Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/2691/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 19.1

Պատասխանող

Անդրանիկ Հովհաննիսյան Վազգենի
Անդրանիկ Հովհաննիսյան
Անդրանիկ Հովհաննիսյան
Անդրանիկ Հովհաննիսյան
Անդրանիկ Հովհաննիսյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Նելլի Բաղդասարյան

Քրեական վերաքննիչ

Ռոբերտ Պապոյան

Լուսինե Աբգարյան

Մխիթար Պապոյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 393 Մաս 2

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Նելլի Բաղդասարյան

Քրեական վերաքննիչ

Ռոբերտ Պապոյան

Լուսինե Աբգարյան

Մխիթար Պապոյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մաանի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՛ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացելու’ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահւսդիտական դրդումներով՛ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի 19 707֊ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով' 0,37 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հարրնաբերվեւ են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկռւթրսմբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կաչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՛ պոլիէթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները' հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված «Լադա» մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավւըոմեքենայի խուզարկությամբ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2025-11-03 12:00 6 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-07-09 12:30 1 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-08 17:00 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-26 17:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-18 11:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-05-23 12:00 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-16 14:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2025-02-04 17:30 1 Չի կայացել Սույն պատուհանը լրացվել է սխալմամբ:
Տվյալների կենտրոն 2025-01-20 16:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-12-04 13:40 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-11-08 14:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-10-24 14:00 1 Նիստը չի կայացել
ԵԴ1/2691/01/24





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր Ն. Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրողներ Մ.Խաչատրյանի,
Ա․Ոսկանյանի,
Ա.Մանուկյանի,
Պաշտպան Ա.Հարությունյանի,
Մեղադրյալ Ա. Հովհաննիսյանի,


2025 թվականի հուլիսի 09-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի` ծնված 05.06.1992թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատված, ամուսնացած, խնամքին՝ երկու անչափահաս երեխա, բնութագրվում է դրական, հաշվառված և փաստացի բնակվող Կոտայքի մարզ, ք. Հրազդան, Կենտրոն 37 շենք, բնակարան 100 հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր քրեակատարողական հիմնարկի դտապարտյալ մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, սույն քրեական գործով արգելանքի տակ է եղել 2024թ․ հուլիսի 10-ից մինչև 2025 թվականի մայիսի 10-ը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 10-ին Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով։
11.07.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 16178724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
12.07.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 13.07.2024թ. որոշմամբ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2024թ. հուլիսի 10-ից։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 09.09.2024թ. որոշմամբ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2024թ. նոյեմբերի 10-ը։
23.09.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա՝ խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:։
24.09․2024թ․ անհայտ անձի կողմից Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ապօրինի կերպով 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի վերաբերյալ թիվ 16178724 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 16813324 քրական վարույթը։
08.12.2023թ. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 08․10․2024թ․, և դրան շնորհվել է ԵԴ1/2691/01/24 հերթական համարը: Քրեական գործը մակագրվել և 09.10.2024թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն․ Բաղդասարյանիս։
«Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» դատարանի 11․10.2024թ. որոշմամբ նշանակվել են նախնական դատալսումներ:
2025թ. հուլիսի 9-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցելվել այն բանի համար, որ նա խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ::

Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանն իրեն ներկայացված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել և հիմնական դատալսումների ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ընդհանրապես կապ չունի թմրանյութի առուվաճաքի հետ, իրեն անհիմն է մեղադրանք ներկայացվել, ոչ մի վկա չկա, ում հետ առնչվել է, իրացման հետ կապ չունի, մեղադրանքը չի ընդունում: Պատասխանելով հարցերին հայտնեց, որ դեպքի օրը Վազ 2121 մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Հրազդանից գնալիս է եղել Բանգլադեշ թաղամաս, որպեսզի մեքենան թողնի արհեստավորների մոտ ավտոտնակում՝ սարքելու համար, էլեկտրականության հետ գործ է եղել, երբ ոստիկանները կանգնեցրել են ավտոմեքենան: Մեքենայից հայտնաբերել են Մեթամֆետամին, էլեկտրական կեմրիկները, որոնք էլեկտրական մետաղալարերի կցոնի ժամանակ կրակայրիչով վառում են, իզալենտի փոխարեն դա են օգտագործում: Կատարել է ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ: Բյուրեղանման զանգվածները ձեռք է բերել տելեգրամյան ալիքից, չի հիշում անունը, դրանք վերցրել է ոստիկանների կանգնեցնելուց մոտ 15 րոպե առաջ, վճարել է մոտ 40000 ՀՀ դրամ: Մոտ 1,5-2 տարի է օգտագործում է Մեթամֆետամին, հիմա չունի կախվածություն թմրանյութերից: Երբևիցե որևէ մեկին չի իրացրել թմարմիջոց, չի հյուրասիրել: Զիպ փաթեթներով ավտոպահեստամասեր են եկել, շուռուպներ, գնել է տեցի շուկայից, անհրաժեշտ է եղել իր աշխատանքի մեջ:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա Լիանա Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը հանդիսանում է իր ամուսինը, չի նկատել, որ թմրամիջոց օգտագործի, եղել է տնային կալանքի տակ, տնային կալանքից ազատվելուց հետո տաքսի է վարել, միշտ աշխատել է շինարարությունում, մեքենաների ազդանշաններ է սարքել, մեքենաներով է զբաղվել, հոգատար հայր է երկու անչափահաս աղջիկների համար: Միայն ամուսնու բռնվելուց հետո է իմացել, որ թմրամիջոց է օգտագործել, միշտ շատ հանգիստ է եղել ամուսինը, երբեք ագրեսիվ պահվածք չի նկատել: Պատասխանելով հարցերին՝ հայտնել է, որ տնային կալանքի կրման ընթացքում որևէ մեկն իրենց տուն չի եկել, ամբողջ օրը միասին են եղել տանը, այդ ժամանակ չի տեսել, որ թմրամիջոց օգտագործի: Ամուսնինը զբաղվել է մեքենաների ազդանշաններ սարքելով, եղբոր հետ ավտոպահեստամասերի խանութն է աշխատեցրել, զբաղվել է շինարարությամբ: Քանի որ մեքենան անընդհատ սարքում էր, հնարավոր է բեռնախցիկում սկոչեր ունենար, ինչը լինում է տղաների ավտոմեքենաների մեջ, հիմնականում դա, հարթաշուրթ, երևի այդ տեսակի բաներ: Տեղյակ է, որ ամուսինը ներկայումս պատիժ է կրում և մեղադրվում է թմրանյութ օգտագործելու համար: Ոչ հաճախակի, սակայն գազի գործ էլ է արել ամուսինը, քանի որ ընկերն ունի գազի տեղադրման կետ, դա էլ է արել: Երբ ամուսինը բացել է բեռնախցիկն այնտեղ տեսել է կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ: Բռնվելու նախորդող մոտ մեկ շաբաթվա ընթացքում հիմնականում եղբոր հետ է եղել խանութում:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.

Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի մեքենայի ձեռքի արգելակման վահանակի վրայից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև և մեկ հատ կարմիր կպչուն ժապավեններով բյուրեղանման զանգվածներ, որոնք ըստ վերջինիս հայտարարության հանդիսանում են Կրիստալ տեսակի թմրամիջոց, իսկ մեքենայի բեռնախցիկից և առջևի փակվող պահոցից հայտնաբերվել են զիպ փաթեթներ և թափանցիկ, սև, կարմիր գույների կպչուն ժապավեններ:

/գ․թ․ 36-42, դատական նիստի արձանագրություն/

Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի արձանգրությունը, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվաոման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերը և առարկաները, փաթեթից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավեններ, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակներ, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավեններ /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 201, դատական նիստի արձանագրություն/

Իրեղեն ապացույց ճանաչված 2024 թվականի հուլիսի 12-ին Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 206-209, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատանյութագիտական փորձագետի՝ N1029 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1. Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 1 կարմիր ժապավեն գրառմասաբ փաթեթում առկա' 0.15 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 2 սև ժապավեն գրաոմամաբ փաթեթում առկա' 0.1 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 159-161, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատանյութագիտական փորձագետի՝ թիվ 1004 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 2 հատ և ընդհանուր 0.12 գրամ քաշով զանգվածները հանդիսանում են Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 192-195, դատական նիստի արձանագրություն/

Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհհանիսյանի անձնական և վերջինիս կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով Մեթամֆետամին, տեսակի թմրամիջոցը:
/գ․թ․ 224-227, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատալեքս տեղեկատվական կայքի զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ թիվ ԵԴ/0722/01/23 համարի ներքո առկա է Անդրանիկ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ նույնասեռ հանցանքի կատարման վերաբերյալ դատական գործ:
/գ․թ․ 225, դատական նիստի արձանագրություն/

ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մարսթիայի բաժնի պետ Հ. Դանիեյյանի կողմից ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետին հասցեագրված հանցագործության մասին հաղորդումը:
/գ․թ․ 7, դատական նիստի արձանագրություն/

Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին ձերբակալելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են 2 փաթեթ սպիտակ բյուրեղանման զանգված, բարդ փականով ծալովի դանակ, 2 հատ հեռախոս, ձեռքի ժամացույց, թևնոց, ավտոմեքենայի բանալիներ, սև սպորտային պայուսակ:
/գ․թ․ 5-6, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1 .Փորձաքննությանը ներկայացված Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութ, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմության և կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ ամսվա վաղեմության:
2.Փորձաքննությանը ներկայացւիսծ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հոգեմետ /հոգեևերգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի փաստական վերլուծությունները և դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
Նույն օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները (...)»:
Նույն օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Նույն օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«...4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված պացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...) 7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացված որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, արձանագրել է հետևյալը. «(…) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին առավել մանրամասն՝ տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը):
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ փաստել է, որ այդպիսիք են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը սահմանել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշմամբ փաստել է, որ «(…) [Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված՝ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլնի, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը՝ ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշմամբ և իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Ն]երքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը (…)» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ինչ վերաբերում է «ներքին համոզմունքին», ապա հարկ է արձանագրել, որ այն սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է, և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված ու ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ)ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև հետևյալը. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (…)» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 1-ի քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք վերաբերելի մասով կիրառելի են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
...
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
...
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
...:
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Բոլյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ: Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի` հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ` վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու:» (տե՛ս Մ.Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, թույլատրելի են, վերաբերելի և իրենց համակցությամբ բավարար գործի լուծման համար:
Գնահատելով մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն արժանահավատ չի համարում մեղադրյալի ցուցմունքն այն մասով, որ իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար են նախատեսված եղել, մեքենայից հայտնաբերված կպչուն ժապավեններն օգտագործել է աշխատանքում՝ ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ կատարելիս, իսկ զիպ փականով փաթեթներով ստացել է ավտոպահեստամասեր: Համադրելով նշված տեղեկությունները մեղադրյալի կնոջ՝ Լիանա Վարդանյանի ցուցմունքի հետ՝ դատարանը փաստում է, որ վերջինս հայտնել է, որ տեսել է կպչուն ժապավեններ բեռնախցիկում, որոնք ամուսինը պահել է իր մեքենայում՝ այն սարքելու նպատակով, մի քանի անգամ նշել է, որ ամուսինը հիմնականում զբաղվել է մեքենաների ազդանշանների գործով, շինարարությամբ և միայն հարց ուղղելուց հետո պատասխանել է, որ եղել է, որ գազի տեղադրման գործ նույնպես արել է: Վկան հայտնել է նաև, թե ինչ է հիմնականում տեսել ամուսնու ավտոմեքենայի բեռնախցիկում /կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ և այդ տեսակի բաներ/, սակայն ոչինչ չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին: Հատկանշական է նաև, որ վկան հայտնել է, որ դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում ամուսինը զբաղվել է եղբոր խանութի գործերով:
Դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն հանգամանքը, որ դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացության համաձայն՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերված թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմությանը, մինչդեռ վերջինիս մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024թ. հուլիսի 11-ին:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի և վկա Լ.Վարդանյանի հայտնած տեղեկությունները՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակի, մեքենայում հայտնաբերված իրերի նպատակային օգտագործման մասին, ողջամիտ չեն և չեն համապատասխանում իրականությանը:
Մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու նպատակը գնահատելիս դատարանը հաշվի է առնում Ա.Հովհաննիսյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակը, դրանց փաթեթավորումը, մեքենայից հայտնաբերված մեծաքանակ կպչուն ժապավենների և զիպ փականով տոպրակների առկայությունը, ինչպես նաև դեպքի ժամանակահատվածում թմրամիջոց օգտագործած չլինելու հանգամանքը:
Այսպիսով, գործում առկա բավարար ապացույցների համակցության հիման վրա, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերը թվարկված ապացույցներով։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և տեղափոխելը, ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ, որի համար նա ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ:
Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ)պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանօրինակ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանն արձանագրում է, որ այն դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործությունների թվին: Գնահատելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանիի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության առարկայի տեսակը և չափը: Այսպես, հանցագործության առարկան «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է՝ 0.37 գրամ քաշով, որը մոտ է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի (0.25-1.25) նվազագույն սահմանին: Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը բարձր վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ ըստ վերոնշյալ որոշման թիվ 1 հավելվածի՝ դրա հարաբերականորեն փոքր չափն է համարվում քրեորեն պատժելի:
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.01.2024թ. դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով, թեև սույն հանցանքը կատարելու պահին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել:
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաների /Անուշ Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 08.08.2018թ. և Թերեզա Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 06.02.2020թ./ առկայությունը:
Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է պատիժ՝ ազատազրկում` չորսից յոթ տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որն անհրաժեշտ և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:»:
Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.01.2024թ. դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով, դատարանի գտնում է, որ նոր նշանակվող պատժին պետք է մասնակի գումարել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 8 /ութ/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (…)»:
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի սույն քրեական գործով 2024 թվականի հուլիսի 10-ից գտնվել է անազատության մեջ, հետևաբար, նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցել անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի հուլիսի 10-ից:
Քննարկելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը, դատարանը գտնում է, որ այն հանգամանքների համակցությունը, որոնք դատարանը հաշվի է առել նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու: Հետևաբար, Անդրանիկ Հովհաննիսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով ներկաումս խափանման միջոց ընտրված չէ, գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի 23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական վարույթով քննություն կատարելու համար:
աԱնդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել փորձաքննությունների կատարման արժեքը՝ 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-349-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հնոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 09-ի թիվ ԵԴ/0722/01/23 դատավճռով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված 6 /վեց/ տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած մասը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 8 /ութ/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024թ. հուլիսի 10-ից:
23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
ԵԴ1/2691/01/24





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«03» նոյեմբերի, 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետև նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահող դատավոր՝ Ռ.Պապոյան,
դատավորներ՝ Լ․Աբգարյան,
Մ․Պապոյան,

քարտուղարությամբ՝ Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Ա․Հովհաննիսյանի,
պաշտպան՝ Ա․Հարությունյանի,

դռնբաց դատական նիստում, թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպան Ա․Հարությունյանի(այսուհետ՝ նաև Պաշտպան) դատական վերանայման բողոքի(այսուհետ՝ նաև վերաքննիչ բողոք) հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով նույն գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի(դատավոր՝ Նելլի Բաղդասարյան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ի դատավճիռը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի հուլիսի 10-ին Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու, ինչպես նաև սառը զենք պահելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով։
2024 թվականի հուլիսի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16178724 քրեական վարույթը(այսուհետ՝ նաև քրեական վարույթ)։
2024 թվականի հուլիսի 12-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2(երկու) ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ(մեջբերվում է մեղադրական եզրակացությունից)․ նա, խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության` 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 2024 թվականի հուլիսի 11-ին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2(երկու) սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 2024 թվականի հուլիսի 12-ին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:։
1․1․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը՝ ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան(այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ դրան շնորհվել է ԵԴ1/2691/01/24 հերթական համարը: Քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն․Բաղդասարյանին։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի որոշմամբ քրեական գործը ստանձվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումների։
1․2․ 2025 թվականի հուլիսի 9-ին Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով կայացրել է դատավճիռ(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ), որի եզրափակիչ մասն ունի հետևյալ բովանդակությունը(մեջբերվում է)․ «Մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 6(վեց) տարի 3(երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 09-ի թիվ ԵԴ/0722/01/23 դատավճռով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված 6(վեց) տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած մասը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 8(ութ) տարի 3(երեք) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024թ. հուլիսի 10-ից:
23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:»։
2․ 2025 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։
Թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել է դատավորներ Ռոբերտ Պապոյանին, Լուսինե Աբգարյանին և Մխիթար Պապոյանին, և նախագահող դատավորի (Ռ․Պապոյան) աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:

Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ին կայացված դատավճռի հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
4․ Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ի դատավճիռը(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ կամ վիճարկվող դատական ակտ) բողոքարկվող մասով պատճառաբանվել է հետևյալ կերպ, մասնավորապես, (մեջբերվում է). «(...) Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանն իրեն ներկայացված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել և հիմնական դատալսումների ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ընդհանրապես կապ չունի թմրանյութի առուվաճաքի հետ, իրեն անհիմն է մեղադրանք ներկայացվել, ոչ մի վկա չկա, ում հետ առնչվել է, իրացման հետ կապ չունի, մեղադրանքը չի ընդունում: Պատասխանելով հարցերին հայտնեց, որ դեպքի օրը Վազ 2121 մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Հրազդանից գնալիս է եղել Բանգլադեշ թաղամաս, որպեսզի մեքենան թողնի արհեստավորների մոտ ավտոտնակում՝ սարքելու համար, էլեկտրականության հետ գործ է եղել, երբ ոստիկանները կանգնեցրել են ավտոմեքենան: Մեքենայից հայտնաբերել են Մեթամֆետամին, էլեկտրական կեմրիկները, որոնք էլեկտրական մետաղալարերի կցոնի ժամանակ կրակայրիչով վառում են, իզալենտի փոխարեն դա են օգտագործում: Կատարել է ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ: Բյուրեղանման զանգվածները ձեռք է բերել տելեգրամյան ալիքից, չի հիշում անունը, դրանք վերցրել է ոստիկանների կանգնեցնելուց մոտ 15 րոպե առաջ, վճարել է մոտ 40000 ՀՀ դրամ: Մոտ 1,5-2 տարի է օգտագործում է Մեթամֆետամին, հիմա չունի կախվածություն թմրանյութերից: Երբևիցե որևէ մեկին չի իրացրել թմարմիջոց, չի հյուրասիրել: Զիպ փաթեթներով ավտոպահեստամասեր են եկել, շուռուպներ, գնել է տեցի շուկայից, անհրաժեշտ է եղել իր աշխատանքի մեջ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա Լիանա Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը հանդիսանում է իր ամուսինը, չի նկատել, որ թմրամիջոց օգտագործի, եղել է տնային կալանքի տակ, տնային կալանքից ազատվելուց հետո տաքսի է վարել, միշտ աշխատել է շինարարությունում, մեքենաների ազդանշաններ է սարքել, մեքենաներով է զբաղվել, հոգատար հայր է երկու անչափահաս աղջիկների համար: Միայն ամուսնու բռնվելուց հետո է իմացել, որ թմրամիջոց է օգտագործել, միշտ շատ հանգիստ է եղել ամուսինը, երբեք ագրեսիվ պահվածք չի նկատել: Պատասխանելով հարցերին՝ հայտնել է, որ տնային կալանքի կրման ընթացքում որևէ մեկն իրենց տուն չի եկել, ամբողջ օրը միասին են եղել տանը, այդ ժամանակ չի տեսել, որ թմրամիջոց օգտագործի: Ամուսնինը զբաղվել է մեքենաների ազդանշաններ սարքելով, եղբոր հետ ավտոպահեստամասերի խանութն է աշխատեցրել, զբաղվել է շինարարությամբ: Քանի որ մեքենան անընդհատ սարքում էր, հնարավոր է բեռնախցիկում սկոչեր ունենար, ինչը լինում է տղաների ավտոմեքենաների մեջ, հիմնականում դա, հարթաշուրթ, երևի այդ տեսակի բաներ: Տեղյակ է, որ ամուսինը ներկայումս պատիժ է կրում և մեղադրվում է թմրանյութ օգտագործելու համար: Ոչ հաճախակի, սակայն գազի գործ էլ է արել ամուսինը, քանի որ ընկերն ունի գազի տեղադրման կետ, դա էլ է արել: Երբ ամուսինը բացել է բեռնախցիկն այնտեղ տեսել է կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ: Բռնվելու նախորդող մոտ մեկ շաբաթվա ընթացքում հիմնականում եղբոր հետ է եղել խանութում:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի մեքենայի ձեռքի արգելակման վահանակի վրայից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև և մեկ հատ կարմիր կպչուն ժապավեններով բյուրեղանման զանգվածներ, որոնք ըստ վերջինիս հայտարարության հանդիսանում են Կրիստալ տեսակի թմրամիջոց, իսկ մեքենայի բեռնախցիկից և առջևի փակվող պահոցից հայտնաբերվել են զիպ փաթեթներ և թափանցիկ, սև, կարմիր գույների կպչուն ժապավեններ:
/գ․թ․ 36-42, դատական նիստի արձանագրություն/
Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի արձանգրությունը, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվաոման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերը և առարկաները, փաթեթից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավեններ, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակներ, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավեններ /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 201, դատական նիստի արձանագրություն/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 2024 թվականի հուլիսի 12-ին Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 206-209, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատանյութագիտական փորձագետի՝ N1029 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1. Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 1 կարմիր ժապավեն գրառմասաբ փաթեթում առկա' 0.15 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 2 սև ժապավեն գրաոմամաբ փաթեթում առկա' 0.1 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 159-161, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատանյութագիտական փորձագետի՝ թիվ 1004 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 2 հատ և ընդհանուր 0.12 գրամ քաշով զանգվածները հանդիսանում են Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 192-195, դատական նիստի արձանագրություն/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհհանիսյանի անձնական և վերջինիս կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով Մեթամֆետամին, տեսակի թմրամիջոցը:
/գ․թ․ 224-227, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատալեքս տեղեկատվական կայքի զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ թիվ ԵԴ/0722/01/23 համարի ներքո առկա է Անդրանիկ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ նույնասեռ հանցանքի կատարման վերաբերյալ դատական գործ:
/գ․թ․ 225, դատական նիստի արձանագրություն/
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մարսթիայի բաժնի պետ Հ. Դանիեյյանի կողմից ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետին հասցեագրված հանցագործության մասին հաղորդումը:
/գ․թ․ 7, դատական նիստի արձանագրություն/
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին ձերբակալելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են 2 փաթեթ սպիտակ բյուրեղանման զանգված, բարդ փականով ծալովի դանակ, 2 հատ հեռախոս, ձեռքի ժամացույց, թևնոց, ավտոմեքենայի բանալիներ, սև սպորտային պայուսակ:
/գ․թ․ 5-6, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1 .Փորձաքննությանը ներկայացված Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութ, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմության և կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ ամսվա վաղեմության:
2.Փորձաքննությանը ներկայացւիսծ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հոգեմետ /հոգեևերգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
(…)
Գնահատելով մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն արժանահավատ չի համարում մեղադրյալի ցուցմունքն այն մասով, որ իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար են նախատեսված եղել, մեքենայից հայտնաբերված կպչուն ժապավեններն օգտագործել է աշխատանքում՝ ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ կատարելիս, իսկ զիպ փականով փաթեթներով ստացել է ավտոպահեստամասեր: Համադրելով նշված տեղեկությունները մեղադրյալի կնոջ՝ Լիանա Վարդանյանի ցուցմունքի հետ՝ դատարանը փաստում է, որ վերջինս հայտնել է, որ տեսել է կպչուն ժապավեններ բեռնախցիկում, որոնք ամուսինը պահել է իր մեքենայում՝ այն սարքելու նպատակով, մի քանի անգամ նշել է, որ ամուսինը հիմնականում զբաղվել է մեքենաների ազդանշանների գործով, շինարարությամբ և միայն հարց ուղղելուց հետո պատասխանել է, որ եղել է, որ գազի տեղադրման գործ նույնպես արել է: Վկան հայտնել է նաև, թե ինչ է հիմնականում տեսել ամուսնու ավտոմեքենայի բեռնախցիկում /կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ և այդ տեսակի բաներ/, սակայն ոչինչ չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին: Հատկանշական է նաև, որ վկան հայտնել է, որ դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում ամուսինը զբաղվել է եղբոր խանութի գործերով:
Դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն հանգամանքը, որ դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացության համաձայն՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերված թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմությանը, մինչդեռ վերջինիս մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024թ. հուլիսի 11-ին:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի և վկա Լ.Վարդանյանի հայտնած տեղեկությունները՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակի, մեքենայում հայտնաբերված իրերի նպատակային օգտագործման մասին, ողջամիտ չեն և չեն համապատասխանում իրականությանը:
Մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու նպատակը գնահատելիս դատարանը հաշվի է առնում Ա.Հովհաննիսյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակը, դրանց փաթեթավորումը, մեքենայից հայտնաբերված մեծաքանակ կպչուն ժապավենների և զիպ փականով տոպրակների առկայությունը, ինչպես նաև դեպքի ժամանակահատվածում թմրամիջոց օգտագործած չլինելու հանգամանքը:
Այսպիսով, գործում առկա բավարար ապացույցների համակցության հիման վրա, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերը թվարկված ապացույցներով։
(…)
Դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և տեղափոխելը, ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ, որի համար նա ենթակա է պատժի։
(…)
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանն արձանագրում է, որ այն դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործությունների թվին: Գնահատելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանիի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության առարկայի տեսակը և չափը: Այսպես, հանցագործության առարկան «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է՝ 0.37 գրամ քաշով, որը մոտ է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի (0.25-1.25) նվազագույն սահմանին: Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը բարձր վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ ըստ վերոնշյալ որոշման թիվ 1 հավելվածի՝ դրա հարաբերականորեն փոքր չափն է համարվում քրեորեն պատժելի:
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.01.2024թ. դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով, թեև սույն հանցանքը կատարելու պահին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել:
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաների /Անուշ Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 08.08.2018թ. և Թերեզա Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 06.02.2020թ./ առկայությունը:
Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
(…)
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որն անհրաժեշտ և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
(…)
Քննարկելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը, դատարանը գտնում է, որ այն հանգամանքների համակցությունը, որոնք դատարանը հաշվի է առել նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու: Հետևաբար, Անդրանիկ Հովհաննիսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով ներկաումս խափանման միջոց ընտրված չէ, գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի 23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական վարույթով քննություն կատարելու համար:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել փորձաքննությունների կատարման արժեքը՝ 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
(…)»։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքեր, հիմնավորումներ.
5. Մեղադրյալի Պաշտպանը ներկայացված Բողոքում անդրադարձել է հետևյալին․ «Պաշտպանյալս չի խուսափել քննությունից, թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում տվել է ցուցմունքներ, որ ունի կախվածություն թմրանյութերից և 2024 թվականի հուլիսի 11-ին գնելու նպատակով մեկնել է Երևան։ Գնել է «Տելեգրամ» հարթակից, որտեղից էլ ստացել է թմրանյութի գտնվելու վայրի քարտեզը և գնացել, վերցրել է այն։ Գնել է իր համար և այն օգտագործել։ Նշել է, որ ինքը դա գնել է միայն իր համար և այլ նպատակներ՝ իրացնելու կամ վաճառելու երրորդ անձանց, չի ունեցել։ Ավելին նման անձինք՝ ենթադրյալ անձինք, գոյություն չունեն։ Պաշտպանական կողմը միջնորդություն է ներկայացրել քննիչին, որպեսզի նշանակվի փորձաքննություն՝ մազի, մեզի և արյան՝ պարզելու համար՝ պաշտպանյալիս օրգանիզմում կա թմրանյութերի պարունակություն, թե ոչ, եթե այո, ապա ինչ տիպի են դրանք։ Միջնորդությունը բավարարվել է և կատարվել է այդ փորձաքննությունը։ Դրա մասին և վերջնական եզրակացությունը ստացվել է ավելի ուշ, արդեն դատարանաում՝ դատաքննության ընթացքում։
Ինչպես վերը նշեցի, պաշտպանյալս հայտնաբերվել և ձերբակալվել է թմրանյութ օգտագործած վիճակում։ Տվել է ցուցմունքներ՝ հայտնելով ձեռքբերման նպատակը իր կողմից, ճանապարհը, թե ինչպես է ձեռք բերել, աղբյուրը և վայրը։ Բայց նրան առաջադրել են մեղադրանք՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով(…):
(…)
Պաշտպանյալս հայտնաբերվել է իր մեքենայում, մենակ, արդեն օգտագործած վիճակում, հայտնաբերվել է հենց նույն օրը, երբ այն գնել էր և անգամ ցանկության պարագայում չէր կարող անգամ հասցնել այն վաճառել և եկամուտ ստանալ։ Մեղադրանքն այդ մասով, այդ տեսքով և հատվածով ակնհայտ անհիմն է և սխալ որակված։ Ողջ քրեական գործում չկա գեթ մեկ վերաբերելի փաստ կամ կարծիք, որն ինչ-որ կերպ կամ ձևով մի փոքր կհիմնավորի, որ պաշտպանյալս այն ձեռք է բերել իրացնելու և շահույթ ստանալու նպատակով։ Ողջ քրեական գործում չկա մեկ վերաբերելի ապացույց , որ նա դա գնել է դա համոզմունքով կամ ինչ-որ փաստարկով, որ պետք է ինչ-որ կերպ այն իրացնի, չկան նման փաստեր, հիմքեր, վկաներ։ Կատարվել է բազմակողմանի քննություն, հրավիրվել են վկաներ, այդ թվում՝ նրա կինը, բայց ոչ ոք ցուցմունք չի տվել, որ պաշտպանյալս երբևիցե զբաղվել է թմրամիջոցների իրացումով կամ նման նպատակներ և ցանկություններ է ունեցել։ Դատարանն իր դատավճռում պաշտպանյալիս մեղքը հիմնավորող փաստեր է բերել մեքենայում հայտնաբերված որոշ իրերը, որոնք եղել են բեռնախցիկում՝ կպչուն ժապավենը, զիպ փականը, սկոտչը, էլեկտրական մալուխները։ Վկա Լիանա Վարդանյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ մեքենայում եղել են այդ նութերը, եղել են գործիքներ, հարթաշուրթ, քանի որ ամուսինը զբաղվել է գազի տեղադրման աշխատանքով և մեքենայում «Աուդիո» համակարգի միացումներով։
Դատարանը նշում է, որ վկան հայտնել է ամեն ինչի մասին, բայց չի նշել զիպ փականի մասին։ Սա դատարանը բերում է փաստ, որ վկան իբր չի հայտնել, որ բեռնախցիկում եղել է զիպ փական, բայց մնացածը հայտնել է։ Սա ակնհայտ անհիմն ու անհասկանալի վերլուծություն է, որը դատարանը դրել է իր վճռի հիմքում։ Ինչ կապ ունեն մեքենայի բեռնախցիկում հայտնաբերված իրերը առաջադրված մեղադրանքի հետ, անհասկանալի է։ Բեռնախցիկում եղել են թե՛ գործիքներ, թե՛ պահեստամասեր, թե՛ մալուխներ, կպչուն ժապավեններ և մի քանի զիպ մեծ փականներ։ Ինչ կապ ունեն դրանք մեղադրանքի հետ՝ անհասկանելի է։ Բոլոր մեքենաներում էլ կան կպչուն ժապավեններ, զիպ փականներ և այլ գործիքներ։ Իսկ դրանք ներկայացնել այն ձևով, որ եթե կան, ուրեմն իրացումով է զբաղվել, ակնհայտ անհիմն է։ Կամ ինչ կապ ունի գործով վկայի զիպ փականը չտեսնելը կամ դա չնշելը վկայի կողմից։
Թեպետ դատարանում վկան դա էլ է նշել, որ կան տոպրակներ և գործիքներ։ Ավելին վկան հայտնել է, որ ամուսինը եղել է տնային կալանքի տակ և երբևէ նա չի տեսել կա լսել, որ ամուսինը թմրանյութ ստանա կամ վաճառի երրորդ անձանց։ Չի տեսել, որ իրենց տուն գան մարդիկ գնելու կամ նման այլ գործողությունների։ Դատարանը սա չի նշում իր վճռում անհասկանալի պատճառով։ Դտարանը նաև հիմք չի համարում դատաքիմիական փորձագետի թիվ 539 եզրակացությունը։ Նշել է, որ իբր ստացված փորձանմուշը թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ-չորրորդ ամիսներին, մինչդեռ արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին։ Այսինքն, ըստ դատարանի, պաշտպանյալս օգտագործել է թմրամիջոց արդեն կալանքի տակ, այլ ոչ թե ձերբակալման պահին։
Փորձաքննությունը կատարվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 9-ին և նշված է, որ պաշտպանյալիս մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել է «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութ և դրա վաղեմությունը 3-4 ամիս է։ Պաշտպանյալս հայտնաբերվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին, փորձաքննությունը արվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 9-ին և նշված է, որ օրգանիզմում առկա է «Մեթամֆետամին» և այն 3-4 ամսվա վաղեմության է։ Այսինքն ակնհայտ է, որ դեպքի օրը օրգանիզմում եղել է թմրանյութ, ավելին՝ այդ օրը նաև քննիչի կողմից շտապ օգնություն է հրավիրվել, բայց դատարանը նշում է, որ միայն հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին։ Այսինքն դատարանը հիմք չի ընդունում նաև փորձաքննությունը՝ անհասկանալի պատճառներով։ Ակնհայտ է, որ դեպքի օրը եղել է թմրանյութի ազդեցության տակ և դա հաստատել է փորձագետը նշելով, որ հայտնաբերվածը ունի 3-4 ամիս վաղեմություն։
Դատարանը որպես ապացույցների հիմք և մեղադրական վճռի պատճառաբանական ապացույց բերում է միայն այս հանգամանքները։ Նշում է բեռնախցիկում կպչուն ժապավենի առկայությունը, իբր վկան բոլորը տեսել է, իսկ զիպ փականը չի տեսել և բերում է փորձագետի եզրակացությունը, որի վաղեմությունը նշված է իբր 3-4 ամիս։ Այս հանգամանքների վերլուծությունով էլ կայացնում է ծանր մեղադրական դատավճիռ։ Ինչպես նաև նշեցի կայացվել է ակնհայտ անհիմն և ապօրինի դատավճիռ։
Ինչպես վերը նշեցի կայացվել է անհիմն և ապօրինի դատավճիռ։
(…)
Ողջ քրեական գործում չկա գեթ մեկ փաստ, հիմք, ապացույց, որ պաշտպանյալս թմրամիջոցը ձեռք է բերել այն օտարելու համար կամ նման նպատակներ է ունեցել։ Գործում առկա չէ թմրանյութ ստացողը՝ գնորդը, չկա օտարում, փոխանցում, փոխանակում, հյուրասիրություն։ Այսինքն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի հիմքում դրված իրացման նպատակը, իրացման փաստը սույն քրեական գործում առկա չէ, չկա իրացում կամ իրացման նպատակ։ Կիրառված նորմը ակնհայտ սխալ և անհիմն է։ Պաշտպանյալս ոչ ոքի ոչինչ չի վաճառել կամ փոխանցել։ Նա ձերբակալվել է իր մեքենայում, միայնակ։ Նույն օրը գնել է Երևանում և նույն օրն էլ հայտնաբերվել։ Առկա է փորձագիտական եզրակացություն, որ օրգանիզմում է «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց։ Ինչպես վերը նշեցի առաջադրվել և կիրառվել է սխալ մեղադրանք, արարքը սխալ է որակված դատարանի կողմից։
Դատարանը կոպտորեն խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները անհիմն պատճառաբանությամբ մերժել է իմ միջնորդությունը ապացույցներից․ անթույլատրելի ճանաչելու մեքենայի բեռնախցիկում հայտնաբերված և դատարան ներկայացված զիպ փականները, կպչուն ժապավենը, սկոտչը և էլ․ կեմրիկները։ Այս առարկաները ոչ մի առնչություն չունեին առաջադրված մեղադրանքի հետ, բայց այն ապպօրինաբար բերվեց և դրվեց քրեական գործում և դատարանը մերժեց իմ միջնորդությունը այդ մասով։
Դատարանը խախտել է նաև նույն օրենսգրքի 101 հոդվածի 1-ին մասի, 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 105-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահաջները։
Դատարանը անհիմն ենթադրությունների և պատճառաբանությունների շարադրմամբ պաշտպանյալիս ճանաչել է մեղավոր առաջադրված մեղադրանքում, այն արարքի համար, որ նա չի կատարել և դրա համար նշանակել շատ խիստ և ծանր պատիժ՝ 6 տարի և 3 ամիս ազատազրկում։
Առաջադրված մեղադրանքը սխալ է երակված, չկան մեղադրանքը հիմնավորող փաստեր և ապացույցներ։
(…)»։
5.1. Նշված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է բեկանել Դատավճիռը, առաջադրված մեղադրանքում ամբողջությամբ անմեղ ճանաչել իր պաշտպանյալին և մեղադրանքը փոփոխել՝ ոչ իրացման նպատակով թմրանյութեր ունենալու, պահելու, օգտագործելու մեղադրանքով և այդ փոփոխված մասով նշանակելու համապատասխան պատժաչափ։

Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
6. 2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազի տեղակալ Ա․Մանուկյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, որով հայտնել է․ «(…)վիճարկվող դատական ակտն օրինական է և հիմնավոր, նյութական և քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանում համակողմանի և պատշաճ կերպով հետազոտվել են քրեական վարույթով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները և մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանի կողմից հատկապես հաշվի են առնվել կատարված հանցագործության բնույթն ու առողջության համար հասարակության՝ մասնավորապես, բնակչության վտանգավորության աստիճանը, հայտնաբերված «Մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների խոշոր չափը, որպիսի պայմաններում խնդրում եմ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 9-ի թիվ ԵԴ1/2691/01/24 դատական գործով դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ։(…)»։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
7. Դատական վերանայման ենթարկելով Դատավճիռը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«1․Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում։
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1)ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո-քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա-րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը(վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
(...)
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևութ¬¬յունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողո¬քարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)2. Պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ խիստ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը` հանցագործությանը տալով մեղադրյալի համար ավելի բարենպաստ իրավական գնահատական: (…)»
8․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:»։
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ կիրառելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չկիրառելու կամ պատժից ազատելու մասին դատարանի որոշումը:»:
8․1․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
8․2․ Նախորդ կետում մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և ՀՀ միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Քրեադատավարական օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է նաև, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ:
8․3․ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
9․ Նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
10. Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Մեղադրյալին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու փաստին։
Մասնավորապես, սույն համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է այն հանգամանքը, որ Մեղադրյալի կողմից նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներն արժանահավատ չեն այն մասով, որ իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար են նախատեսված եղել, մեքենայից հայտնաբերված կպչուն ժապավեններն օգտագործել է աշխատանքում՝ ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ կատարելիս, իսկ զիպ փականով փաթեթներով ստացել է ավտոպահեստամասեր։
Վերոգրյալի առնչությամբ հարկ է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չեն ներկայացվել հիմնավորումներ, որոնք կվկայեն վերոհիշյալ ցուցմունքների անարժանահավատության մասին։ Առկա չէ որևէ ապացույց կամ տվյալ, որը կհերքի Մեղադրյալի կողմից ներկայացված ցուցմունքների արժանահավատ լինելու հանգամանքը։
Միևնույն ժամանակ, սույն համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը անդրադարձ է կատարել նաև Մեղադրյալի կնոջ՝ Լիանա Վարդանյանի ցուցմունքին և արձանագրել, որ վերջինս հայտնել է, որ տեսել է կպչուն ժապավեններ բեռնախցիկում, որոնք ամուսինը պահել է իր մեքենայում՝ այն սարքելու նպատակով, մի քանի անգամ նշել է, որ ամուսինը հիմնականում զբաղվել է մեքենաների ազդանշանների տեղադրման գործով, շինարարությամբ և միայն հարց ուղղելուց հետո պատասխանել է, որ գազի տեղադրման գործ նույնպես արել է: Վկան հայտնել է նաև, թե ինչ է հիմնականում տեսել ամուսնու ավտոմեքենայի բեռնախցիկում (կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ և այդ տեսակի բաներ), սակայն ոչինչ չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին:
Վերոգրյալի առնչությամբ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի այս արձանագրումն առհասարակ իմաստազուրկ է։ Այն փաստը, որ Մեղադրյալի կինը՝ վկա Լիանա Վարդանյանը չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին, որևէ հետևության հանգելու համար չի կարող նշանակություն ունենալ։ Տարբեր պատճառներ կարող են լինել Մեղադրյալի կնոջ կողմից զիպ փականով տոպրակները տեսնելու վերաբերյալ որևէ տվյալ չհայտնելու առնչությամբ, օրինակ՝ գուցե նա նույնիսկ մոռացել էր այդ հանգամանքի մասին, գուցե առհասարակ որոշները նկատել է, իսկ հենց զիպ փականով տոպրակներ իրապես չի տեսել և այլն։ Իսկ չնշելու վերաբերյալ տվյալի գոյությունն ինքնին չի կարող պայմանավորել որևէ հետևություն առ այն, որ Մեղադրյալը կատարել է իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը։
Իսկ ինչ վերաբերում է հայտնաբերված առարկաներին, մասնավորապես՝ կպչուն ժապավեններին, զիպ փականով դատարկ փաթեթներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ևս չեն կարող ուղղակիորեն վկայել կամ հիմք հանդիսանալ այն եզրահանգման գալու համար, որ Մեղադրյալը կատարել է իրեն մեսագրվող ենթադրյալ հանցանքը, մասնավորապես, որ նշված առարկաները հանդիսացել են թմրամիջոց իրացնելու համար անհրաժեշտ միջոցներ։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից վկայակոչված վերոհիշյալ հանգամանքները սույն ենթադրյալ հանցանքի կատարման փաստի գնահատման տեսանկյունից չեն կարող արժեք ունենալ, քանի որ չեն հաստատում մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեսագրվող հանցանքի վերաբերյալ համապատասխան տվյալ առ այն, որ վերջինս ունեցել է թմրանյութ իրացնելու նպատակ, ապօրինի իրացրել է կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ ձեռք է բերել նրա համար։
Առաջին ատյանի դատարանն անդրադարձ է կատարել նաև դատատոքսիքիմիական փորձագետի թիվ 539 եզրակացությանը և մատնանշել, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերված թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմությանը, մինչդեռ վերջինիս մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին։ Սակայն Առաջին ատյանի դատարանը սույն առնչությամբ հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ փորձագիտական եզրակացությունը չի բացառում, որ ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահին ևս Մեղադրյալը գտնվել է թմրանյութի ազեդցության տակ։
Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ պայմանավորվել է վերոհիշյալ հանգամանքներով, այնինչ Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ դրանցից յուրաքանչյուրի վերաբերյալ արձանագրած իր դիտարկումների արդյունքում փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ճիշտ չեն և չեն բխում ինչպես քրեադատավարական օրենքի կարգավորումներից, այնպես էլ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած նախադեպային պրակտիկայից։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չի մատնանշվել գեթ մեկ ապացույց կամ փաստ, որը կարող է ուղղակիորեն վկայել Մեղադրյալի կողմից թմրանյութ իրացնելու նպատակի, ապօրինի իրացման կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ նրա համար ձեռքբերման մասին, և հերքել Մեղադրյալի այն պնդումները, որ հայտնաբերված թմրամիջոցը նախատեսված է եղել անձնական օգտագործման համար։ Հետևաբար, խոսք չի կարող գնալ պատշաճ ապացույցների բավարար համակցության մասին, որի առկայության դեպքում միայն հնարավոր է գալ եզրահանգման, որ անձը մեղավոր է իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ։
Նաև հարկ է շեշտել այն, որ հանցագործության համար անձի դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով։ Այն պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Իսկ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա ապացույցների և փաստերի գնահատման արդունքում եկել է սխալ և չհիմնավորված հետևության մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հնոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարք կատարելու մասին։
11․ Վերաքննիչ դատարանն արձանգրելով, որ բացակայում է որևէ տվյալ, որ Մեղադրյալն ունեցել է թմրանյութ իրացնելու նպատակ, ապօրինի իրացրել է կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ ձեռք է բերել նրա համար, միևնույն ժամանակ գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի նշված փոփոխությունը բխում է քրեադատավարական օրենքի կարգավորումներից, և դրանով չի վատթարանում Մեղադրյալի վիճակը, և չի խախտվում նրա պաշտպանության իրավունքը:
12. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակման ենթակա պատժին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:(…)»։
12․1. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վճռաբեկ Դատարան), թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին՝ կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից:
Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
12․2․ Վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։ (...)» (տե՛ս Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանի և Արսեն Վահանի Մուրադյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման 11-14-րդ կետերը):
Արթուր Անտոնյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել, այն մասին, որ. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը(տե՛ս Արթուր Խաչիկի Անտոնյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը, կետ 19):
13․ Վերոհիշյալ իրավական կարգավորումների և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրատիկայի լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ պատժի նպատկների նվաճման տեսնակյունից պետք է անձի նկատմամբ նշանակվի արդարացի և համաչափ պատիժ։
Սույն պարագայում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում Մեղադրյալի կողմից կատարված ենթադրյալ հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչպես վերջինիս անձը բնութագրող(վերջինս բնութագրվում է դրական, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6(վեց) տարի ժամկետով, թեև սույն հանցանքը կատարելու պահին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել), այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները(խնամքին երկու անչափահաս երեխայի(Անուշ Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 2018 թվականի օգոստոսի 8-ին, և Թերեզա Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 2020 թվականի փետրվարի 6-ին) առկայությունը), պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով՝ 1(մեկ) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով։
Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 1-ի դատավճռով Անդրանիկ Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարել թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի դատավճռով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված՝ 5(հինգ) տարի 1(մեկ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը, և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6(վեց) տարի 7(յոթ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով՝ վերջնական պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի հուլիսի 10-ից:
Անդրադառնալով պատժի կրման նպատակահարմարության հարցին՝ ենթադրյալ հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների համակցության վերլուծության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի ուղղվելը հնարավոր չէ պատիժն առանց ռեալ կրելու։ Այսինքն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակների նպատակների իրականացմանը հնարավոր է հասնել միայն նշանակված պատիժը Մեղադրյալի կողմից ռեալ կրելու պարագայում։
14․Ամփոփելով սույն որոշման 10-13-րդ կետերում արձանագրված դիրքորոշումներն ու մեկնաբանությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված փաստական հանգամանքներով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու փոխարեն մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, հետևաբար թույլ է տվել նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, որպիսի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա անհրաժեշտ է Դատավճիռը փոփոխել և մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ նշանակելով պատիժ նշված հոդվածի սանկցիայի սահմաններում։

Եզրափակիչ մաս․
15․ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ, 378-379-րդ հոդվածներով ՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործով` ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ի դատավճիռը բեկանել։
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և վերջինիս նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկման ձևով՝ 1(մեկ) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի դատավճռով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված՝ 5(հինգ) տարի 1(մեկ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը, և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով 6(վեց) տարի 7(յոթ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի հուլիսի 10-ից:
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10(տասը) հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40(քառասուն) հատ կանաչ գույնի և թվով 5(հինգ) հատ սև գույնի ժապավենները վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 360.000(երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ․ՊԱՊՈՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ


Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2691/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 08-10-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 16178724
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մաանի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՛ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացելու’ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահւսդիտական դրդումներով՛ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի 19 707֊ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով' 0,37 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հարրնաբերվեւ են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկռւթրսմբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կաչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՛ պոլիէթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները' հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված «Լադա» մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավւըոմեքենայի խուզարկությամբ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հայրանուն Վազգենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 393-րդ Մաս 2-րդ Կետ 2-րդ, 3-րդ
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 08-10-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Նելլի
Ազգանուն Բաղդասարյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 11-10-2024
Որոշում ՈՐՈՇՈՒՄ
ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ն.Բաղդասարյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2691/01/24 /16178724/ քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով,

ՈՐՈՇԵՑԻ՝
Թիվ ԵԴ1/2691/01/24 /16178724/ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, ստանձնել վարույթ, որի մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին, նրանց ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթեր` իրենց իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ:
Թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործով նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճում (ք.Երևան, Արշակունյաց պողոտա 24/1)՝ դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Ն. Բաղդասարյանի նախագահությամբ։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Մ
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-10-2024
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 24-10-2024
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայացվել ուղեկցող գումարտակի կողմից մեղադրյալին դատարան չներկայանալու պատճառով:
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-11-2024
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-11-2024
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 08-11-2024
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/2691/01/24
ՈՐՈՇՈւՄ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈւԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Մ.Խաչատրյանի,
Պաշտպան Ա.Հարությունյանի,

2024 թվականի նոյեմբերի 08 ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի /ծնված 05.06.1992թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և փաստացի բնակվող Կոտայքի մարզ, ք. Հրազդան, Կենտրոն 37 շենք, բնակարան 100 հասցեում/ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

2024 թվականի հուլիսի 10-ին Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով։
11.07.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 16178724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
12.07.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 13.07.2024թ. որոշմամբ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2024թ. հուլիսի 10-ից։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 09.09.2024թ. որոշմամբ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2024թ. նոյեմբերի 10-ը։
23.09.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա՝ խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:։
24.09․2024թ․ անհայտ անձի կողմից Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ապօրինի կերպով 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի վերաբերյալ թիվ 16178724 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 16813324 քրական վարույթը։
08.12.2023թ. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել 08․10․2024թ․, և դրան շնորհվել է ԵԴ1/2691/01/24 հերթական համարը: Քրեական գործը մակագրվել և 09.10.2024թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն․ Բաղդասարյանիս։
«Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» դատարանի 11․10.2024թ. որոշմամբ նշանակվել են նախնական դատալսումներ:

Կողմերի դիրքորոշումները.
08.11.2024թ. դատական նիստում մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի քննարկման ընթացքում հանրային մեղադրող Մ.Խաչատրյանը հայտնեց, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է ծանր հանցագործության կատարում, գտնում է, որ կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել, մեկ այլ նույնաբնույթ գործով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված է եղել կալանք, որը փոխարինվել է տնային կալանքով, իսկ այնուհետև վարչական հսկողությամբ, որի պայմաններում էլ կատարել է սույն արարքը, ինչը վկայում է այն մասին, որ վարչական հսկողությունը չի ծառայել նպատակին:
Պաշտպան Ա․ Հարությունյանը հայտնեց, որ առարկում է, որպեսզի պաշտպանյալի խափանման միջոցի հարցը քննության առնվի վերջինիս բացակայությամբ:
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ ձեռնարկվել են միջոցներ մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու ուղղությամբ, սակայն արդեն երկրորդ դատական նիստին մեղադրյալը աշխատանքային ծանրաբեռնվածության, ծառայության վերակազմավորման պատճառով չի ներկայացվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ծառայողների կողմից, իսկ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետ լրանում է 10.11.2024թ.՝ որոշեց շարունակել խափանման միջոցի հարցի քննարկումը:
Պաշտպան Ա․ Հարությունյանը հայտնեց, որ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը բացակայում է, տնային կալանքը, գրավը և այլ խափանման միջոցները կարող են ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Պաշտպանյալն ունի մշտական բնակության վայր, ընտանիք, երկու անչափահաս երեխա:
Հանրային մեղադրող Մ․ Խաչատրյանն առարկեց միջնորդության դեմ և հայտնեց, որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։

Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Քննության առնելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
(…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար,
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի:
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության 119-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ընդհանրական վերլուծությունից հետևում է, որ կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում` այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը (տես Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշման 10-րդ կետը և այլն):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ի թիվս այլոց տե´ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81): (…)» (տե´ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը):
Մեջբերված իրավական դրույթները, դիրքորոշումներն ու վերլուծությունները կիրառելով սույն գործի փաստական հանգամանքների նկատմամբ, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերով, մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով հիմնավորվում է այն կասկածը, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ենթադրաբար կարող է կատարած լինել իրեն մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքը և կարող է առնչություն ունենալ դեպքին: Այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած՝ մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքը ենթադրաբար կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը՝ հիմնավոր կասկածի առկայության մասին առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն առկա չէ:
Սույն քրեական գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշումներով մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարաձգվել է ևս երկու ամսով: Օրինական ուժի մեջ մտած որոշումներով արձանագրվել է ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը:
Դատարանը փաստում է, որ նշված որոշման կայացումից հետո սույն գործով ապացույցները հավաքվել են, նախաքննությունն ավարտվել է, և գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան։ Գործը գտնվում է դատարանում, գործով առկա չեն այլ մեղադրյալներ, դատակոչված է մեկ վկա, վերջինս հանդիսանում է մեղադրյալի կինը, ով մինչդատական վարույթում չի ցանկացել ցուցմունք տալ, բացի այդ սահմանափակված չի եղել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքը ներկայումս վերացել է։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ մնալու դեպքում հանցանք կատարելուն, ապա դատարանի՝ վերը նշված որոշմամբ արձանագրված կալանքի հիմքի վերացման կամ էական նվազման վերաբերյալ տվյալներ ներկայումս առկա չեն։ Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ներկայիս փուլում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը դեռևս չի վերացել և շարունակում է մնալ բարձր: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալներից երևում է, որ ներկայումս դատարանի վարույթում է գտնվում թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործը, որով Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար, և նրա նկատմամբ կիրառվել է անազատության հետ չկապված խափանման միջոց:
Այսպիսով, Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերոնշյալ քրեական գործերով անազատության մեջ գտնվելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառելուց հետո ի հայտ է եկել վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցավոր արարք կատարելու հիմնավոր կասկած: Վերոգրյալը դատարանին հիմք է տալիս ողջամտորեն ենթադրելու, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է կատարի նույնաբնույթ հանցավոր արարք:
Քննարկելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորության հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ ներկա դրությամբ դրանք չեն կարող հանդիսանալ բավարար երաշխիք՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, ուստի նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու, ինչպես նաև այն վերացնելու հիմքերը բացակայում են:
Դատարանը հաշվի է առնում, որ մեղադրյալն ամուսանացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, ունի մշտական բնակության վայր, այդուհանդերձ, դատարանը փաստում է, որ նշված հանգամանքները հանցանք կատարելու հավանականության առկայության վերաբերյալ հիմնավորումների պայմաններում, չեն կարող կանխորոշող և էական նշանակություն ունենալ, իսկ կալանքի անհրաժեշտությունը ներկա պահին հնարավոր չէ չեզոքացնել առավել մեղմ խափանան միջոցի կամ խափաման միջոցների համակցված կիրառմամբ:
Վերոգրյալի հիման վրա, ելնելով մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքները սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքից, հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքի միջև արդարացի հավասարակշռության անհրաժեշտությունից, որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժշտությունից, գնահատելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի կատարման եղանակը, դրա հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այն, որ առկա է հանրային գերակա շահ, այդ թվում՝ բնակչության առողջության դեմ ուղղված նմանատիպ հանցագործությունների արդյունավետ կանխման անհերքելի պահանջ, հանգում է եզրակացության, որ նշված հանգամանքների ամբողջականությունը հնարավորություն է տալիս ողջամիտ դատողություններ անելու այն մասին, որ առկա պայմաններում ազատությունից զրկելու հետ չկապված այլ խափանման միջոցների կիրառումն ի զորու չէ չեզոքացնելու վերը նշված վտանգի բարձր հավանականությունը և ներկայումս չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, հետևաբար պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, հնարավոր չէ բավարարել: Նշված հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ անգամ տնային կալանքի կիրառման պայմաններում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ չի կարող իրականացվել այն հսկողությունը, որն իրականացվում է կալանք խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ կալանքի ժամկետը լրանում է 2024 թվականի նոյեմբերի 10-ին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 10-ը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 270-րդ հոդվածով, դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝

Պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, մերժել:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 10-ը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-12-2024
Ժամ 13:40
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-12-2024
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-01-2025
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-01-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-02-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 06-02-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-04-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 04-02-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Կողմերի չներկայանալու պատճառով:
Այլ նշումներ Սույն պատուհանը լրացվել է սխալմամբ:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 23-05-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 23-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-06-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-06-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-07-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-07-2025
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 09-07-2025
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 09-07-2025
Ամբաստանյալ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-07-2025
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 09-07-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 09-07-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 09-07-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/2691/01/24





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր Ն. Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրողներ Մ.Խաչատրյանի,
Ա․Ոսկանյանի,
Ա.Մանուկյանի,
Պաշտպան Ա.Հարությունյանի,
Մեղադրյալ Ա. Հովհաննիսյանի,


2025 թվականի հուլիսի 09-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի` ծնված 05.06.1992թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատված, ամուսնացած, խնամքին՝ երկու անչափահաս երեխա, բնութագրվում է դրական, հաշվառված և փաստացի բնակվող Կոտայքի մարզ, ք. Հրազդան, Կենտրոն 37 շենք, բնակարան 100 հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր քրեակատարողական հիմնարկի դտապարտյալ մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, սույն քրեական գործով արգելանքի տակ է եղել 2024թ․ հուլիսի 10-ից մինչև 2025 թվականի մայիսի 10-ը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 10-ին Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով։
11.07.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 16178724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
12.07.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 13.07.2024թ. որոշմամբ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2024թ. հուլիսի 10-ից։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 09.09.2024թ. որոշմամբ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2024թ. նոյեմբերի 10-ը։
23.09.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա՝ խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:։
24.09․2024թ․ անհայտ անձի կողմից Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ապօրինի կերպով 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի վերաբերյալ թիվ 16178724 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 16813324 քրական վարույթը։
08.12.2023թ. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16178724 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 08․10․2024թ․, և դրան շնորհվել է ԵԴ1/2691/01/24 հերթական համարը: Քրեական գործը մակագրվել և 09.10.2024թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն․ Բաղդասարյանիս։
«Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» դատարանի 11․10.2024թ. որոշմամբ նշանակվել են նախնական դատալսումներ:
2025թ. հուլիսի 9-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցելվել այն բանի համար, որ նա խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ::

Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանն իրեն ներկայացված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել և հիմնական դատալսումների ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ընդհանրապես կապ չունի թմրանյութի առուվաճաքի հետ, իրեն անհիմն է մեղադրանք ներկայացվել, ոչ մի վկա չկա, ում հետ առնչվել է, իրացման հետ կապ չունի, մեղադրանքը չի ընդունում: Պատասխանելով հարցերին հայտնեց, որ դեպքի օրը Վազ 2121 մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Հրազդանից գնալիս է եղել Բանգլադեշ թաղամաս, որպեսզի մեքենան թողնի արհեստավորների մոտ ավտոտնակում՝ սարքելու համար, էլեկտրականության հետ գործ է եղել, երբ ոստիկանները կանգնեցրել են ավտոմեքենան: Մեքենայից հայտնաբերել են Մեթամֆետամին, էլեկտրական կեմրիկները, որոնք էլեկտրական մետաղալարերի կցոնի ժամանակ կրակայրիչով վառում են, իզալենտի փոխարեն դա են օգտագործում: Կատարել է ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ: Բյուրեղանման զանգվածները ձեռք է բերել տելեգրամյան ալիքից, չի հիշում անունը, դրանք վերցրել է ոստիկանների կանգնեցնելուց մոտ 15 րոպե առաջ, վճարել է մոտ 40000 ՀՀ դրամ: Մոտ 1,5-2 տարի է օգտագործում է Մեթամֆետամին, հիմա չունի կախվածություն թմրանյութերից: Երբևիցե որևէ մեկին չի իրացրել թմարմիջոց, չի հյուրասիրել: Զիպ փաթեթներով ավտոպահեստամասեր են եկել, շուռուպներ, գնել է տեցի շուկայից, անհրաժեշտ է եղել իր աշխատանքի մեջ:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա Լիանա Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը հանդիսանում է իր ամուսինը, չի նկատել, որ թմրամիջոց օգտագործի, եղել է տնային կալանքի տակ, տնային կալանքից ազատվելուց հետո տաքսի է վարել, միշտ աշխատել է շինարարությունում, մեքենաների ազդանշաններ է սարքել, մեքենաներով է զբաղվել, հոգատար հայր է երկու անչափահաս աղջիկների համար: Միայն ամուսնու բռնվելուց հետո է իմացել, որ թմրամիջոց է օգտագործել, միշտ շատ հանգիստ է եղել ամուսինը, երբեք ագրեսիվ պահվածք չի նկատել: Պատասխանելով հարցերին՝ հայտնել է, որ տնային կալանքի կրման ընթացքում որևէ մեկն իրենց տուն չի եկել, ամբողջ օրը միասին են եղել տանը, այդ ժամանակ չի տեսել, որ թմրամիջոց օգտագործի: Ամուսնինը զբաղվել է մեքենաների ազդանշաններ սարքելով, եղբոր հետ ավտոպահեստամասերի խանութն է աշխատեցրել, զբաղվել է շինարարությամբ: Քանի որ մեքենան անընդհատ սարքում էր, հնարավոր է բեռնախցիկում սկոչեր ունենար, ինչը լինում է տղաների ավտոմեքենաների մեջ, հիմնականում դա, հարթաշուրթ, երևի այդ տեսակի բաներ: Տեղյակ է, որ ամուսինը ներկայումս պատիժ է կրում և մեղադրվում է թմրանյութ օգտագործելու համար: Ոչ հաճախակի, սակայն գազի գործ էլ է արել ամուսինը, քանի որ ընկերն ունի գազի տեղադրման կետ, դա էլ է արել: Երբ ամուսինը բացել է բեռնախցիկն այնտեղ տեսել է կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ: Բռնվելու նախորդող մոտ մեկ շաբաթվա ընթացքում հիմնականում եղբոր հետ է եղել խանութում:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.

Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի մեքենայի ձեռքի արգելակման վահանակի վրայից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև և մեկ հատ կարմիր կպչուն ժապավեններով բյուրեղանման զանգվածներ, որոնք ըստ վերջինիս հայտարարության հանդիսանում են Կրիստալ տեսակի թմրամիջոց, իսկ մեքենայի բեռնախցիկից և առջևի փակվող պահոցից հայտնաբերվել են զիպ փաթեթներ և թափանցիկ, սև, կարմիր գույների կպչուն ժապավեններ:

/գ․թ․ 36-42, դատական նիստի արձանագրություն/

Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի արձանգրությունը, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվաոման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերը և առարկաները, փաթեթից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավեններ, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակներ, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավեններ /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 201, դատական նիստի արձանագրություն/

Իրեղեն ապացույց ճանաչված 2024 թվականի հուլիսի 12-ին Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 206-209, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատանյութագիտական փորձագետի՝ N1029 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1. Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 1 կարմիր ժապավեն գրառմասաբ փաթեթում առկա' 0.15 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 2 սև ժապավեն գրաոմամաբ փաթեթում առկա' 0.1 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 159-161, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատանյութագիտական փորձագետի՝ թիվ 1004 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 2 հատ և ընդհանուր 0.12 գրամ քաշով զանգվածները հանդիսանում են Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 192-195, դատական նիստի արձանագրություն/

Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհհանիսյանի անձնական և վերջինիս կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով Մեթամֆետամին, տեսակի թմրամիջոցը:
/գ․թ․ 224-227, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատալեքս տեղեկատվական կայքի զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ թիվ ԵԴ/0722/01/23 համարի ներքո առկա է Անդրանիկ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ նույնասեռ հանցանքի կատարման վերաբերյալ դատական գործ:
/գ․թ․ 225, դատական նիստի արձանագրություն/

ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մարսթիայի բաժնի պետ Հ. Դանիեյյանի կողմից ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետին հասցեագրված հանցագործության մասին հաղորդումը:
/գ․թ․ 7, դատական նիստի արձանագրություն/

Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին ձերբակալելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են 2 փաթեթ սպիտակ բյուրեղանման զանգված, բարդ փականով ծալովի դանակ, 2 հատ հեռախոս, ձեռքի ժամացույց, թևնոց, ավտոմեքենայի բանալիներ, սև սպորտային պայուսակ:
/գ․թ․ 5-6, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1 .Փորձաքննությանը ներկայացված Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութ, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմության և կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ ամսվա վաղեմության:
2.Փորձաքննությանը ներկայացւիսծ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հոգեմետ /հոգեևերգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի փաստական վերլուծությունները և դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
Նույն օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները (...)»:
Նույն օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Նույն օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«...4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված պացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...) 7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացված որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, արձանագրել է հետևյալը. «(…) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին առավել մանրամասն՝ տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը):
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ փաստել է, որ այդպիսիք են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը սահմանել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշմամբ փաստել է, որ «(…) [Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված՝ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլնի, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը՝ ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշմամբ և իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Ն]երքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը (…)» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ինչ վերաբերում է «ներքին համոզմունքին», ապա հարկ է արձանագրել, որ այն սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է, և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված ու ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ)ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև հետևյալը. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (…)» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 1-ի քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք վերաբերելի մասով կիրառելի են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
...
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
...
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
...:
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Բոլյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ: Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի` հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ` վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու:» (տե՛ս Մ.Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, թույլատրելի են, վերաբերելի և իրենց համակցությամբ բավարար գործի լուծման համար:
Գնահատելով մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն արժանահավատ չի համարում մեղադրյալի ցուցմունքն այն մասով, որ իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար են նախատեսված եղել, մեքենայից հայտնաբերված կպչուն ժապավեններն օգտագործել է աշխատանքում՝ ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ կատարելիս, իսկ զիպ փականով փաթեթներով ստացել է ավտոպահեստամասեր: Համադրելով նշված տեղեկությունները մեղադրյալի կնոջ՝ Լիանա Վարդանյանի ցուցմունքի հետ՝ դատարանը փաստում է, որ վերջինս հայտնել է, որ տեսել է կպչուն ժապավեններ բեռնախցիկում, որոնք ամուսինը պահել է իր մեքենայում՝ այն սարքելու նպատակով, մի քանի անգամ նշել է, որ ամուսինը հիմնականում զբաղվել է մեքենաների ազդանշանների գործով, շինարարությամբ և միայն հարց ուղղելուց հետո պատասխանել է, որ եղել է, որ գազի տեղադրման գործ նույնպես արել է: Վկան հայտնել է նաև, թե ինչ է հիմնականում տեսել ամուսնու ավտոմեքենայի բեռնախցիկում /կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ և այդ տեսակի բաներ/, սակայն ոչինչ չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին: Հատկանշական է նաև, որ վկան հայտնել է, որ դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում ամուսինը զբաղվել է եղբոր խանութի գործերով:
Դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն հանգամանքը, որ դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացության համաձայն՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերված թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմությանը, մինչդեռ վերջինիս մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024թ. հուլիսի 11-ին:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի և վկա Լ.Վարդանյանի հայտնած տեղեկությունները՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակի, մեքենայում հայտնաբերված իրերի նպատակային օգտագործման մասին, ողջամիտ չեն և չեն համապատասխանում իրականությանը:
Մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու նպատակը գնահատելիս դատարանը հաշվի է առնում Ա.Հովհաննիսյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակը, դրանց փաթեթավորումը, մեքենայից հայտնաբերված մեծաքանակ կպչուն ժապավենների և զիպ փականով տոպրակների առկայությունը, ինչպես նաև դեպքի ժամանակահատվածում թմրամիջոց օգտագործած չլինելու հանգամանքը:
Այսպիսով, գործում առկա բավարար ապացույցների համակցության հիման վրա, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերը թվարկված ապացույցներով։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և տեղափոխելը, ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ, որի համար նա ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ:
Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ)պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանօրինակ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանն արձանագրում է, որ այն դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործությունների թվին: Գնահատելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանիի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության առարկայի տեսակը և չափը: Այսպես, հանցագործության առարկան «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է՝ 0.37 գրամ քաշով, որը մոտ է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի (0.25-1.25) նվազագույն սահմանին: Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը բարձր վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ ըստ վերոնշյալ որոշման թիվ 1 հավելվածի՝ դրա հարաբերականորեն փոքր չափն է համարվում քրեորեն պատժելի:
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.01.2024թ. դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով, թեև սույն հանցանքը կատարելու պահին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել:
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաների /Անուշ Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 08.08.2018թ. և Թերեզա Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 06.02.2020թ./ առկայությունը:
Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է պատիժ՝ ազատազրկում` չորսից յոթ տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որն անհրաժեշտ և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:»:
Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.01.2024թ. դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով, դատարանի գտնում է, որ նոր նշանակվող պատժին պետք է մասնակի գումարել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 8 /ութ/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (…)»:
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի սույն քրեական գործով 2024 թվականի հուլիսի 10-ից գտնվել է անազատության մեջ, հետևաբար, նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցել անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի հուլիսի 10-ից:
Քննարկելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը, դատարանը գտնում է, որ այն հանգամանքների համակցությունը, որոնք դատարանը հաշվի է առել նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու: Հետևաբար, Անդրանիկ Հովհաննիսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով ներկաումս խափանման միջոց ընտրված չէ, գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի 23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական վարույթով քննություն կատարելու համար:
աԱնդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել փորձաքննությունների կատարման արժեքը՝ 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-349-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հնոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 09-ի թիվ ԵԴ/0722/01/23 դատավճռով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված 6 /վեց/ տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած մասը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 8 /ութ/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024թ. հուլիսի 10-ից:
23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 09-07-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 10-10-2025
Էջերի քանակ 1-ին հատորը՝ 244 թերթից, 2-րդ հատոր՝ 215 թերթից։
Այլ նշումներ Կից հավելվածը՝ 76 թերթից։
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության լուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 03-10-2025
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 10-10-2025
Էջերի քանակը 1-ին հատոր՝ 244 թերթ , 2-րդ հատոր՝ 215 թերթ
Գործին կից նյութերը Կից հավելված՝ 76 թերթ
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-119054/25
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
Ամսաթիվ 24-06-2026
Այլ նշումներ 1-ին հատոր՝ 244 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 215 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 160 թերթ և հավելված 76 թերթ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2691/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 19-11-2024
Ամսաթիվ 19-11-2024
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Արմեն
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Անդրանիկ Հովհաննիսյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ /՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը 3 ամսով երկարացնելու մասին 08.11.2024թ. որոշումը և սահմանել տնային կալանք , անհրաժեշտության դեպքում՝ գրավով :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 29-11-2024
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 29-11-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Կարեն
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 05-12-2024
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 16-12-2024
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/2691/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«16» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետև՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի (այսուհետև՝ նաև մեղադրյալ) պաշտպան Արմեն Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Ն․Բաղդասարյան) 2024 թվականի նոյեմբերի 8-ի որոշումը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետև՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել է թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ն․Բաղդասարյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, մերժվել է:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 10-ը:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պաշտպան Արմեն Հարությունյանը ստացել է 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին։
2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Արմեն Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Վերաքննիչ դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/2691/01/24 վարույթի նյութերը, բողոքի հետ միասին դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ը:

2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա, խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ»։

3. Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
«Քննության առնելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…)
Մեջբերված իրավական դրույթները, դիրքորոշումներն ու վերլուծությունները կիրառելով սույն գործի փաստական հանգամանքների նկատմամբ, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերով, մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով հիմնավորվում է այն կասկածը, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ենթադրաբար կարող է կատարած լինել իրեն մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքը և կարող է առնչություն ունենալ դեպքին: Այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած՝ մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքը ենթադրաբար կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը՝ հիմնավոր կասկածի առկայության մասին առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն առկա չէ:
Սույն քրեական գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշումներով մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարաձգվել է ևս երկու ամսով: Օրինական ուժի մեջ մտած որոշումներով արձանագրվել է ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը:
Դատարանը փաստում է, որ նշված որոշման կայացումից հետո սույն գործով ապացույցները հավաքվել են, նախաքննությունն ավարտվել է, և գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան։ Գործը գտնվում է դատարանում, գործով առկա չեն այլ մեղադրյալներ, դատակոչված է մեկ վկա, վերջինս հանդիսանում է մեղադրյալի կինը, ով մինչդատական վարույթում չի ցանկացել ցուցմունք տալ, բացի այդ սահմանափակված չի եղել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքը ներկայումս վերացել է։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ մնալու դեպքում հանցանք կատարելուն, ապա դատարանի՝ վերը նշված որոշմամբ արձանագրված կալանքի հիմքի վերացման կամ էական նվազման վերաբերյալ տվյալներ ներկայումս առկա չեն։ Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ներկայիս փուլում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը դեռևս չի վերացել և շարունակում է մնալ բարձր: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալներից երևում է, որ ներկայումս դատարանի վարույթում է գտնվում թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործը, որով Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար, և նրա նկատմամբ կիրառվել է անազատության հետ չկապված խափանման միջոց:
Այսպիսով, Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերոնշյալ քրեական գործերով անազատության մեջ գտնվելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառելուց հետո ի հայտ է եկել վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցավոր արարք կատարելու հիմնավոր կասկած: Վերոգրյալը դատարանին հիմք է տալիս ողջամտորեն ենթադրելու, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է կատարի նույնաբնույթ հանցավոր արարք:
Քննարկելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորության հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ ներկա դրությամբ դրանք չեն կարող հանդիսանալ բավարար երաշխիք՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, ուստի նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու, ինչպես նաև այն վերացնելու հիմքերը բացակայում են:
Դատարանը հաշվի է առնում, որ մեղադրյալն ամուսանացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, ունի մշտական բնակության վայր, այդուհանդերձ, դատարանը փաստում է, որ նշված հանգամանքները հանցանք կատարելու հավանականության առկայության վերաբերյալ հիմնավորումների պայմաններում, չեն կարող կանխորոշող և էական նշանակություն ունենալ, իսկ կալանքի անհրաժեշտությունը ներկա պահին հնարավոր չէ չեզոքացնել առավել մեղմ խափանան միջոցի կամ խափաման միջոցների համակցված կիրառմամբ:
Վերոգրյալի հիման վրա, ելնելով մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքները սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքից, հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքի միջև արդարացի հավասարակշռության անհրաժեշտությունից, որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժշտությունից, գնահատելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի կատարման եղանակը, դրա հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այն, որ առկա է հանրային գերակա շահ, այդ թվում՝ բնակչության առողջության դեմ ուղղված նմանատիպ հանցագործությունների արդյունավետ կանխման անհերքելի պահանջ, հանգում է եզրակացության, որ նշված հանգամանքների ամբողջականությունը հնարավորություն է տալիս ողջամիտ դատողություններ անելու այն մասին, որ առկա պայմաններում ազատությունից զրկելու հետ չկապված այլ խափանման միջոցների կիրառումն ի զորու չէ չեզոքացնելու վերը նշված վտանգի բարձր հավանականությունը և ներկայումս չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, հետևաբար պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, հնարավոր չէ բավարարել: Նշված հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ անգամ տնային կալանքի կիրառման պայմաններում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ չի կարող իրականացվել այն հսկողությունը, որն իրականացվում է կալանք խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ կալանքի ժամկետը լրանում է 2024 թվականի նոյեմբերի 10-ին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի փետրվարի 10-ը»:

4. Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը.
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պաշտպան Արմեն Հարությունյանը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշել է, որ իր պաշտպանյալը առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում, տվել է բացատրություններ և ցուցմունքներ, որ երբևէ իրացումով չի զբաղվել։
Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խափանման միջոցի երկարացման հարցը քննել է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի բացակայությամբ, թեև Առաջին ատյանի դատարանը հայտարարել է, որ ձեռնարկել է բոլոր հնարավոր միջոցները մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու համար, սակայն վերջինիս չեն ներկայացրել, իսկ պաշտպանը հայտնել է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը նույնպես ցանկանում է մասնակցել դատական նիստին և ներկայացնել իր դիրքորոշումը, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը զրկել է իր պաշտպանյալին դատական նիստին մասնակցելու իր Սահմանադրական իրավունքից։
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալն ունի երկու մանկահասակ երեխաներ, կին, ով նույնպես չի աշխատում, և սույն գործով անցնում է որպես վկա, իսկ գործը ավարտված է և գտնվում է դատարանում, ուստի իր պաշտպանյալը չի կարող որևէ ազդեցություն ունենալ կամ խոչընդոտել գործի քննությանը։
Ըստ բողոքաբերի այլընտրանքային խափանման միջոցներից՝ տնային կալանքը կամ գրավը նույնպես կարող են ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատական ակտն ամբողջությամբ բեկանել և սահմանել տնային կալանք՝ անհրաժեշտության դեպքում գրավով։

5. Վարույթի մասնակիցների կողմից Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բողոքի պատասխանները, բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:

6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութերը՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 389-րդ հոդվածի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման ենթակա են առաջին ատյանի դատարանի հետևյալ դատական ակտերը՝ (…)
2) կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու, կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու, ինչպես նաև կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին․
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Նախաքննությունը և դատաքննությունը պետք է ավարտվեն ողջամիտ ժամկետում: Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է իր իրավասության սահմաններում դրսևորել պատշաճ ջանասիրություն վարույթը ողջամիտ ժամկետում ավարտելու համար:
2. Մեղադրյալն ունի ողջամիտ ժամկետում դատարանի առջև կանգնելու իրավունք:
3. Անձին անազատության մեջ պահելու ժամկետը պետք է սահմանափակվի ամենակարճ անհրաժեշտ ժամանակահատվածով (...)»:
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքներին նրա առնչությունը հատուկ վերանայման բողոքում չի վիճարկվում:
Ինչ վերաբերվում է Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում նշված այն հարցին, որ իր պաշտպանյալը առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում, տվել է բացատրություններ և ցուցմունքներ, որ երբևէ իրացումով չի զբաղվել, ապա Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ դրանք կարող են խորքային քննարկման առարկա դառնալ միայն գործն ըստ էության քննելու և լուծելու ընթացքում, այսինքն՝ հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր։ Եթե նախնական դատալումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս դատարանը խորքային անդրադառնա այդ հարցերին և որոշում կայացնի դրանց վերաբերյալ, ապա կխախտվի քրեական դատավարության փուլային կառուցվածքը, քրեադատավարական գործառույթների տարանջատման սկզբունքը, իսկ նշված հարցի քննարկումը կվերածվի բուն արդարադատության իրականացման գործընթացի։
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, վերլուծելով քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և իրավաչափ կերպով արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին և փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի մասով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը:
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, քրեական գործի նյութերում առկա են եղել համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը կարող է կատարել նոր հանցանք, նկատի ունենալով, որ նրա նկատմամբ առկա է մեկ այլ քրեական գործ, որի շրջանակներում վերջինիս նկատմամբ կիրառված է եղել բացակայելու արգելք խափանման միջոցը, և մինչև այդ քրեական գործով դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը կատարել է սույն քրեական գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալը մնալով ազատության մեջ կարող է կրկին կատարել նույնաբնույթ հացավոր արարքներ։
Ինչ վերաբերում է, բողոքաբերի կողմից ներկայացված այն փաստարկներին, որ մեղադրյալն ունի երկու մանկահասակ երեխաներ, կին, ով նույնպես չի աշխատում, և սույն գործով անցնում է որպես վկա, իսկ գործը ավարտված է և գտնվում է դատարանում, ուստի իր պաշտպանյալը չի կարող որևէ ազդեցություն ունենալ կամ խոչընդոտել գործի քննությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը արձանագրել է, որ մեղարյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկը ներկայումս վերացել է, իսկ մյուս հանգամանքները ողջամտորեն չեն կարող նվազեցնել մեղարյալի կողմից հանցանք կատարելու հիմքի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված ռիսկերը, այսինքն՝ բացկայում են օբյեկտիվ և բավարար հիմքեր, որոնք թույլ կտան մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլնտրանքային խափանման միջոց, որն ընդունելի է նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունը և գտնում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականանացնող մարմին։
Սույն դեպքում պաշտպանը Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոփոխելու անհրաժեշտության վերաբերյալ ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, մինչդեռ քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, և Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականացնող մարմին։
Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը):
Ինչ վերաբերում է բողոքի հեղինակի այն փաստարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղարյալ Անդրանիկ Հովյաննիսյանի բացակայությամբ է քննարկել վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոցի հարցը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի գործողությունները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271-րդ հոդվածի 3.1-ին մասով սահմանված հիմքով իրավաչափ են:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես ներկայացված բողոքում, այնպես էլ ստացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պաշտպան Արմեն Հարությունյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը՝ թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Արմեն Հարությունյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել` թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 8-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
2. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 16-12-2024
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 19-02-2025
Էջերի քանակը 76
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 19-02-2025
Էջերի քանակը 76
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 13971/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 17-03-2025
Ամսաթիվ 17-03-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Արմեն
Ազգանուն Հայրապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Անդրանիկ Հովհաննիսյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ /՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ 06.02.2025թ. կայացված որոշումը և սահմանել տնային կալանք գրավով , գրավ՝ մինչև 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 24-03-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 24-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Ադրինե
Ազգանուն Ղուկասյան
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 02-04-2025
Ամսաթիվ 02-04-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Արմեն
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Անդրանիկ Հովհաննիսյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ /՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ 06.02.2025թ. կայացված որոշումը և սահմանել տնային կալանք համադրված գրավով , գրավ՝ մինչև 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 04-04-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 04-04-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/2691/01/24





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
հատուկ վերանայման բողոքը մերժելու մասին


Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան
Նախագահող դատավոր՝ Ն.Բաղդասարյան


2025 թվականի ապրիլի 14-ին ք.Երևանում
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, նա¬խա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Ադրինե Ղուկասյանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի փետրվարի 6-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պաշտ¬¬պան Արմեն Հարությունյանի ներկա¬յացրած հատուկ վերանայման բո¬ղոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․ Գործի դատավարական ընթացքը․
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի փետրվարի 6-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պաշտպան Արմեն Հարությունյանը։
2025 թվականի ապրիլի 4-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին:
2․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով այն բանի համար, որ․ «[Ն]ա խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 11.07.2024 թվականին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2 սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 12.07.2024 թվականին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:»
Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման համաձայն՝
«(…) Մեջբերված իրավական դրույթները, դիրքորոշումներն ու վերլուծությունները կիրառելով սույն գործի փաստական հանգամանքների նկատմամբ, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերով, մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով հիմնավորվում է այն կասկածը, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ենթադրաբար կարող է կատարած լինել իրեն մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքը և կարող է առնչություն ունենալ դեպքին: Այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած՝ մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքը ենթադրաբար կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը՝ հիմնավոր կասկածի առկայության մասին առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն առկա չէ:
Սույն քրեական գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարաձգվել է ևս երկու ամսով: Օրինական ուժի մեջ մտած որոշումներով արձանագրվել է ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը:
Դատարանի՝ 08.11.2024թ. որոշմամբ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երեք ամիս ժամանակով: Նշված որոշմամբ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքը ներկայումս վերացել է։
Դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելու հիմքի վերացման կամ էական նվազման վերաբերյալ տվյալներ ներկայումս առկա չեն։ Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ներկայիս փուլում մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը դեռևս չի վերացել և շարունակում է մնալ բարձր: Այդ հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալներից երևում է, որ ներկայումս դատարանի վարույթում է գտնվում թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործը, որով Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար, և նրա նկատմամբ կիրառվել է անազատության հետ չկապված խափանման միջոց: Այսինքն, Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերոնշյալ քրեական գործերով անազատության մեջ գտնվելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառելուց հետո ի հայտ է եկել վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցավոր արարք կատարելու հիմնավոր կասկած: Վերոգրյալը դատարանին հիմք է տալիս ողջամտորեն ենթադրելու, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է կատարի նույնաբնույթ հանցավոր արարք:
Քննարկելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորության հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ ներկա դրությամբ դրանք չեն կարող հանդիսանալ բավարար երաշխիք՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, վարույթի ներկա փուլում հնարավոր չէ դրանց կիրառմամբ չեզոքացնել մեղադրյալի կողմից սույն դատական ակտում նշված ապագայում կատարվելիք հավանական գործողությունների կատարումը, ուստի նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու, ինչպես նաև այն վերացնելու հիմքերը բացակայում են:
Դատարանը հաշվի է առնում, որ մեղադրյալն ամուսանացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, ունի մշտական բնակության վայր, այդուհանդերձ, դատարանը փաստում է, որ նշված հանգամանքները հանցանք կատարելու հավանականության առկայության վերաբերյալ հիմնավորումների պայմաններում, չեն կարող կանխորոշող և էական նշանակություն ունենալ, իսկ կալանքի անհրաժեշտությունը ներկա պահին հնարավոր չէ չեզոքացնել առավել մեղմ խափանան միջոցի կամ խափաման միջոցների համակցված կիրառմամբ:
Վերոգրյալի հիման վրա, ելնելով մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքները սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքից, հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքի միջև արդարացի հավասարակշռության անհրաժեշտությունից, որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժշտությունից, գնահատելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի կատարման եղանակը, դրա հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այն, որ առկա է հանրային գերակա շահ, այդ թվում՝ բնակչության առողջության դեմ ուղղված նմանատիպ հանցագործությունների արդյունավետ կանխման անհերքելի պահանջ, հանգում է եզրակացության, որ նշված հանգամանքների ամբողջականությունը հնարավորություն է տալիս ողջամիտ դատողություններ անելու այն մասին, որ առկա պայմաններում ազատությունից զրկելու հետ չկապված այլ խափանման միջոցների կիրառումն ի զորու չէ չեզոքացնելու վերը նշված վտանգի բարձր հավանականությունը և ներկայումս չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, հետևաբար պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, հնարավոր չէ բավարարել: Նշված հետևությանը հանգելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ անգամ տնային կալանքի կիրառման պայմաններում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ չի կարող իրականացվել այն հսկողությունը, որն իրականացվում է կալանք խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի փետրվարի 10-ին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 10-ը»:
3․ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, պահանջը, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող փաստարկները.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում. «Գտնում եմ, որ պաշտպանյալիս նկատմամբ կիրառված և երեք ամսով կալանքի երկարեցման որոշումը ակնհայտ անհիմն է և ապօրինի: Խախտվել են դատարանի կողմից նյութական և դատավարական նորմեր:
Դատարանը իր որոշումը հիմնավորում և պատճառաբանում է, որ Մեղադրյալը կարող է կատարած լինի իրեն մեղսագրվող արարքը և կարող է առնչություն ունենա դեպքին: Այլ կերպ ասած դատարանը նշում է, որ առկա է հիմնավոր կասկած՝ մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարելու վերաբերյալ:
Դատարանը նշում է նաև, որ պաշտպանյալիս կողմից ազատության մեջ հայտնվելը կարող է խոչընդոտներ ստեղծել քրեական վարույթին կամ պաշտպանյալս կարող է նորից հանցանք կատարել:
Սա է դատարանի բերված հիմնավորումը և պատճառաբանությունը:
Պաշտպանյալս՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ձերբակալման պահից տվել է ցուցմունքներ , բացատրություններ, հայտնել է, որ այն գնել է «Էլեկտրոնային Տելեգրամ» էջից, ունի կախվածություն թմրանյութերից և այն գնել է իր համար, ավելին այդ չնչին քաշը 1 անգամյա իր օգտագործման համար է ուզել և այն չի պատրաստվել վաճառել կամ իրացնել որևէ այլ ճանապարհով: Պաշտպանյալս չի փախչել չի խուսափել քննությունից և անգամ տրամադրել է փորձանմուշներ արյան և մազի:
Ողջ նախաքննության ընթացքում չի հայտնաբերվել գեթ մեկ վկա կամ չի իրացվող, որն կհայտներ, որ պաշտպանյալս զբաղված է կամ զբաղվում է իրացումով: Գործում հրավիրվել է մեկ վկա, նա էլ պաշտպանյալիս կինն է, այլ վկաներ չկա անհրաժեշտություն պաշտպանյալիս կալանքը երկարաձգելու: Դատարանի հիմնավորումը, որ կարող է պաշտպանյալս քննությանը խոչընդոտել կամ նոր հանցանք կատարել, ակնհայտ անհիմն ենթադրություններ են չփաստարկված և ոչ մի կերպ չհիմնավորված:
(…)
Դատարանը պարտավոր էր ստուգելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը և միայն դրանից հետո պարզել թե կան արդյոք ՀՀ քր. դատ. օրենսգրքի 135 հոդվածի 1 մասի հիմքերը և դրանից հետո անդրադառնալ կալանքի տակ պահելու ժամկետի երկարացնելու անհրաժեշտությանը, պարզելու թե նախաքննության և թե դատաքննության այս մի քանի ամսում ինչպես է իրեն դրսևորել ինչ խոչընդոտներ կամ խնդիրներ են առաջացել, ազդեցություն կատարվել է քր. գործին թե ոչ ինչպիսի խոչընդոտներ են եղել մեղադրյալին կողմից կամ կարող էին լինել:
Ակնհայտ է, որ դատարանը չի ստուգել պաշտպանյալիս կողմից հիմնավոր կասկածի առկայությունն ու խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը: Դատարանի հիմնավորումը, թե առկա են ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 139 հոդվածով նախատեսված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետի երկարացնան հիմքերը ստանդարտ և հիմքից զատ արտահայտություններ են: Դատարանը չի պատճառաբանել թե գործում կան արդյոք հստակ նշաններ, որ հասարակության շահերի պահանջը, չնայած անմեղության կանխավարկածին, գերազանցում է պաշտպանյալիս ազատության հարգանքի պահանջը, որից ելնելով անհրաժեշտ էր կալանքի տակ պահելու ժամ կետը ևս երեք ամսով երկարեցնելը:
(…)
Դատարանը չի հիմավորել թե ինչու հնարավոր չէ կիրառել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցներ: Չկա պատճառաբանված և հիմնավորված և հաստատված փաստական հանգամանքներ դատարանի որոշման մեջ կալանքը ևս երեք ամսով կիրառելու համար, դրանք ուղղակի բացակայում են: Դատարանը մերժեց իմ պաշտպանիս միջնորդությունները, թե տնային կալանք կիրառելու մասով և թե գրավի կիրառումը մինչև 2.000.000 ՀՀ դրամի, որն ևս երաշխիք էր դատարանի համար:
(…)
Պաշտպանյալս ամուսնացած է ունի կին և 2 անչափահաս երեխաներ՝ կինը չի աշխատում, դրական անձնավորություն է, ունի բնակարան Հրազդան քաղաքում, հաշվառում»:
Արդյունքում՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը և համակցված կիրառել տնային կալանք և 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավ։
4․ Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ պատասխան, բացատրություն, այն հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ներկայացրել։
5․ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո վերլուծելով հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել հետևյալ հարցին․ Հիմնավոր է արդյո՞ք մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
Գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները : Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»։
Վերոնշյալ իրավական կարգավորումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործում առկա փաստական տվյալներն ու նյութերը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, Վերաքննիչ դատարանը անդրադառնալով Բողոքաբերի կողմից հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ արված դատողություններին, փաստում է, որ դատարանի վարույթում գտնվող գործով, ի տարբերություն, մինչդատական վարույթում գտնվող գործի, կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցը քննարկելիս դրա պայմանների առկայությունը ենթադրվում է, եթե դրանք չեն բացառվում ակնհայտ փաստերով, որոնց առկայությունը հաստատելը չի պահանջում գործի հանգամանքների համակողմանի և խորը հետազոտում։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ սույն փուլում գործի ապացույցներին գնահատական տալու՝ այսինքն, ապացույցների վերաբերելիությունը, թույլատրելիությունը, հավաստիությունը և բավարարությունը գնահատելու հնարավորություն։ Ավելին՝ մեղադրանքի հիմնավորվածության գնահատականը արտացոլվում է բացառապես եզրափակիչ դատական ակտում։ Ուստի, անդրադառնալով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ հատուկ վերանայման բողոքում բարձրացված հարցին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վիճարկվող որոշման վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Հակառակ մոտեցման դեպքում նշված հարցերի վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը ։
Հետևաբար, ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դատաքննության տվյալ փուլում դատարանը չի կարող անդրադառնալ մեղադրանքի հիմնավորվածությանը, Վերաքննիչ դատարան արձանագրում է, որ դատարանի վարույթում գտնվող գործով հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորվում է այնքանով, որքանով որ մեղադրական եզրակացության մեջ շարադրված փաստերը և ներկայացված ապացույցները առերևույթ վկայում են դրա մասին:
Վերաքննիչ դատարանը, կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի վերլուծության շրջանակներում անդրադառնալով կալանքի կիրառման իրավաչափության այլ պայմանների քննարկմանը, ավելորդ չի համարում նաև ընդգծել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների վերաբերյալ, որոնք թեև կայացվել են 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավանորմերի կիրառման և մեկնաբանման արդյունքում, սակայն դրանք, ըստ էության, կիրառելի են նաև 2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված և 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի կիրառման շրջանակներում: Այսպեսով, կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի վերլուծության շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և հետևողականորեն ամրապնդել ու զարգացրել քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում թվարկված կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով :
Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Բաբայանի գործով որոշման մեջ կրկին փաստել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար, խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։
Վճռաբեկ դատարանը նույն որոշմամբ ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ Վահագն Պողոսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ՝ «Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին» :
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մետ այլ՝ Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի գործով որոշման մեջ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ՝ «[Ո]րպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը (…) կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը» ։

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում, վերոնշյալ իրավանորմերի և վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանի՝ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի է համարում և գտնում է, որ կալանքի նշված հիմքի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, իսկ դրա վերաբերյալ պատճառաբանությունները՝ հիմնավոր։
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները, նկատի ունենալով, որ «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալներից երևում է, որ ներկայումս դատարանի վարույթում է գտնվում թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործը, որով Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար, և նրա նկատմամբ կիրառվել է անազատության հետ չկապված խափանման միջոց: Այսինքն, Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերոնշյալ քրեական գործերով անազատության մեջ գտնվելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառելուց հետո ի հայտ է եկել վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցավոր արարք կատարելու հիմնավոր կասկած: Վերոգրյալը դատարանին հիմք է տալիս ողջամտորեն ենթադրելու, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է կատարի նույնաբնույթ հանցավոր արարք ։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու նշված իրավաչափության պայմանի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնված են սույն գոծում աոկա հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, քանի որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հարցին, հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, խափանման մի¬ջոցը կիրառելիս առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով, եզրահանգում է, որ գործում առկա են փաստական տվյալներ, որոնք բավարար են հիմնավորելու համար դատարանի կողմից Անդրանիկ Հովհաննիսյանին տվյալ փուլում անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը և առկա չէ այնպիսի հանգամանք, որի դեպքում կհիմնավորվի առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշությունը։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իր Աղասի Հովսեփյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն. դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում :
Հետևաբար, կոնկրետ դեպքում, արձանագրված փաստական հանգամանքների առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները պիտանի չեն հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չեն հակակշռելու Անդրանիկ Հովհաննիսյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։
Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի կողմից բողոքում նշված մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ինքնին ի զորու չեն չեզոքացնելու մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը և չեն կարող բավարար լինել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու համար:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ելնելով ընտրված խափանման միջոցի ու հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից, պահպանելով հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքիների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելը անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից այլ՝ օրենքով արգելված ու հավանական գործողությունների իրականացման վտանգները կանխելու համար, քանի որ խափանման միջոցների կիրառման հիմքերը փաստացի ծառայում են որպես նպատակներ և սույն գործի փաստական հանգամանքների հաշվառմամբ չի կարելի գալ այն եզրահանգման, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանն ազատության մեջ կամ ավելի մեղմ պայմաններում անազատության մեջ գտնվելու պարագայում կդրսևորի օրինապահ վարքագիծ։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատա¬րանի գնահատմամբ, դատաքննության տվյալ փուլում կալանքը այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք լինել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, ինչպես նաև արձանագրում է, որ առկա են հստակ նշան¬ներ, որոնք արտա¬ցոլում են իրական հանրային շահի գոյությունը, որը անկախ անմեղության կանխա¬վար¬կածից, գերակայում է մեղադրյալի ազատության իրավունքի նկատ¬մամբ ։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:
Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ խափանման միջոցի կիրառման նպատակը քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելն է: Այլ կերպ՝ կալանքի կիրառումն անհրաժեշտ է գործի քննության բնականոն գործընթացը ապահովելու, քրեական գործի քննությանը մեղադրյալի դիմակայությունը կանխելու և դատավարական գործընթացին մեղադրյալի մասնակցությունը ապահովելու համար։
Վերոնշյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի ազատության իրավունքի շարունակական սահմանափակումը արդարացված է, իսկ դրա վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները՝ իրավաչափ։
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել ։
Արդյունքում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ, ուստի գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պաշտպան Արմեն Հարությունյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել` անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պաշտպան Արմեն Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 6-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` ԱԴՐԻՆԵ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 14-04-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 15-08-2025
Էջերի քանակը 128,48
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 15-08-2025
Էջերի քանակը 128,48
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 68286/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 02-10-2025
Ամսաթիվ 02-10-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Արմեն
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Անդրանիկ Հովհաննիսյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ 09.07.2025թ. կայացված դատավճիռը , առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և մեղադրանքը փոփոխել և փոփոխված մասով նշանակել պատժաչափ :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 13-10-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 13-10-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Ռոբերտ
Ազգանուն Պապոյան
Դատավոր
Անուն Լուսինե
Ազգանուն Աբգարյան
Դատավոր
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Պապոյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 21-10-2025
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 03-11-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 03-11-2025
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել
Ամբաստանյալ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/2691/01/24





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«03» նոյեմբերի, 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետև նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահող դատավոր՝ Ռ.Պապոյան,
դատավորներ՝ Լ․Աբգարյան,
Մ․Պապոյան,

քարտուղարությամբ՝ Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Ա․Հովհաննիսյանի,
պաշտպան՝ Ա․Հարությունյանի,

դռնբաց դատական նիստում, թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպան Ա․Հարությունյանի(այսուհետ՝ նաև Պաշտպան) դատական վերանայման բողոքի(այսուհետ՝ նաև վերաքննիչ բողոք) հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով նույն գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի(դատավոր՝ Նելլի Բաղդասարյան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ի դատավճիռը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի հուլիսի 10-ին Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու, ինչպես նաև սառը զենք պահելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով։
2024 թվականի հուլիսի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16178724 քրեական վարույթը(այսուհետ՝ նաև քրեական վարույթ)։
2024 թվականի հուլիսի 12-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2(երկու) ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ(մեջբերվում է մեղադրական եզրակացությունից)․ նա, խախտելով Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված վայրում և ժամանակահատվածում, ինքնությունը չպարզված անձից, շահադիտական դրդումներով՝ իրացնելու և դրա արդյունքում եկամուտ ստանալու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել ՀՀ Կառավարության` 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0,37 գրամ քաշով Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 2 փաթեթները հայտնաբերվել են 2024 թվականի հուլիսի 11-ին կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, որոնցից մեկը փաթեթավորված է եղել սև գույնի կպչուն ժապավենով, իսկ մյուսը՝ պոլիեթիլենային տոպրակով: Մյուս 2(երկու) սև ու կարմիր գույնի կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված փաթեթները՝ հայտնաբերվել են 2024 թվականի հուլիսի 12-ին կատարված Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից շահագործված Լադա մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:։
1․1․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը՝ ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան(այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ դրան շնորհվել է ԵԴ1/2691/01/24 հերթական համարը: Քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն․Բաղդասարյանին։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի որոշմամբ քրեական գործը ստանձվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումների։
1․2․ 2025 թվականի հուլիսի 9-ին Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով կայացրել է դատավճիռ(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ), որի եզրափակիչ մասն ունի հետևյալ բովանդակությունը(մեջբերվում է)․ «Մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 6(վեց) տարի 3(երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 09-ի թիվ ԵԴ/0722/01/23 դատավճռով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված 6(վեց) տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած մասը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 8(ութ) տարի 3(երեք) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024թ. հուլիսի 10-ից:
23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:»։
2․ 2025 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։
Թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել է դատավորներ Ռոբերտ Պապոյանին, Լուսինե Աբգարյանին և Մխիթար Պապոյանին, և նախագահող դատավորի (Ռ․Պապոյան) աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:

Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ին կայացված դատավճռի հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
4․ Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ի դատավճիռը(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ կամ վիճարկվող դատական ակտ) բողոքարկվող մասով պատճառաբանվել է հետևյալ կերպ, մասնավորապես, (մեջբերվում է). «(...) Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանն իրեն ներկայացված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել և հիմնական դատալսումների ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ընդհանրապես կապ չունի թմրանյութի առուվաճաքի հետ, իրեն անհիմն է մեղադրանք ներկայացվել, ոչ մի վկա չկա, ում հետ առնչվել է, իրացման հետ կապ չունի, մեղադրանքը չի ընդունում: Պատասխանելով հարցերին հայտնեց, որ դեպքի օրը Վազ 2121 մակնիշի, 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Հրազդանից գնալիս է եղել Բանգլադեշ թաղամաս, որպեսզի մեքենան թողնի արհեստավորների մոտ ավտոտնակում՝ սարքելու համար, էլեկտրականության հետ գործ է եղել, երբ ոստիկանները կանգնեցրել են ավտոմեքենան: Մեքենայից հայտնաբերել են Մեթամֆետամին, էլեկտրական կեմրիկները, որոնք էլեկտրական մետաղալարերի կցոնի ժամանակ կրակայրիչով վառում են, իզալենտի փոխարեն դա են օգտագործում: Կատարել է ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ: Բյուրեղանման զանգվածները ձեռք է բերել տելեգրամյան ալիքից, չի հիշում անունը, դրանք վերցրել է ոստիկանների կանգնեցնելուց մոտ 15 րոպե առաջ, վճարել է մոտ 40000 ՀՀ դրամ: Մոտ 1,5-2 տարի է օգտագործում է Մեթամֆետամին, հիմա չունի կախվածություն թմրանյութերից: Երբևիցե որևէ մեկին չի իրացրել թմարմիջոց, չի հյուրասիրել: Զիպ փաթեթներով ավտոպահեստամասեր են եկել, շուռուպներ, գնել է տեցի շուկայից, անհրաժեշտ է եղել իր աշխատանքի մեջ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա Լիանա Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը հանդիսանում է իր ամուսինը, չի նկատել, որ թմրամիջոց օգտագործի, եղել է տնային կալանքի տակ, տնային կալանքից ազատվելուց հետո տաքսի է վարել, միշտ աշխատել է շինարարությունում, մեքենաների ազդանշաններ է սարքել, մեքենաներով է զբաղվել, հոգատար հայր է երկու անչափահաս աղջիկների համար: Միայն ամուսնու բռնվելուց հետո է իմացել, որ թմրամիջոց է օգտագործել, միշտ շատ հանգիստ է եղել ամուսինը, երբեք ագրեսիվ պահվածք չի նկատել: Պատասխանելով հարցերին՝ հայտնել է, որ տնային կալանքի կրման ընթացքում որևէ մեկն իրենց տուն չի եկել, ամբողջ օրը միասին են եղել տանը, այդ ժամանակ չի տեսել, որ թմրամիջոց օգտագործի: Ամուսնինը զբաղվել է մեքենաների ազդանշաններ սարքելով, եղբոր հետ ավտոպահեստամասերի խանութն է աշխատեցրել, զբաղվել է շինարարությամբ: Քանի որ մեքենան անընդհատ սարքում էր, հնարավոր է բեռնախցիկում սկոչեր ունենար, ինչը լինում է տղաների ավտոմեքենաների մեջ, հիմնականում դա, հարթաշուրթ, երևի այդ տեսակի բաներ: Տեղյակ է, որ ամուսինը ներկայումս պատիժ է կրում և մեղադրվում է թմրանյութ օգտագործելու համար: Ոչ հաճախակի, սակայն գազի գործ էլ է արել ամուսինը, քանի որ ընկերն ունի գազի տեղադրման կետ, դա էլ է արել: Երբ ամուսինը բացել է բեռնախցիկն այնտեղ տեսել է կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ: Բռնվելու նախորդող մոտ մեկ շաբաթվա ընթացքում հիմնականում եղբոր հետ է եղել խանութում:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի մեքենայի ձեռքի արգելակման վահանակի վրայից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև և մեկ հատ կարմիր կպչուն ժապավեններով բյուրեղանման զանգվածներ, որոնք ըստ վերջինիս հայտարարության հանդիսանում են Կրիստալ տեսակի թմրամիջոց, իսկ մեքենայի բեռնախցիկից և առջևի փակվող պահոցից հայտնաբերվել են զիպ փաթեթներ և թափանցիկ, սև, կարմիր գույների կպչուն ժապավեններ:
/գ․թ․ 36-42, դատական նիստի արձանագրություն/
Զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի արձանգրությունը, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվաոման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերը և առարկաները, փաթեթից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավեններ, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակներ, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավեններ /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 201, դատական նիստի արձանագրություն/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 2024 թվականի հուլիսի 12-ին Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից փաստացի շահագործովող Վազ 2121 մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր և մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները /կեմրիկներ/:
/գ․թ․ 206-209, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատանյութագիտական փորձագետի՝ N1029 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1. Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 1 կարմիր ժապավեն գրառմասաբ փաթեթում առկա' 0.15 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված Թիվ 2 սև ժապավեն գրաոմամաբ փաթեթում առկա' 0.1 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 159-161, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատանյութագիտական փորձագետի՝ թիվ 1004 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 2 հատ և ընդհանուր 0.12 գրամ քաշով զանգվածները հանդիսանում են Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
/գ․թ․ 192-195, դատական նիստի արձանագրություն/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհհանիսյանի անձնական և վերջինիս կողմից շահագործվող Լադա մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով Մեթամֆետամին, տեսակի թմրամիջոցը:
/գ․թ․ 224-227, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատալեքս տեղեկատվական կայքի զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ թիվ ԵԴ/0722/01/23 համարի ներքո առկա է Անդրանիկ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ նույնասեռ հանցանքի կատարման վերաբերյալ դատական գործ:
/գ․թ․ 225, դատական նիստի արձանագրություն/
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մարսթիայի բաժնի պետ Հ. Դանիեյյանի կողմից ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետին հասցեագրված հանցագործության մասին հաղորդումը:
/գ․թ․ 7, դատական նիստի արձանագրություն/
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին ձերբակալելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են 2 փաթեթ սպիտակ բյուրեղանման զանգված, բարդ փականով ծալովի դանակ, 2 հատ հեռախոս, ձեռքի ժամացույց, թևնոց, ավտոմեքենայի բանալիներ, սև սպորտային պայուսակ:
/գ․թ․ 5-6, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1 .Փորձաքննությանը ներկայացված Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութ, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմության և կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ ամսվա վաղեմության:
2.Փորձաքննությանը ներկայացւիսծ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հոգեմետ /հոգեևերգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
(…)
Գնահատելով մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով նշված ցուցմունքները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, դատարանն արժանահավատ չի համարում մեղադրյալի ցուցմունքն այն մասով, որ իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար են նախատեսված եղել, մեքենայից հայտնաբերված կպչուն ժապավեններն օգտագործել է աշխատանքում՝ ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ կատարելիս, իսկ զիպ փականով փաթեթներով ստացել է ավտոպահեստամասեր: Համադրելով նշված տեղեկությունները մեղադրյալի կնոջ՝ Լիանա Վարդանյանի ցուցմունքի հետ՝ դատարանը փաստում է, որ վերջինս հայտնել է, որ տեսել է կպչուն ժապավեններ բեռնախցիկում, որոնք ամուսինը պահել է իր մեքենայում՝ այն սարքելու նպատակով, մի քանի անգամ նշել է, որ ամուսինը հիմնականում զբաղվել է մեքենաների ազդանշանների գործով, շինարարությամբ և միայն հարց ուղղելուց հետո պատասխանել է, որ եղել է, որ գազի տեղադրման գործ նույնպես արել է: Վկան հայտնել է նաև, թե ինչ է հիմնականում տեսել ամուսնու ավտոմեքենայի բեռնախցիկում /կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ և այդ տեսակի բաներ/, սակայն ոչինչ չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին: Հատկանշական է նաև, որ վկան հայտնել է, որ դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում ամուսինը զբաղվել է եղբոր խանութի գործերով:
Դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն հանգամանքը, որ դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի՝ թիվ 539 եզրակացության համաձայն՝ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերված թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմությանը, մինչդեռ վերջինիս մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024թ. հուլիսի 11-ին:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի և վկա Լ.Վարդանյանի հայտնած տեղեկությունները՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակի, մեքենայում հայտնաբերված իրերի նպատակային օգտագործման մասին, ողջամիտ չեն և չեն համապատասխանում իրականությանը:
Մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու նպատակը գնահատելիս դատարանը հաշվի է առնում Ա.Հովհաննիսյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակը, դրանց փաթեթավորումը, մեքենայից հայտնաբերված մեծաքանակ կպչուն ժապավենների և զիպ փականով տոպրակների առկայությունը, ինչպես նաև դեպքի ժամանակահատվածում թմրամիջոց օգտագործած չլինելու հանգամանքը:
Այսպիսով, գործում առկա բավարար ապացույցների համակցության հիման վրա, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերը թվարկված ապացույցներով։
(…)
Դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և տեղափոխելը, ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը, ապացուցված է մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ, որի համար նա ենթակա է պատժի։
(…)
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանն արձանագրում է, որ այն դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործությունների թվին: Գնահատելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանիի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության առարկայի տեսակը և չափը: Այսպես, հանցագործության առարկան «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է՝ 0.37 գրամ քաշով, որը մոտ է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի (0.25-1.25) նվազագույն սահմանին: Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը բարձր վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ ըստ վերոնշյալ որոշման թիվ 1 հավելվածի՝ դրա հարաբերականորեն փոքր չափն է համարվում քրեորեն պատժելի:
Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.01.2024թ. դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով, թեև սույն հանցանքը կատարելու պահին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել:
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաների /Անուշ Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 08.08.2018թ. և Թերեզա Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 06.02.2020թ./ առկայությունը:
Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
(…)
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որն անհրաժեշտ և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
(…)
Քննարկելով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը, դատարանը գտնում է, որ այն հանգամանքների համակցությունը, որոնք դատարանը հաշվի է առել նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու: Հետևաբար, Անդրանիկ Հովհաննիսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով ներկաումս խափանման միջոց ընտրված չէ, գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի 23.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 24.09.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09 գրամ քաշով, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10 հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40 հատ կանաչ գույնի և թվով 5 հատ սև գույնի ժապավենները պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական վարույթով քննություն կատարելու համար:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել փորձաքննությունների կատարման արժեքը՝ 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
(…)»։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքեր, հիմնավորումներ.
5. Մեղադրյալի Պաշտպանը ներկայացված Բողոքում անդրադարձել է հետևյալին․ «Պաշտպանյալս չի խուսափել քննությունից, թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում տվել է ցուցմունքներ, որ ունի կախվածություն թմրանյութերից և 2024 թվականի հուլիսի 11-ին գնելու նպատակով մեկնել է Երևան։ Գնել է «Տելեգրամ» հարթակից, որտեղից էլ ստացել է թմրանյութի գտնվելու վայրի քարտեզը և գնացել, վերցրել է այն։ Գնել է իր համար և այն օգտագործել։ Նշել է, որ ինքը դա գնել է միայն իր համար և այլ նպատակներ՝ իրացնելու կամ վաճառելու երրորդ անձանց, չի ունեցել։ Ավելին նման անձինք՝ ենթադրյալ անձինք, գոյություն չունեն։ Պաշտպանական կողմը միջնորդություն է ներկայացրել քննիչին, որպեսզի նշանակվի փորձաքննություն՝ մազի, մեզի և արյան՝ պարզելու համար՝ պաշտպանյալիս օրգանիզմում կա թմրանյութերի պարունակություն, թե ոչ, եթե այո, ապա ինչ տիպի են դրանք։ Միջնորդությունը բավարարվել է և կատարվել է այդ փորձաքննությունը։ Դրա մասին և վերջնական եզրակացությունը ստացվել է ավելի ուշ, արդեն դատարանաում՝ դատաքննության ընթացքում։
Ինչպես վերը նշեցի, պաշտպանյալս հայտնաբերվել և ձերբակալվել է թմրանյութ օգտագործած վիճակում։ Տվել է ցուցմունքներ՝ հայտնելով ձեռքբերման նպատակը իր կողմից, ճանապարհը, թե ինչպես է ձեռք բերել, աղբյուրը և վայրը։ Բայց նրան առաջադրել են մեղադրանք՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով(…):
(…)
Պաշտպանյալս հայտնաբերվել է իր մեքենայում, մենակ, արդեն օգտագործած վիճակում, հայտնաբերվել է հենց նույն օրը, երբ այն գնել էր և անգամ ցանկության պարագայում չէր կարող անգամ հասցնել այն վաճառել և եկամուտ ստանալ։ Մեղադրանքն այդ մասով, այդ տեսքով և հատվածով ակնհայտ անհիմն է և սխալ որակված։ Ողջ քրեական գործում չկա գեթ մեկ վերաբերելի փաստ կամ կարծիք, որն ինչ-որ կերպ կամ ձևով մի փոքր կհիմնավորի, որ պաշտպանյալս այն ձեռք է բերել իրացնելու և շահույթ ստանալու նպատակով։ Ողջ քրեական գործում չկա մեկ վերաբերելի ապացույց , որ նա դա գնել է դա համոզմունքով կամ ինչ-որ փաստարկով, որ պետք է ինչ-որ կերպ այն իրացնի, չկան նման փաստեր, հիմքեր, վկաներ։ Կատարվել է բազմակողմանի քննություն, հրավիրվել են վկաներ, այդ թվում՝ նրա կինը, բայց ոչ ոք ցուցմունք չի տվել, որ պաշտպանյալս երբևիցե զբաղվել է թմրամիջոցների իրացումով կամ նման նպատակներ և ցանկություններ է ունեցել։ Դատարանն իր դատավճռում պաշտպանյալիս մեղքը հիմնավորող փաստեր է բերել մեքենայում հայտնաբերված որոշ իրերը, որոնք եղել են բեռնախցիկում՝ կպչուն ժապավենը, զիպ փականը, սկոտչը, էլեկտրական մալուխները։ Վկա Լիանա Վարդանյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ մեքենայում եղել են այդ նութերը, եղել են գործիքներ, հարթաշուրթ, քանի որ ամուսինը զբաղվել է գազի տեղադրման աշխատանքով և մեքենայում «Աուդիո» համակարգի միացումներով։
Դատարանը նշում է, որ վկան հայտնել է ամեն ինչի մասին, բայց չի նշել զիպ փականի մասին։ Սա դատարանը բերում է փաստ, որ վկան իբր չի հայտնել, որ բեռնախցիկում եղել է զիպ փական, բայց մնացածը հայտնել է։ Սա ակնհայտ անհիմն ու անհասկանալի վերլուծություն է, որը դատարանը դրել է իր վճռի հիմքում։ Ինչ կապ ունեն մեքենայի բեռնախցիկում հայտնաբերված իրերը առաջադրված մեղադրանքի հետ, անհասկանալի է։ Բեռնախցիկում եղել են թե՛ գործիքներ, թե՛ պահեստամասեր, թե՛ մալուխներ, կպչուն ժապավեններ և մի քանի զիպ մեծ փականներ։ Ինչ կապ ունեն դրանք մեղադրանքի հետ՝ անհասկանելի է։ Բոլոր մեքենաներում էլ կան կպչուն ժապավեններ, զիպ փականներ և այլ գործիքներ։ Իսկ դրանք ներկայացնել այն ձևով, որ եթե կան, ուրեմն իրացումով է զբաղվել, ակնհայտ անհիմն է։ Կամ ինչ կապ ունի գործով վկայի զիպ փականը չտեսնելը կամ դա չնշելը վկայի կողմից։
Թեպետ դատարանում վկան դա էլ է նշել, որ կան տոպրակներ և գործիքներ։ Ավելին վկան հայտնել է, որ ամուսինը եղել է տնային կալանքի տակ և երբևէ նա չի տեսել կա լսել, որ ամուսինը թմրանյութ ստանա կամ վաճառի երրորդ անձանց։ Չի տեսել, որ իրենց տուն գան մարդիկ գնելու կամ նման այլ գործողությունների։ Դատարանը սա չի նշում իր վճռում անհասկանալի պատճառով։ Դտարանը նաև հիմք չի համարում դատաքիմիական փորձագետի թիվ 539 եզրակացությունը։ Նշել է, որ իբր ստացված փորձանմուշը թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ-չորրորդ ամիսներին, մինչդեռ արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին։ Այսինքն, ըստ դատարանի, պաշտպանյալս օգտագործել է թմրամիջոց արդեն կալանքի տակ, այլ ոչ թե ձերբակալման պահին։
Փորձաքննությունը կատարվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 9-ին և նշված է, որ պաշտպանյալիս մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել է «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութ և դրա վաղեմությունը 3-4 ամիս է։ Պաշտպանյալս հայտնաբերվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին, փորձաքննությունը արվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 9-ին և նշված է, որ օրգանիզմում առկա է «Մեթամֆետամին» և այն 3-4 ամսվա վաղեմության է։ Այսինքն ակնհայտ է, որ դեպքի օրը օրգանիզմում եղել է թմրանյութ, ավելին՝ այդ օրը նաև քննիչի կողմից շտապ օգնություն է հրավիրվել, բայց դատարանը նշում է, որ միայն հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին։ Այսինքն դատարանը հիմք չի ընդունում նաև փորձաքննությունը՝ անհասկանալի պատճառներով։ Ակնհայտ է, որ դեպքի օրը եղել է թմրանյութի ազդեցության տակ և դա հաստատել է փորձագետը նշելով, որ հայտնաբերվածը ունի 3-4 ամիս վաղեմություն։
Դատարանը որպես ապացույցների հիմք և մեղադրական վճռի պատճառաբանական ապացույց բերում է միայն այս հանգամանքները։ Նշում է բեռնախցիկում կպչուն ժապավենի առկայությունը, իբր վկան բոլորը տեսել է, իսկ զիպ փականը չի տեսել և բերում է փորձագետի եզրակացությունը, որի վաղեմությունը նշված է իբր 3-4 ամիս։ Այս հանգամանքների վերլուծությունով էլ կայացնում է ծանր մեղադրական դատավճիռ։ Ինչպես նաև նշեցի կայացվել է ակնհայտ անհիմն և ապօրինի դատավճիռ։
Ինչպես վերը նշեցի կայացվել է անհիմն և ապօրինի դատավճիռ։
(…)
Ողջ քրեական գործում չկա գեթ մեկ փաստ, հիմք, ապացույց, որ պաշտպանյալս թմրամիջոցը ձեռք է բերել այն օտարելու համար կամ նման նպատակներ է ունեցել։ Գործում առկա չէ թմրանյութ ստացողը՝ գնորդը, չկա օտարում, փոխանցում, փոխանակում, հյուրասիրություն։ Այսինքն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի հիմքում դրված իրացման նպատակը, իրացման փաստը սույն քրեական գործում առկա չէ, չկա իրացում կամ իրացման նպատակ։ Կիրառված նորմը ակնհայտ սխալ և անհիմն է։ Պաշտպանյալս ոչ ոքի ոչինչ չի վաճառել կամ փոխանցել։ Նա ձերբակալվել է իր մեքենայում, միայնակ։ Նույն օրը գնել է Երևանում և նույն օրն էլ հայտնաբերվել։ Առկա է փորձագիտական եզրակացություն, որ օրգանիզմում է «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց։ Ինչպես վերը նշեցի առաջադրվել և կիրառվել է սխալ մեղադրանք, արարքը սխալ է որակված դատարանի կողմից։
Դատարանը կոպտորեն խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները անհիմն պատճառաբանությամբ մերժել է իմ միջնորդությունը ապացույցներից․ անթույլատրելի ճանաչելու մեքենայի բեռնախցիկում հայտնաբերված և դատարան ներկայացված զիպ փականները, կպչուն ժապավենը, սկոտչը և էլ․ կեմրիկները։ Այս առարկաները ոչ մի առնչություն չունեին առաջադրված մեղադրանքի հետ, բայց այն ապպօրինաբար բերվեց և դրվեց քրեական գործում և դատարանը մերժեց իմ միջնորդությունը այդ մասով։
Դատարանը խախտել է նաև նույն օրենսգրքի 101 հոդվածի 1-ին մասի, 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 105-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահաջները։
Դատարանը անհիմն ենթադրությունների և պատճառաբանությունների շարադրմամբ պաշտպանյալիս ճանաչել է մեղավոր առաջադրված մեղադրանքում, այն արարքի համար, որ նա չի կատարել և դրա համար նշանակել շատ խիստ և ծանր պատիժ՝ 6 տարի և 3 ամիս ազատազրկում։
Առաջադրված մեղադրանքը սխալ է երակված, չկան մեղադրանքը հիմնավորող փաստեր և ապացույցներ։
(…)»։
5.1. Նշված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է բեկանել Դատավճիռը, առաջադրված մեղադրանքում ամբողջությամբ անմեղ ճանաչել իր պաշտպանյալին և մեղադրանքը փոփոխել՝ ոչ իրացման նպատակով թմրանյութեր ունենալու, պահելու, օգտագործելու մեղադրանքով և այդ փոփոխված մասով նշանակելու համապատասխան պատժաչափ։

Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
6. 2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազի տեղակալ Ա․Մանուկյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, որով հայտնել է․ «(…)վիճարկվող դատական ակտն օրինական է և հիմնավոր, նյութական և քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանում համակողմանի և պատշաճ կերպով հետազոտվել են քրեական վարույթով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները և մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանի կողմից հատկապես հաշվի են առնվել կատարված հանցագործության բնույթն ու առողջության համար հասարակության՝ մասնավորապես, բնակչության վտանգավորության աստիճանը, հայտնաբերված «Մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների խոշոր չափը, որպիսի պայմաններում խնդրում եմ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 9-ի թիվ ԵԴ1/2691/01/24 դատական գործով դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ։(…)»։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
7. Դատական վերանայման ենթարկելով Դատավճիռը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«1․Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում։
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1)ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո-քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա-րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը(վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
(...)
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևութ¬¬յունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողո¬քարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)2. Պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ խիստ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը` հանցագործությանը տալով մեղադրյալի համար ավելի բարենպաստ իրավական գնահատական: (…)»
8․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:»։
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ կիրառելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չկիրառելու կամ պատժից ազատելու մասին դատարանի որոշումը:»:
8․1․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
8․2․ Նախորդ կետում մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և ՀՀ միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Քրեադատավարական օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է նաև, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ:
8․3․ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
9․ Նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
10. Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Մեղադրյալին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու փաստին։
Մասնավորապես, սույն համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է այն հանգամանքը, որ Մեղադրյալի կողմից նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներն արժանահավատ չեն այն մասով, որ իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար են նախատեսված եղել, մեքենայից հայտնաբերված կպչուն ժապավեններն օգտագործել է աշխատանքում՝ ավտոմեքենայի գազի տեղադրման գործ կատարելիս, իսկ զիպ փականով փաթեթներով ստացել է ավտոպահեստամասեր։
Վերոգրյալի առնչությամբ հարկ է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չեն ներկայացվել հիմնավորումներ, որոնք կվկայեն վերոհիշյալ ցուցմունքների անարժանահավատության մասին։ Առկա չէ որևէ ապացույց կամ տվյալ, որը կհերքի Մեղադրյալի կողմից ներկայացված ցուցմունքների արժանահավատ լինելու հանգամանքը։
Միևնույն ժամանակ, սույն համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը անդրադարձ է կատարել նաև Մեղադրյալի կնոջ՝ Լիանա Վարդանյանի ցուցմունքին և արձանագրել, որ վերջինս հայտնել է, որ տեսել է կպչուն ժապավեններ բեռնախցիկում, որոնք ամուսինը պահել է իր մեքենայում՝ այն սարքելու նպատակով, մի քանի անգամ նշել է, որ ամուսինը հիմնականում զբաղվել է մեքենաների ազդանշանների տեղադրման գործով, շինարարությամբ և միայն հարց ուղղելուց հետո պատասխանել է, որ գազի տեղադրման գործ նույնպես արել է: Վկան հայտնել է նաև, թե ինչ է հիմնականում տեսել ամուսնու ավտոմեքենայի բեռնախցիկում (կպչուն ժապավեն, հարթաշուրթ և այդ տեսակի բաներ), սակայն ոչինչ չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին:
Վերոգրյալի առնչությամբ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի այս արձանագրումն առհասարակ իմաստազուրկ է։ Այն փաստը, որ Մեղադրյալի կինը՝ վկա Լիանա Վարդանյանը չի նշել զիպ փականով տոպրակներ տեսնելու մասին, որևէ հետևության հանգելու համար չի կարող նշանակություն ունենալ։ Տարբեր պատճառներ կարող են լինել Մեղադրյալի կնոջ կողմից զիպ փականով տոպրակները տեսնելու վերաբերյալ որևէ տվյալ չհայտնելու առնչությամբ, օրինակ՝ գուցե նա նույնիսկ մոռացել էր այդ հանգամանքի մասին, գուցե առհասարակ որոշները նկատել է, իսկ հենց զիպ փականով տոպրակներ իրապես չի տեսել և այլն։ Իսկ չնշելու վերաբերյալ տվյալի գոյությունն ինքնին չի կարող պայմանավորել որևէ հետևություն առ այն, որ Մեղադրյալը կատարել է իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը։
Իսկ ինչ վերաբերում է հայտնաբերված առարկաներին, մասնավորապես՝ կպչուն ժապավեններին, զիպ փականով դատարկ փաթեթներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ևս չեն կարող ուղղակիորեն վկայել կամ հիմք հանդիսանալ այն եզրահանգման գալու համար, որ Մեղադրյալը կատարել է իրեն մեսագրվող ենթադրյալ հանցանքը, մասնավորապես, որ նշված առարկաները հանդիսացել են թմրամիջոց իրացնելու համար անհրաժեշտ միջոցներ։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից վկայակոչված վերոհիշյալ հանգամանքները սույն ենթադրյալ հանցանքի կատարման փաստի գնահատման տեսանկյունից չեն կարող արժեք ունենալ, քանի որ չեն հաստատում մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեսագրվող հանցանքի վերաբերյալ համապատասխան տվյալ առ այն, որ վերջինս ունեցել է թմրանյութ իրացնելու նպատակ, ապօրինի իրացրել է կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ ձեռք է բերել նրա համար։
Առաջին ատյանի դատարանն անդրադարձ է կատարել նաև դատատոքսիքիմիական փորձագետի թիվ 539 եզրակացությանը և մատնանշել, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերված թմրանյութի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է երրորդ, չորրորդ ամիսների վաղեմությանը, մինչդեռ վերջինիս մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 11-ին։ Սակայն Առաջին ատյանի դատարանը սույն առնչությամբ հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ փորձագիտական եզրակացությունը չի բացառում, որ ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահին ևս Մեղադրյալը գտնվել է թմրանյութի ազեդցության տակ։
Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ պայմանավորվել է վերոհիշյալ հանգամանքներով, այնինչ Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ դրանցից յուրաքանչյուրի վերաբերյալ արձանագրած իր դիտարկումների արդյունքում փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ճիշտ չեն և չեն բխում ինչպես քրեադատավարական օրենքի կարգավորումներից, այնպես էլ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած նախադեպային պրակտիկայից։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չի մատնանշվել գեթ մեկ ապացույց կամ փաստ, որը կարող է ուղղակիորեն վկայել Մեղադրյալի կողմից թմրանյութ իրացնելու նպատակի, ապօրինի իրացման կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ նրա համար ձեռքբերման մասին, և հերքել Մեղադրյալի այն պնդումները, որ հայտնաբերված թմրամիջոցը նախատեսված է եղել անձնական օգտագործման համար։ Հետևաբար, խոսք չի կարող գնալ պատշաճ ապացույցների բավարար համակցության մասին, որի առկայության դեպքում միայն հնարավոր է գալ եզրահանգման, որ անձը մեղավոր է իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ։
Նաև հարկ է շեշտել այն, որ հանցագործության համար անձի դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով։ Այն պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Իսկ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա ապացույցների և փաստերի գնահատման արդունքում եկել է սխալ և չհիմնավորված հետևության մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հնոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարք կատարելու մասին։
11․ Վերաքննիչ դատարանն արձանգրելով, որ բացակայում է որևէ տվյալ, որ Մեղադրյալն ունեցել է թմրանյութ իրացնելու նպատակ, ապօրինի իրացրել է կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ ձեռք է բերել նրա համար, միևնույն ժամանակ գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի նշված փոփոխությունը բխում է քրեադատավարական օրենքի կարգավորումներից, և դրանով չի վատթարանում Մեղադրյալի վիճակը, և չի խախտվում նրա պաշտպանության իրավունքը:
12. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակման ենթակա պատժին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:(…)»։
12․1. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վճռաբեկ Դատարան), թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին՝ կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից:
Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
12․2․ Վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։ (...)» (տե՛ս Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանի և Արսեն Վահանի Մուրադյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման 11-14-րդ կետերը):
Արթուր Անտոնյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել, այն մասին, որ. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը(տե՛ս Արթուր Խաչիկի Անտոնյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը, կետ 19):
13․ Վերոհիշյալ իրավական կարգավորումների և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրատիկայի լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ պատժի նպատկների նվաճման տեսնակյունից պետք է անձի նկատմամբ նշանակվի արդարացի և համաչափ պատիժ։
Սույն պարագայում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում Մեղադրյալի կողմից կատարված ենթադրյալ հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչպես վերջինիս անձը բնութագրող(վերջինս բնութագրվում է դրական, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 6(վեց) տարի ժամկետով, թեև սույն հանցանքը կատարելու պահին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել), այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները(խնամքին երկու անչափահաս երեխայի(Անուշ Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 2018 թվականի օգոստոսի 8-ին, և Թերեզա Անդրանիկի Հովհաննիսյան՝ ծնված 2020 թվականի փետրվարի 6-ին) առկայությունը), պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով՝ 1(մեկ) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով։
Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 1-ի դատավճռով Անդրանիկ Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարել թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի դատավճռով Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված՝ 5(հինգ) տարի 1(մեկ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը, և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6(վեց) տարի 7(յոթ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով՝ վերջնական պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի հուլիսի 10-ից:
Անդրադառնալով պատժի կրման նպատակահարմարության հարցին՝ ենթադրյալ հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների համակցության վերլուծության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի ուղղվելը հնարավոր չէ պատիժն առանց ռեալ կրելու։ Այսինքն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակների նպատակների իրականացմանը հնարավոր է հասնել միայն նշանակված պատիժը Մեղադրյալի կողմից ռեալ կրելու պարագայում։
14․Ամփոփելով սույն որոշման 10-13-րդ կետերում արձանագրված դիրքորոշումներն ու մեկնաբանությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված փաստական հանգամանքներով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու փոխարեն մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, հետևաբար թույլ է տվել նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, որպիսի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա անհրաժեշտ է Դատավճիռը փոփոխել և մեղադրյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ նշանակելով պատիժ նշված հոդվածի սանկցիայի սահմաններում։

Եզրափակիչ մաս․
15․ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ, 378-379-րդ հոդվածներով ՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/2691/01/24 քրեական գործով` ըստ մեղադրանքի՝ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 9-ի դատավճիռը բեկանել։
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և վերջինիս նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկման ձևով՝ 1(մեկ) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԵԴ/0722/01/23 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի դատավճռով Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված՝ 5(հինգ) տարի 1(մեկ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը, և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով 6(վեց) տարի 7(յոթ) ամիս 23(քսաներեք) օր ժամկետով։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի հուլիսի 10-ից:
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի 353503752884664 գործարանային համարով և «Realme» տեսակի բջջային հեռախոսները թողնել թիվ 16813324 քրական վարույթով տնօրինմանը, 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող «Լադա» մակնիշի 60 LA 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությունների արդյունքում հայտնաբերված և փորձաքննության ավարտից հետո վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրված 0.14, 0.09, 0.04 և 0.06 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները, մեկ հատ սև, մեկ հատ կարմիր, մեկ հատ թափանցիկ կպչուն ժապավենները, թվով 10(տասը) հատ զիպ փականով տոպրակները, թվով 40(քառասուն) հատ կանաչ գույնի և թվով 5(հինգ) հատ սև գույնի ժապավենները վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16813324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 360.000(երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ․ՊԱՊՈՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ


Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 03-11-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 25-02-2026
Էջերի քանակը 244, 215, 121,
Գործին կից նյութեր 76
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 25-02-2026
Էջերի քանակը 244, 215, 121,
Գործին կից նյութերը 76
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը 15778/26
Դատական գործ N: ԵԴ1/2691/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 23-02-2026
Բողոք բերող անձինք Գլխավոր դատախազի տեղակալ
Բողոք բերող անձինք
Անուն Արամ
Ազգանուն Արամյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Կայացվել է որոշում Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է
Որոշման ամսաթիվ 27-05-2026
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/2691/01/24




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

27 մայիսի 2026 թվական ք.Երևան


ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

քննարկելով մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Արամյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)` 2025 թվականի հուլիսի 9-ի դատավճռով Ա.Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Նույն դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Ա.Հովհաննիսյանш նկատմամբ նշանակված պատժին, մասնակի գումարվել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի թիվ ԵԴ/0722/01/23 դատավճռով նշանակված՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած մասը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշմամբ պաշտպանի բողոքը բավարարել է, բեկանել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը, Ա.Հովհաննիսյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ է նշանակել՝ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Նույն որոշմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 9-ի թիվ ԵԴ/0722/01/23 դատավճռով վերջինիս նկատմամբ նշանակված՝ 5 (հինգ) տարի 1 (մեկ) ամիս 23 (քսաներեք) օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը, և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակվել՝ ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի 7 (յոթ) ամիս 23 (քսաներեք) օր ժամկետով։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Արամյանը։

Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը.
2. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմանները, այն է` Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը:
Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը, ի թիվս այլնի, հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին։
Ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանը, ի թիվս այլնի, խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի պահանջները:
Բողոքաբերը, համակարգային վերլուծության ենթարկելով վարույթի փաստական հանգամանքները, դրանք համադրելով վերաբերելի օրենսդրական կարգավորումների և Վճռաբեկ դատարանի նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումների հետ, փաստել է, որ ստորադաս դատարանը, պատշաճ չգնահատելով հետազոտված ապացույցները, հիմնվելով բացառապես մեղադրյալի և նրա կնոջ ոչ արժանահավատ ցուցմունքների վրա, եկել է սխալ եզրահանգման առ այն, որ գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները բավարար չեն հաստատված համարելու Ա․Հովհաննիսյանի մոտ իրացման նպատակի առկայությունը:
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է Ա․Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղսագրված արարքը նույն օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու և նրան այդ հոդվածով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշումը ամբողջությամբ բեկանել՝ օրինական ուժ տալով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռին։

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը.
3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝
1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ
2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը:
(...)»:
Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։
Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի կողմից ներկայացված փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով:
Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ և բողոքաբերի կողմից վկայակոչված այլ որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում վկայակոչված որոշումներին։
Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման:
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Անդրանիկ Վազգենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Արամյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:


Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Այլ նշումներ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03-11-2025թ․ որոշման դեմ
Գործը ստացվել է
Ամսաթիվ 27-02-2026
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Գործի տեսակ Քրեական
Այլ նշումներ Առդիր՝ 3 հատորից․ /244, 215, 121, 76/։
Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ 27-02-2026
Զեկուցող դատավոր
Անուն Հայկ
Ազգանուն Գրիգորյան
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 19-06-2026
Դատարան Երևանի քրեական դատարան
Այլ նշումներ 3 հատորից․ /244, 215, 160 հավելված՝ 76/։