գործով մյուս մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի, տուժող Արիֆ Մուհամմեդ Մանիարիի (ծնված՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ հեռախոսահամար՝ 043-70-36-98) և վկա Պուջա Հարգոբինդ Բավանի (ծնված 1986 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, հեռախոսահամար՝ 095-24-76-96) հետ՝ անկախ նրանց հարցաքննված լինելու հանգամանքից: -Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։ 3. Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ՝ -ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում գրանցվելու քանակն ավելացվել է, և սահմանել է, որ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը վարչական հսկողության տակ գտնվելու ժամանակահատվածում պետք է շաբաթը երկու անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ -Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին արգելվել է նաև ժամը 21:00-ից մինչև ժամը 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածքը: Վարչական հսկողության մյուս պայմանները թողնվել են անփոփոխ։ 4. 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Դատարան ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վահրամ Խալաթյանի թիվ 29.2.1/73928-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը բանավոր հայտնել է, որ փաստացի բնակվում է ք.Երևան, Մեծարենց 65-րդ տանը: (...)»: 5. 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Դատարան ստացվել է Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վահրամ Խալաթյանի թիվ թիվ 29.2.1/76703-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից 30.10.2025թ.-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն, մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի տվյալներում արձանագրվել է «Բացակա՝ մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը /մեղադրյալի նկատմամբ դատարանի որոշմամբ կիրառվել է ժամային սահմանափակում՝ ժամը՝ 21:00-ից 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում չլքել բնակության վայրը/: Իր մշտական բնակության վայրում մեղադրյալը տեղորոշվել է 30.10.2025թ.- ին ժամը՝ 00:18-ին: (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Մայիս Հայրիյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Մայիս Հայրիյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 21:02-ին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի տվյալներում «Բացակա՝ մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա զանգահարել է Աբիպարտապ Սինգհին, ով հեռախոսազրույցի ընթացքում հերքել է փաստն առ այն, որ ինքն ուշ է վերադարձել։ 6. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհն իր բացատրություններում նշեց, որ Պրոբացիայի ծառայությունում հերթական անգամ գրանցվելու ժամանակ ինքը համապատասխան աշխատակցին հայտնել է, որ փոխելու է իր բնակության վայրը, քանի որ իմացել է, որ այդ հանգամանքի մասին տեղեկացնելու համար իրավասու մարմինը հենց Պրոբացիայի ծառայությունն է, իսկ ինչ վերաբերում է ուշ տուն վերադառնալու հանգամանքին՝ մեղադրյալը նշեց, որ իր քույրն իր հետ է բնակվում, իրեն վատ է զգացել, շտապ բուժօգնության են դիմել, իսկ ինքն էլ այդ ժամին գնացել է դեղ գնելու: Պատասխանելով նախագահող դատավորի հարցերին՝ մեղադրյալը նաև նշեց, որ ինքը բնակվում է իր քրոջ ու ընկերուհու հետ, իսկ ընկերուհին այդ օրը գիշերային հերթափոխով աշխատանքի է եղել, ուստի ինքն է գնացել դեղատուն գնացել: Ինչ դեղ է գնել, չի հիշում, դեղատուն գնալն ու հետ վերադառնալը տևել է շուրջ 20 րոպե: Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալի բացատրություններն էապես հակասում են միմյանց, իսկ վերջինի կողմից դրսևորած վարքագիծը խոսում է այն մասին, որ կիրառված վարչական հսկողությունն այլևս ի զորու չէ չեզոքացնելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի ռիսկերը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառել կալանքը։ Պաշտպանն, ըստ էության, նշեց, որ Աբիպարտապ Սինգհը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ծառայողների հետ շփվում է անգլերեն լեզվով, և հնարավոր է, որ վերջինն այդքան էլ լավ չի ընկալում խափանման միջոցի վերաբերյալ նրանց պարզաբանումները, ինչն էլ նման իրավիճակների է հանգեցնում այդ պատճառով ճիշտ չի կարողացել բացատրել սարքի հետ կապված խնդիրները: Պաշտպանը խնդրեց Դատարանին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնել և բանավոր կերպով զգուշացնել ավելի խիստ խափանման միջոցի կիրառման հնարավորության մասին: 7. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (...)»: 8. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։ Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի՝ որոշման 4-րդ և 5-րդ կետերում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Աբիպարտապ Սինգհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները. -Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհն առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել է մշտական (ժամանակավոր) բնակության վայրը, բացի այդ խախտել է իր նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի՝ Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ խստացված պայմանները: -Դատարանի համար ողջամիտ չեն նաև խախտումների վերաբերյալ Աբիպարտապ Սինգհի բացատրությունները, քանի որ դրանց իսկությունը հաստատող որևէ փաստական տվյալ Դատարանին չի ներկայացվել, ավելին՝ մեղադրյալը իր բացակայության վերաբերյալ հայտնել է հակասական տվյալներ՝ Դատարանին հայտնելով, որ բացակայությունը պայմանավորված է եղել դեղատուն գնալու անհրաժեշտությամբ, իսկ Պրոբացիայի ծառայողին հայտնել է, որ չի բացակայել։ Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ փոխվել են Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ տնային կալանքով՝ արգելելով մեղադրյալին լքել Երևան քաղաքի Մեծարենց փողոցի թիվ 65 տունը: Տնային կալանքի ընթացքում մեղադրյալին պետք է արգելել նաև. -շփում ունենալ և իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ նշված հասցեում իր հետ համատեղ բնակվողների: -ցանկացած եղանակով հաղորդակցվել քրեական գործով տուժող Արիֆ Մուհամմեդ Մանիարիի (ծնված՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին, հեռախոսահամար՝ 043-70-36-98) և վկա Պուջա Հարգոբինդ Բավանի (ծնված 1986 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, հեռախոսահամար՝ 095-24-76-96) հետ՝ անկախ նրանց հարցաքննված լինելու հանգամանքից։ -Տնային կալանքի ժամկետի սկիզբը հաշվել Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով հսկողության վերցնելու պահից: -Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի տարածքային մարմնին: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխել 3 ամիս ժամկետով տնային կալանքով՝ արգելելով մեղադրյալին լքել Երևան քաղաքի Մեծարենց փողոցի թիվ 65 տունը: Տնային կալանքի ընթացքում մեղադրյալին արգելել նաև. -շփում ունենալ և իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ նշված հասցեում իր հետ համատեղ բնակվողների: -ցանկացած եղանակով հաղորդակցվել քրեական գործով տուժող Արիֆ Մուհամմեդ Մանիարիի (ծնված՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին, հեռախոսահամար՝ 043-70-36-98) և վկա Պուջա Հարգոբինդ Բավանի (ծնված 1986 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, հեռախոսահամար՝ 095-24-76-96) հետ՝ անկախ նրանց հարցաքննված լինելու հանգամանքից։ Տնային կալանքի ժամկետի սկիզբը հաշվել Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով հսկողության վերցնելու պահից: Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի տարածքային մարմնին: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2003 թվականի ապրիլի 30-ին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Այլ նշումներ | 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի համապատասխան ծառայողների կողմից հեռախոսազանգի միջոցով հայտնվել է, որ Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ Աբիպարտապ Սինգհի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի շրջանակներում հնարավոր չի եղել վերջինի նկատմամբ սահմանել էլեկտրոնային հսկողություն, քանի որ մեղադրյալը Դատարանի որոշման մեջ սահմանված հասցեում չի գտնվել։ 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին Դատարան է ստացվել Աբիպարտապ Սինգհի պաշտպան Կորյուն Բեգջանյանի միջնորդությունը, որով վերջինն, ըստ էության, խնդրել է փոխել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը, քանի որ Աբիպարտապ Սինգհի կողմից վարձակալված բնակարանի սեփականատերը հայտնել է, որ եթե նա շարունակի չվճարել վարձավճարը, ապա պետք է լքի բնակարանը, իսկ Աբիպարտապ Սինգհը, տնային կալանքի պայմաններում աշխատելու հնարավորություն չունի: Հիմք ընդունելով ստացված տվյալները՝ Դատարանը 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին՝ ժամը 18:30-ին, քրեական գործով հրավիրել է խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատական նիստ։ ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «18» Սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԿՈՐՅՈՒՆ ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի(1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշում) մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխվել է 3 ամիս ժամկետով տնային կալանքով։ Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(...) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությունը՝ -վարչական հսկողությունը, որի պայմաններում վերջինը պարտավոր է շաբաթը մեկ անգամ գրանցվել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալին արգելվել է նաև. -առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը, -ցանկացած եղանակով հաղորդակցվել սույն քրեական գործով մյուս մեղադրյալ Վահե Կարապետյանի, տուժող Արիֆ Մուհամմեդ Մանիարիի (ծնված՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ հեռախոսահամար՝ 043-70-36-98) և վկա Պուջա Հարգոբինդ Բավանի (ծնված 1986 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, հեռախոսահամար՝ 095-24-76-96) հետ՝ անկախ նրանց հարցաքննված լինելու հանգամանքից: -Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։ 1. Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ՝ -ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում գրանցվելու քանակն ավելացվել է, և սահմանել է, որ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը վարչական հսկողության տակ գտնվելու ժամանակահատվածում պետք է շաբաթը երկու անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ -Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին արգելվել է նաև ժամը 21:00-ից մինչև ժամը 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում լքել իր բնակության տարածքը: Վարչական հսկողության մյուս պայմանները թողնվել են անփոփոխ։ 2. 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Դատարան ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վահրամ Խալաթյանի թիվ 29.2.1/73928-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը բանավոր հայտնել է, որ փաստացի բնակվում է ք.Երևան, Մեծարենց 65-րդ տանը: (...)»: 3. 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Դատարան ստացվել է Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վահրամ Խալաթյանի թիվ 29.2.1/76703-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից 30.10.2025թ.-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն, մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի տվյալներում արձանագրվել է «Բացակա՝ մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը /մեղադրյալի նկատմամբ դատարանի որոշմամբ կիրառվել է ժամային սահմանափակում՝ ժամը՝ 21:00-ից 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում չլքել բնակության վայրը/: Իր մշտական բնակության վայրում մեղադրյալը տեղորոշվել է 30.10.2025թ.- ին ժամը՝ 00:18-ին: (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Մայիս Հայրիյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Մայիս Հայրիյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 21:02-ին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի տվյալներում «Բացակա՝ մշտադիտարկման ընթացքում» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա զանգահարել է Աբիպարտապ Սինգհին, ով հեռախոսազրույցի ընթացքում հերքել է փաստն առ այն, որ ինքն ուշ է վերադարձել։ (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։ Այսպիսով. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում գնահատելով մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի՝ որոշման 4-րդ և 5-րդ կետերում նկարագրված վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Աբիպարտապ Սինգհը չարամտորեն խախտել է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները. -Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհն առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել է մշտական (ժամանակավոր) բնակության վայրը, բացի այդ խախտել է իր նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի՝ Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ խստացված պայմանները: -Դատարանի համար ողջամիտ չեն նաև խախտումների վերաբերյալ Աբիպարտապ Սինգհի բացատրությունները, քանի որ դրանց իսկությունը հաստատող որևէ փաստական տվյալ Դատարանին չի ներկայացվել, ավելին՝ մեղադրյալը իր բացակայության վերաբերյալ հայտնել է հակասական տվյալներ՝ Դատարանին հայտնելով, որ բացակայությունը պայմանավորված է եղել դեղատուն գնալու անհրաժեշտությամբ, իսկ Պրոբացիայի ծառայողին հայտնել է, որ չի բացակայել։ Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ փոխվել են Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և դրանք այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ տնային կալանքով՝ արգելելով մեղադրյալին լքել Երևան քաղաքի Մեծարենց փողոցի թիվ 65 տունը: Տնային կալանքի ընթացքում մեղադրյալին պետք է արգելել նաև. -շփում ունենալ և իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ նշված հասցեում իր հետ համատեղ բնակվողների: -ցանկացած եղանակով հաղորդակցվել քրեական գործով տուժող Արիֆ Մուհամմեդ Մանիարիի (ծնված՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին, հեռախոսահամար՝ 043-70-36-98) և վկա Պուջա Հարգոբինդ Բավանի (ծնված 1986 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, հեռախոսահամար՝ 095-24-76-96) հետ՝ անկախ նրանց հարցաքննված լինելու հանգամանքից։ -Տնային կալանքի ժամկետի սկիզբը հաշվել Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով հսկողության վերցնելու պահից: -Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի տարածքային մարմնին: (...)»: 2. 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի համապատասխան ծառայողների կողմից հեռախոսազանգի միջոցով հայտնվել է, որ Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ Աբիպարտապ Սինգհի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի շրջանակներում հնարավոր չի եղել վերջինի նկատմամբ սահմանել էլեկտրոնային հսկողություն, քանի որ մեղադրյալը Դատարանի որոշման մեջ սահմանված հասցեում չի գտնվել։ (2) 3. 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին Դատարան է ստացվել Աբիպարտապ Սինգհի պաշտպան Կորյուն Բեգջանյանի միջնորդությունը, որով վերջինն, ըստ էության, խնդրել է փոխել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը, քանի որ Աբիպարտապ Սինգհի կողմից վարձակալված բնակարանի սեփականատերը հայտնել է, որ եթե նա շարունակի չվճարել վարձավճարը, ապա պետք է լքի բնակարանը, իսկ Աբիպարտապ Սինգհը, տնային կալանքի պայմաններում աշխատելու հնարավորություն չունի: 4. Հիմք ընդունելով ստացված տվյալները՝ Դատարանը 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին՝ ժամը 18:30-ին, քրեական գործով հրավիրել է խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատական նիստ։ 5. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Պաշտպան Կորյուն Բեգջանյանն, ըստ էության, նշեց, որ չնայած այն հանգամանքին, որ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան աշխատակիցների կողմից մեղադրյալը էլեկտրոնային հսկողության չի վերցվել, այնուամենայնիվ Դատարանի որոշման կայացման օրը՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ին Աբիպարտապ Սինգհը տուն է վերադարձել և այնտեղից դուրս չի եկել: Պաշտպանը նաև նշեց, որ Աբիպարտապ Սինգհը բնակվում է իր քրոջ և ընկերուհու հետ, ովքեր չեն աշխատում, իսկ վարձակալական հիմունքներով բնակվելու և չաշխատելու պայմաններում՝ տան սեփականատերն իրենց կվտարի այդ տանից: Մեղադրյալը, պատասխանելով նախագահող դատավորի հարցերին, ըստ էության նշեց, որ իր բնակության վայրի հասցեն ինքը «Յանդեքս» հավելվածի քարտեզի միջոցով է նույնականացրել, ըստ որի դա Մեծարենցի 58 տունն է եղել, այդ հասցեն է հայտնել նաև Պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցներին: Ինքը չի լսել, որ Դատարանը որոշման կայացման ժամանակ Մեծարենցի 65 հասցեն է նշել որպես տնային կալանքի կրման վայր, այլապես կարձագանքեր: Պատասխանելով նախագահող դատավորի մյուս հարցերին՝ մեղադրյալը հայտնեց, որ իր քույրը Հարման Պրիտ Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգ) հարսնացուն է։ Նախագահող դատավորի հարցին առ այն, թե ինչպես է ստացվել, որ իր քույրը Սամշեր Սինգհի հարսնացուն է, իսկ ինքը վերջինի կալանքի հարցը քննարկելիս հայտնել է, որ նրան նախկինում չի ճանաչել և ծանոթացել է ՀՀ-ում՝ մեղադրյալը պատասխանեց, որ իրենց մշակույթում ընկերների հարսնացուներին իրենք վերաբերվում են հարազատ քրոջ պես։ Աբիպարտապ Սինգհը, պատճառաբանելով տնային կալանքի կատարման անհնարինությունը, նաև նշեց, որ ունի ֆինանսական խնդիրներ, և նշված բնակարանում բնակվելու է հրավիրել նաև ազգությամբ հնդիկ մեկ այլ տղայի, որպեսզի միասին կիսեն ֆինանսական բեռը։ Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալի բացատրություններն էապես հակասում են միմյանց, իսկ վերջինի կողմից դրսևորած վարքագիծը խոսում է այն մասին, որ կիրառված տնային կալանքն այլևս ի զորու չէ չեզոքացնելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի ռիսկերը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառել կալանքը։ Հանրային մեղադրողը, վկայակոչելով տնային կալանքի վերաբերյալ Դատարանի որոշումը, նշեց, որ մեղադրյալը խախտել է նաև այլ անձանց հյուրընկալելու արգելքի վերաբերյալ Դատարանի սահմանած պարտականությունը։ 6. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (...)»: 7. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։ Այսպես. Մեջբերված իրավանորմերի և փաստական հանգամանքների համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. -Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ արձանագրվել էր, որ մեղադրյալի կողմից դրսևորած ոչ պատշաճ վարքագծի պայմաններում վարչական հսկողությունից հետո տնային կալանքն է այն խափանման միջոցը, որը պիտանի ու բավարար կլիներ չեզոքացնելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագիծը: Այնուհանդերձ ստացված տեղեկությունների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է տնային կալանքի կիրառման անհնարինություն: -Բացի այդ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Քրեական գործով 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհը տան վարձակալական վճարի հետ կապված խնդիրների մասին չի բարձրաձայնել: Ավելին՝ առավել քան հիմնավոր է դառնում Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ արձանագրված այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը միմյանց հակասող և իրականությանը չհամապատասխանող տվյալներ է հայտնել նաև Դատարանին: Մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամանակային սահմանափակման խախտման հարցի քննարկման ժամանակ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը հայտնել էր, որ ինքը սահմանված ժամից հետո գնացել է դեղատուն, քանի որ քույրը հիվանդ է եղել, իսկ ընկերուհին՝ աշխատանք վայրում: Մինչդեռ սույն հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալը հայտնել է, որ ոչ իր ընկերուհին, ոչ էլ քույրը չեն աշխատում: • Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ վարույթի հակազդող վարքագիծը էապես բարձրացնում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով, ինչպես նաև դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, այդ թվում՝ վարույթին ապօրինի միջամտելու ռիսկերը։ Այս համատեքստում Դատարանը ընդունելի է համարում նաև մեղադրյալի կողմից իր բնակության վայրում այլ անձանց հյուրընկալելու արգելքի խախտման վերաբերյալ մեղադրողի փաստարկը։ Այսպիսով. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում փոխվել են մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, հետևաբար առկա է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը փոխել 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով։ Կալանքի սկիզբը հաշվել սույն որոշման հիման վրա Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին արգելանքի վերցնելու պահից: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2003 թվականի ապրիլի 30-ին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, օտարերկրյա քաղաքացու անձնագրի սերիա և համար՝ X8665214: (2)Առավել մանրամասն տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ի «Հեռախոսազանգ ունենալու մասին» արձանագրությունը: |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Դատարան է ստացվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ հերթապահ ծառայության վարչության Երևան քաղաքի ուղեկցող աշխատանքների իրականացման բաժնի կողմից գրություն առ այն, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալներ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, Բալվանտ Ջուլաս Մասիհին և Հարման Պրիտ Սինգհին (ըստ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունից ստացված գրության՝ նաև Սամշեր Սինգհ) չեն կարող ներկայացնել, քանի որ դատարանի խցերը գտնվում են վերանորոգման մեջ և գործնականում շահագործման ենթակա չեն։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «19» Դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱՀԵ ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ տուժող՝ ԱՐԻՖ ՄՈՀԱՄՄԵԴ ՄԱՆԻԱՐԻԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ ԵՎ ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ թարգմանիչներ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ ԵՎ ՀՌԻՓՍԻՄԵ ՆԵՐՍԻՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի(1) (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխվել են 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով։ 2. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանի միջնորդությունը մերժվել է և մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ։ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշում)։ 3. Դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(...) Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները. -Ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում նաև սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար։ -Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հայտնել է իր անձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ։ -Սույն քրեական վարույթով Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) մեղսագրված է խմբի կազմում անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործություն։ -Քրեական գործով մեղադրյալները հաստատել են, որ Սամշեր Սինգհի տվյալներով անձնագրի պատճենում պատկերված է իրենց ճանաչած Հարման Սինգհը, ինչը կարող է վկայել նաև վերջինի՝ ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին: գ Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ չափազանց բարձր են դարձնում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ գ Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համրում նշել, որ քրեական գործերով միջազգային փոխօգնության շրջանակներում Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) ձերբակալելու կամ ժամանակավորապես կալանավորելու հարցի քննարկման հեռանկարը չի կարող ազդեցություն ունենալ նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով պիտանի խափանման միջոց կիրառելու հարցում, քանի որ նրա հանձնումը բացառող հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում, վերջինը կարող է հայտնվել ազատության մեջ, իսկ Դատարանի կողմից արձանագրված՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու չափազանց բարձր ռիսկերի առկայության պայմաններում, Հարման Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) խափանման միջոցի փոփոխության հարցն իրենից ներկայացնում է հրատապություն։ (...) -Թեև Սամշեր Սինգհի անձնագրի պատճենի մեջ առկա փաստական տվյալները փոփոխության են ենթարկում վերջինի կողմից ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին Դատարանի ենթադրությունը, այնուհանդերձ պաշտպանության կողմի վկայակոչած մյուս փաստարկները վերացական են և իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության չեն ենթարկում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները։ -Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհը քրեական վարույթի ողջ ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրիտ Սինգհ՝ թաքցնելով իրական ինքնությունը։ Ընդ որում, նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված է եղել նաև ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը, որը կիրառվել է հենց Հարման Պրիտ Սինգհ անձնական տվյալներով, որը փաստորեն եղել է ոչ պիտանի։ Այս համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ ՆԳՆ քրեական ոստիկանության կողմից Սամշեր Սինգհի իրական անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինը, քրեական վարույթով իր համար ցանկացած անբարենպաստ իրավիճակում, հնարավորություն կստանար օգտագործել իր անձը հաստատող իրական փաստաթուղթը և անխոչընդոտ դիմել փախուստի։ Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը ընդունելի չի համարում իր իրական ինքնությունը թաքցնելու և փախուստի դիմելու նպատակ չունենալու մասին Սամշեր Սինգհի բացատրությունները, քանի որ վերջինի դրսևորած վերը նշված վարքագիծը չափազանց մեծ հակազդեցություն է քրեական վարույթի բնականոն ընթացքին։ (...)։ 4. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Էդգար Այվազյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ միջոցների համակցությունն ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Պաշտպանը Դատարանին ներկայացրեց Սամշեր Սինգհի նկատմամբ պետական սահմանն ապօրինի հատելու ենթադրյալ հանցանքը կատարած չլինելու հիմքով «Հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին» 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշման պատճենը՝ այդ փաստը դնելով նաև կալանքի իրավաչափության պայմանների փոփոխության հիմնավորումների շարքում: Պաշտպանը նաև հավելեց, որ մինչ կալանավորվելը մեղադրյալը շուրջ 10 ամիս գտնվել է վարչական հսկողության տակ, և, ըստ էության, վերջինի կողմից իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանների խախտումներ չեն արձանագրվել: Պաշտպանը Դատարանին խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխել տնային կալանքով կամ վարչական հսկողությամբ՝ նշելով, որ ներկայում նույնպես միջնորդում է նախկինում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ընթացքում առաջարկված 2.000.000 միլիոն ՀՀ դրամ գրավը: Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 5. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»: 6. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու բարձր ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Բացի այդ, պաշտպանի կողմից 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Դատարանին է ներկայացվել նաև Սամշեր Սինգհի անձը հաստատող փաստաթղթի և նրա կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու «օրինականության» վերաբերյալ փաստաթղթեր, որոնք գնահատվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքն անփոփոխ թողնելու որոշման շրջանակներում, հետևաբար այդ դեպքով Սամշեր Սինգհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին որոշումն ինքնին բավարար չէ կալանքի իրավաչափության պայմանների դրական փոփոխություն արձանագրելու համար։ -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 24-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 24-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 19-ին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվել է Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Նորագավիթ 10 փողոցի թիվ 26 տանը: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «14» Հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ (ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀ) ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ԵՎ ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի (1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը վերջին անգամ երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։ 2. Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրվել է հետևյալը. «(...) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24969-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհի /ծնված՝ 26․09․1994թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն։ (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Ալիշա Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Ալիշա Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի բացատրությունները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունն ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ իր պաշտպանի բացատրություններին։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե գործի փաստերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների, այլ մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ դրսևորած ոչ օրինական վարքագծի համեմատաբար ակնհայտ փաստերի գնահատման վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 1994 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «14» Հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ (ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀ) ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ԵՎ ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի(1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը վերջին անգամ երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։ 2. Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրվել է հետևյալը. «(…) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24971-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի /ծնված՝ 17․11․2004թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Բալվանտ Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Բալվանտ Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի բացատրությունները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Վահագն Հարությունյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը ի զորու կլինի չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե գործի փաստերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների, այլ մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ դրսևորած ոչ օրինական վարքագծի համեմատաբար ակնհայտ փաստերի գնահատման վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 17-ին, ազգությամբ Հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, բնակվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 10 փողոցի 1/15 տանը: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «12» Փետրվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ (ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀ) ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ԵՎ ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի (1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը փոխել 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշում)։ 2. Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(…) 2. 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի համապատասխան ծառայողների կողմից հեռախոսազանգի միջոցով հայտնվել է, որ Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ Աբիպարտապ Սինգհի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի շրջանակներում հնարավոր չի եղել վերջինի նկատմամբ սահմանել էլեկտրոնային հսկողություն, քանի որ մեղադրյալը Դատարանի որոշման մեջ սահմանված հասցեում չի գտնվել։ 3. 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին Դատարան է ստացվել Աբիպարտապ Սինգհի պաշտպան Կորյուն Բեգջանյանի միջնորդությունը, որով վերջինն, ըստ էության, խնդրել է փոխել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը, քանի որ Աբիպարտապ Սինգհի կողմից վարձակալված բնակարանի սեփականատերը հայտնել է, որ եթե նա շարունակի չվճարել վարձավճարը, ապա պետք է լքի բնակարանը, իսկ Աբիպարտապ Սինգհը, տնային կալանքի պայմաններում աշխատելու հնարավորություն չունի: 4. Հիմք ընդունելով ստացված տվյալները՝ Դատարանը 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին՝ ժամը 18:30-ին, քրեական գործով հրավիրել է խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատական նիստ։ (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։ Այսպես. Մեջբերված իրավանորմերի և փաստական հանգամանքների համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. -Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ արձանագրվել էր, որ մեղադրյալի կողմից դրսևորած ոչ պատշաճ վարքագծի պայմաններում վարչական հսկողությունից հետո տնային կալանքն է այն խափանման միջոցը, որը պիտանի ու բավարար կլիներ չեզոքացնելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագիծը: Այնուհանդերձ ստացված տեղեկությունների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է տնային կալանքի կիրառման անհնարինություն: -Բացի այդ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Քրեական գործով 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհը տան վարձակալական վճարի հետ կապված խնդիրների մասին չի բարձրաձայնել: Ավելին՝ առավել քան հիմնավոր է դառնում Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ արձանագրված այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը միմյանց հակասող և իրականությանը չհամապատասխանող տվյալներ է հայտնել նաև Դատարանին: Մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամանակային սահմանափակման խախտման հարցի քննարկման ժամանակ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհը հայտնել էր, որ ինքը սահմանված ժամից հետո գնացել է դեղատուն, քանի որ քույրը հիվանդ է եղել, իսկ ընկերուհին՝ աշխատանք վայրում: Մինչդեռ սույն հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալը հայտնել է, որ ոչ իր ընկերուհին, ոչ էլ քույրը չեն աշխատում: • Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ վարույթի հակազդող վարքագիծը էապես բարձրացնում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով, ինչպես նաև դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, այդ թվում՝ վարույթին ապօրինի միջամտելու ռիսկերը։ Այս համատեքստում Դատարանը ընդունելի է համարում նաև մեղադրյալի կողմից իր բնակության վայրում այլ անձանց հյուրընկալելու արգելքի խախտման վերաբերյալ մեղադրողի փաստարկը։ Այսպիսով. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում փոխվել են մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, հետևաբար առկա է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի բացատրությունները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Վահագն Հարությունյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ վերջինը տևական ժամանակ է, ինչ գտնվում է կալանքի տակ, բացի այդ անհրաժեշտության դեպքում պաշտպանական կողմը դատարանին կարող է ներկայացնել Աբիպարտապ Սինգհի մշտական բնակության վայրի վերաբերյալ փաստաթղթեր՝ այդ թվում տան սեփականատիրոջ կողմից հավաստում առ այն, որ խափանման միջոցի փոփոխման դեպքում մեղադրյալը կարող է այդ տանը բնակվել: Մեղադրյալն, ըստ էության, նշեց, որ ինքը նախկինում փախուստի դիմելու կամ քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մտադրություն չի ունեցել, և խնդրեց Դատարանին իրեն ազատ արձակել։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե գործի փաստերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների, այլ մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ դրսևորած ոչ օրինական վարքագծի համեմատաբար ակնհայտ փաստերի գնահատման վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 18-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 18-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)Ծնված՝ 2003 թվականի ապրիլի 30-ին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հնարապետության քաղաքացի, օտարերկրյա քաղաքացու անձնագրի սերիա և համար՝ X8665214: |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԴԱՏԱԿԱՆ ԱԿՏԻ ԱՆՀՍՏԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼՈՒԾԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «12» Փետրվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) դատավոր Արշակ Մաթևոսյան, ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով «ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ» Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշումը (այսուհետ՝ նաև Որոշում). Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից կայացվել է «ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ» որոշում, որի ներածական մասում, ի թիվս այլնի, որպես որոշման կայացման օր նշվել է՝ ««18» Սեպտեմբերի 2025թ.»։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 283 հոդվածի համաձայն․ «1. Եզրափակիչ դատական ակտը կայացրած դատարանն իրավասու է համապատասխան որոշում կայացնելով լուծել դրա անհuտակությունները, եթե նման լուծումը չի փոխում դատական ակտի էությունը: 2. Լուծման ենթակա են հետևյալ անհստակությունները. 1) ճիշտ չի հաշվարկվել պատժաչափը. 2) չեն լուծվել կամ հստակ չեն լուծվել խափանման միջոցի կիրառման, ապացույցների պահպանման կամ տնօրինման, գույքի արգելադրման, վարութային ծախuերի բաշխման հարցերը. 3) դատավճռի նկարագրական կամ պատճառաբանական մասում առկա են ոչ միանշանակ ձևակերպումներ. 4) դատական ակտում առկա են վրիպակներ կամ բացթողումներ»։ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Որոշման մեջ առկա է վրիպակ` ներածական մասում սխալ է նշված որոշման ամսաթիվը, քանի որ թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով հերթական դատական նիստը տեղի է 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին և մեղադրյալ Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը քննարկվել է հենց այդ օրը։ Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ Որոշման ներածական մասում տեղ գտած վրիպակը պետք է փոփոխել և որպես Որոշման կայացման ամսաթիվ պետք է նշել ««18» Նոյեմբերի 2025թ.»: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 283 հոդվածով` Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով «ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ» Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշման ներածական մասում ամսաթիվը փոփոխել և շարադրել հետևյալ կերպ. ««18» Նոյեմբերի 2025թ.»: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «20» Մարտի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ թարգմանիչներ՝ ԱԻԴԱ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամսով։ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշում)։ 2. Դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(...) Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները. -Ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում նաև սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար։ -Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հայտնել է իր անձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ։ -Սույն քրեական վարույթով Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) մեղսագրված է խմբի կազմում անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործություն։ -Քրեական գործով մեղադրյալները հաստատել են, որ Սամշեր Սինգհի տվյալներով անձնագրի պատճենում պատկերված է իրենց ճանաչած Հարման Սինգհը, ինչը կարող է վկայել նաև վերջինի՝ ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին: • Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ չափազանց բարձր են դարձնում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ • Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համրում նշել, որ քրեական գործերով միջազգային փոխօգնության շրջանակներում Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) ձերբակալելու կամ ժամանակավորապես կալանավորելու հարցի քննարկման հեռանկարը չի կարող ազդեցություն ունենալ նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով պիտանի խափանման միջոց կիրառելու հարցում, քանի որ նրա հանձնումը բացառող հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում, վերջինը կարող է հայտնվել ազատության մեջ, իսկ Դատարանի կողմից արձանագրված՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու չափազանց բարձր ռիսկերի առկայության պայմաններում, Հարման Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) խափանման միջոցի փոփոխության հարցն իրենից ներկայացնում է հրատապություն։ (...) -Թեև Սամշեր Սինգհի անձնագրի պատճենի մեջ առկա փաստական տվյալները փոփոխության են ենթարկում վերջինի կողմից ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին Դատարանի ենթադրությունը, այնուհանդերձ պաշտպանության կողմի վկայակոչած մյուս փաստարկները վերացական են և իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության չեն ենթարկում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները։ -Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհը քրեական վարույթի ողջ ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրիտ Սինգհ՝ թաքցնելով իրական ինքնությունը։ Ընդ որում, նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված է եղել նաև ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը, որը կիրառվել է հենց Հարման Պրիտ Սինգհ անձնական տվյալներով, որը փաստորեն եղել է ոչ պիտանի։ Այս համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ ՆԳՆ քրեական ոստիկանության կողմից Սամշեր Սինգհի իրական անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինը, քրեական վարույթով իր համար ցանկացած անբարենպաստ իրավիճակում, հնարավորություն կստանար օգտագործել իր անձը հաստատող իրական փաստաթուղթը և անխոչընդոտ դիմել փախուստի։ Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը ընդունելի չի համարում իր իրական ինքնությունը թաքցնելու և փախուստի դիմելու նպատակ չունենալու մասին Սամշեր Սինգհի բացատրությունները, քանի որ վերջինի դրսևորած վերը նշված վարքագիծը չափազանց մեծ հակազդեցություն է քրեական վարույթի բնականոն ընթացքին։ (...)։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Էդգար Այվազյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, քանի որ վերջինը տևական ժամական է ինչ գտնվում է կալանքի տակ և կալանքից առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ միջոցների համակցությունն ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Պաշտպանը Դատարանին ներկայացրեց տնային կալանքի հասցեի, բնակարանի սեփականատիրոջ և վերջինի համաձայնության վերաբերյալ փաստաթղթեր։ Պաշտպանը մեջբերեց տուժողի և վկայի «ոչ մեղադրական բնույթի» ցուցմունքներից որոշ հատվածներ, նշելով, որ դա ևս կարող է հաշվի առնվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխելու հարցի քննարկման ժամանակ։ Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ նշելով, որ իրավապահներին իր իրական տվյալները չի հայտնել, քանի որ վախեցել է, որ միջազգային հետախուզման պատճառով իրեն կարտահանձնեն իր քաղաքացիության երկիր։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու բարձր ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Բացի այդ, մեղադրյալն իր իրական տվյալները թաքցրել է իր քաղաքացիության երկրում հետախուզման մեջ գտնվելու և արտահանձնումից խուսափելու նպատակով, իսկ այդ հանգամանքն էլ ավելի է բարձրացնում մեղադրյալի փախուստի վտանգը, քանի որ, վերջինն, ըստ էության, փախուստի է դիմել իր քաղաքացիության երկրից, որտեղ նա ունեցել է կայուն սոցիալական կապեր, հետևաբար նա չունի որևէ ծանրակշիռ պատճառ ՀՀ-ից ևս փախուստի չդիմելու համար։ -Անդրադառնալով Սամշեր Սինգհի նկատմամբ տնային կալանքի կամ վարչական հսկողության կիրառման հնարավորությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այդ խափանման միջոցի պայմաններում մեղադրյալը չի գտնվում կալանքին ներհատուկ խիստ հսկողության ներքո և խափանման միջոցի որևէ պայմանի խախտումը և մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագիծն արձանագրվում են արդեն կատարված լինելուց որոշ ժամանակ անց (պոստֆակտում), իսկ մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկերի պայմաններում այդ խափանման միջոցն ի զորու չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Նման պայմաններում Դատարանը նպատակահարմար չի գտնում նաև վարչական հսկողության կիրառման հնարավորության քննարկումը: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 24-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 24-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «14» Ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ (ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀ) ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ԵՎ ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի(1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը վերջին անգամ երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 15-ը։ 2. Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրվել է հետևյալը. «(…) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24971-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի /ծնված՝ 17․11․2004թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Բալվանտ Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Բալվանտ Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի բացատրությունները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Վահագն Հարությունյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, քանի որ նա տևական ժամանակ է, ինչ գտնվում է կալանքի տակ։ Պաշտպանը հավելեց, որ կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցները ևս ի զորու կլինի չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Մեղադրյալի կողմից էլեկտրոնային հսկողության սարքի վնասումն ու փախուստը վկայում է ոչ թե հավանական, այլ արդեն իսկ տեղի ունեցած ոչ իրավաչափ վարքագծի մասին, հետևաբար մեղադրյալի այդ գործողությունն իր որակական հատկանիշներով հակակշռում է տևական կալանքի հիմքով նրան ազատ արձակելու վերաբերյալ պաշտպանի փաստարկին։ -Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե գործի փաստերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների, այլ մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ դրսևորած ոչ օրինական վարքագծի համեմատաբար ակնհայտ փաստերի գնահատման վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հուլիսի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Բալվանտ Ջուլաս Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հուլիսի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1) |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «14» Ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ (ՀԱՐՄԱՆ ՍԻՆԳՀ) ԵՎ ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպաններ՝ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ, ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ԵՎ ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի (1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը վերջին անգամ երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 15-ը։ 2. Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրվել է հետևյալը. «(...) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 19։36-ին, Դատարանի էլեկտրոնային փոստին ստացվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության (այսուհետ՝ նաև Պրոբացիայի ծառայություն) Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Սարմեն Մաթևոսյանի թիվ 29.2.1/24969-2025 գրությունն առ այն, որ. «(...), Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.11.2024թ․-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ, վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհի /ծնված՝ 26․09․1994թ./ տվյալներում 14․04.2025թ.-ին ժամը՝ 17։14-ից գրանցվել է PID/OPT շերտի ամբողջականությունը վտանգված է խախտման տեսակը: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի աշխատակիցները պարբերաբար զանգահարել են վերջինիս ամրակցված միավոր սարքին, այնուհետև՝ այլընտրանքային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին ոչ ոք չի պատասխանել։ Անմիջապես ահազանգ է տրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն։ (...)»: Գրությանը կից Դատարան են ուղարկվել նաև Պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից ստացված տեղեկատվության և նույն բաժնի համակարգող Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության պատճենները։ Ազատ Գևորգյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 17։14-ին, Ալիշա Մասիհի տվյալներում «Շերտի ամբողջականությունը վտանգված է» խախտման տեսակը գրանցվելուց հետո նա փորձել է Ալիշա Մասիհին ամրակցված սարքի միջոցով կապ հաստատել վերջինի հետ և պատասխան չստանալով՝ զանգահարել է մեղադրյալի կողմից տրամադրված այլընտրանքային հեռախոսահամարին, որին կրկին պատասխան չի եղել։ (...)»։ 3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի բացատրությունները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Գևորգ Մխիթարյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունն ի զորու է չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։ Պաշտպանը նշեց, որ թեև մեղադրյալը դրսևորել է որոշակիորեն ոչ օրինական վարքագիծ, սակայն դա պայմանավորված է եղել նրա կյանքին ու առողջությանը սպառնացող վտանգով և տևական կալանքի պայմաններում դրա ժամկետի երկարաձգումն այլև իրավաչափ համարվել չի կարող։ Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ իր պաշտպանի բացատրություններին։ 4. Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի համար ընդունելի չեն մեղադրյաի ոչ օրինական վարքագծի պատճառների ու շարժառիթների մասին պաշտպանի բացատրությունները՝ քանի որ դրանք չեն հիմնավորվել հստակ և համոզիչ փաստարկներով։ -Մեղադրյալի կողմից էլեկտրոնային հսկողության սարքի վնասումն ու փախուստը վկայում է ոչ թե հավանական, այլ արդեն իսկ տեղի ունեցած ոչ իրավաչափ վարքագծի մասին, հետևաբար մեղադրյալի այդ գործողությունն իր որակական հատկանիշներով հակակշռում է տևական կալանքի հիմքով նրան ազատ արձակելու վերաբերյալ պաշտպանի փաստարկին։ -Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե գործի փաստերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների, այլ մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ դրսևորած ոչ օրինական վարքագծի համեմատաբար ակնհայտ փաստերի գնահատման վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հուլիսի 15-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հուլիսի 15-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1) |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-05-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-05-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «15» Մայիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՀԱՐՊՐԻՏ ՍԻՆԳՀԻ ԵՎ ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ԵՎ ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ թարգմանիչ՝ ՄԱՆԻԿ ԽԵՉՈՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկելով մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) (1) նկատմամբ կիրառված կալանքն առավել մեղմ խափանման միջոցներով փոխելու վերաբերյալ պաշտպան Էդգար Այվազյանի միջնորդությունը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց միջնորդության լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հետևյալ հանգամանքները. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշում) մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 24-ը: Դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրվել է հետևյալը. «-Ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում նաև սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար։ -Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հայտնել է իր անձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ։ -Սույն քրեական վարույթով Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) մեղսագրված է խմբի կազմում անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործություն։ -Քրեական գործով մեղադրյալները հաստատել են, որ Սամշեր Սինգհի տվյալներով անձնագրի պատճենում պատկերված է իրենց ճանաչած Հարման Սինգհը, ինչը կարող է վկայել նաև վերջինի՝ ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին: • Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ չափազանց բարձր են դարձնում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ • Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համրում նշել, որ քրեական գործերով միջազգային փոխօգնության շրջանակներում Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) ձերբակալելու կամ ժամանակավորապես կալանավորելու հարցի քննարկման հեռանկարը չի կարող ազդեցություն ունենալ նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով պիտանի խափանման միջոց կիրառելու հարցում, քանի որ նրա հանձնումը բացառող հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում, վերջինը կարող է հայտնվել ազատության մեջ, իսկ Դատարանի կողմից արձանագրված՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու չափազանց բարձր ռիսկերի առկայության պայմաններում, Հարման Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) խափանման միջոցի փոփոխության հարցն իրենից ներկայացնում է հրատապություն։ (...) -Թեև Սամշեր Սինգհի անձնագրի պատճենի մեջ առկա փաստական տվյալները փոփոխության են ենթարկում վերջինի կողմից ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին Դատարանի ենթադրությունը, այնուհանդերձ պաշտպանության կողմի վկայակոչած մյուս փաստարկները վերացական են և իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության չեն ենթարկում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները։ -Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհը քրեական վարույթի ողջ ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրիտ Սինգհ՝ թաքցնելով իրական ինքնությունը։ Ընդ որում, նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված է եղել նաև ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը, որը կիրառվել է հենց Հարման Պրիտ Սինգհ անձնական տվյալներով, որը փաստորեն եղել է ոչ պիտանի։ Այս համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ ՆԳՆ քրեական ոստիկանության կողմից Սամշեր Սինգհի իրական անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինը, քրեական վարույթով իր համար ցանկացած անբարենպաստ իրավիճակում, հնարավորություն կստանար օգտագործել իր անձը հաստատող իրական փաստաթուղթը և անխոչընդոտ դիմել փախուստի։ Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը ընդունելի չի համարում իր իրական ինքնությունը թաքցնելու և փախուստի դիմելու նպատակ չունենալու մասին Սամշեր Սինգհի բացատրությունները, քանի որ վերջինի դրսևորած վերը նշված վարքագիծը չափազանց մեծ հակազդեցություն է քրեական վարույթի բնականոն ընթացքին»: 2. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 27-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրել է հետևյալը. «6.3.2. Վերաքննիչ դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի հնարավոր փախուստի մասին Բողոքաբերի փաստարկներին, արձանագրում է, որ հիշյալ ռիսկի առկայության մասին փաստելու համար անհրաժեշտ է ունենալ մեղադրյալի գործողությունների վրա կառուցված և գործի նյութերով հիմնավորված կասկած այն մասին, որ վերջինս այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պայմաններում կարող է վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձ կատարել: Հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և ծանրության աստիճանը /վերջինիս վերագրվում է ազատության, պատվի, արժանապատվության, ֆիզիկական կամ հոգեկան անձեռնմխելիության դեմ ուղղված ծանր հանցանքի կատարում/, հավանական պատժի խստությունը /նախատեսված է ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով/, մեղադրյալի՝ օտարերկրյա քաղաքացիություն ունենալու և այնտեղ կայուն սոցիալական կապեր ունենալու հանգամանքները, ինչպես նաև նախաքննական մարմնին այլ անձի անուն-ազգանունով ներկայանալը և այդ անվամբ անձի նկատմամբ բացակայելու արգելք կիրառված լինելը, որոնք մեղադրյալի հնարավոր վարքի գնահատման համար կարևոր են և համակցության մեջ կարող են հիմք հանդիսանալ մեղադրյալի հնարավոր փախուստի դիմելու ռիսկը գնահատելու համար՝ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ թույլ են տալիս ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակի ապահովման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի փախուստի դիմելու ռիսկը բարձր գնահատելու և դրա՝ միայն խափանման միջոց կալանքով չեզոքացվելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից փախուստի փորձ դեռևս կատարված չլինելու մասին պաշտպանի դիտարկմանը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ վերոնշյալ եզրահանգումները վերաբերում են ապագային վերաբերող իրադարձություններին և ունեն կանխատեսական բնույթ, ուստի փախուստի փորձ կատարված չլինելն ինքնին հիմք չէ քննարկվող ռիսկը չարձանագրելու համար: 6.3.3. Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու մասին Բողոքաբերի փաստարկին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցագործությունը կանխելու անհրաժեշտությունը կարող է իրավաչափ հիմք լինել այնպիսի կանխարգելիչ միջոց կիրառելու համար, որի նպատակն է վերացնել այն հանգամանքները կամ հնարավորությունները, որոնք կոնկրետ անձին կամ որևէ մեկին թույլ կտային գործել այդ հանցանքը: Նոր հանցագործություն կատարելու վտանգը պետք է գնահատվի գործից բխող փաստերի, ինչպես նաև անձնական հանգամանքների հիման վրա, որոնք նոր հանցագործություն կատարելու հավանականության գնահատման համար կարող են հանդիսանալ «լուրջ ցուցիչներ» (Մինասյանն ընդդեմ Հայաստանի, թիվ 44837/08, 08.04.2014, պարբ. 65): Պետք է ապացուցել, որ կատարվելիք նոր հանցագործություններին առնչվող ցանկացած մտահոգություն իրատեսական է, և որ միջոցը պատշաճ է: Դատարանը համարում է, որ մեղադրանքի ծանրությունը կարող է դատարանին հիմք տալ մեղադրյալին մինչդատական կալանքի ենթարկելու և կալանքի տակ պահելու համար՝ նոր հանցագործությունների կատարման փորձերը կանխելու նպատակով, այնուհանդերձ, ի թիվս այլ պայմանների, անհրաժեշտ է, որպեսզի վտանգը լինի իրատեսական, իսկ միջոցը՝ պատշաճ՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, մասնավորապես անցյալի պատմությունը և մեղադրյալի անձը: Հանցագործություններ կատարած լինելու մասին ակնարկները պետք է հիմնավորված լինեն, և պատշաճ չի լինեն, և պատշաճ չի լինի ազատությունից զրկելը հիմնավորել՝ հղում անելով հանցանք կատարելու մտավախությունը, եթե հանցանքն իր բնույթով հավանաբար միանգամյա իրադարձություն է։ ՄԻԵԴ-ի վերևում մեջբերված դիրքորոշումների համատեքստում գնահատման ենթարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականության մասին եզրահանգման հիմքում դրված հիմնավորումները ընդհանուր առմամբ ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար, սակայն, միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հանցանք կատարելու հիմքը հիմնավորող այլ փաստական տվյալների բացակայության պայմաններում դրանք ինքնին բավարար չեն մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը բարձր գնահատելու համար: Ուստի Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ հանցանք կատարելու ռիսկը հնարավոր է չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառմամբ: 6.3.4. Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ թեև սույն որոշմամբ արձանագրվել է հանցանք կատարելու ռիսկի նվազման հանգամանքը, սակայն այն ինքնին բավարար չէ մեղադրյալի իրավաչափ վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցներով ապահովելու մասին եզրահանգում անելու համար: Այլ կերպ ասած՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում առավել մեղմ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, իսկ կալանքը պիտանի է հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու է հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը»: 3. 2026 թվականի մայիսի 15-ին կայացած դատական նիստում մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանը Դատարանին միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել առավել մեղմ խափանման միջոցներով։ Պաշտպանի հիմնական փաստարկները. Պաշտպանը, վկայակոչելով Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումը, նշել է, որ դրանում արձանագրել է, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկերը կարող են չեզոքացվել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։ Միևնույն ժամանակ, պաշտպանը, հղում կատարելով մեղադրյալի փախուստի ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ արված եզրահանգումներին, նշել է, որ մեղադրյալը ՀՀ մուտք գործելու պահին հետախուզման մեջ չի եղել, հետևաբար փախուստի չի դիմել իր քաղաքացիության երկրից և Հնդկաստանի Հանրապետությունում նրան մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է վերջինի՝ ՀՀ-ում գտնվելու ժամանակ։ 4. Պաշտպան Էդգար Այվազյանի կողմից Դատարանին են ներկայացվել Սամշեր Սինգհի էքստրադիցիայի գործընթացի շրջանակներում ստացված փաստաթղթերի պատճեններ։ Ինտերպոլից ստացված փաստաթղթերի համաձայն՝ «Գուրդասպուրի Դերա Բաբա Նանակի Բատալա քաղաքի ոստիկանական բաժանմունքում հարուցվել է FIR N 01 քրեական գործը՝ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆՂԻ (հայտնի որպես Հանի) և այլ անձանց դեմ՝ 01.01.2024 թվականին Հարդիպ Սինդի սպանությունը կազմակերպելու համար: (...) Գործի փաստերի ամփոփում Գուրդասպուրի Դերա Բաբա Նանակի Բատալա քաղաքի ոստիկանական բաժանմունքում հարուցվել է FIR N 01 քրեական գործը՝ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆՂԻ (հայտնի որպես Հանի) և այլ անձանց դեմ՝ 01.01.2024 թվականին Հարդիպ Սինղի սպանությունը կազմակերպելու համար: Քննությամբ պարզվել է, որ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆՂԸ վրեժ է լուծել մահացած Հարդիպ Սինղից, քանի որ կասկածել է, որ մահացածի կողմից տրամադրված տեղեկատվությունը հիմք է ծառայել ոստիկանության գործողությունների և նրա եղբորը՝ Սուխմանի Սինղին թմրանյութերի գործով կալանքի վերցնելու համար: Սուխմանի Սինղի և կրակողներ Ռաջվինդերի և Փրինսի կողմից արված հայտարարությունները ցույց են տվել, որ ամբողջ դավադրությունը կազմակերպվել է Սամշեր Սինղի կողմից՝ արտասահմանում բնակվելիս: Նա համակարգել է Հարդիպ Սինղի սպանությունը՝ կազմակերպելով զենքեր, միջոցներ, քրեական գործողության մեջ օգտագործված մոտոցիկլետը և կրակողների: Նա հրահանգել է կրակողներ Ռաջվինդերին և Փրինսին սպանել Հարդիպ Սինդին: Կալանքի վերցրած մյուս մեղադրյալները՝ Անշուն, Աշիշը և Շարանջիտ Սինղը, նույնպես հայտնել են, որ Սամշեր Սինղը հրահանգել է նրանց հետևել մահացածի տեղաշարժերին և զենք հասցնել կրակողներին: Քննության ընթացքում հայտնաբերվել են նաև մեկ ատրճանակ, երկու պահունակ և 32 տրամաչափի 20 փամփուշտներով պլաստիկ տուփ, ինչպես նաև հանցագործության մեջ օգտագործված մեկ CT-100 մոտոցիկլետ: ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆՂԻ դեմ մեղադրանք է առաջադրվել, և դատարանը նրա նկատմամբ բաց ամսաթվով կալանքի օրդեր է տվել, նա հետախուզվում է Հնդկաստանում մեղադրանք առաջադրելու համար: (...) ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆՂԸ հետախուզվում է նաև նրա դեմ հարուցված այլ քրեական գործերով, ինչպիսիք են՝ 04.03.2024 թվականի FIR N 17-ը, որը գրանցվել է ՍՍOՑ ոստիկանության բաժանմունքում, Ամրիցար, և 02.02.2024 թվականի FIR N 07-ը, որը գրանցվել է Մեհտայի ոստիկանության բաժանմունքում, Ամրիցար, Հնդկաստանի քրեական օրենսգրքով, «Անօրինական գործունեության կանխարգելման մասին» օրենքով և «Զենքի մասին» օրենքով նախատեսված հանցագործությունների համար: (...)»: 5. Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, առարկեց Միջնորդության դեմ՝ նշելով, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր առկա չեն, կալանքի իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել։ 6. Սամշեր Սինգհի նկատմամբ թիվ 58229325 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրվել է որ. «քրեական վարույթով զննված և արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սամշեր Սինգհի վերաբերյալ 2025 թվականի հոկտեմբերի 09-ին ստացված ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգի սահմանահատման պատմության համաձայն «Սամշեր Սինգհ՝ ծնված 19.01.2001թ.» տվյալներով անձը թիվ U5673705 սերիա-համարով անձնագրով (վիզա 5240234) 2023 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 17:19-ին, թիվ 69 244 (Ավիա) (SHARJAN:SHJ) չվերթով, «Զվարթնոց» սահմանային՝ անցակետով՝ մուտք է գործել Հայաստանի Հանրապետություն: Նշված անձի ՀՀ-ից ելքի վերաբերյալ տեղեկություններ առկա չեն» (2)։ 7. Կիրառման ենթակա իրավունք. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն. «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (...)»: 8. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ Այսպես. Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում՝ դիտարկելով պաշտպանի Միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ա) Վերաքննիչ քրեական դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի փախուստի ռիսկերին, արձանագրել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և ծանրության աստիճանը, հավանական պատժի խստությունը, մեղադրյալի՝ օտարերկրյա քաղաքացիություն ունենալու և այնտեղ կայուն սոցիալական կապեր ունենալու հանգամանքները, ինչպես նաև նախաքննական մարմնին այլ անձի անուն-ազգանունով ներկայանալը և այդ անվամբ անձի նկատմամբ բացակայելու արգելք կիրառված լինելը թույլ են տալիս ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակի ապահովման անհրաժեշտությունը, հետևաբար՝ Դատարանի համար ընդունելի չեն մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի կողմից փախուստ կատարելու հավանականության նվազման մասին պաշտպան Էդգար Այվազյանի փաստարկները, քանի որ Դատարանի կողմից դրանք չէին գնահատվել բացառապես նրա քաղաքացիության երկրում հետախուզման մեջ գտնվելու և քրեական հետապնդումից խուսափելու նպատակով փախուստի դիմելու համատեքստում։ Այնուհանդերձ, պաշտպանի կողմից ներկայացրած փաստաթղթերը փոփոխության են ենթարկում Սամշեր Սինգհի կողմից քրեական հետապնդումից խուսափելու նպատակով իր քաղաքացիության երկրից փախուստ կատարելու վերաբերյալ Դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ արված հետևությունները, քանի որ այդ մասով Դատարանին ներկայացվեցին նշված հետևությունները հերքող փաստական տվյալներ։ բ) Վերաքննիչ քրեական դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությանը, թեև արձանագրել է այդ ռիսկերի նվազման հանգամանքը, սակայն Վերաքննիչ քրեական դատարանը չի գնահատել պաշտպանի կողմից ներկայացված նոր փաստական տվյալները և անդրադարձել է միայն Դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ արված հետևություններին։ Այս համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկերը նախկինում գնահատվել են նրա կողմից իր քաղաքացիության երկրում մեղսագրված հանցանքների առկայության փաստի համատեքստում և Դատարանին հայտնի չի եղել Սամշեր Սինգհին մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքի փաստական նկարագրությունը։ Բացի այդ, Սամշեր Սինգհին մեղսագրված արարքի փաստական նկարագրության և վերջինի սահմանահատումների պատմության վերաբերյալ թիվ 58229325 քրեական վարույթով պարզված հանգամանքների պայմաններում ակնհայտ է, որ իր քաղաքացիության երկրում նրան մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքն առերևույթ կատարվել է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Ավելին՝ Սամշեր Սինգհի վերաբերյալ Հնդկաստանի Հանրապետությունում քննվում են նաև թվով 2 այլ քրեական գործեր (3)։ Հետևաբար՝ Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված և քրեական գործում առկա համեմատաբար ակնհայտ փաստական տվյալների համակցությունը շարունակում է վկայել այն մասին, որ առկա է մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի կողմից հանցանք կատարելու բարձր ռիսկ։ Տվյալ դեպքում Դատարանի հետևությունը չի հակասում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկերի նվազման վերաբերյալ Վերաքննիչ քրեական դատարանի հետևություններին, քանի որ վերադաս դատական ատյանն այդ հետևության հանգելիս չի գնահատել Դատարանին ներկայացված նոր փաստական տվյալները։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու բարձր ռիսկերի մասին հետևությունները շարունակում են լինել հիմնավոր, դրանք վերահաստատվում են, հետևաբար պաշտպանի միջնորդությունը պետք է մերժել և անփոփոխ թողնել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքն առավել մեղմ խափանման միջոցներով փոխելու վերաբերյալ պաշտպան Էդգար Այվազյանի միջնորդությունը մերժել։ Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1) (2) Որոշման պատճենը պաշտպանի կողմից Դատարանին է ներկայացվել է մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի հարցի նախորդ քննարկումների ժամանակ։ (3) Տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետ: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 17-06-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «17» Հունիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ՎԱԶԳԵՆ ՌՈՒՍՏԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ ԱԲԻՊԱՐՏԱՊ ՍԻՆԳՀԻ, ՌԱՎԻՆԴԵՌ ՍԻՆԳՀԻ, ԱԼԻՇԱ ՄԱՍԻՀԻ, ԲԱԼՎԱՆՏ ՄԱՍԻՀԻ ԵՎ ՍԱՄՇԵՐ ՍԻՆԳՀԻ պաշտպան՝ ԷԴԳԱՐ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ, ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ԵՎ ԳԵՎՈՐԳ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ թարգմանիչներ՝ ԱԻԴԱ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ)(1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 24-ը: 2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2026 թվականի մայիսի 15-ի որոշում) մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ: 3. Դատարանի 2026 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(...) ա) Վերաքննիչ քրեական դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի փախուստի ռիսկերին, արձանագրել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և ծանրության աստիճանը, հավանական պատժի խստությունը, մեղադրյալի՝ օտարերկրյա քաղաքացիություն ունենալու և այնտեղ կայուն սոցիալական կապեր ունենալու հանգամանքները, ինչպես նաև նախաքննական մարմնին այլ անձի անուն-ազգանունով ներկայանալը և այդ անվամբ անձի նկատմամբ բացակայելու արգելք կիրառված լինելը թույլ են տալիս ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակի ապահովման անհրաժեշտությունը, հետևաբար՝ Դատարանի համար ընդունելի չեն մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի կողմից փախուստ կատարելու հավանականության նվազման մասին պաշտպան Էդգար Այվազյանի փաստարկները, քանի որ Դատարանի կողմից դրանք չէին գնահատվել բացառապես նրա քաղաքացիության երկրում հետախուզման մեջ գտնվելու և քրեական հետապնդումից խուսափելու նպատակով փախուստի դիմելու համատեքստում։ Այնուհանդերձ, պաշտպանի կողմից ներկայացրած փաստաթղթերը փոփոխության են ենթարկում Սամշեր Սինգհի կողմից քրեական հետապնդումից խուսափելու նպատակով իր քաղաքացիության երկրից փախուստ կատարելու վերաբերյալ Դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ արված հետևությունները, քանի որ այդ մասով Դատարանին ներկայացվեցին նշված հետևությունները հերքող փաստական տվյալներ։ բ) Վերաքննիչ քրեական դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությանը, թեև արձանագրել է այդ ռիսկերի նվազման հանգամանքը, սակայն Վերաքննիչ քրեական դատարանը չի գնահատել պաշտպանի կողմից ներկայացված նոր փաստական տվյալները և անդրադարձել է միայն Դատարանի 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ արված հետևություններին։ Այս համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկերը նախկինում գնահատվել են նրա կողմից իր քաղաքացիության երկրում մեղսագրված հանցանքների առկայության փաստի համատեքստում և Դատարանին հայտնի չի եղել Սամշեր Սինգհին մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքի փաստական նկարագրությունը։ Բացի այդ, Սամշեր Սինգհին մեղսագրված արարքի փաստական նկարագրության և վերջինի սահմանահատումների պատմության վերաբերյալ թիվ 58229325 քրեական վարույթով պարզված հանգամանքների պայմաններում ակնհայտ է, որ իր քաղաքացիության երկրում նրան մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքն առերևույթ կատարվել է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Ավելին՝ Սամշեր Սինգհի վերաբերյալ Հնդկաստանի Հանրապետությունում քննվում են նաև թվով 2 այլ քրեական գործեր։ Հետևաբար՝ Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված և քրեական գործում առկա համեմատաբար ակնհայտ փաստական տվյալների համակցությունը շարունակում է վկայել այն մասին, որ առկա է մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի կողմից հանցանք կատարելու բարձր ռիսկ։ Տվյալ դեպքում Դատարանի հետևությունը չի հակասում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկերի նվազման վերաբերյալ Վերաքննիչ քրեական դատարանի հետևություններին, քանի որ վերադաս դատական ատյանն այդ հետևության հանգելիս չի գնահատել Դատարանին ներկայացված նոր փաստական տվյալները։ (...)։ 4. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Պաշտպան Էդգար Այվազյանն, ըստ էության, նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, քանի որ վերջինը տևական ժամանակ է, ինչ գտնվում է կալանքի տակ և նոր հանցանք կատարելու, ինչպես նաև փախուստի ռիսկերը քրեական գործի քննության ողջ ընթացքում չեն կարող ունենալ նույն ինտենսիվությունը և գործի քննությանը զուգահեռ նվազում են: Պաշտպանը նշեց, որ 10 ամիս գտնվելով վարչական հսկողության տակ, մեղադրյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։ Մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին իր իրական տվյալները չհայտնելը եղել է միայն Հայստանի Հանրապետությունից վտարվելու մտավախության արդյունքը: Չարդարացնելով մեղադրյալի նման վարքագիծը, պաշտպանը հավելեց, որ մեղադրյալը գնացել է այդ քայլին ոչ թե փախուստի դիմելու, այլ Հայաստանի Հանրապետությունում երկար մնալու համար: Պաշտպանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ տնային կալանք և 4.000.000 ՀՀ դրամ գրավ: Մեղադրյալն, ըստ էության, միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ նշելով, որ փախուստի փորձ չի արել և չի պատրաստվում անել, զղջում է, որ ի սկզբանե իրավապահներին չի հայտնել իր ճշգրիտ տվյալները: Կիրառման ենթակա իրավունքը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119 հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (...)»: 5. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ. -Դատարանն արձանագրում է, որ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու բարձր ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի համար ընդունելի չեն ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի վերաբերյալ պաշտպանի փաստարկները, քանի որ քրեական գործի նյութերում առկա համեմատաբար ակնհայտ տվյալները վկայում են այն մասին, որ իր քաղաքացիության երկրում մեղադրյալ Սամշեր Սինգհին մեղսագրված ենթադրյալ հանցագործությունը վերջինի կողմից ենթադրաբար կատարվել է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվելու ժամանակ: Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի սեպտեմբերի 24-ը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117, 119 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի սեպտեմբերի 24-ը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1) |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2719/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 23-10-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սամշեր Սինգհ /Հարման Պրիտ Սինգհ/ մյուսները՝ Վահե Կարապետյան , Ալիշա Մասիհ , Բալվանտ Մասիհ , Աբիպարտապ Սինգհ , Հարպրիտ Սինգհ , Ռավինդեռ Սինգհ մյուսները՝ մյուսները՝ Վահե Կարապետի Կարապետյան , Ալիշա Սատիավան Մասիհ , Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհ , Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհ , Հարպրիտ Սանտամ Սինգհ , Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 13.10.2025թ. որոշումը՝ Սամշեր Սինգհի /Հարման Պրիտ Սինգհի/ նկատմամբ ընտրելով այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ «11» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Մխիթար Պապոյան (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Նախաքննական մարմնի կողմից Հարման Պրիտ Սինգհին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով՝ այն արարքի համար, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին՝ ժամը 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինից պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջինների հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինի հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1.500.000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինին կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն ինտերնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մանիարի և վերջինի ընկերուհի Պ․Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինի մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինի կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերվել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ պաշտպան Էդգար Այվազյանի միջնորդությունը մերժվել է: Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ: Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանը ստացել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշման դեմ: Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին են հանձնվել 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ին: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել` Սամշեր Սինգհի նկատմամբ ընտրելով այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն: Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշված է, որ որոշումը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի էական խախտումներով, Առաջին ատյանի դատարանը կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերի բացակայության պայմաններում Սամշեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողել է անփոփոխ: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են Սամշեր Սինգհի՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ, ՄԻԵԿ-ով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված ազատության իրավունքը, կայացվել է չհիմնավորված ու չպատճառաբանված դատական ակտ: Առաջին ատյանի դատարանի համար, ըստ էության, Ս.Սինգհի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի փոփոխման հիմք է հանդիսացել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ-ից ստացված գրությունը, որով պարզվել է, որ Սամշեր Սինգհը սույն քրեական վարույթի քննության ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրինտ Սինգհ, ինչպես նաև վերջինը հետախուզման մեջ է գտնվում Հնդկաստանի Հանրապետության իրավապահ մարմինների կողմից: Վերոգրյալը հաշվի առնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ բարձր է Սամշեր Սինգհի կողմից նոր հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը: Սակայն, անգամ ՀՀ ոստիկանությունից ստացված տեղեկությունները հաշվի առնելով, Սամշեր Սինգհի կողմից իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանների խախտում տեղի չի ունեցել, ուստի վերջինի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների համակցությունն առավել քան պիտանի էր նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Սամշեր Սինգհը դատարանում հայտնել է, որ սույն քրեական վարույթի քննության ընթացքում ինքն իրական անունը չի հայտնել, քանի որ ոստիկանությունում իրեն ասել են, որ վտարելու են Հայաստանից, իսկ ինքը և իր ընտանիքը Հնդկաստանում ենթարկվում են բռնաճնշումների կապված իրենց կրոնական հայացքների հետ: Դատարանում ներողություն է խնդրել անունը սխալ նշելու համար և հայտնել, որ դրա նպատակը եղել է ոչ թե փախուստի դիմելը, այլ Հնդկաստան չվտարվելը: Սամշեր Սինգհի հայտնած տեղեկություններն առերևույթ արժանահավատ են, քանի որ բավականին երկար ժամանակ` 2024 թվականի նոյեմբեր ամսից մինչև 2025 թվականի սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում գտնվելով ազատության մեջ` Ս.Սինգհը չի դիմել փախուստի, չի խախտել դատարանի կողմից սահմանած վարչական հսկողության որևէ պայման: Այսինքն` Ս.Սինգհն իր վարքագծով ցույց է տվել, որ փախուստի դիմելու որևէ մտադրություն չունի: Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված նոր հանցանք կատարելու մտավախությանը` հարկ է նշել, որ Հնդկաստանի Հանրապետության կողմից հետախուզման մեջ գտնվելը դեռևս չի նշանակում, որ վերջինը կատարել է որևէ հանցանք Հնդկաստանում, ինչպես նաև պետք է հաշվի առնել, որ այդ կապակցությամբ որևէ վարույթ չի սկսվել, Ս.Սինգհի նկատմամբ նույնիսկ հանձնման որոշում չի կայացվել, ինչպես նաև հանձնման նպատակով նա չի կալանավորվել: Այսինքն` հետախուզման մեջ գտնվելու հիմքով Ս.Սինգհը կարող էր կալանավորվել միայն առանձին` հանձնման վարույթի շրջանակներում: Եվ միայն հետախուզման մեջ գտնվելը չէր կարող հիմք հանդիսանալ Ս.Սինգհի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցները կալանքով փոխելու համար այն պայմաններում, երբ առավել քան 10 ամիս վերջինի կողմից կիրառված խափանման միջոցների պայմանների խախտում թույլ չի տրվել: Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությանը, որ ոստիկանության կողմից Ս.Սինգհի անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինը կարող էր դիմել փախուստի անկախ բացակայելու արգելք խափանման միջոցի առկայությունից, հարկ է նշել, որ փաստացի նման բան տեղի չի ունեցել: Փաստորեն, չնայած այն հանգամանքին, որ Ս.Սինգհի նկատմամբ փաստացի որևէ սահմանափակում չի եղել ՀՀ-ն լքելու համար, այնուամենայնիվ վերջինը, դատարանի որոշմանը ենթարկվելով, առավել քան 10 ամիս պարտաճանաչ հաճախել է դատական նիստերին և չի կատարել փախուստի որևէ փորձ: Այս վարքագիծը նույնպես հավաստում է ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառման ոչ արդարացիությունը: Չնայած այս փուլում դատարանը չի անդրադառնում հիմնավոր կասկածին և այն քննարկման առարկա չէ, սակայն խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձվի նաև այն հանգամանքի վրա, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը և միակ ականատես վկան Ս.Սինգհի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ նշել են, որ վերջինը որևէ գործողություն չի կատարել, այլ կանգնած է եղել հեռվում: Առաջին ատյանի դատարանը նաև պատշաճ կարգով չի հիմնավորել, որ Ս.Սինգհի պատշաճ վարքագծի երաշխիք չի կարող հանդիսանալ ավելի մեղմ խափանման միջոցը, օրինակ՝ գրավը կամ տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը, դրանց կամ դրանց համակցության կիրառմամբ իրավաչափ նպատակին հասնելու անհնարինությունը: Հարկ է նաև նշել, որ Ս.Սինգհի հարազատները և ընկերները պատրաստ են մինչև 2.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավ վճարել, ինչպես նաև տնային կալանքի կիրառման դեպքում Կոտայքի մարզ, Նոր Հաճն, գյուղ Մրգաշեն, 1-ին փողոց, 2-րդ նրբանցք, 8 բնակելի տան սեփականատեր Մարինե Նիգոյանը դատարանին տրված հայտարարությամբ տվել է իր համաձայնությունը Ս.Սինգհի կողմից տնային կալանքն իր տանը կրելու վերաբերյալ: Այսպիսով՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ թեև Սամշեր Սինգհի անձնագրի մեջ առկա փաստական տվյալները փոփոխության են ենթարկում վերջինի կողմից ՀՀ պետական սահմանն առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին դատարանի ենթադրությունը, այնուհանդերձ պաշտպանության կողմի վկայակոչած մյուս փաստարկները վերացական են և իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության չեն ենթարկում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները։ Միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհը քրեական վարույթի ողջ ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրիտ Սինգհ՝ թաքցնելով իրական ինքնությունը։ Ընդ որում, նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված է եղել նաև ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը, որը կիրառվել է հենց Հարման Պրիտ Սինգհ անձնական տվյալներով, որը փաստորեն եղել է ոչ պիտանի։ Այս համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը հարկ է համարել նշել, որ ՀՀ ՆԳՆ քրեական ոստիկանության կողմից Սամշեր Սինգհի իրական անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինը, քրեական վարույթով իր համար ցանկացած անբարենպաստ իրավիճակում, հնարավորություն կստանար օգտագործել իր անձը հաստատող իրական փաստաթուղթը և անխոչընդոտ դիմել փախուստի։ Վերոգրյալի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ընդունելի չի համարել իր իրական ինքությունը թաքցնելու և փախուստի դիմելու նպատակ չունենալու մասին Սամշեր Սինգհի բացատրությունները, քանի որ վերջինի դրսևորած վերը նշված վարքագիծը չափազանց մեծ հակազդեցություն է քրեական վարույթի բնականոն ընթացքին։ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ պաշտպանի միջնորդությամբ վկայակոչված փաստարկներն իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության չեն ենթարկում կալանքի իրավաչափության և անհրաժեշտության մասին Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները, հետևաբար պաշտպան Էդգար Այվազյանի միջնորդությունը պետք է մերժել, իսկ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը, ի սկզբանե թաքցնելով իր իրական ինքնությունը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացել է այլ անձի տվյալներով, մինչդեռ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի վարչությունից ստացված գրության համաձայն՝ վերջինը հանդիսանում է Սամշեր Սինգհը, ով միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար, գտնում է, որ նշվածն ինքնին թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալն ազատության մեջ գտնվելու դեպքում հնարավոր է կատարի հանցանք և դիմի փախուստի: Ինչ վերաբերում է պաշտպանի այն դիտարկմանը, որ մեղադրյալը շուրջ 10 ամիս գտնվել է ազատության մեջ և չի դիմել փախուստի, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այդ ընթացքում վերջինը գիտակցել է, որ իր իրական ինքնությունը հայտնի չէ վարույթն իրականացնող մարմնին, իսկ սույն դեպքում, երբ արդեն նշված հանգամանքը հայտնի է դարձել, առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի։ Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալ Սամշեր Սինգհին (Հարման Պրիտ Սինգհ) մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում է ազատության դեմ ուղղված ծանր ենթադրյալ հանցանքի կատարում, ինչն իր հերթին հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 31-10-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 5.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 31-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 28-10-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-10-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ալիշա Մասիհ մյուսները՝ Վահե Կարապետյան , Բալվանտ Մասիհ , Աբիպարտապ Սինգհ , Հարպրիտ Սինգհ , Սամշեր Սինգհ /Հարման Պրիտ Սինգհ/ , Ռավինդեռ Սինգհ մյուսները՝ Վահե Կարապետի Կարապետյան , Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհ , Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհ , Սամշեր Սինգհի /Հարման Պրիտ Սինգհ/, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհ , Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 13.10.2025թ. որոշումը, Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել , կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 11-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 5.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 11-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-11-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-11-2025 |
|---|---|
| Չկայացման պատճառը | Գրավոր ընթացակարգ: |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-01-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-12-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սամշեր Սինգհ /Հարման Պրիտ Սինգհ/ մյուսները՝ Վահե Կարապետյան , Ալիշա Մասիհ , Բալվանտ Մասիհ , Աբիպարտապ Սինգհ , Հարպրիտ Սինգհ , Ռավինդեռ Սինգհ մյուսները՝ մյուսները՝ Վահե Կարապետի Կարապետյան , Ալիշա Սատիավան Մասիհ , Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհ , Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհ , Հարպրիտ Սանտամ Սինգհ , Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 19.12.2025թ. որոշումը՝ Սամշեր Սինգհի /Հարման Պրիտ Սինգհի/ նկատմամբ ընտրելով այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան Նախագահող դատավոր Ա․Մաթևոսյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «29» հունվարի 2026թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի ԵԴ1/2719/01/24 որոշման դեմ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (Հարման Պրիտ Սինգհ) պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝ Վարութային նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբեի 08-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել 17120224 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի այդ թվում նաև Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով։ Նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործը մակագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա․Մաթևոսյանին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին դատավոր Ա․Մաթևոսյանի կողմից գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում է կայացվել։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հարման Պրիտ Սինգհի (ըստ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունից ստացված գրության՝ նաև Սամշեր Սինգհ) նկատմամբ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով Հարման Պրիտ Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) արգելանքի վերցնելու պահից: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբեր 19-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 24-ը։ Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանը: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 19-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի ԵԴ1/2719/01/24 որոշման դեմ, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնելու գրավոր ընթացակարգ: Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ. Հարման Պրիտ Սինգհի (Սամշեր Սինգհ) նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, այն բանի համար, որ Վահե Կարապետի Կարապետյանը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին, ժամը՝ 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Աճառյան փողոցի 7/5 հասցեում գտնվող իր գրասենյակաւմ, հանդիպել է Արիֆ Մոհամմադ Մանիարին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառած վնասի գումարը, սակայն Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ, մերժում ստանալուց հետո, հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Աճառյան 7/5 հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ալիշա Սատիավան Մասիհին: Քիչ անց, ժամը՝ 21:30-ի սահմաններում, Ալիշա Սատիավան Մասիհին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայով, Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհի, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհի, Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհի, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո՝ վերջիններիս հետ Վահե Կարապետյանը քննարկել է Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները: Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մանիարի ընկերուհին՝ Պուջա Հարգոբինդ Բավան: Քննարկման ընթացքում ինչպես Վահե Կարապետյանի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ.Կարապետյանի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատոկով Բալվանտ Մասիհի կողմից Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մասիհ Ալիշային փոխանցելու միջոցով, Ա․Մանիարիից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1․500․000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մասիհին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն ինտերնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա.Մանիարի և վերջինիս ընկերուհի Պ.Բավայի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վահե Կարապետի Կարապետյանը պահանջել է Ալիշա Սատիավան Մասիհին իրականացնել Արիֆ Մոհամմադ Մանիարիի առևանգումը, որից հետո Ալիշա Մասիհի պահանջով Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհին, Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհին, Ռավինդեո Քասվանդ Սինգհին, Հարպրիտ Սատնամ Սինգհի և Հարման Պրիտ Սինգհին՝ Ալիշա Սատիավան Մասիհիի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով, մեկը մյուսի գործողությունները՝ Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ալիշա Մասիհիի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցինը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ կատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա.Մասիհին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Արիֆ Մոհամմեդ Մանիարիին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր: Սակայն, որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի 94 JA 095 հհ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Արիֆ Մանիարին հայտնաբերել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշման պատճառաբանությունների համաձայն՝ «(…) Մեջբերված իրավանորմերի և փաստական հանգամանքների համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. - Ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում նաև սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար։ - Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հայտնել է իր անձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ։ - Սույն քրեական վարույթով Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) մեղսագրված է խմբի կազմում անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործություն։ - Քրեական գործով մեղադրյալները հաստատել են, որ Սամշեր Սինգհի տվյալներով անձնագրի պատճենում պատկերված է իրենց ճանաչած Հարման Սինգհը, ինչը կարող է վկայել նաև վերջինի՝ ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին: • Դատարանի գնահատմամբ՝ վերոգրյալ փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ չափազանց բարձր են դարձնում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ • Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համրում նշել, որ քրեական գործերով միջազգային փոխօգնության շրջանակներում Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) ձերբակալելու կամ ժամանակավորապես կալանավորելու հարցի քննարկման հեռանկարը չի կարող ազդեցություն ունենալ նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով պիտանի խափանման միջոց կիրառելու հարցում, քանի որ նրա հանձնումը բացառող հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում, վերջինը կարող է հայտնվել ազատության մեջ, իսկ Դատարանի կողմից արձանագրված՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու չափազանց բարձր ռիսկերի առկայության պայմաններում, Հարման Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) խափանման միջոցի փոփոխության հարցն իրենից ներկայացնում է հրատապություն։ Այսպիսով. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում փոխվել են մեղադրյալ Հարման Սինգհի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները, և էապես բարձրացել են մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը՝ հետևաբար առկա է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ (…)» Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճառաբանությունների համաձայն՝ «(…) - Դատարանն արձանագրում է, որ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու բարձր ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: - Բացի այդ, պաշտպանի կողմից 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Դատարանին է ներկայացվել նաև Սամշեր Սինգհի անձը հաստատող փաստաթղթի և նրա կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու «օրինականության» վերաբերյալ փաստաթղթեր, որոնք գնահատվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքն անփոփոխ թողնելու որոշման շրջանակներում, հետևաբար այդ դեպքով Սամշեր Սինգհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին որոշումն ինքնին բավարար չէ կալանքի իրավաչափության պայմանների դրական փոփոխություն արձանագրելու համար։ - Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 24-ը։ (…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը. Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2719/01/24 գործով 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշումը և մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն: Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու որոշումը կայացվել է կալանավորման հիմքերի բացակայության պայմաններում: Ըստ Բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարանի համար, ըստ էության, Ս.Սինգհի նկատմամբ կալանք կիրառելու և դրա ժամկետը երկարաձգելու հիմք է հանդիսացել այն հանգամանքը, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ-ից ստացված գրությունը, որի համաձայն՝ Սամշեր Սինգհը սույն քրեական վարույթի քննության ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրինտ Սինգհ, ինչպես նաև վերջինս հետախուզման մեջ է գտնվում Հնդկաստանի Հանրապետության իրավապահ մարմինների կողմից: Բողոքաբերը գտել է, որ անգամ ՀՀ ոստիկանությունից ստացված վերոգրյալ տեղեկությունները հաշվի առնելով՝ Սամշեր Սինգհի կողմից խափանման միջոցի պայմանների խախտում տեղի չի ունեցել, ուստի վերջինիս նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների համակցությունն առավել քան պիտանի էր նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Բողոքաբերը նշել է, որ Սամշեր Սինգհն Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ սույն քրեական վարույթի քննության ընթացքում ինքն իրական անունը չի հայտնել, քանի որ ոստիկանությունում իրեն ասել են, որ վտարելու են Հայաստանի Հանրապետությունից, իսկ ինքը և իր ընտանիքը Հնդկաստանում ենթարկվում են բռնաճնշումների՝ կապված իրենց կրոնական հայացքների հետ: Առաջին ատյանի դատարանում ներողություն է խնդրել անունը սխալ նշելու համար և հայտնել, որ դրա նպատակը եղել է ոչ թե փախուստի դիմելը, այլ Հնդկաստան չվտարվելը: Ըստ Բողոքաբերի՝ Սամշեր Սինգհի հայտնած տեղեկություններն առերևույթ արժանահավատ են, քանի որ բավականին երկար ժամանակ` 2024թ. նոյեմբեր ամսից մինչև 2025թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ազատության մեջ`, մեղադրյալ Ս.Սինգհը չի դիմել փախուստի, չի խախտել վարչական հսկողության պայմանները: Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված նոր հանցանք կատարելու մտավախությանը` Բողոքաբերը նշել է, որ Հնդկաստանի Հանրապետության կողմից հետախուզման մեջ գտնվելը դեռևս չի նշանակում, որ վերջինս կատարել է որևէ հանցանք Հնդկաստանում: Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի նշած այն պատճառաբանությանը, որ ոստիկանության կողմից Ս.Սինգհի անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինս կարող է դիմել փախուստի, ապա Բողոքաբերը նշել է, չնայած այն հանգամանքին, որ Ս.Սինգհի նկատմամբ որևէ սահմանափակում չի եղել, վերջինս առավել քան 10 ամիս պարտաճանաչ հաճախել է դատական նիստերին և չի կատարել փախուստի փորձ: ԸՍտ Բողոքաբերի՝ այս վարքագիծը նույնպես վկայում է ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառման ոչ իրավաչափության մասին: Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանին է ներկայացվել Սամշեր Սինգհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2025թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշման պատճենը, որով հիմնավորվում է, որ վերջինս Հայաստանի Հանրապետություն է մուտք գործել օրինական կարգով, իր անձնագրով: Բողոքաբեր պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ կարգով չի հիմնավորել, թե ինչու մեղադրյալ Ս.Սինգհի պատշաճ վարքագծի երաշխիք չի կարող հանդիսանալ ավելի մեղմ խափանման միջոցը: Բողոքաբերը նաև նշել է, որ Ս.Սինգհի հարազատները և ընկերները պատրաստ են մինչև 2.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավ վճարել, ինչպես նաև տնային կալանքի կիրառման դեպքում Կոտայքի մարզ, Նոր Հաճն, գյուղ Մրգաշեն 1-ին փողոց, 2-րդ նրբանցք, 8-րդ բնակելի տան սեփականատեր Մարինե Նիգոյանն իր համաձայնությունն է հայտնել Ս.Սինգհի կողմից տնային կալանքն իր տանը կրելու վերաբերյալ: Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «4.Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: » ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ. 2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ. 3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:»: Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի ԵԴ1/2719/01/24 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի ԵԴ1/2719/01/24 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները, թե՝ ոչ: Վերոգրյալի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:»: Խափանման միջոցի, այդ թվում՝ կալանավորման, կիրառման հիմքերն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` 1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը. 2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը. 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: 4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրանքի կողմը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելով, կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական վարույթի նյութերն ուղարկել էր Առաջին ատյանի դատարան, ինչը թույլ է տալիս Վերաքննիչ դատարանին խափանման միջոցի իրավաչափության այս պայմանը հաղթահարված համարելու համար: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մինչդատական վարույթն ավարտված է ու քրեական գործն այլևս Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում է գտնվում, այլ կերպ՝ մեղադրյալ Ս․Սինգհի անձնական ազատության իրավունքը երաշխավորելու, իսկ այն սահմանափակված լինելու կամ սահմանափակելու պարագայում՝ դրա պիտանիությունն ու համաչափությունն ինքնուրույնաբար ստուգելու և պարզելու, անձի անձնական ազատության սահմանափակման ցանկացած դեպքով հանրային և մասնավոր շահերը համադրելու, հակակշռելու, ի հաշիվ մեկի՝ մյուսն առավել կարևորելիս իր հետևությունը պատշաճ խորությամբ հիմնավորելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանն օժտված է առավել ընդգրկուն և լայն հնարավորություններով, քանի որ ողջ ծավալով և համակողմանիորեն ծանոթ է ինչպես մինչդատական վարույթի նյութերին, այնպես էլ իր վարույթում քննվող քրեական գործի դատական քննության արդյունքներին, տիրապետում է վարույթի ընթացքում ծագող կոնկրետ իրավիճակին, քաջատեղյակ է կոնկրետ խնդիրներից, մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի այդ հնարավորությունները սահմանափակ են: Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի առավել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հիմնավորումներ, որոնք թույլ կտան բավարարելու նրա կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը: Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի իրավաչափության կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումների հետ և գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով հանցավոր արարք կատարելու հավանականությանը, գտնում է, որ առկա է մեղադրյալ Ս․Սինգհի կողմից հանցավոր արարք կատարելու բարձր հավանականություն և առկա է դրա կանխման անհրաժեշտությունը, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ բխում է այն հանգամանքից, որ ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար։ Նման հետևությունը համահունչ է և բխում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Վարդան Մամիկոնյանի վերաբերյալ գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ անձի նկատմամբ նույն հիմքերի առկայության պայմաններում պիտանի խափանման միջոցն ընտրելու մասին ճիշտ եզրահանգում կատարելու և հիմնավորելու համար, ի թիվս այլնի անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ենթադրյալ հանցագործությունների կատարման մեջ մեղադրվելու մասին մեկ այլ վարույթի առկայությունը: Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ մեղսագրվող հանցավոր արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը և ակնկալվող պատժի խստությունը, թեև ինքնին բավարար չեն անձի ազատության կանխավարկածը հաղթահարելու համար, սակայն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների համատեքստում, հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր, ինչն ուղղակիորեն բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած իրավակիրառ պրակտիկայից (Տե՛ս Մարու իրավունքների եվրոպական դատարանի` Neumeister v. Austria գործով 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 1936/63, Sopin v. Russia գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ի վճիռը, գանգատ թիվ 57319/10, կետ 42, Buzadji v. The Republic of Moldova [ՄՊ] գործով 2016 թվականի հուլիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, կետ 90, Gabor Nagy v. Hungary (No. 2) գործով 2017 թվականի ապրիլի 11-ի վճիռը, գանգատ թիվ 73999/14, կետ 70:)։ Սույն դեպքում մեղադրյալ Սամշեր Սինգհին մեղսագրվում է խմբի կազմում անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործություն, որպիսի հանգամանքը համադրելով սույն գործի նյութերից բխող այն փաստական հանգամանքի հետ, որ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալը հայտնել է իր անձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ մնալով ազատության մեջ՝ Սամշեր Սինգհը կարող է դիմել փախուստի: Վերոգրյալին զուգահեռ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ խափանման միջոցների օրենքով սահմանված հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Հետևաբար՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ պետք է լինի ռիսկի առկայություն կամ հավանականություն, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Ս․Սինգհին անազատության մեջ պահելու տեսանկյունից հիմնավորված խափանման միջոցի կիրառման նպատակները և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր լիազորություններն անարգել իրականացնելն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ, հաշվի առնելով, որ դրանք բավարար և ողջամիտ միջոցներ չեն մեղադրյալ Ս․Սինգհի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ բողոքարկված դատական ակտը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը բեկանելու և հատուկ վերանայման բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․ Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝ Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 5.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 19-01-2026 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 00:00 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-11-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ալիշա Սատիավան |
| Ազգանուն | Մասիհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԴ1/2719/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ «27» նոյեմբերի 2025թ. ք. Երևան մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը․ Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամանակով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամանակով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը։ 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/2719/01/24 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Հ.Պետրոսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ: Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Առաջին ատյանի դատարանը՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի կայացված որոշմամբ, արձանագրել է հետևյալը. «(...) Դատարանն արձանագրում է, որ Ալիշա Սատիավան Մասիհի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 15-ը։ (...)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով. Պաշտպան Գ. Մխիթարյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացրած բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի անդրադարձել, թե այլընտրանքային խափանման միջոցների բավարարության հարցին մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու կապակցությամբ, կայացված դատական ակտով չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի՝ այդ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին, դատական նիստի ընթացքում հայտարարել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի կարող ինքն իր ջանասիրությանն անդրադառնալ։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն այդպիսով թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով ամրագրված սկզբունքի խախտում։ Այսպես, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդված 2-րդ և 5-րդ կետերի խախտում։ Սույն գործի շրջանակներում մեղադրյալ Ալիշա Մասհիի վերաբերյալ խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը քննարկելիս անդրադարձ չի կատարել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության հարցին, այնինչ, սույն գործի դատական քննության ընթացում Առաջին ատյանի դատարանը չի դրսևորել պատշաճ ջանասիրություն, այդպսով խախտելով կալանքի տակ գտնվող մեղադրալի ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունքը հետևաբար խախտել է նաև վերջինիս արդար դատաքննության իրավունքը, քանի որ գործի ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունքը անձի արդար դատաքննության իրավունքի անբաժանելի մասն է։ Առաջին ատյանի դատարանը 03.07.2025թ.-ին որոշում է կայացրել Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ Դրանից հետո, ողջ երեք ամիսների ընթացքում դատարանը նշանակել է ընդամենը երեք նիստ, որոնցից վերջինի ժամանակ կրկին քննարկվել է մեղադրյալի խափանաման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը։ Առաջին ատյանի դատարանը 03.07.2025թ.-ից հետո նիստ է նշանակել 28.08.2025թ.ին՝ վերոնշյալ որոշումը կայացնելուց հետո 55 օր՝ այսինք գրեթե երկու ամիս անց, հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ գործով անցնող մեղադրյալը կալանավորված է։ Որից հետո հաջորդ նիստը նշանակել է 24.09.2025թ.-ին՝ վերջին նիստից մոտ մեկ ամիս անց։ Այսպիսով մինչև մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մյուս որոշման օրը՝ 13.10.2025թ.-ը, նշանակվել է ընդամենը երկու դատական նիստ, ինչի պայմաններում ակնհայտ է, որ չեն պահպանվել գործի քննության ողջամիտ ժամկետները դատարանի ոչ պատշաճ ջանասիրություն ցուցաբերելու պատճառով։ Կալանքի ժամկետի երկարացման օրինականության ստուգման համատեքստում «հատուկ ջանասիրության» գնահատումը նպատակ է հետապնդում երաշխավորելու մեղադրյալի ազատության իրավունքը։ Այսպես, դատական քննության «սպասող» մեղադրյալի ազատության կանխավարկածի հաղթահարումը չի կարող արդարացվել ավելի երկար ժամանակահատվածով, քան անհրաժեշտ է գործի համակողմանի քննությունն իրականացնելու համար։ Ուստի, հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռված պաշտպանությունն ապահովելու նկատառումներով անձի ազատության իրավունքը կարող է սահմանափակվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ վարույթն իրականացնող մարմինն ակտիվ քննություն է կատարում գործի հանգամանքների պարզման և արդարացի լուծման ուղղությամբ։ Առաջին ատյանի դատարանը, շրջանցելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումը, չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության առկայության հանգամանքին, թեև որպես վարույթ իրականացնող, պարտավոր էր, միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը չի դրսևորել իրենից պահանջվող պատշաճ ջանասիրությունն, ինչի արդյունքում թույլ է տվել գործի քննության ողջամիտ ժամկետների խախտում, հետևաբար թույլ է տվել արդար դատաքննության սահմանադրական հիմնարար իրավունքի կոպիտ խախտում, բացի այդ կայացված որոշմամբ չի պատճառաբանել, թե ինչն է հանդիսանում հիմքը, որի հիման վրա անձի կալանավորման ժամկետը երկարաձգվել է, առկա է խոչընդոտելու, փախուստի, հանցանք կատարելու թե այլ հիմք թե ոչ, չի նշել այդ կալանավորման հիմքն ամրապնդող ինչ նոր տվյալներ են առկա, կամ ընդհանրապես առկա են թե ոչ, չի անդրադարձել այն կարևոր հանգամանքին, թե այլընտրանքային խափանման միջոցներն ինչու ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, որի պայմաններում կիրառված կալանավորման իրավաչափությունը դրվում է կասկածի տակ այն պարզ պատճառաբանությամբ, որ Առաջին ատյանի դատարանն անձի խափանման միջոցն ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, որի համաձայն կալանավորում կարող է կիրառվել այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Վիճարկվող դատական ակտը ինքնուրույն չունի բավարար պատճառաբանվածություն, ինչը յուրաքանչյուր դատավարական ակտի դեպքում պարտադիր է, այս մոտեցումն ինքնին հակասում է ՀՀ քրեական դատավարություն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածով սահմանված դատավարական ակտի չափանիշներին, հետևաբար՝ նկարագրված էական խախտումների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ինքն իրեն զրկել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու և ճիշտ եզրահանգման գալու հնարավորությունից, ինչը բավարար է վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու համար։ Հատկանշական է նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի կայացրած նախորդ 03․07․2025 թվականի որոշումը մեղադրյալի կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ ամբողջությամբ նույանական է սույնով բողոքարկվող որոշման հետ։ Ինչպես նախորդ որոշմամբ, այնպես էլ սույն որոշմամբ դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել իր կայացրած դատկան ակտը, չի անդրադարձել խափանման միջոցի իրավաչափության և անհրաժեշտության հիմքերին, չի վկայակոչել ձեռք բերված որևէ տվյալի մասին, որը հիմք է տալիս ենթադրել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքը շարունակում է առկա լինել, չի անդրադարձել վարույթ իրականացնող մարմնի պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին, միաժամանակ պարտավոր լինելով անդրադառնալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն այլ խափանման միջոցով ապահովելու անհնարինությանը, չի անդրադարձել դրան, առանց պատճառաբանության կիրառել ամենախիստ խափանման միջոցը, ինչն անթույլատրելի է։ Այսպիով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հակասում է դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության պահանջին, որի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի պահանջը և 18-րդ հոդվածով ամրագրված սկզբունքը։ Ելնելով վերոգրյալից բողոքաբերը խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2719/01/24 գործով 13․10․2025թ․-ի դատական ակտը, մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել, կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց»։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «4.Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3.Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: Հատուկ վերանայման բողոքի և դրանք հաստատող փաստական տվյալների հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։ Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը»: Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արա Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. «(...) Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (...)»: Այսինքն՝ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը պետք է զերծ մնա Դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տեսակը, տվյալ դեպքում կալանավորումը փոփոխելու գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերոգրյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով վիճարկվող որոշման օրինականությանն ու հիմնավորվածությանը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, եկել է իրավաչափ հետևության, որ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունն առկա է: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմանների առկայությանը, Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի փաստական հանգամանքներն ուսումնասիրելով, փաստել է, որ դեռևս պահպանվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նախորդիվ նշված՝ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ դրսևորելու ռիսկերը, դրանք չեն նվազել, ուստի առկա չեն բավարար տվյալներ արձանագրելու, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը հնարավոր է փոփոխել: Վերաքննիչ դատարանը գործի նյութերն ուսումնասիրելով, արձանագրում է, որ հիմնավոր են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ գործի քննության սույն փուլում, մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգմամբ: Անդրադառնալով պաշտպանի պնդումներին՝ գործի քննությունը ողջամիտ ժամկետներում չիրականացնելու (պատշաճ ջանասիրության) մասին, Վերաքննիչ դատարանն արձանգրում է. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0016/01/14 քրեական գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. <<(…) 17. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ` նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի (…) ողջամիտ ժամկետում (…) դատաքննության իրավունք»։ Եվրոպական կոնվենցիայի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) Յուրաքանչյուր ոք, ում սույն Կոնվենցիայով ամրագրված իրավունքներն ու ազատությունները խախտվում են, ունի պետական մարմինների առջև իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի իրավունք, նույնիսկ եթե խախտումը կատարել են ի պաշտոնե գործող անձինք»։ 17.1 Մեկնաբանելով անձի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունքը՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. - դատարանն իրազեկ է այն դժվարություններին, որոնք ձգձգում են գործերի քննությունն ազգային դատարանների կողմից և որոնք պայմանավորված են բազմապիսի հանգամանքներով։ Այնուամենայնիվ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պահանջում է, որ գործերը քննության առնվեն ողջամիտ ժամկետում. Եվրոպական կոնվենցիան ընդգծում է առանց այնպիսի ձգձգումների արդարադատություն իրականացնելու կարևորությունը, որոնք կարող են վարկաբեկել դրա արդյունավետությունն ու ճշմարտացիությունը (12), - պետությունները պարտավոր են ստեղծել այնպիսի իրավական համակարգ, որ դատարանները համապատասխանեն Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջներին, ներառյալ ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունքը (13), - քրեական գործերով Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի նպատակն է ապահովել, որ անձինք մեղադրված չլինեն չափազանց երկար, և որոշվի մեղադրանքի հիմնավորվածությունը (14), - ժամկետը, որը պետք է հաշվի առնվի, սկսվում է այն օրվանից, երբ անձին մեղադրանք է ներկայացվում (15): Այն կարող է նաև սկսվել անձի ձերբակալման պահից (16), կամ նույնիսկ նախնական քննությունը սկսվելու պահից (17), - քրեական գործերում այն ժամկետը, որի նկատմամբ կիրառելի է Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը, ընդգրկում է նշված վարույթն ամբողջությամբ՝ ներառյալ բողոքարկման վարույթը (18), - վարույթի տևողության ողջամտությունը որոշվում է գործի այն հանգամանքների լույսի ներքո, որոնք պահանջում են ընդհանուր գնահատում (19), - որոշելիս, թե արդյո՞ք քրեական վարույթի տևողությունը ողջամիտ է եղել, թե ոչ, պետք է հաշվի առնվեն այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են գործի բարդությունը, դիմումատուի վարքագիծը, իրավասու մարմինների վարքագիծը, դիմումատուի համար ողջամիտ ժամկետի չպահպանման հետևանքները (20)։ Գործի բարդությունը կարող է բխել, օրինակ՝ մեղադրանքների թվից, վարույթում ներգրավված անձանց թվից, ինչպիսիք են մեղադրյալներն ու վկաները, կամ գործի միջազգային մասշտաբից (օրինակ՝ Neumeister v. Austria գործով պահանջվել էր Ինտերպոլի աջակցությունն ու փոխադարձ իրավական աջակցություն, քսաներկու անձ էր ներգրավված, որոնցից ոմանք արտերկրում էին գտնվում) (21)։ Չնայած նրան, որ գործը կարող է որոշակի բարդության լինել, չեն կարող չպարզաբանված անգործության երկար ժամանակահատվածները համարվել «ողջամիտ» (օրինակ՝ Adiletta and others v. Italy գործով քննության ընդհանուր տևողությունը կազմել է տասներեք տարի հինգ ամիս՝ ներառյալ նախնական քննության հարցերով պատասխանատու դատավորին գործը փոխանցելու և մեղադրյալին ու վկաներին հարցաքննելու միջև հինգ տարվա հետաձգման ժամկետը, և նախնական քննության հարցերով պատասխանատու դատավորին գործը վերադարձնելու ժամանակի և դատաքննության համար դիմումատուների գործը նորից դատարան ներկայացնելու միջև մեկ տարի ինն ամսվա հետաձգումը) (22)։ Դիմումատուի վարքագիծն օբյեկտիվ փաստ է համարվում, որը չի կարող վերագրվել Պատասխանող պետությանը, և որը պետք է հաշվի առնել՝ որոշելիս, թե արդյոք վարույթի տևողությունը գերազանցում է ողջամիտ ժամկետը, թե ոչ (օրինակ՝ Eckle v. Germany գործով դիմումատուներն ավելի ու ավելի էին դիմում այնպիսի գործողությունների, որոնք հավանաբար կձգձգեին վարույթը, ինչպիսին է դատավորներին կանոնավոր բացարկ հայտնելը. այս գործողությունների որոշ մասը կարող էր նույնիսկ ենթադրել կանխամտածված կերպով խոչընդոտների ստեղծում) (23)։ Իրավասու մարմինների վարքագծի առումով Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետով Պայմանավորվող պետությունների վրա դրվում է իրենց դատական համակարգերն այնպես կազմակերպելու պարտականություն, որ դատարանները կարողանան բավարարել պահանջներից յուրաքանչյուրը (24)։ Ինչ վերաբերում է դիմումատուի համար ողջամիտ ժամկետի չպահպանման հետևանքներին, ապա դրանք կարող են լինել նյութական և ոչ նյութական վնասի ձևով (25)։ 18․ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատարանների գործունեությունը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովվի յուրաքանչյուրի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունը՝ օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ և անաչառ դատարանի կողմից գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության միջոցով»: Նույն օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը և լուծումը պետք է իրականացվեն ողջամիտ ժամկետում: 2. Դատարանում գործի քննության տևողության ողջամտությունը որոշելիս հաշվի են առնվում՝ 1) գործի հանգամանքները, ներառյալ` իրավական և փաստական բարդությունը, վարույթի մասնակիցների վարքագիծը և վարույթի մասնակցի համար գործի տևական քննության հետևանքները, 2) հնարավոր սեղմ ժամկետում գործի քննությունն ու լուծումն իրականացնելու նպատակով դատարանի կատարած գործողությունները և դրանց արդյունավետությունը, 3) գործի քննության ընդհանուր տևողությունը, 4) Բարձրագույն դատական խորհրդի սահմանած՝ գործի քննության միջին ուղենիշային տևողությունը։ (…)»: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված դիրքորոշման լույսի ներքո անդրադառնալով պաշտպանի պնդմանը՝ գործի քննության ողջամիտ ժամանակի խախտված լինելու մասին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն հիմնավոր չէ, մասնավորապես՝ նկատի ունենալով սույն գործի փաստական տվայլները, դրա բարդությունը, մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտագավորությունը, գործի քննության ընդհանուր տևողությունը, Առաջին ատյանի դատարանի կատարած դատավարական գործողությունները, արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարան գործի ողջամիտ քննության համար դրսևորել է բավարար ջանասիրություն, հնարավորինս ապահովելով՝ յուրաքանչյուրի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունը: Վերաքննիչ դատարանն գտնում է, որ առկա փաստական տվյալները բավարար են արձանագրելու, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, բխում են վարույթի օբյեկտիվ տվյալներից: Բողոքաբերի պնդումները հակառակի մասին, հիմնավոր չեն: Բողոքաբերն իր ներկայացրած բողոքով չի նշել ծանրակշիռ այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հիմք կտային եզրահանգելու, որ մեղադրյալի պատշած վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ: Ամփոփելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալիշա Սատիավան Մասիհի պաշտպան Գ.Մխիթարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 որոշումը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-11-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 05-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 119, 91 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 05-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 119, 91 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 18743/26 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 30-03-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-03-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սամշեր Սինգհ /Հարման Պրիտ Սինգհ/ մյուսները՝ Վահե Կարապետյան , Ալիշա Մասիհ , Բալվանտ Մասիհ , Աբիպարտապ Սինգհ , Հարպրիտ Սինգհ , Ռավինդեռ Սինգհ մյուսները՝ Վահե Կարապետի Կարապետյան , Ալիշա Սատիավան Մասիհ , Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհ , Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհ , Հարպրիտ Սանտամ Սինգհ , Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 20.03.2026թ. որոշումը՝ Սամշեր Սինգհի /Հարման Պրիտ Սինգհի/ նկատմամբ ընտրելով այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2719/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ «27» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Է.Մանասյանի, ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Արշակ Մաթևոսյան)՝ 2026 թվականի մարտի 20-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» որոշման դեմ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/2719/01/24 գործի նյութերը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1․ Հատուկ վերանայման դատավարական նախապատմությունը. 1.1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 1.2. 2026 թվականի մարտի 30-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Էդգար Այվազյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ 2․Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 2.1. Մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի պաշտպան Էդգար Այվազյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր), ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է հետևյալը․ «(…) Գտնում ենք, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշումը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի էական խախտումներով, Դատարանը կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերի բացակայության պայմաններում Սամշեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել է: Դատարանի կողմից խախտվել են Սամշեր Սինգհի՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ, ՄԻԵԿ-ով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված ազատության իրավունքը, կայացվել է չհիմնավորված ու չպատճառաբանված դատական ակտ: (…) Վերոգրյալ իրավանորմերը համակարգային վերլուծության ենթարկելով և համադրելով սույն գործի փաստական հանգամանքերի հետ` Պաշտպանական կողմը գտնում է, որ Դատարանի կողմից մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու որոշումը կայացվել է կալանավորման հիմքերի բացակայության պայմաններում: Դատարանի համար, ըստ էության, Ս.Սինգհի նկատմամբ կալանք կիրառելու և դրա ժամկետը երկարաձգելու հիմք է հանդիսացել այն հանգամանքը, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ-ից ստացված գրությունը, որով պարզվել է, որ Սամշեր Սինգհը սույն քրեական վարույթի քննության ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրինտ Սինգհ, ինչպես նաև վերջինս հետախուզման մեջ է գտնվում Հնդկաստանի Հանրապետության իրավապահ մարմինների կողմից: Վերոգրյալի հաշվի առնելով Դատարանը գտել է, որ բարձր է Սամշեր Սինգհի կողմից նոր հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը: Սակայն, գտնում ենք, որ անգամ ՀՀ ոստիկանությունից ստացված տեղեկությունները հաշվի առնելով, Սամշեր Սինգհի կողմից իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանների խախտում տեղի չի ունեցել, ուստի վերջինիս նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների համակցությունն առավել քան պիտանի էր նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Սամշեր Սինգհը Դատարանում հայտնել է, որ սույն քրեական վարույթի քննության ընթացքում ինքն իրական անունը չի հայտնել, քանի որ ոստիկանությունւմ իրեն ասել են, որ վտարելու են Հայաստանից, իսկ ինքը և իր ընտանիքը Հնդկաստանում ենթարկվում են բռնաճնշումների կապված իրենց կրոնական հայացքների հետ: Դատարանում ներողություն է խնդրել անունը սխալ նշելու համար և հայտնել, որ դրա նպատակը եղել է ոչ թե փախուստի դիմելը, այլ Հնդկաստան չվտարվելը: Սամշեր Սինգհի հայտնած տեղեկություններն առերևույթ արժանահավատ են, քանի որ բավականին երկար ժամանակ` 2024թ. նոյեմբեր ամսից մինչև 2025թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում գտվելով ազատության մեջ` Ս.Սինգհը չի դիմել փախուստի, չի խախտել Դատարանի կողմից սահմանած վարչական հսկողության որևէ պայման: Այսինքն` Ս.Սինգհը իր վարքագծով ցույց է տվել, որ փախուստի դիմելու որևէ մտադրություն չունի: Անդրադառնալով Դատարանի կողմից արձանագրված նոր հանցանք կատարելու մտավախությանը` հարկ ենք համարում նշել, որ Հնդկաստանի Հանրապետության կողմից հետախուզման մեջ գտնվելը դեռևս չի նշանակում, որ վերջինս կատարել է որևէ հանցանք Հնդկաստանում, ինչպես նաև պետք է հաշվի առնել, որ այդ կապակցությամբ որևէ վարույթ չի սկսվել, Ս.Սինգհի նկատմամբ նույնիսկ հանձնման որոշում չի կայացվել, ինչպես նաև հանձնման նպատակով նա չի կալանավորվել: Այսինքն` հետախուզման մեջ գտնվելու հիմքով Ս.Սինգհը կարող էր կալանավորվել միայն առանձին` հանձնման վարույթի շրջանակներում: Ինչ վերաբերվում է Դատարանի նշած այն պատճառաբանությանը, որ ոստիկանության կողմից Ս.Սինգհի անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինս կարող էր դիմել փախուստի անկախ բացակայելու արգելք խափանման միջոցի առկայությունից, ցանկանում ենք նշել, որ փաստացի նման բան տեղի չի ունեցել: Փաստորեն, չնայած այն հանգամանքին, որ Ս.Սինգհի նկատմամբ փաստացի որևէ սահմանափակում չի եղել ՀՀ-ն լքելու համար, սակայն, այնուամենայնիվ, վերջինս Դատարանի որոշմանը ենթարկվելով առավել քան 10 ամիս պարտաճանաչ հաճախել է դատական նիստերին և չի կատարել փախուստի որևէ փորձ: Այս վարքագիծը նույնպես հավաստում է ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառման ոչ արդարացիությունը: Բացի այդ, 2026թ. մարտի 20-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում Դատարանին է ներկայացվել □□□□□ մարզի □□□□□ գյուղի □□□□□ փողոցի □□□□□ տան համասեփականատեր Հ.Ա.Մ.-ի կողմից ստորագրված հայտարարությունը, որով վերջինս Դատարանին հավաստիացրել է, որ համաձայն է, որպեսզի Սամշեր Սինգհի նկատմամբ տնային կալանքը խափանման միջոց ընտրվելու դեպքում այն կրի իրեն պատկանող վերոնշյալ տանը: Չնայած այս փուլում Դատարանը չի անդրադառնում հիմնավոր կասկածին և այն քննարկման առարկա չէ, սակայն գտնում ենք, որ խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձվի նաև այն հանգամանքի վրա, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը և միակ ականատես վկան Ս.Սինգհի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ նշել են, որ վերջինս որևէ գործողություն չի կատարել, տուժողին չի բռնել, չի սպառնացել, այլ միայն կանգնած է եղել հեռվում: Հարցաքննության ժամանակ տուժողը նաև տարակուսանք է հայտնել, թե Ս.Սինգհը ինչու է ոստիկանություն տարվել: Գտնում ենք, որ նման պայմաններում` շարունակական արդեն 8 ասմից ավելի կալանքի տակ պահելը թույլտարելի և նպատակահարմար չի կարող լինել: Դատարանը նաև պատշաճ կարգով չի հիմնավորել, որ Ս.Սինգհի պատշաճ վարքագծի երաշխիք չի կարող հանդիսանալ ավելի մեղմ խափանման միջոցը, օրինակ՝ գրավը կամ տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը, դրանց կամ դրանց համակցության կիրառմամբ իրավաչափ նպատակին հասնելու անհնարինությունը: Նշենք նաև, որ Ս.Սինգհի հարազատները և ընկերները պատրաստ են մինչև 4.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավ վճարել, ինչպես նաև, ինչպես նշվեց վերևում, տնային կալանքի կիրառման դեպքում □□□□□ մարզի □□□□□ գյուղի □□□□□ փողոցի □□□□□ տան համասեփականատեր Հ.Ա.Մ.-ը Դատարանին տրված հայտարարությամբ տվել է իր համաձայնությունը Ս.Սինգհի կողմից տնային կալանքն իր տանը կրելու վերաբերյալ: Այսպիսով՝ գտնում ենք, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում:(...):» 2.2. Արդյունքում Բողոքաբերը խնդրել է․ «(…)Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2719/01/24 գործով 2026 թվականի մարտի 20-ի որոշումը, ամբողջությամբ բեկանել` Սամշեր Սինգհի նկատմամբ ընտրելով այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն:»։ 3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 3.1. Հարման Պրիտ Սինգհի /Սամշեր Սինգհ/ նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա շահադիտական դրդումներով մի խումբ անձանց հետ իրականացրել է Ա.Մ.Մ.-ի առևանգումը։ Այսպես․ Վ.Կ.Կ.-ը 2024 թվականի օգոստոսի 22-ին՝ ժամը 20։00-ի սահմաններում, □□□□□ քաղաքի □□□□□ փողոցի □□□□□ հասցեում գտնվող իր գրասենյակում հանդիպել է Ա.Մ.Մ.-ին և վերջինիցս պահանջել իր կողմից շահագործման նպատակով նրան հանձնված «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենան նույն ամսին վթարի ենթարկելու հետևանքով իրեն պատճառված վնասի գումարը, սակայն Ա.Մ.Մ.-ից գումար չունենալու պատճառաբանությամբ մերժում ստանալուց հետո հեռախոսազանգի միջոցով իր մոտ □□□□□ քաղաքի □□□□□ հասցեում գտնվող գրասենյակ է կանչել Ա.Ս.Մ.-ին։ Քիչ անց՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, Ա.Ս.Մ.-ին, իր կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի □□□□□ հ/հ ավտոմեքենայով, Բ.Ջ.Մ.-ի, Ա.Ս.Ս.-ի, Ռ.Ջ.Ս.-ի, Հ.Ս.Ս.-ի և Հ.Պ.Ս.-ի հետ ժամանել է նշված վայր, որից հետո վերջիններիս հետ Վ.Կ.-ը քննարկել է Ա.Մ.Մ.-ից իրեն վճարվելիք գումարի ստացման եղանակները։ Այդ ընթացքում տվյալ հասցե է գնացել նաև Ա․Մ.-ի ընկերուհին՝ Պ.Հ.Բ.-ն։ Քննարկման ընթացքում ինչպես Վ.Կ.-ի, այնպես էլ վերջինիս հրավերով ժամանած անձանց կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու սպառնալիքի, Վ․Կ.-ի կողմից վախեցնելու նպատակով ատրճանակով օդ կրակելու, նույն նպատակով Բ.Մ.-ի կողմից Ա.Մ.Մ.-ին տեսանելի եղանակով իր տաբատի հետևի հատվածից ատրճանակ հանելու և այն Մ.Ա.-ին փոխանցելու միջոցով, Ա․Մ.-ից պատճառված վնասի համար պահանջել են մինչև 1․500․000 ՀՀ դրամ գումար, սպառնացել նաև, որ գումարը չտալու դեպքում վերջինիս կտեղափոխեն Ա․Մ.-ին պատկանող հոսթել, որտեղ կպատճառեն մարմնական վնասվածքներ, կտեսանկարահանեն և այն կտեղադրեն ինտերնետ հարթակ, սակայն լսելով Ա․Մ.-ի և վերջինիս ընկերուհի Պ․Բ.-ի գումար չունենալու վերաբերյալ պատասխանը, Վ.Կ.Կ.-ը պահանջել է Ա.Ս.Մ-ին իրականացնել Ա.Մ.Մ.-ի առևանգումը, որից հետո Ա.Մ.-ի պահանջով Բ.Ջ.Մ.-ին, Ա.Ս.Ս.-ին, Ռ.Ջ.Ս.-ին, Հ.Ս.Ս.-ի և Հ.Պ.Ս.-ին՝ Ա.Ս.Մ.-ի հետ միասին, խմբի կազմում, գիտակցելով և փոխլրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները՝ Ա.Մ.Մ-ի կամքին հակառակ, այն է՝ վերջինիս մարմնի տարբեր մասերից բռնելով ստիպել են նստել Ա.Մ.-ի կողմից շահագործվող «Միցուբիշի» մակնիշի □□□□□ հ/հ ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, որը պայմանավորված վերը նշված գործողությունների և սպառնալիքների հետևանքով Ա.Մ.Մ.-ի մոտ առաջացած վախի և տագնապի զգացողությամբ պատարվել է վերջինիս կողմից, իսկ խմբի անդամները նստել են նույն ավտոմեքենան՝ Ա․Մ.-ին՝ ղեկին, և վարել այն, այդ կերպ վերջիններս Ա.Մ.Մ.-ին դուրս են հանել իր բնական միկրոսոցիալական միջավայրից և ապօրինաբար տեղափոխել այլ վայր։ Սակայն որոշակի տարածություն անցնելուց հետո «Միցուբիշի» մակնիշի □□□□□ հ/հ ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և զննության արդյունքում Ա.Մ.-ն հայտնաբերվել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկում։ 4․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումները․ 4.1. Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրվել է հետևյալը․ «(…) 2. Դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը. «(...) Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները. - Ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում նաև սպանության և ապօրինի զենք-զինամթերք պահելու համար։ -Հարման Սինգհը (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հայտնել է իր անձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ։ - Սույն քրեական վարույթով Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհը) մեղսագրված է խմբի կազմում անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործություն։ - Քրեական գործով մեղադրյալները հաստատել են, որ Սամշեր Սինգհի տվյալներով անձնագրի պատճենում պատկերված է իրենց ճանաչած Հարման Սինգհը, ինչը կարող է վկայել նաև վերջինի՝ ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին: - Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ չափազանց բարձր են դարձնում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ - Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համրում նշել, որ քրեական գործերով միջազգային փոխօգնության շրջանակներում Հարման Սինգհին (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) ձերբակալելու կամ ժամանակավորապես կալանավորելու հարցի քննարկման հեռանկարը չի կարող ազդեցություն ունենալ նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով պիտանի խափանման միջոց կիրառելու հարցում, քանի որ նրա հանձնումը բացառող հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում, վերջինը կարող է հայտնվել ազատության մեջ, իսկ Դատարանի կողմից արձանագրված՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու չափազանց բարձր ռիսկերի առկայության պայմաններում, Հարման Սինգհի (նույն ինքը՝ Սամշեր Սինգհ) խափանման միջոցի փոփոխության հարցն իրենից ներկայացնում է հրատապություն։ (...) -Թեև Սամշեր Սինգհի անձնագրի պատճենի մեջ առկա փաստական տվյալները փոփոխության են ենթարկում վերջինի կողմից ՀՀ պետական սահմանը առերևույթ ապօրինի հատած լինելու մասին Դատարանի ենթադրությունը, այնուհանդերձ պաշտպանության կողմի վկայակոչած մյուս փաստարկները վերացական են և իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության չեն ենթարկում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ արված հետևությունները։ -Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհը քրեական վարույթի ողջ ընթացքում ներկայացել է որպես Հարման Պրիտ Սինգհ՝ թաքցնելով իրական ինքնությունը։ Ընդ որում, նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված է եղել նաև ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը, որը կիրառվել է հենց Հարման Պրիտ Սինգհ անձնական տվյալներով, որը փաստորեն եղել է ոչ պիտանի։ Այս համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ ՆԳՆ քրեական ոստիկանության կողմից Սամշեր Սինգհի իրական անձը պարզված չլինելու պայմաններում վերջինը, քրեական վարույթով իր համար ցանկացած անբարենպաստ իրավիճակում, հնարավորություն կստանար օգտագործել իր անձը հաստատող իրական փաստաթուղթը և անխոչընդոտ դիմել փախուստի։ Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը ընդունելի չի համարում իր իրական ինքնությունը թաքցնելու և փախուստի դիմելու նպատակ չունենալու մասին Սամշեր Սինգհի բացատրությունները, քանի որ վերջինի դրսևորած վերը նշված վարքագիծը չափազանց մեծ հակազդեցություն է քրեական վարույթի բնականոն ընթացքին։ (…) -Դատարանն արձանագրում է, որ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու բարձր ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները: -Բացի այդ, մեղադրյալն իր իրական տվյալները թաքցրել է իր քաղաքացիության երկրում հետախուզման մեջ գտնվելու և արտահանձնումից խուսափելու նպատակով, իսկ այդ հանգամանքն էլ ավելի է բարձրացնում մեղադրյալի փախուստի վտանգը, քանի որ, վերջինն, ըստ էության, փախուստի է դիմել իր քաղաքացիության երկրից, որտեղ նա ունեցել է կայուն սոցիալական կապեր, հետևաբար նա չունի որևէ ծանրակշիռ պատճառ ՀՀ-ից ևս փախուստի չդիմելու համար։ -Անդրադառնալով Սամշեր Սինգհի նկատմամբ տնային կալանքի կամ վարչական հսկողության կիրառման հնարավորությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այդ խափանման միջոցի պայմաններում մեղադրյալը չի գտնվում կալանքին ներհատուկ խիստ հսկողության ներքո և խափանման միջոցի որևէ պայմանի խախտումը և մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագիծն արձանագրվում են արդեն կատարված լինելուց որոշ ժամանակ անց (պոստֆակտում), իսկ մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկերի պայմաններում այդ խափանման միջոցն ի զորու չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Նման պայմաններում Դատարանը նպատակահարմար չի գտնում նաև վարչական հսկողության կիրառման հնարավորության քննարկումը: -Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։ Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար այդ խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 24-ը։(…)»։ 5. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 5.1. Դատական ակտը կայացնելու պահի դրությամբ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել վարույթի մասնակիցների կողմից ներկայացված բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ: 6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 6.1. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…) 3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով 1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար. 2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար. 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. 5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով. 6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով. 7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»: 6.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա` Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից։ Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և դրա կամայական ու անհիմն սահմանափակումները հնարավորինս բացառելու նպատակով գործուն երաշխիքների առկայության անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը (ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14 և այլն): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ա․Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմից բխում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս ՀՀ իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը (…)»: 6.3. Սույն որոշման 6.1-6.2-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ փաստում է, որ ներկայացված բողոքում Բողոքաբերի կողմից ըստ էության չի վիճարկվել մեղադրյալին վերագրվող արարքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը։ 6.3.1. Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության մյուս պայմաններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը հստակ սահմանում են, թե որ դեպքում է անհրաժեշտ խափանման միջոց կիրառել /կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել/։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Բացի այդ, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս իր հետևությունը պայմանավորել է նրանով, որ գործի քննության սույն փուլում դեռևս արդիական են մեղադրյալի՝ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու ռիսկերը։ 6.3.2. Վերաքննիչ դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի հնարավոր փախուստի մասին Բողոքաբերի փաստարկներին, արձանագրում է, որ հիշյալ ռիսկի առկայության մասին փաստելու համար անհրաժեշտ է ունենալ մեղադրյալի գործողությունների վրա կառուցված և գործի նյութերով հիմնավորված կասկած այն մասին, որ վերջինս այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պայմաններում կարող է վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձ կատարել։ Հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և ծանրության աստիճանը /վերջինիս վերագրվում է ազատության, պատվի, արժանապատվության, ֆիզիկական կամ հոգեկան անձեռնմխելիության դեմ ուղղված ծանր հանցանքի կատարում/, հավանական պատժի խստությունը /նախատեսված է ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով/, մեղադրյալի՝ օտարերկրյա քաղաքացիություն ունենալու և այնտեղ կայուն սոցիալական կապեր ունենալու հանգամանքները, ինչպես նաև նախաքննական մարմնին այլ անձի անուն-ազգանունով ներկայանալը և այդ անվամբ անձի նկատմամբ բացակայելու արգելք կիրառված լինելը, որոնք մեղադրյալի հնարավոր վարքի գնահատման համար կարևոր են և համակցության մեջ կարող են հիմք հանդիսանալ մեղադրյալի հնարավոր փախուստի դիմելու ռիսկը գնահատելու համար՝ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ թույլ են տալիս ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակի ապահովման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի փախուստի դիմելու ռիսկը բարձր գնահատելու և դրա՝ միայն խափանման միջոց կալանքով չեզոքացվելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից փախուստի փորձ դեռևս կատարված չլինելու մասին պաշտպանի դիտարկմանը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ վերոնշյալ եզրահանգումները վերաբերում են ապագային վերաբերող իրադարձություններին և ունեն կանխատեսական բնույթ, ուստի փախուստի փորձ կատարված չլինելն ինքնին հիմք չէ քննարկվող ռիսկը չարձանագրելու համար։ 6․3․3․ Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու մասին Բողոքաբերի փաստարկին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցագործությունը կանխելու անհրաժեշտությունը կարող է իրավաչափ հիմք լինել այնպիսի կանխարգելիչ միջոց կիրառելու համար, որի նպատակն է վերացնել այն հանգամանքները կամ հնարավորությունները, որոնք կոնկրետ անձին կամ որևէ մեկին թույլ կտային գործել այդ հանցանքը: Նոր հանցագործություն կատարելու վտանգը պետք է գնահատվի գործից բխող փաստերի, ինչպես նաև անձնական հանգամանքների հիման վրա, որոնք նոր հանցագործություն կատարելու հավանականության գնահատման համար կարող են հանդիսանալ «լուրջ ցուցիչներ» (Մինասյանն ընդդեմ Հայաստանի, թիվ 44837/08, 08.04.2014, պարբ. 65): Պետք է ապացուցել, որ կատարվելիք նոր հանցագործություններին առնչվող ցանկացած մտահոգություն իրատեսական է, և որ միջոցը պատշաճ է: Դատարանը համարում է, որ մեղադրանքի ծանրությունը կարող է դատարանին հիմք տալ մեղադրյալին մինչդատական կալանքի ենթարկելու և կալանքի տակ պահելու համար՝ նոր հանցագործությունների կատարման փորձերը կանխելու նպատակով, այնուհանդերձ, ի թիվս այլ պայմանների, անհրաժեշտ է, որպեսզի վտանգը լինի իրատեսական, իսկ միջոցը՝ պատշաճ՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, մասնավորապես անցյալի պատմությունը և մեղադրյալի անձը: Հանցագործություններ կատարած լինելու մասին ակնարկները պետք է հիմնավորված լինեն, և պատշաճ չի լինի ազատությունից զրկելը հիմնավորել՝ հղում անելով հանցանք կատարելու մտավախությանը, եթե հանցանքն իր բնույթով հավանաբար միանգամյա իրադարձություն է: ՄԻԵԴ-ի վերևում մեջբերված դիրքորոշումների համատեքստում գնահատման ենթարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականության մասին եզրահանգման հիմքում դրված հիմնավորումները ընդհանուր առմամբ ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար, սակայն, միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հանցանք կատարելու հիմքը հիմնավորող այլ փաստական տվյալների բացակայության պայմաններում դրանք ինքնին բավարար չեն մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը բարձր գնահատելու համար։ Ուստի Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ հանցանք կատարելու ռիսկը հնարավոր է չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառմամբ։ 6․3.4․ Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ թեև սույն որոշմամբ արձանագրվել է հանցանք կատարելու ռիսկի նվազման հանգամանքը, սակայն այն ինքնին բավարար չէ մեղադրյալի իրավաչափ վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցներով ապահովելու մասին եզրահանգում անելու համար։ Այլ կերպ ասած՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում առավել մեղմ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, իսկ կալանքը պիտանի է հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու է հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։ 6.3.5. Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար, ըստ էության, ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերաքննիչ բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։ Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: 6.4. Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։ Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը): 6.5. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու նպատակով կալանքի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ եզրահանգումները, իրավաչափ են և բխում են գործով ձեռք բերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ պաշտպանի կողմից հատուկ վերանայման բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն ի զորու լինելու հանգամանքի մասին: Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի մեղադրյալ Սամշեր Սինգհի (ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Հարման Պրիտ Սինգհ) պաշտպան Էդգար Այվազյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2719/01/24 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի մարտի 20-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» որոշումը թողնել անփոփոխ։ 2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Է. ՄԱՆԱՍՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-04-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 5.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 13-04-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Մանասյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 29-04-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-04-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ալիշա Մասիհ մյուսները՝ Վահե Կարապետյան , Բալվանտ Մասիհ , Աբիպարտապ Սինգհ , Հարպրիտ Սինգհ , Սամշեր Սինգհ /Հարման Պրիտ Սինգհ/ , Ռավինդեռ Սինգհ մյուսները՝ Վահե Կարապետի Կարապետյան , Բալվանտ Ջուլհաս Մասիհ , Աբիպարտապ Սուքդեվսինգ Սինգհ , Սամշեր Սինգհի /Հարման Պրիտ Սինգհ/, Հարպրիտ Սանտամ Սինգհ , Ռավինդեռ Ջասվանդ Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 14.04.2026թ. որոշումը, Ալիշա Սատիավան Մասիհի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը վերացնել , կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 11-05-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 5.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 11-05-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |