Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2696/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
24.4
Պատասխանող
Սուսաննա Մուրադյան Վաչագանի
Սուսաննա Մուրադյան Վաչագանի
Սուսաննա Մուրադյան
Սուսաննա Մուրադյան
Սուսաննա Մուրադյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սամվել Յուզբաշյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Հովհաննիսյան
Ռոբերտ Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 476 Մաս 1
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սամվել Յուզբաշյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Հովհաննիսյան
Ռոբերտ Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-03-03 | 12:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-11-10 | 13:15 | 6 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-24 | 15:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-18 | 12:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-14 | 12:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-05 | 11:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-25 | 09:30 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-12 | 14:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-31 | 11:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-09 | 10:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-15 | 09:30 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-10-23 | 12:30 | 6 | Նիստը կայացել է |
Գործ ԵԴ1/2696/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և
Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ
Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ
Վ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
տուժող Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
պաշտպաններ Ա.ԵՐԱՆՈՍՅԱՆԻ
Կ.ԳԱԲՈՅԱՆԻ
Ս.ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ
Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ս.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի՝ ծնված՝ 18.05.2002թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, չդատապարտված, հաշվառված՝ ք.Երևան, Քանաքեռ 6-րդ փող., 58-րդ տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 15-16/։
1.2 2024 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 21-22/:
1.3 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 123-135/:
1.4 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 136-145/:
1.5 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 146-151/:
1.6 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 152-157/:
1.7 2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 158-171/:
1.8 2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 1-2/։
1.9 2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 5-6/:
1.10 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 206-210, 212-215/:
1.11 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217/:
1.12 Նույն օրը կազմվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 229-243/:
1.13 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.14 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին թիվ 09-0510-24 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հոկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.15 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.17 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.18 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, «իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։
Այսպես՝
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»:
3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագիրը, Սուսաննա Մուրադյանի՝ 04.04.2024թ.՝ ժամը 21:35-ին, ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության մասին տրված հաղորդումը, Ս.Մուրադյանի 05.04.2024թ. տրված ցուցմունքի արձանագրությունը, Ս.Մուրադյանի՝ 11.05.2024թ. տրված լրացուցիչ ցուցմունքի արձանագրությունը, Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի՝ 08.05.2024թ-ին կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությունը, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի՝ 08.05.2024թ-ին կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությունը, վկաներ Արմեն Մուրադյանի, Սարգիս Մարտիրոսյանի, Անահիտ Դուխիկյանի և Վարոս Գյուրքյանի ցուցմունքների արձանագրությունները, դեպքի վայր հանդիսացող՝ ք.Երևան, Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տուն հասցեի տարածքում կատարված զննման արձանագրությունը, տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ՀՀ բջջային օպերատորներից ստացված տեղեկատվությունը /ֆայլերը/ զննելու արձանագրությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 191-198, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.1 Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագիրը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ժամը 18:44-ին զանգահարել է անհայտ քաղաքացի, հայտնել, որ ներկա պահին ինչ-որ անձինք երկաթներով հարձակվել են Քանաքեռ 6 փ., 58 տան վրա /հատոր 1-ին, գ.թ. 17, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.2 Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ժամը 21։35-ին, Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2020թ-ին, երբ ինքը 17 տարեկան է եղել, ընկերություն անելու նպատակով ծանոթացել է Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի հետ, որից հետո ըստ վերջինիս պնդմամբ՝ իրենք պետք է ամուսնանային։ Մի քանի հանդիպումից հետո՝ 2020թ-ի ընթացքում, Ա․Գրիգորյանը «Կորիայի ձոր» կոչվող տարածքում իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես» մակնիշի 54 XX 400 հ/հ-ի ավտոմեքենայի մեջ պլաստմասե ժգուտով կապել է իր ձեռքերը, որից հետո իր կամքին հակառակ կատարել սեռական բնույթի գործողություններ՝ տիրանալով իր օրիորդությանը։ Ինչից հետո Ա․Գրիգորյանը շանտաժի միջոցով պահել է իր կողքին՝ ասելով, որ բոլորին կպատմի կատարվածի մասին։ 2023թ-ի հուլիսի 8-ին նրան ասել է, որ իրենից հեռու մնա, բայց նա մինչ օրս իր եղբոր՝ Վարդան Գրիգորյանի հետ իրեն հանգիստ չի տալիս։ 04․04.2024թ․՝ ժամը 18։44-ի սահմաններում, Ա.Գրիգորյանը եղբոր, Արմեն Գագիկի Քոչարյանի և մի քանի այլ անձանց հետ եկել են իրենց տուն և սկսել վիճաբանել իր եղբայրների և հոր հետ, որի ընթացքում Վարդան Գրիգորյանը ձեռքն է վերցրել մի դանակ ու սպառնացել իր տան անդամներին։ Այդ ժամանակ ինքը զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ նրանք դիմել են փախուստի /հատոր 1-ին, գ.թ. 18-19, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.3 Թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 04․04․2024թ-ին իր կողմից ոստիկանություն ահազանգելու և այնուհետև հաղորդում տալու մասով ցանկանում է նշել, որ տվյալ օրը գտնվել է տանը, իրենց տան բակի կողմից լսել է վիճաբանության ձայներ, աղմուկ, գոռգոռոցներ, ինչի հիման վրա պատուհանից նայելով՝ բակում թիկունքով կանգնած անձանց նմանեցրել է Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյաններին։ Վերջինիս կողմից որոշ ժամանակ առաջ Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում իրեն տեսնելու, սպառնալու, հայհոյելու և անհանգստացելու հանգամանքն էլ դրան գումարված՝ մտածել է, որ վիճաբանողները նրանք են ու զանգահարել է ոստիկանություն, այնուհետև հաղորդում ներկայացրել, իսկ հետագայում տեղեկացել է, որ իրականում իրենց տան բակում վիճաբանել են իր եղբայրները, որոնց ձայների և աղմուկի պատճառով էլ մտածել է, թե Ալբերտ Գրիգորյանն է՝ Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և այլ անձանց հետ։ Ինչ վերաբերվում է իր նշած՝ Վարդան Գրիգորյանի կողմից սպառնալիք տալուն, որ ասել է՝ «Արի ասեմ» և նմանատիպ խոսքեր, արդեն իր համար պարզ է դարձել, որ դա չի եղել է Վարդան Գրիգորյանի մասնակցությամբ, այլ իր եղբայրների մասնակցությամբ կատարված վիճաբանության ընթացքում։ Հավելել է նաև, որ բողոք չունի ինչպես Ալբերտ Գրիգորյանի, այնպես էլ Վարդան Գրիգորյանի և Սյուզաննա Բեգլարյանի հանդեպ, քանի որ չի ցանկանում նրանք ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության, իր նպատակն է վերջիններիս պարտավորեցնել հեռու մնալ իրենից և չանհանգստացել իրեն /հատոր 1-ին, գ.թ. 23-25, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.4 Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Մուրադյանը առերես հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ ինչ վերաբերվում է 04․04․2024թ-ին տեղի ունեցած միջադեպին, ապա տվյալ օրվա հետ կապված իր ցուցմունքը տվել է լարված, հուզված վիճակում, ցուցմունքով նշված անձինք՝ Ալբերտ Գրիգորյանը, Վարդան Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը, այդ օրն իր բնակության հասցե չեն եղել, նրան մասնակցությամբ վիճաբանություն չի եղել, այլ այդ օրը վիճել են իր երկու եղբայրները, որոնց գոռգոռոցները լսելով և տան պատուհանից ինչ-որ մեկին թիկունքի շրջանից նմանեցնելով Ալբերտ Գրիգորյանին՝ ենթադրել է, որ դա նա է, ուստի զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ հետագայում նաև հաղորդում տվել՝ նրանց կողմից իրենց հասցե գալու և վիճաբանելու վերաբերյալ։ Վկա Ալբերտ Գրիգորյանը պնդել է նախկինում տված իր ցուցմունքը՝ հայտնելով, որ իրենք Ս.Մուրադյանի բնակության հասցե չեն գնացել ու նրա ընտանիքի անդամների հետ չեն վիճաբանել /հատոր 1-ին, գ.թ. 73-76, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.5 Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Մուրադյանը առերես հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ ինչ վերաբերվում է 04․04․2024թ-ին տեղի ունեցած միջադեպին, ապա տվյալ օրվա հետ կապված իր ցուցմունքը տվել է լարված, հուզված վիճակում, ցուցմունքով նշված անձինք՝ Ալբերտ Գրիգորյանը, Վարդան Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը, այդ օրն իր բնակության հասցե չեն եղել, նրան մասնակցությամբ վիճաբանություն չի եղել, այլ այդ օրը վիճել են իր երկու եղբայրները, որոնց գոռգոռոցները լսելով` նմանեցրել ու ենթադրել է, որ Վարդան Գրիգորյանն է եղբոր ու այլ անձանց հետո եկել իր բնակության հասցե, ուստի զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ հետագայում նաև հաղորդում տվել՝ նրանց կողմից իրենց հասցե գալու և վիճաբանելու վերաբերյալ։ Բացի այդ նման հանգամանքը նշելուն նպաստել է նաև կեսգիշերն անց լարված ու հուզված վիճակում ցուցմունքը տալը։ Վկա Վարդան Գրիգորյանը պնդել է նախկինում իր տված ցուցմունքը՝ հավելելով նաև, որ Ս․ Մուրադյանի նկատմամբ երբևէ բռնություն չի գործադրել, նրա նշվածներն չեն համապատասխանում իրականությանը /հատոր 1-ին, գ.թ. 77-80, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.6 Տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ կապված 04․04․2024թ-ին իր կողմից ոստիկանություն ահազանգելու և այնուհետև հաղորդում տալու մասով ցանկանում է նշել, որ տվյալ օրը գտնվել է տանը, իրենց տան բակի կողմից լսել է վիճաբանության ձայներ, աղմուկ, գոռգոռոցներ, ինչի հիման վրա պատուհանից նայելով՝ բակում թիկունքով կանգնած անձանց նմանեցրել է Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյաններին։ Վերջինիս կողմից որոշ ժամանակ առաջ Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում իրեն տեսնելու, սպառնալու, հայհոյելու և անհանգստացելու հանգամանքն էլ դրան գումարված՝ մտածել է, որ վիճաբանողները նրանք են ու զանգահարել է ոստիկանություն, այնուհետև հաղորդում ներկայացրել, իսկ հետագայում տեղեկացել է, որ իրականում իրենց տան բակում վիճաբանել են իր եղբայրները, որոնց ձայների և աղմուկի պատճառով էլ մտածել է, թե Ալբերտ Գրիգորյանն է՝ Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և այլ անձանց հետ։ Ինչ վերաբերվում է իր նշած՝ Վարդան Գրիգորյանի կողմից սպառնալիք տալուն, որ ասել է՝ «Արի ասեմ» և նմանատիպ խոսքեր, արդեն իր համար պարզ է դարձել, որ դա չի եղել է Վարդան Գրիգորյանի մասնակցությամբ, այլ իր եղբայրների մասնակցությամբ կատարված վիճաբանության ընթացքում։ Հավելել է նաև, որ բողոք չունի ինչպես Ալբերտ Գրիգորյանի, այնպես է Վարդան Գրիգորյանի և Սյուզաննա Բեգլարյանի հանդեպ, քանի որ չի ցանկանում նրանք ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության, իր նպատակն է վերջիններիս պարտավորեցնել հեռու մնալ իրենից և չանհանգստացել իրեն /հատոր 1-ին, գ.թ. 81-83, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.7 Վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 04․04․2024թ-ի երեկոյան իրենց հասցե ոչ ոք չի այցելել, այլ անձինք իրենց տուն չեն եկել, այլ անձի հետ տվյալ օրը իրենց հասցեում որևէ վիճաբանություն չի եղել, ոչ ոք իրենց չի սպառնացել, Ալբերտ Գրիգորյան, Վարդան Գրիգորյան և Արմեն Քոչարյան տվյալներով անձի չի ճանաչում և չի կարող ասել, թե ինչ պատճառով է քույրը՝ Սուսաննա Մուրադյանը ոստիկանություն դիմել։ Ինչ վերաբերվում է Ալբերտ Գրիգորյան տվյալներով անձի և քրոջ միջև եղած հարաբերություններին՝ ինքը տեղյակ չի եղել, որ նրանք շփվել են, նախկինում իրենց հասցե՝ որպես քրոջ ընկեր ոչ ոք չի այցելել։ Ինչ-որ անձի կողմից քրոջ հետ շփվելու կամ քրոջ նկատմամբ սեռական ոտնձգություն կատարելու հանգամանքի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չէ։ 04․04․2024թ-ի երեկոյան իրենց հասցեում վիճաբանություն եղել է միայն իր և իր եղբոր միջև, այն եղել է կենցաղային հարցի շուրջ, եղել ենք երկուսով, այլ անձիք չեն եղել ու այլ անձինք չեն միջամտել /հատոր 1-ին, գ.թ. 29-32, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.8 Վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան հարևանությամբ, ճանաչում է տվյալ տան բնակիչներին, շփումը առավել եղել է հարևաններ Պատվականի և Արմենի հետ՝ նկատի ունենալով, որ նույն տարիքի են։ 04․04․2024թ-ի երեկոյան տուն վերադառնալիս 58 տան բակային հատվածում տեսել է ոստիկանների, մոտեցել է այնտեղ, հարցրել, թե ինչ է կատարվել, ոստիկաններն իրեն հորդորել են դուրս գալ, քանի որ ոչնչի հետ առնչություն չի ունեցել։ Մոտ մեկ շաբաթ անց Պատվականից հարցրել է, թե ինչ է եղել հիշյալ օրը, նա հայտնել է, որ ոստիկաններն ինչ-որ վիճաբանության կասկածանքով են եկել իրենց հասցե, երևի շփոթել են հասցեները, իրենց հասցեում որևէ վիճաբանություն կամ միջադեպ չի եղել։ Տվյալ հանգամանքի մասին լսել է միայն հարևան պատվականից, բայց իրեն տվյալ դեպքի մասին որևէ այլ տեղեկություն հայտի չէ, եթե ինչ-որ միջադեպ կամ վիճաբանություն եղած լիներ, ապա հարևանների շրջապատում կամ փողոցում կխոսեին այդ մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 92-95, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.9 Վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան հարևանությամբ, ճանաչում է տվյալ տան բնակիչներին, սակայն շփում չունեն։ 04․04․2024թ-ին գտնվել է իրենց հասցեում, երեկոյան ժամը 19։00-ի սահմաններում 58 տան բակային հատվածից՝ նրանց տան դարպասի մոտից, որը գտնվում է իրենց խոհանոցի պատուհանի մոտ, լսել է անձանց վիճաբանության ձայներ, գոռգոռոցներ, հայհոյանքներ, սակայն, քանի որ իրենց խոհանոցի պատուհանի վրա ցանց է եղել, այդ պատճառով տեսանելի չի եղել դրսի հատվածը և չի տեսել, թե այնտեղ ում և քանի հոգում միջև է վիճաբանությունը եղել։ Դանակի վերաբերյալ խոսակցություն, սպառնալիքներ չի լսել։ Քանի որ ճանաչում եմ 58 տան բնակիչներ՝ եղբայրներ Պատվականին և Արմենին, ինչպես նաև նրանց ձայնը, ուստի տվյալ վիճաբանության մասնակիցների շարքում լսել է նրանց գոռգոռոցները և հայհոյանքները, այլ անձանց ձայներ չի լսել։ Չի կարող ասել, թե տվյալ միջադեպը եղել է երկու եղբայրների միջև, թե նրանք վիճել են այլ անձանց հետ, այն տևել է րոպեներ ու դադարել է հանկարծակի, սակայն չի կարող ասել՝ ինչ պատճառով։ Իր համար երկու եղբայրների միջև վիճաբանություն տեղի ունենալու հանգամանքը տարօրինակ չէ, քանի որ նախկինում ևս լսել է նրանց վիճաբանության ձայները, նրանց տանը դա հաճախակի բնույթ է կրել /հատոր 1-ին, գ.թ. 84-87, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.10 Վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տնից մոտ 100 մետր հեռավորության վրա՝ դիմացի փողոցում, դեմքով ճանաչել է տվյալ տան բնակիչներին, սակայն նրանց հետ շփում չունի և անուններով անգամ նրանց չի ճանաչում: 04.04.2024թ.-ի միջադեպի հանգամանքի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չէ, անգամ տեղյակ չէ ու չի լսել 58 տան բակային հատվածում միջադեպ եղած լինի, ինքը որևէ վիճաբանության կամ այլ ձայներ չի լսել /հատոր 1-ին, գ.թ. 88-91, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.11 Դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ վկա Պատվական Վաչագանի Մուրադյանի մասնակցությամբ վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան բակային հատվածում 14․04․2024թ-ին կատարվել է դեպքի վայրի զննում, որի ընթացքում Պատվական Մուրադյանը մատնանշել է տան բակը և հայտնել, որ 2024թ-ի ապրիլի 4-ին տվյալ վայրում է կենցաղային հարցերի՝ ավտոմեքենայի արգելակման դետալի անսարքության հանգամանքի շուրջ վիճաբանել եղբոր՝ Արմեն Մուրադյանի հետ, իրենք այլ անձի կամ անձանց հետ չեն վիճել, վիճաբանությանն այլ անձինք, բացի իրենց ընտանիքի անդամներից, չեն միջամտել և հնարավոր է այդ միջադեպի պատճառով է քույրը՝ Սուսաննա Մուրադյանն այլ ենթադրություն կատարել՝ այլ անձանց մասնակցությամբ վիճաբանություն ընկալել ու ահազանգել ոստիկանություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 55-58, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.12 Զննում կատարելու մասին 2024 թվականի հունիսի 04-ի արձանագրությունները, որոնց համաձայն՝ տեղեկատվության պահանջի մասին որոշման հիման վրա Ալբերտ Գրիգորյանի, Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող և նրանց անվամբ գրանցված հեռախոսահամարի՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ին մինչև 2024 թվականի ապրիլի 4-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ <<Յուքոմ>> ՓԲ ընկերությունից ստացված տեղեկատվության /ֆայլերի/ զննությամբ պարզվել է, որ Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված է եղել միայն 041444744 հեռախոսահամարը, որից դեպի Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող 033682424 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում կատարվել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր՝ սկիզբը 2023թ-ի ապրիլի 1-ից, իսկ ավարտը կամ վերջին հեռախոսազանգը՝ 2023թ-ի հուլիսի 5-ը։ Սուսաննա Մուրադյանի անվամբ գրանցված են եղել բազմաթիվ հեռախոսահամարներ, որոնցից դեպի Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից շահագործվող 041444744 հեռախոսահամարը պահանջված ժամանակահատվածում կատարվել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր։ Սուսաննա Մուրադյանի անվամբ գրանցված հեռախոսահամարներից դեպի Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից շահագործվող 041444744 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում պարբերական զանգեր կատարվել են մի շարք հեռախոսահամարներից, ընդ որում՝ 091136572 հեռախոսահամարից վերջին զանգը կատարվել է՝ 04․04․2024թ․՝ ժամը 19։22-ին և 20։01-ին։ Ալբերտ Գրիգորյանի 041444744 հեռախոսահամարը Սուսաննա Մուրադյանի բնակության վայրին հարակից՝ Թբիլիսյան 20 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից սպասարկումն իրականացվել է 04․04․2024թ․՝ ժամը 18։20-ին և 18։58-ին։
Տեղեկատվության պահանջի մասին որոշման հիման վրա Ալբերտ Գրիգորյանի, Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող և նրանց անվամբ գրանցված հեռախոսահամարի՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ին մինչև 2024 թվականի ապրիլի 4-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ <<Վիվա Արմենիա>> ՓԲ ընկերությունից ստացված տեղեկատվության /ֆայլերի/ զննությամբ պարզվել է, որ Վարդան Գրիգորյանի անվամբ գրանցված 94228222 և նրա կողմից գրանցված և շահագործվող 94877080 հեռախոսահամարներից դեպի Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող 033682424 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում հեռախոսազանգեր կատարվել են միայն 20․02․2023թ-ին և 30․11․2023թ-ին, սակայն դրանք Քանաքեռում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկում չեն իրականացվել։ Վարդան Գրիգորյանի 94228222 և 94877080 հեռախոսահամարներից դեպի Ս․Մուրադյանի անվամբ գրանցված մի շարք հեռախոսահամարներով կատարվել են ինչպես մուտքային, այնպես էլ ելքային բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, սակայն մինչև 07.09.2023թ-ը, իսկ Քանաքեռում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկում իրականացվել են մինչև 2023թ-ի հունվար ամիսը /հատոր 1-ին, գ.թ. 98-115, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Վկա Ալբերտ Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ ծանոթացել է 2022 թվականի փետրվար ամսին՝ ֆեյսբուք սոցիալական կայքի միջոցով: Նրա հետ ընկերություն է արել ամուսնանալու նպատակով, սակայն 2023թ․-ին բաժանվել են։ Ինքն աշխատում է որպես ինտերնետ մատակարարող և դեպքի օրը աշխատանքի է եղել մինչև 20։00։ Դեպքի մասին առաջին անգամ իմացել է ոստիկանության բաժնում, տեղեկանալով, որ իբրև Սուսաննա Մուրադյանի հետ հարաբերություն են ունեցել, իսկ դրանից հետո իր եղբոր՝ Վարդան Գրիգորյանի հետ ծեծկռտուքի են մասնակցել։ Բաժանումից հետո չի շփվել Սուսաննայի հետ, սակայն վերջինս իրեն անընդհատ զանգել և գրել է։ Սուսաննայի ընտանիքի անդամներին տեսել է մեկ անգամ՝ 2022 թվականին, ընկերություն անելու թույլտվություն հարցնելու ժամանակ։ Չգիտի, թե ինչու է իր դեմ Սուսաննա Մուրադյանը այդպիսի ցուցմունք տվել և ինչն է եղել նրա նպատակը։ Ինքը երբևէ հարաբերություն չի ունեցել Սուսաննայի հետ։ Տեղյակ է, որ դեպքի օրը եղբայրն ու Արմեն Քոչարյանը եղել են աշխատանքի մեջ։ Իր եղբայրն ու Սուսաննա Մուրադյանը երբևէ չեն հանդիպել իրար /դատական նիստի արձանագրություն/։
3.3 Վկա Արմեն Քոչարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժող Վարդան Գրիգորյանն իր ընկերն է, իսկ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին ճանաչում է որպես Ալբերտ Գրիգորյանի հետ շփում ունեցած անձի։ Ալբերտի և Սուսաննայի շփման մասին իմացել է մոտավորապես 2 տարի առաջ։ Սուսաննան իր հետ ընկերացել է ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի միջոցով, որից հետո խնդրել է հանդիպում կազմակերպել Ալբերտի հետ, որպեսզի բարիշեն: Այնուհետև նրա հետ մեկ անգամ ծանոթացել է Ալբերտի ներկայությամբ։ Դեպքի օրը աշխատանքի է եղել և օրվա մեծ մասն աշխատանքի վայրում է անցկացրել։ Այնուհետև իրեն տեղեկացրել են ոստիկանությունից, որ Քանաքեռում ինչ-որ կռիվ է եղել, իսկ Սուսաննայի բնակության վայրի մասին առաջին անգամ լսել է ոստիկանությունում։ Տեղյակ չէ, թե ինչու է Սուսաննան նման հաղորդում ներկայացրել։ Դեպքից հետո Սուսաննա Մուրադյանի հետ չի հանդիպել և շփում չի եղել։ Հարցը քննարկել են Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյանների հետ, սակայն չեն հասկացել, թե ինչն է եղել Սուսաննայի այդպիսի ցուցմունքի պատճառը /դատական նիստի արձանագրություն/։
3.4 Տուժող Վարդան Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալին առաջին անգամ տեսել է Քանաքեռ-Զեյթունի ոստիկանության բաժնում, սակայն դրանից առաջ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանը պարբերաբար վիրավորական նամակներ է գրել իրեն ու ընտանիքի անդամներին, զանգել ու անհանգստացրել է։ Վերջինս իրեն մեղադրել է նրա և Ալբերտի հարաբերությունների վատթարացման և բաժանման համար։ Սուսաննա Մուրադյանն իրեն սպառնացել է, որ բոլորին հայտարարելու է, որ ինքը նրան ցանկանում է սպանել և նմանաբովանդակ այլ արտահայտություններ։ Նամակներն ամբողջությամբ պահպանվել են։ Դեպքեր են եղել, երբ Սուսաննան նույնիսկ դիմակ դրած եկել է իրենց տան բակ։ Դեպքի օրը չի հիշում որտեղ է եղել, սակայն հիշում է, որ զանգել կանչել են ոստիկանություն և այնտեղ ծանոթացել է Սուսաննայի հայտնած տեղեկություններին։ Սուսաննայի ընտանիքի անդամներին չի ճանաչում, սակայն ի սկզբանե տեղյակ է եղել, որ իր եղբայրը շփվել է Սուսաննայի հետ ամուսնանալու նպատակով։ Սուսաննայի հետ հեռախոսային շփումներ է ունեցել, ինքը նրան երբևէ չի սպառնացել, սակայն նա սպառնացել է իրեն, որ վատություն կանի։ Սուսաննան Ալբերտի նկարներն է հրապարակել ֆեյսբուք և տիկ-տոկ սոցիալական հարթակներում՝ նշելով Ալբերտի համարը և որ վերջինս համասեռամոլ է։ Իր ընտանիքի անդամների, ընկերների և նրանց ընտանիքի անդամների լուսանկարներն է օգտագործել, մեկնաբանություններ է թողել և տարածել /դատական նիստի արձանագրություն/։
3.5 Մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը գտնվել է համալսարանում, այնուհետև տուն է եկել և ինքնազգացողությունը լավ չի եղել, վեր է կացել ձայներից։ Դեպքից 1 ամիս առաջ հանդիպել է Վարդան Գրիգորյանին Կոմիտասում, և քանի որ իր ընկերները և մտերիմ ընկերուհի Ինեսան այնտեղ են ապրում, նա հաճախ է լինում տվյալ տարածքում։ Վարդան և Ալբերտ Գրիգորյանները նույնպես բնակվում են Կոմիտասի տարածքում։ Դեպքերից մեկի ժամանակ, երբ գնացել է այնտեղ Վարդան Գրիգորյանն իրեն ուղղված սեռական բնույթի հայհոյանքներ, անպարկեշտ արտահայտություններ է արել։ 2023 թվականի սեպտեմբեր ամսին ընկերուհու հետ եղել է խանութում, որտեղ գտնվել է Վարդան Գրիգորյանը և աշխատակիցներից մեկը։ Վարդան Գրիգորյանը եկել և բռնել է իր ձեռքերը, այլ աշխատակիցների ներկայությամբ թքել իր վրա և հնչեցրել սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Իր ընկերուհին՝ Ինեսան, հորդորել է Վարդան Գրիգորյանին հանդարտվել և զանգահարել է ոստիկանություն։ Իսկ այս դեպքից հետո Վարդանն ու Ալբերտը զանգահարել են իր բարեկամներից մեկին և ասել, որ ինքը գնացել է նրանց տուն։ Տվյալ դեպքից օրեր առաջ Վարդանը մեքենայով անցել է իրենց փողոցով և եղել է, որ մեքենայից հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Ինքն ու Ալբերտ Գրիգորյանը ծանոթացել են 2020 թվականի փետրվարին, երբ Սուսաննան ֆեյսբուքում հայտարարություն էր տեղադրել, որ փնտրում է աշխատանք, իսկ բաժանվել են 2023 թվականի հուլիսի 08-ին՝ Վարդան Գրիգորյանի տարեդարձի օրը։ Բաժանման պատճառ է եղել Ալբերտի առանց բացատրություններ պարբերաբար անհետացումը, որի հետևանքով զանգահարել է Վարդան Գրիգորյանին, ով սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել իրեն։ Բաժանումից հետո Ալբերտ Գրիգորյանը 2023 թվականի նոյեմբեր ամսին եկել է իրենց թաղամաս և մինչև դպրոցի մոտ ներկով գրել է իր անունը և օտարալեզու հայհոյանքներ։ Դեպքի օրը բարձր ձայներ է լսել, իսկ դրանից մի քանի օր առաջ իրեն Ալբերտ Գրիգորյանը սպառնացել է, որ գալու են իրենց տուն։ Երբ ձայները լսել է, նախ վախեցել է դուրս գալ սենյակից, պատուհանին մոտ չի գնացել՝ հիշելով հնչեցրած սպառնալիքները: Իր կանգնած դիրքից դրսի վիճաբանությունը շատ տեսանելի չի եղել և չի կարող ասել արդյոք Վարդան և Ալբերտ Գրիգորյաններն են եղել այնտեղ, թե ոչ, սակայն վիճաբանությունից լսել է հայհոյախառն արտահայտությունները, որից հետո միանգամից զանգել է ոստիկանություն։ Ոստիկանությունը հասել է ահազանգից 15-20 րոպե հետո, սակայն ինքը նրանց չի տեսել, քանի որ տան երկրորդ մուտքով գնացել է ընկերուհու մոտ։ Ապրիլի 4-ին նրա հետ միասին գնացել են ոստիկանություն: Այնտեղ իրեն տվել են «Հաղորդում» վերնագրով բլանկ, որը պետք է լրացներ, իսկ դրանից հետո գնացել է քննչական բաժին և մինչև լուսաբաց մնացել այնտեղ։ Հետագայում՝ քննիչի մոտ մանրամասն պատմել է դեպքերը՝ ներառյալ Կորեայի ձորում տեղի ունեցող սեռական հարաբերությունը։ Այնուհետև առաջին անգամ ծնողներից է տեղեկացել, որ իրենց տուն եկողները Ալբերտ Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը չեն եղել, այնուհետև քննիչի միջոցով է տեղեկացել, որից հետո ցուցմունքը հետ է վերցրել։ Իր եղբայրները նույնպես պնդել են, որ Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյանները չեն եղել կռվի օրն իրենց տանը, այդ պատճառով ինքը քննիչի մոտ ասել է, որ միգուցե շփոթել է։
Կռվից հետո ինքը չի վերադարձել տուն, սկզբում գնացել է ընկերուհու տուն, այնուհետև կանանց աջակցման կենտրոնում է մի քանի օր անցկացրել /դատական նիստի արձանագրություն/:
3.6 Տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբեր ամսին տեղի ունեցած նամակագրությունը, որի համաձայն՝ մեղադրյալը տուժողին ուղղված նամակներ է գրել հետևյալ բովանդակությամբ. «ես բոլորին իմ շրջապատում ասում եմ, որ ուզում ես ինձ սպանես», սպառնալիքներ, ինչպես նաև ոստիկանություն դիմելու մտադրություն, եթե Ալբերտին ու իրեն հանգիստ չթողնի /դատական նիստի արձանագրություն/:
4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը հանդիսանում է չդատապարտված /դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.2 Պաշտպանության կողմը նշեց, որ եզրափակիչ ելույթների ընթացքում Ս.Մուրադյանն ընդունել է մեղքն ու զղջացել:
4.2 Պաշտպանության կողմը խնդրեց տուգանք պատիժ նշանակելու դեպքում այն տարաժամկետել ու հնարավորոթյուն տալ մեղադրյալին այն վճարել ամիս-ամիս:
5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը.
/.../»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն, անդրադառնալով սուտ մատնության հանցակազմի իրավավերլուծությանը, արձանագրել է, որ «/.../ Մեջբերված հոդվածը ներառված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի «Արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերնագրված գլուխ 21-ում։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որը խաթարում է իրավապահ մարմինների բնականոն գործունեությունը, որոնք հարկադրված են լինում ուժեր ու միջոցներ վատնել չկատարված հանցագործության բացահայտման համար կամ կատարված հանցագործությունը քննելիս ընթանալ սխալ ուղիով։ Վերջինս կարող է հանգեցնել անմեղ անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուն, նրանց իրավունքների անհիմն սահմանափակումների։ Այսպիսով, սուտ մատնության հիմնական անմիջական օբյեկտը արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, իսկ լրացուցիչ անմիջական օբյեկտը՝ անձանց իրավունքներն ու օրինական շահերը։
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով։ Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է տեղի չունեցած հանցագործության մասին։ Այս դեպքում արարքը քննարկվող հոդվածով որակելու համար էական չէ հանցանքի կատարման մեջ որոշակի անձի մատնանշելու հանգամանքը։ Երկրորդ դեպքում հանցավորը հայտնում է իրականում տեղի ունեցած հանցագործության մասին` մատնանշելով այնպիսի անձի, ով չի կատարել այն։
Սուտ մատնությունը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր։ Քննարկվող հանցակազմն առկա է այն դեպքում, երբ երևակայական հանցագործության կամ հանցագործի մասին տեղեկությունները հաղորդվում են այն պետական մարմիններին, որոնք քրեական գործ հարուցելու իրավունք ունեն։ Այլ մարմիններին նույնաբովանդակ տեղեկություններ հաղորդելը քննարկվող հանցակազմը չի առաջացնում։
Քննարկվող հանցակազմը ձևական է. հանցագործությունը համարվում է ավարտված այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին կեղծ տեղեկությունները։
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը չի համապատասխանում իրականությանը, կեղծ է։ Հանցագործության շարժառիթները կարող են ամենաբազմազանը լինել՝ վրեժ, խանդ և այլն։ Բազմազան կարող են լինել նաև հետապնդվող նպատակները, օրինակ՝ անմեղին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն հասնելը, անձին վատաբանելը և այլն /.../» (տե՛ս Հեղինե Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԼԴ/0051/01/14 որոշման 23-րդ կետը)։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
5.2 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը.
- Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում,
- հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին,
- հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են:
Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն:
5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը:
5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից: Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակհատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ:
5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին:
5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
/.../»:
Վերոգրյալ դրույթի մեկնաբանությունից պարզ է դառնում, որ «հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը:
5.5 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
5.6 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը:
5.7 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.8 Հիմք ընդունելով 4.1.1 և 5.6 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.1, 5.5 և 5.7 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Ս.Մուրադյանի ամսական եկամուտը քիչ է նվազագույն աշխատավարձից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
5.9 Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի աշխատանք և այլ եկամուտ չունենալու հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/.../
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: /…/»:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամսում 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
5.10 Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.11 Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ս.Մուրադյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.12 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և
Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ
Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ
Վ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
տուժող Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
պաշտպաններ Ա.ԵՐԱՆՈՍՅԱՆԻ
Կ.ԳԱԲՈՅԱՆԻ
Ս.ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ
Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ս.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի՝ ծնված՝ 18.05.2002թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, չդատապարտված, հաշվառված՝ ք.Երևան, Քանաքեռ 6-րդ փող., 58-րդ տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 15-16/։
1.2 2024 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 21-22/:
1.3 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 123-135/:
1.4 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 136-145/:
1.5 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 146-151/:
1.6 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 152-157/:
1.7 2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 158-171/:
1.8 2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 1-2/։
1.9 2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 5-6/:
1.10 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 206-210, 212-215/:
1.11 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217/:
1.12 Նույն օրը կազմվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 229-243/:
1.13 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.14 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին թիվ 09-0510-24 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հոկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.15 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.17 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.18 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, «իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։
Այսպես՝
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»:
3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագիրը, Սուսաննա Մուրադյանի՝ 04.04.2024թ.՝ ժամը 21:35-ին, ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության մասին տրված հաղորդումը, Ս.Մուրադյանի 05.04.2024թ. տրված ցուցմունքի արձանագրությունը, Ս.Մուրադյանի՝ 11.05.2024թ. տրված լրացուցիչ ցուցմունքի արձանագրությունը, Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի՝ 08.05.2024թ-ին կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությունը, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի՝ 08.05.2024թ-ին կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությունը, վկաներ Արմեն Մուրադյանի, Սարգիս Մարտիրոսյանի, Անահիտ Դուխիկյանի և Վարոս Գյուրքյանի ցուցմունքների արձանագրությունները, դեպքի վայր հանդիսացող՝ ք.Երևան, Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տուն հասցեի տարածքում կատարված զննման արձանագրությունը, տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ՀՀ բջջային օպերատորներից ստացված տեղեկատվությունը /ֆայլերը/ զննելու արձանագրությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 191-198, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.1 Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագիրը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ժամը 18:44-ին զանգահարել է անհայտ քաղաքացի, հայտնել, որ ներկա պահին ինչ-որ անձինք երկաթներով հարձակվել են Քանաքեռ 6 փ., 58 տան վրա /հատոր 1-ին, գ.թ. 17, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.2 Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ժամը 21։35-ին, Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2020թ-ին, երբ ինքը 17 տարեկան է եղել, ընկերություն անելու նպատակով ծանոթացել է Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի հետ, որից հետո ըստ վերջինիս պնդմամբ՝ իրենք պետք է ամուսնանային։ Մի քանի հանդիպումից հետո՝ 2020թ-ի ընթացքում, Ա․Գրիգորյանը «Կորիայի ձոր» կոչվող տարածքում իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես» մակնիշի 54 XX 400 հ/հ-ի ավտոմեքենայի մեջ պլաստմասե ժգուտով կապել է իր ձեռքերը, որից հետո իր կամքին հակառակ կատարել սեռական բնույթի գործողություններ՝ տիրանալով իր օրիորդությանը։ Ինչից հետո Ա․Գրիգորյանը շանտաժի միջոցով պահել է իր կողքին՝ ասելով, որ բոլորին կպատմի կատարվածի մասին։ 2023թ-ի հուլիսի 8-ին նրան ասել է, որ իրենից հեռու մնա, բայց նա մինչ օրս իր եղբոր՝ Վարդան Գրիգորյանի հետ իրեն հանգիստ չի տալիս։ 04․04.2024թ․՝ ժամը 18։44-ի սահմաններում, Ա.Գրիգորյանը եղբոր, Արմեն Գագիկի Քոչարյանի և մի քանի այլ անձանց հետ եկել են իրենց տուն և սկսել վիճաբանել իր եղբայրների և հոր հետ, որի ընթացքում Վարդան Գրիգորյանը ձեռքն է վերցրել մի դանակ ու սպառնացել իր տան անդամներին։ Այդ ժամանակ ինքը զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ նրանք դիմել են փախուստի /հատոր 1-ին, գ.թ. 18-19, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.3 Թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 04․04․2024թ-ին իր կողմից ոստիկանություն ահազանգելու և այնուհետև հաղորդում տալու մասով ցանկանում է նշել, որ տվյալ օրը գտնվել է տանը, իրենց տան բակի կողմից լսել է վիճաբանության ձայներ, աղմուկ, գոռգոռոցներ, ինչի հիման վրա պատուհանից նայելով՝ բակում թիկունքով կանգնած անձանց նմանեցրել է Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյաններին։ Վերջինիս կողմից որոշ ժամանակ առաջ Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում իրեն տեսնելու, սպառնալու, հայհոյելու և անհանգստացելու հանգամանքն էլ դրան գումարված՝ մտածել է, որ վիճաբանողները նրանք են ու զանգահարել է ոստիկանություն, այնուհետև հաղորդում ներկայացրել, իսկ հետագայում տեղեկացել է, որ իրականում իրենց տան բակում վիճաբանել են իր եղբայրները, որոնց ձայների և աղմուկի պատճառով էլ մտածել է, թե Ալբերտ Գրիգորյանն է՝ Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և այլ անձանց հետ։ Ինչ վերաբերվում է իր նշած՝ Վարդան Գրիգորյանի կողմից սպառնալիք տալուն, որ ասել է՝ «Արի ասեմ» և նմանատիպ խոսքեր, արդեն իր համար պարզ է դարձել, որ դա չի եղել է Վարդան Գրիգորյանի մասնակցությամբ, այլ իր եղբայրների մասնակցությամբ կատարված վիճաբանության ընթացքում։ Հավելել է նաև, որ բողոք չունի ինչպես Ալբերտ Գրիգորյանի, այնպես էլ Վարդան Գրիգորյանի և Սյուզաննա Բեգլարյանի հանդեպ, քանի որ չի ցանկանում նրանք ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության, իր նպատակն է վերջիններիս պարտավորեցնել հեռու մնալ իրենից և չանհանգստացել իրեն /հատոր 1-ին, գ.թ. 23-25, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.4 Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Մուրադյանը առերես հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ ինչ վերաբերվում է 04․04․2024թ-ին տեղի ունեցած միջադեպին, ապա տվյալ օրվա հետ կապված իր ցուցմունքը տվել է լարված, հուզված վիճակում, ցուցմունքով նշված անձինք՝ Ալբերտ Գրիգորյանը, Վարդան Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը, այդ օրն իր բնակության հասցե չեն եղել, նրան մասնակցությամբ վիճաբանություն չի եղել, այլ այդ օրը վիճել են իր երկու եղբայրները, որոնց գոռգոռոցները լսելով և տան պատուհանից ինչ-որ մեկին թիկունքի շրջանից նմանեցնելով Ալբերտ Գրիգորյանին՝ ենթադրել է, որ դա նա է, ուստի զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ հետագայում նաև հաղորդում տվել՝ նրանց կողմից իրենց հասցե գալու և վիճաբանելու վերաբերյալ։ Վկա Ալբերտ Գրիգորյանը պնդել է նախկինում տված իր ցուցմունքը՝ հայտնելով, որ իրենք Ս.Մուրադյանի բնակության հասցե չեն գնացել ու նրա ընտանիքի անդամների հետ չեն վիճաբանել /հատոր 1-ին, գ.թ. 73-76, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.5 Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Մուրադյանը առերես հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ ինչ վերաբերվում է 04․04․2024թ-ին տեղի ունեցած միջադեպին, ապա տվյալ օրվա հետ կապված իր ցուցմունքը տվել է լարված, հուզված վիճակում, ցուցմունքով նշված անձինք՝ Ալբերտ Գրիգորյանը, Վարդան Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը, այդ օրն իր բնակության հասցե չեն եղել, նրան մասնակցությամբ վիճաբանություն չի եղել, այլ այդ օրը վիճել են իր երկու եղբայրները, որոնց գոռգոռոցները լսելով` նմանեցրել ու ենթադրել է, որ Վարդան Գրիգորյանն է եղբոր ու այլ անձանց հետո եկել իր բնակության հասցե, ուստի զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ հետագայում նաև հաղորդում տվել՝ նրանց կողմից իրենց հասցե գալու և վիճաբանելու վերաբերյալ։ Բացի այդ նման հանգամանքը նշելուն նպաստել է նաև կեսգիշերն անց լարված ու հուզված վիճակում ցուցմունքը տալը։ Վկա Վարդան Գրիգորյանը պնդել է նախկինում իր տված ցուցմունքը՝ հավելելով նաև, որ Ս․ Մուրադյանի նկատմամբ երբևէ բռնություն չի գործադրել, նրա նշվածներն չեն համապատասխանում իրականությանը /հատոր 1-ին, գ.թ. 77-80, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.6 Տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ կապված 04․04․2024թ-ին իր կողմից ոստիկանություն ահազանգելու և այնուհետև հաղորդում տալու մասով ցանկանում է նշել, որ տվյալ օրը գտնվել է տանը, իրենց տան բակի կողմից լսել է վիճաբանության ձայներ, աղմուկ, գոռգոռոցներ, ինչի հիման վրա պատուհանից նայելով՝ բակում թիկունքով կանգնած անձանց նմանեցրել է Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյաններին։ Վերջինիս կողմից որոշ ժամանակ առաջ Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում իրեն տեսնելու, սպառնալու, հայհոյելու և անհանգստացելու հանգամանքն էլ դրան գումարված՝ մտածել է, որ վիճաբանողները նրանք են ու զանգահարել է ոստիկանություն, այնուհետև հաղորդում ներկայացրել, իսկ հետագայում տեղեկացել է, որ իրականում իրենց տան բակում վիճաբանել են իր եղբայրները, որոնց ձայների և աղմուկի պատճառով էլ մտածել է, թե Ալբերտ Գրիգորյանն է՝ Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և այլ անձանց հետ։ Ինչ վերաբերվում է իր նշած՝ Վարդան Գրիգորյանի կողմից սպառնալիք տալուն, որ ասել է՝ «Արի ասեմ» և նմանատիպ խոսքեր, արդեն իր համար պարզ է դարձել, որ դա չի եղել է Վարդան Գրիգորյանի մասնակցությամբ, այլ իր եղբայրների մասնակցությամբ կատարված վիճաբանության ընթացքում։ Հավելել է նաև, որ բողոք չունի ինչպես Ալբերտ Գրիգորյանի, այնպես է Վարդան Գրիգորյանի և Սյուզաննա Բեգլարյանի հանդեպ, քանի որ չի ցանկանում նրանք ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության, իր նպատակն է վերջիններիս պարտավորեցնել հեռու մնալ իրենից և չանհանգստացել իրեն /հատոր 1-ին, գ.թ. 81-83, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.7 Վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 04․04․2024թ-ի երեկոյան իրենց հասցե ոչ ոք չի այցելել, այլ անձինք իրենց տուն չեն եկել, այլ անձի հետ տվյալ օրը իրենց հասցեում որևէ վիճաբանություն չի եղել, ոչ ոք իրենց չի սպառնացել, Ալբերտ Գրիգորյան, Վարդան Գրիգորյան և Արմեն Քոչարյան տվյալներով անձի չի ճանաչում և չի կարող ասել, թե ինչ պատճառով է քույրը՝ Սուսաննա Մուրադյանը ոստիկանություն դիմել։ Ինչ վերաբերվում է Ալբերտ Գրիգորյան տվյալներով անձի և քրոջ միջև եղած հարաբերություններին՝ ինքը տեղյակ չի եղել, որ նրանք շփվել են, նախկինում իրենց հասցե՝ որպես քրոջ ընկեր ոչ ոք չի այցելել։ Ինչ-որ անձի կողմից քրոջ հետ շփվելու կամ քրոջ նկատմամբ սեռական ոտնձգություն կատարելու հանգամանքի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չէ։ 04․04․2024թ-ի երեկոյան իրենց հասցեում վիճաբանություն եղել է միայն իր և իր եղբոր միջև, այն եղել է կենցաղային հարցի շուրջ, եղել ենք երկուսով, այլ անձիք չեն եղել ու այլ անձինք չեն միջամտել /հատոր 1-ին, գ.թ. 29-32, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.8 Վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան հարևանությամբ, ճանաչում է տվյալ տան բնակիչներին, շփումը առավել եղել է հարևաններ Պատվականի և Արմենի հետ՝ նկատի ունենալով, որ նույն տարիքի են։ 04․04․2024թ-ի երեկոյան տուն վերադառնալիս 58 տան բակային հատվածում տեսել է ոստիկանների, մոտեցել է այնտեղ, հարցրել, թե ինչ է կատարվել, ոստիկաններն իրեն հորդորել են դուրս գալ, քանի որ ոչնչի հետ առնչություն չի ունեցել։ Մոտ մեկ շաբաթ անց Պատվականից հարցրել է, թե ինչ է եղել հիշյալ օրը, նա հայտնել է, որ ոստիկաններն ինչ-որ վիճաբանության կասկածանքով են եկել իրենց հասցե, երևի շփոթել են հասցեները, իրենց հասցեում որևէ վիճաբանություն կամ միջադեպ չի եղել։ Տվյալ հանգամանքի մասին լսել է միայն հարևան պատվականից, բայց իրեն տվյալ դեպքի մասին որևէ այլ տեղեկություն հայտի չէ, եթե ինչ-որ միջադեպ կամ վիճաբանություն եղած լիներ, ապա հարևանների շրջապատում կամ փողոցում կխոսեին այդ մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 92-95, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.9 Վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան հարևանությամբ, ճանաչում է տվյալ տան բնակիչներին, սակայն շփում չունեն։ 04․04․2024թ-ին գտնվել է իրենց հասցեում, երեկոյան ժամը 19։00-ի սահմաններում 58 տան բակային հատվածից՝ նրանց տան դարպասի մոտից, որը գտնվում է իրենց խոհանոցի պատուհանի մոտ, լսել է անձանց վիճաբանության ձայներ, գոռգոռոցներ, հայհոյանքներ, սակայն, քանի որ իրենց խոհանոցի պատուհանի վրա ցանց է եղել, այդ պատճառով տեսանելի չի եղել դրսի հատվածը և չի տեսել, թե այնտեղ ում և քանի հոգում միջև է վիճաբանությունը եղել։ Դանակի վերաբերյալ խոսակցություն, սպառնալիքներ չի լսել։ Քանի որ ճանաչում եմ 58 տան բնակիչներ՝ եղբայրներ Պատվականին և Արմենին, ինչպես նաև նրանց ձայնը, ուստի տվյալ վիճաբանության մասնակիցների շարքում լսել է նրանց գոռգոռոցները և հայհոյանքները, այլ անձանց ձայներ չի լսել։ Չի կարող ասել, թե տվյալ միջադեպը եղել է երկու եղբայրների միջև, թե նրանք վիճել են այլ անձանց հետ, այն տևել է րոպեներ ու դադարել է հանկարծակի, սակայն չի կարող ասել՝ ինչ պատճառով։ Իր համար երկու եղբայրների միջև վիճաբանություն տեղի ունենալու հանգամանքը տարօրինակ չէ, քանի որ նախկինում ևս լսել է նրանց վիճաբանության ձայները, նրանց տանը դա հաճախակի բնույթ է կրել /հատոր 1-ին, գ.թ. 84-87, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.10 Վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տնից մոտ 100 մետր հեռավորության վրա՝ դիմացի փողոցում, դեմքով ճանաչել է տվյալ տան բնակիչներին, սակայն նրանց հետ շփում չունի և անուններով անգամ նրանց չի ճանաչում: 04.04.2024թ.-ի միջադեպի հանգամանքի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չէ, անգամ տեղյակ չէ ու չի լսել 58 տան բակային հատվածում միջադեպ եղած լինի, ինքը որևէ վիճաբանության կամ այլ ձայներ չի լսել /հատոր 1-ին, գ.թ. 88-91, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.11 Դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ վկա Պատվական Վաչագանի Մուրադյանի մասնակցությամբ վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան բակային հատվածում 14․04․2024թ-ին կատարվել է դեպքի վայրի զննում, որի ընթացքում Պատվական Մուրադյանը մատնանշել է տան բակը և հայտնել, որ 2024թ-ի ապրիլի 4-ին տվյալ վայրում է կենցաղային հարցերի՝ ավտոմեքենայի արգելակման դետալի անսարքության հանգամանքի շուրջ վիճաբանել եղբոր՝ Արմեն Մուրադյանի հետ, իրենք այլ անձի կամ անձանց հետ չեն վիճել, վիճաբանությանն այլ անձինք, բացի իրենց ընտանիքի անդամներից, չեն միջամտել և հնարավոր է այդ միջադեպի պատճառով է քույրը՝ Սուսաննա Մուրադյանն այլ ենթադրություն կատարել՝ այլ անձանց մասնակցությամբ վիճաբանություն ընկալել ու ահազանգել ոստիկանություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 55-58, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.1.12 Զննում կատարելու մասին 2024 թվականի հունիսի 04-ի արձանագրությունները, որոնց համաձայն՝ տեղեկատվության պահանջի մասին որոշման հիման վրա Ալբերտ Գրիգորյանի, Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող և նրանց անվամբ գրանցված հեռախոսահամարի՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ին մինչև 2024 թվականի ապրիլի 4-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ <<Յուքոմ>> ՓԲ ընկերությունից ստացված տեղեկատվության /ֆայլերի/ զննությամբ պարզվել է, որ Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված է եղել միայն 041444744 հեռախոսահամարը, որից դեպի Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող 033682424 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում կատարվել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր՝ սկիզբը 2023թ-ի ապրիլի 1-ից, իսկ ավարտը կամ վերջին հեռախոսազանգը՝ 2023թ-ի հուլիսի 5-ը։ Սուսաննա Մուրադյանի անվամբ գրանցված են եղել բազմաթիվ հեռախոսահամարներ, որոնցից դեպի Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից շահագործվող 041444744 հեռախոսահամարը պահանջված ժամանակահատվածում կատարվել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր։ Սուսաննա Մուրադյանի անվամբ գրանցված հեռախոսահամարներից դեպի Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից շահագործվող 041444744 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում պարբերական զանգեր կատարվել են մի շարք հեռախոսահամարներից, ընդ որում՝ 091136572 հեռախոսահամարից վերջին զանգը կատարվել է՝ 04․04․2024թ․՝ ժամը 19։22-ին և 20։01-ին։ Ալբերտ Գրիգորյանի 041444744 հեռախոսահամարը Սուսաննա Մուրադյանի բնակության վայրին հարակից՝ Թբիլիսյան 20 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից սպասարկումն իրականացվել է 04․04․2024թ․՝ ժամը 18։20-ին և 18։58-ին։
Տեղեկատվության պահանջի մասին որոշման հիման վրա Ալբերտ Գրիգորյանի, Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող և նրանց անվամբ գրանցված հեռախոսահամարի՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ին մինչև 2024 թվականի ապրիլի 4-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ <<Վիվա Արմենիա>> ՓԲ ընկերությունից ստացված տեղեկատվության /ֆայլերի/ զննությամբ պարզվել է, որ Վարդան Գրիգորյանի անվամբ գրանցված 94228222 և նրա կողմից գրանցված և շահագործվող 94877080 հեռախոսահամարներից դեպի Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող 033682424 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում հեռախոսազանգեր կատարվել են միայն 20․02․2023թ-ին և 30․11․2023թ-ին, սակայն դրանք Քանաքեռում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկում չեն իրականացվել։ Վարդան Գրիգորյանի 94228222 և 94877080 հեռախոսահամարներից դեպի Ս․Մուրադյանի անվամբ գրանցված մի շարք հեռախոսահամարներով կատարվել են ինչպես մուտքային, այնպես էլ ելքային բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, սակայն մինչև 07.09.2023թ-ը, իսկ Քանաքեռում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկում իրականացվել են մինչև 2023թ-ի հունվար ամիսը /հատոր 1-ին, գ.թ. 98-115, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Վկա Ալբերտ Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ ծանոթացել է 2022 թվականի փետրվար ամսին՝ ֆեյսբուք սոցիալական կայքի միջոցով: Նրա հետ ընկերություն է արել ամուսնանալու նպատակով, սակայն 2023թ․-ին բաժանվել են։ Ինքն աշխատում է որպես ինտերնետ մատակարարող և դեպքի օրը աշխատանքի է եղել մինչև 20։00։ Դեպքի մասին առաջին անգամ իմացել է ոստիկանության բաժնում, տեղեկանալով, որ իբրև Սուսաննա Մուրադյանի հետ հարաբերություն են ունեցել, իսկ դրանից հետո իր եղբոր՝ Վարդան Գրիգորյանի հետ ծեծկռտուքի են մասնակցել։ Բաժանումից հետո չի շփվել Սուսաննայի հետ, սակայն վերջինս իրեն անընդհատ զանգել և գրել է։ Սուսաննայի ընտանիքի անդամներին տեսել է մեկ անգամ՝ 2022 թվականին, ընկերություն անելու թույլտվություն հարցնելու ժամանակ։ Չգիտի, թե ինչու է իր դեմ Սուսաննա Մուրադյանը այդպիսի ցուցմունք տվել և ինչն է եղել նրա նպատակը։ Ինքը երբևէ հարաբերություն չի ունեցել Սուսաննայի հետ։ Տեղյակ է, որ դեպքի օրը եղբայրն ու Արմեն Քոչարյանը եղել են աշխատանքի մեջ։ Իր եղբայրն ու Սուսաննա Մուրադյանը երբևէ չեն հանդիպել իրար /դատական նիստի արձանագրություն/։
3.3 Վկա Արմեն Քոչարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժող Վարդան Գրիգորյանն իր ընկերն է, իսկ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին ճանաչում է որպես Ալբերտ Գրիգորյանի հետ շփում ունեցած անձի։ Ալբերտի և Սուսաննայի շփման մասին իմացել է մոտավորապես 2 տարի առաջ։ Սուսաննան իր հետ ընկերացել է ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի միջոցով, որից հետո խնդրել է հանդիպում կազմակերպել Ալբերտի հետ, որպեսզի բարիշեն: Այնուհետև նրա հետ մեկ անգամ ծանոթացել է Ալբերտի ներկայությամբ։ Դեպքի օրը աշխատանքի է եղել և օրվա մեծ մասն աշխատանքի վայրում է անցկացրել։ Այնուհետև իրեն տեղեկացրել են ոստիկանությունից, որ Քանաքեռում ինչ-որ կռիվ է եղել, իսկ Սուսաննայի բնակության վայրի մասին առաջին անգամ լսել է ոստիկանությունում։ Տեղյակ չէ, թե ինչու է Սուսաննան նման հաղորդում ներկայացրել։ Դեպքից հետո Սուսաննա Մուրադյանի հետ չի հանդիպել և շփում չի եղել։ Հարցը քննարկել են Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյանների հետ, սակայն չեն հասկացել, թե ինչն է եղել Սուսաննայի այդպիսի ցուցմունքի պատճառը /դատական նիստի արձանագրություն/։
3.4 Տուժող Վարդան Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալին առաջին անգամ տեսել է Քանաքեռ-Զեյթունի ոստիկանության բաժնում, սակայն դրանից առաջ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանը պարբերաբար վիրավորական նամակներ է գրել իրեն ու ընտանիքի անդամներին, զանգել ու անհանգստացրել է։ Վերջինս իրեն մեղադրել է նրա և Ալբերտի հարաբերությունների վատթարացման և բաժանման համար։ Սուսաննա Մուրադյանն իրեն սպառնացել է, որ բոլորին հայտարարելու է, որ ինքը նրան ցանկանում է սպանել և նմանաբովանդակ այլ արտահայտություններ։ Նամակներն ամբողջությամբ պահպանվել են։ Դեպքեր են եղել, երբ Սուսաննան նույնիսկ դիմակ դրած եկել է իրենց տան բակ։ Դեպքի օրը չի հիշում որտեղ է եղել, սակայն հիշում է, որ զանգել կանչել են ոստիկանություն և այնտեղ ծանոթացել է Սուսաննայի հայտնած տեղեկություններին։ Սուսաննայի ընտանիքի անդամներին չի ճանաչում, սակայն ի սկզբանե տեղյակ է եղել, որ իր եղբայրը շփվել է Սուսաննայի հետ ամուսնանալու նպատակով։ Սուսաննայի հետ հեռախոսային շփումներ է ունեցել, ինքը նրան երբևէ չի սպառնացել, սակայն նա սպառնացել է իրեն, որ վատություն կանի։ Սուսաննան Ալբերտի նկարներն է հրապարակել ֆեյսբուք և տիկ-տոկ սոցիալական հարթակներում՝ նշելով Ալբերտի համարը և որ վերջինս համասեռամոլ է։ Իր ընտանիքի անդամների, ընկերների և նրանց ընտանիքի անդամների լուսանկարներն է օգտագործել, մեկնաբանություններ է թողել և տարածել /դատական նիստի արձանագրություն/։
3.5 Մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը գտնվել է համալսարանում, այնուհետև տուն է եկել և ինքնազգացողությունը լավ չի եղել, վեր է կացել ձայներից։ Դեպքից 1 ամիս առաջ հանդիպել է Վարդան Գրիգորյանին Կոմիտասում, և քանի որ իր ընկերները և մտերիմ ընկերուհի Ինեսան այնտեղ են ապրում, նա հաճախ է լինում տվյալ տարածքում։ Վարդան և Ալբերտ Գրիգորյանները նույնպես բնակվում են Կոմիտասի տարածքում։ Դեպքերից մեկի ժամանակ, երբ գնացել է այնտեղ Վարդան Գրիգորյանն իրեն ուղղված սեռական բնույթի հայհոյանքներ, անպարկեշտ արտահայտություններ է արել։ 2023 թվականի սեպտեմբեր ամսին ընկերուհու հետ եղել է խանութում, որտեղ գտնվել է Վարդան Գրիգորյանը և աշխատակիցներից մեկը։ Վարդան Գրիգորյանը եկել և բռնել է իր ձեռքերը, այլ աշխատակիցների ներկայությամբ թքել իր վրա և հնչեցրել սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Իր ընկերուհին՝ Ինեսան, հորդորել է Վարդան Գրիգորյանին հանդարտվել և զանգահարել է ոստիկանություն։ Իսկ այս դեպքից հետո Վարդանն ու Ալբերտը զանգահարել են իր բարեկամներից մեկին և ասել, որ ինքը գնացել է նրանց տուն։ Տվյալ դեպքից օրեր առաջ Վարդանը մեքենայով անցել է իրենց փողոցով և եղել է, որ մեքենայից հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Ինքն ու Ալբերտ Գրիգորյանը ծանոթացել են 2020 թվականի փետրվարին, երբ Սուսաննան ֆեյսբուքում հայտարարություն էր տեղադրել, որ փնտրում է աշխատանք, իսկ բաժանվել են 2023 թվականի հուլիսի 08-ին՝ Վարդան Գրիգորյանի տարեդարձի օրը։ Բաժանման պատճառ է եղել Ալբերտի առանց բացատրություններ պարբերաբար անհետացումը, որի հետևանքով զանգահարել է Վարդան Գրիգորյանին, ով սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել իրեն։ Բաժանումից հետո Ալբերտ Գրիգորյանը 2023 թվականի նոյեմբեր ամսին եկել է իրենց թաղամաս և մինչև դպրոցի մոտ ներկով գրել է իր անունը և օտարալեզու հայհոյանքներ։ Դեպքի օրը բարձր ձայներ է լսել, իսկ դրանից մի քանի օր առաջ իրեն Ալբերտ Գրիգորյանը սպառնացել է, որ գալու են իրենց տուն։ Երբ ձայները լսել է, նախ վախեցել է դուրս գալ սենյակից, պատուհանին մոտ չի գնացել՝ հիշելով հնչեցրած սպառնալիքները: Իր կանգնած դիրքից դրսի վիճաբանությունը շատ տեսանելի չի եղել և չի կարող ասել արդյոք Վարդան և Ալբերտ Գրիգորյաններն են եղել այնտեղ, թե ոչ, սակայն վիճաբանությունից լսել է հայհոյախառն արտահայտությունները, որից հետո միանգամից զանգել է ոստիկանություն։ Ոստիկանությունը հասել է ահազանգից 15-20 րոպե հետո, սակայն ինքը նրանց չի տեսել, քանի որ տան երկրորդ մուտքով գնացել է ընկերուհու մոտ։ Ապրիլի 4-ին նրա հետ միասին գնացել են ոստիկանություն: Այնտեղ իրեն տվել են «Հաղորդում» վերնագրով բլանկ, որը պետք է լրացներ, իսկ դրանից հետո գնացել է քննչական բաժին և մինչև լուսաբաց մնացել այնտեղ։ Հետագայում՝ քննիչի մոտ մանրամասն պատմել է դեպքերը՝ ներառյալ Կորեայի ձորում տեղի ունեցող սեռական հարաբերությունը։ Այնուհետև առաջին անգամ ծնողներից է տեղեկացել, որ իրենց տուն եկողները Ալբերտ Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը չեն եղել, այնուհետև քննիչի միջոցով է տեղեկացել, որից հետո ցուցմունքը հետ է վերցրել։ Իր եղբայրները նույնպես պնդել են, որ Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյանները չեն եղել կռվի օրն իրենց տանը, այդ պատճառով ինքը քննիչի մոտ ասել է, որ միգուցե շփոթել է։
Կռվից հետո ինքը չի վերադարձել տուն, սկզբում գնացել է ընկերուհու տուն, այնուհետև կանանց աջակցման կենտրոնում է մի քանի օր անցկացրել /դատական նիստի արձանագրություն/:
3.6 Տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբեր ամսին տեղի ունեցած նամակագրությունը, որի համաձայն՝ մեղադրյալը տուժողին ուղղված նամակներ է գրել հետևյալ բովանդակությամբ. «ես բոլորին իմ շրջապատում ասում եմ, որ ուզում ես ինձ սպանես», սպառնալիքներ, ինչպես նաև ոստիկանություն դիմելու մտադրություն, եթե Ալբերտին ու իրեն հանգիստ չթողնի /դատական նիստի արձանագրություն/:
4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը հանդիսանում է չդատապարտված /դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.2 Պաշտպանության կողմը նշեց, որ եզրափակիչ ելույթների ընթացքում Ս.Մուրադյանն ընդունել է մեղքն ու զղջացել:
4.2 Պաշտպանության կողմը խնդրեց տուգանք պատիժ նշանակելու դեպքում այն տարաժամկետել ու հնարավորոթյուն տալ մեղադրյալին այն վճարել ամիս-ամիս:
5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը.
/.../»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն, անդրադառնալով սուտ մատնության հանցակազմի իրավավերլուծությանը, արձանագրել է, որ «/.../ Մեջբերված հոդվածը ներառված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի «Արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերնագրված գլուխ 21-ում։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որը խաթարում է իրավապահ մարմինների բնականոն գործունեությունը, որոնք հարկադրված են լինում ուժեր ու միջոցներ վատնել չկատարված հանցագործության բացահայտման համար կամ կատարված հանցագործությունը քննելիս ընթանալ սխալ ուղիով։ Վերջինս կարող է հանգեցնել անմեղ անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուն, նրանց իրավունքների անհիմն սահմանափակումների։ Այսպիսով, սուտ մատնության հիմնական անմիջական օբյեկտը արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, իսկ լրացուցիչ անմիջական օբյեկտը՝ անձանց իրավունքներն ու օրինական շահերը։
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով։ Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է տեղի չունեցած հանցագործության մասին։ Այս դեպքում արարքը քննարկվող հոդվածով որակելու համար էական չէ հանցանքի կատարման մեջ որոշակի անձի մատնանշելու հանգամանքը։ Երկրորդ դեպքում հանցավորը հայտնում է իրականում տեղի ունեցած հանցագործության մասին` մատնանշելով այնպիսի անձի, ով չի կատարել այն։
Սուտ մատնությունը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր։ Քննարկվող հանցակազմն առկա է այն դեպքում, երբ երևակայական հանցագործության կամ հանցագործի մասին տեղեկությունները հաղորդվում են այն պետական մարմիններին, որոնք քրեական գործ հարուցելու իրավունք ունեն։ Այլ մարմիններին նույնաբովանդակ տեղեկություններ հաղորդելը քննարկվող հանցակազմը չի առաջացնում։
Քննարկվող հանցակազմը ձևական է. հանցագործությունը համարվում է ավարտված այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին կեղծ տեղեկությունները։
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը չի համապատասխանում իրականությանը, կեղծ է։ Հանցագործության շարժառիթները կարող են ամենաբազմազանը լինել՝ վրեժ, խանդ և այլն։ Բազմազան կարող են լինել նաև հետապնդվող նպատակները, օրինակ՝ անմեղին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն հասնելը, անձին վատաբանելը և այլն /.../» (տե՛ս Հեղինե Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԼԴ/0051/01/14 որոշման 23-րդ կետը)։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
5.2 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը.
- Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում,
- հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին,
- հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են:
Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն:
5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը:
5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից: Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակհատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ:
5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին:
5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
/.../»:
Վերոգրյալ դրույթի մեկնաբանությունից պարզ է դառնում, որ «հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը:
5.5 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
5.6 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը:
5.7 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.8 Հիմք ընդունելով 4.1.1 և 5.6 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.1, 5.5 և 5.7 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Ս.Մուրադյանի ամսական եկամուտը քիչ է նվազագույն աշխատավարձից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
5.9 Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի աշխատանք և այլ եկամուտ չունենալու հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/.../
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: /…/»:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամսում 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
5.10 Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.11 Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ս.Մուրադյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.12 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
ԵԴ1/2696/01/24
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
Նախագահող դատավոր՝ Լ. Հովհաննիսյան
Դատավորներ՝ Ռ. Պապոյան
Լ. Աբգարյան
քարտուղարությամբ՝ Լ. Կարապետյան
մասնակցությամբ՝
պաշտպաններ Ս. Ոսկանյան
Վ. Եփրիկյան
մեղադրյալ Ս. Մուրադյան
«03» մարտի 2026թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Ս․Յուզբաշյան)՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին թիվ 09-0510-24 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան), էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հոկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճռով վճռվել է․
«Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
(...)»:
2026 թվականի փետրվարի 5-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2026 թվականի հունվարի 12-ին) Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/2696/01/24 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով 2026 թվականի փետրվարի 12-ին մակագրվել է դատավորներ Լուսինե Հովհաննիսյանին, Ռոբերտ Պապոյանին և Լուսինե Աբգարյանին, նախագահող դատավորին (Լ․ Հովհաննիսյան) է հանձնվել 2026 թվականի փետրվարի 13-ին։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
1. Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի կատարման համար, որ «նա իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։
Այսպես՝
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»:
2. Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները.
«(…) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը.
- Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում,
- հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին,
- հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են:
Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն:
5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը:
5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակհատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ:
5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին:
5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…) «Հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը: (…)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանը խնդրել է․ «2. Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 10.11.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը և Ս․Մուրադյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով։
3․ Եթե դատարանի կողմից վերը նշված միջնորդությունը չի բավարարվի, ապա միջնորդում եմ բեկանել և փոփոխել վերը նշված դատավճիռը և սահմանել ավելի նվազ պատիժ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 ՀՀ դրամի չափով։»։
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշված է.
«(…) Պաշտպանական կողմը հաշվի առնելով դատարանի կողմից հետագայում հնարավոր մտահոգությունը, հորդորել է նման վարքագիծ դրսևորել, որը և մեղադրյալի կողմից իրականացվել է, հակառակ դեպքում հանցանքից տուժած անձը նույնական դիրքորոշում չէր հայտնի, ավելին վարույթն իրականացնողին տեղեկություններ կհայտներ իր նկատմամբ ճնշումների մասին, սակայն նման տեղեկությունների բացակայությունն ինքնին վկայում է տուժողի կողմից նման որոշմանը սեփական կամքով հանգելուն և բացառում է արտաքին ճնշումների առկայություն, որով և փարատվում է դատարանի մեկ այլ մտահոգություն։ Բացի այդ մեղադրյալն ինքն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ չնայած նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքների, հետագայում տեղեկանալով իրականության մասին «իր ցուցմունքը հետ է վերցրել»։ Ունենք մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը դատաքննության կամ նախաքննության փուլում հատուկ կազմված դիմումի տեսքով ներողամտությունը չի ձևակերպել և ներկայացրել վարույթն իրականացնողին, սակայն վերջինս գործուն կերպով ցանկացել է իր կողմից ընկալած սխալը գործուն կերպով շտկել՝ «հետ վերցնելով ցուցմունքը», ինչը ոչ այլ ինչ է, քան ներողության հայցում և իր կողմից ներկայացված սխալ հանգամանքների շտկում։
Դատական պրակտիկային հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ երկօբյեկտ հանցագործությունների դեպքում, չնայած այն հանգամանքին, որ հանցագործության կատարմամբ առաջին հերթին վնասվել է գլխավոր օբյեկտը պաշտպանող հասարակական հարաբերությունը, սակայն քրեական գործի վարույթը կարճվել է հաշվի առնելով հենց լրացուցիչ օբյեկտի դիրքորոշումը։ Այսինքն տվյալ դեպքում, թեպետ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը առաջին հերթին ուղղված է արդարադատության դեմ և որպես լրացուցիչ օբյեկտ մասնավոր անձի դեմ, տվյալ դեպքում մասնավոր անձի դիրքորոշումը հաշվի առնելով կիրառելի պետք է լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը, ինչի հիմքով էլ հանրային քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվեր և քրեական գործի վարույթը պետք է կարճվեր։
Բացի այդ ցանկանում եմ հայտնել, որ նախաքննության և դատաքննության փուլերում, Սուսաննա Մուրադյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, իր խոսքով անգամ դատարանին տեսանելի է դարձրել իր սոցիալական դիրքը՝ հանցավոր հակումներ չունենալու, նման պահվածք դրսևորող անձանց հետ չառնչվելու և իր անունն այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքները։
Նման պարագայում, անգամ դատարանի կողմից պատժի նպատակներին հասնելու համար եթե անհրաժեշտ է եղել սահմանել պատիժ տուգանքի տեսքով, ապա սահմանված գումարի չափն անհամեմատ և ոչ արդարացի սահմանվել է ավելի բարձր՝ հաշվի չառնելով Սուսաննա Մուրադյանի սոցիալական վիճակը, ընտանիքի կարգավիճակը և այն հանգամանքը, որ անգամ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով սահմանված պատիժը կծառայեր իր նպատակին, կունենար կանխարգելիչ ազդեցություն։
Նշվածի վերաբերյալ համոզմունք ունեմ նաև Սուսաննա Մուրադյանի անձնական որակները հաշվի առնելով, քանի որ նախաքննության և դատաքննության փուլում վերջինս բազմաթիվ անգամ ապացուցել է վարույթն իրականացնող մարմնին, որ իր համար նվազ կարևորություն չունենա նաև բարոյական արժեքները և դրանով իսկ համոզմունք ստեղծել, որ պատժի նվազագույն չափի առկայության պայմաններում անգամ այն կլինի պիտանի օրենսդրի կողմից սահմանված տրամաբանությանն ու առաքելությանը։
(…)»:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ կողմերի հայտնած դիրքորոշումները.
Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ավագ դատախազ Ա․ Երիցյանի գրությունը, որով վերջինը հայտնել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով բողոքի քննությանը մասնակցելու անհնարինության մասին։ Միաժամանակ դատախազը նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտն օրինական է, հիմնավոր ու պատճառաբանված, իսկ նշանակված պատիժն՝ արդարացի։
Դատարան է ստացվել նաև տուժող Վարդան Գրիգորյանի դիմումը, որով վերջինը հայտնել է հետևյալը․ «(…) Ես հաշտվել եմ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ, մեր միջև առկա է ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտության համաձայնություն, հայտնում եմ, որ ես դեմ չեմ և չեմ առարկում, որ Սուսաննա Մուրադյանի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, և քրեական հետապնդումը դադարեցվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված հիմքով»։
Դատական նիստին պաշտպան Վ․ Եփրիկյանը հայտնել է, որ ներկայացված դիմումի բովանդակության հետ համաձայն է, որևէ առարկություն չունի։
Մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանը չի առարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու դեմ։
Ի պատասխան դատարանի կողմից կատարված հեռախոսազանգի՝ տուժող Վարդան Գրիգորյանը վերահաստատել է դիմումն իր կողմից ուղարկված լինելու հանգամանքը՝ պնդելով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ հաշտվելու հանգամանքը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո¬քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա¬րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.(...)»:
Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով, որ դատարան է ստացվել տուժող Վ․ Գրիգորյանի միջնորդությունը՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, քննարկման է ենթարկում այն՝ արձանագրելով հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝
«Առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր:
2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(...)
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե.
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
(...)»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանվել են տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավահարաբերությունները կարգավորող նորմերի կիրառելիության նոր պայմաններ՝ ի տարբերություն ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի։ Այսպես՝ նախկին օրենսդրությունը միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հնարավորություն առհասարակ չէր նախատեսում։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ՝ նոր օրենսդրությամբ սահմանված դրույթը պետք է մեկնաբանվի այն հաշվով, որ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կարգավորումը չստանա «մասնակի» կիրառելիություն և կտրված մեկնաբանվի դրա կիրառելիությունը սահմանափակող պայմանից, քանի որ նման մեկնաբանությունը հակասում է նորմատիվ իրավական ակտն ընդունելիս այն ընդունող մարմնի նպատակին: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում օրենսդրի նպատակը հանդիսանում է առաջին անգամ կատարված հանցանքի համար անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված արարքում առկա է ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
Վերոգրյալի լույսի ներքո անդրադառնալով ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառման իրավահնարավորության հարցին՝ դատական գործի նյութերի, մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի դատվածության և հետախուզման հարցման Ձև 8 և Ձև 9 տեղեկանքների, ինչպես նաև «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Սուսաննա Մուրադյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, քանի որ սույն գործով մեղադրյալի կողմից արարքի կատարման, ինչպես նաև վերաքննիչ բողոքի քննության ժամանակ առկա չէ վերջինի կողմից նախկինում հանցանք կատարած լինելու հանգամանքը հաստատող՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ։
Ըստ այդմ՝ սույն գործով առկա չեն մեղադրյալի կողմից նախկինում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված լինելու վերաբերյալ որևէ տվյալներ։
Մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանին մեղսագրված արարքը՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, և միաժամանակ կատարված հանցանքում բացակայում են ընտանիքում բռնության հատկանիշները։
Հաջորդիվ հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանի և տուժող Վ․Գրիգորյանի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար անհրաժեշտ բոլոր իրավական հիմքերը, հետևաբար ներկայացված միջնորդությունը՝ ԵԴ1/2696/01/24 գործով տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, ենթակա է բավարարման։
Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով, որ առկա է այնպիսի իրավական և փաստական հանգամանք, որի հետևանքով բողո¬քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ, և միաժամանակ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել և կայացնել նոր դատական ակտ։ Մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով։
Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցին՝ Վերաքնիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ այն պետք վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը բեկանել։
Մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ տուժող Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի հետ հաշտության հիմքով։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՊԱՊՈՅԱՆ
Կազմի դատավոր Լ․ Աբգարյանը մնացել է տարբերվող հատուկ կարծիքի։
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
Նախագահող դատավոր՝ Լ. Հովհաննիսյան
Դատավորներ՝ Ռ. Պապոյան
Լ. Աբգարյան
քարտուղարությամբ՝ Լ. Կարապետյան
մասնակցությամբ՝
պաշտպաններ Ս. Ոսկանյան
Վ. Եփրիկյան
մեղադրյալ Ս. Մուրադյան
«03» մարտի 2026թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Ս․Յուզբաշյան)՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին թիվ 09-0510-24 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան), էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հոկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճռով վճռվել է․
«Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
(...)»:
2026 թվականի փետրվարի 5-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2026 թվականի հունվարի 12-ին) Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/2696/01/24 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով 2026 թվականի փետրվարի 12-ին մակագրվել է դատավորներ Լուսինե Հովհաննիսյանին, Ռոբերտ Պապոյանին և Լուսինե Աբգարյանին, նախագահող դատավորին (Լ․ Հովհաննիսյան) է հանձնվել 2026 թվականի փետրվարի 13-ին։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
1. Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի կատարման համար, որ «նա իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։
Այսպես՝
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»:
2. Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները.
«(…) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը.
- Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում,
- հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին,
- հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են:
Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն:
5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը:
5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակհատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ:
5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին:
5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…) «Հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը: (…)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանը խնդրել է․ «2. Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 10.11.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը և Ս․Մուրադյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով։
3․ Եթե դատարանի կողմից վերը նշված միջնորդությունը չի բավարարվի, ապա միջնորդում եմ բեկանել և փոփոխել վերը նշված դատավճիռը և սահմանել ավելի նվազ պատիժ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 ՀՀ դրամի չափով։»։
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշված է.
«(…) Պաշտպանական կողմը հաշվի առնելով դատարանի կողմից հետագայում հնարավոր մտահոգությունը, հորդորել է նման վարքագիծ դրսևորել, որը և մեղադրյալի կողմից իրականացվել է, հակառակ դեպքում հանցանքից տուժած անձը նույնական դիրքորոշում չէր հայտնի, ավելին վարույթն իրականացնողին տեղեկություններ կհայտներ իր նկատմամբ ճնշումների մասին, սակայն նման տեղեկությունների բացակայությունն ինքնին վկայում է տուժողի կողմից նման որոշմանը սեփական կամքով հանգելուն և բացառում է արտաքին ճնշումների առկայություն, որով և փարատվում է դատարանի մեկ այլ մտահոգություն։ Բացի այդ մեղադրյալն ինքն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ չնայած նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքների, հետագայում տեղեկանալով իրականության մասին «իր ցուցմունքը հետ է վերցրել»։ Ունենք մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը դատաքննության կամ նախաքննության փուլում հատուկ կազմված դիմումի տեսքով ներողամտությունը չի ձևակերպել և ներկայացրել վարույթն իրականացնողին, սակայն վերջինս գործուն կերպով ցանկացել է իր կողմից ընկալած սխալը գործուն կերպով շտկել՝ «հետ վերցնելով ցուցմունքը», ինչը ոչ այլ ինչ է, քան ներողության հայցում և իր կողմից ներկայացված սխալ հանգամանքների շտկում։
Դատական պրակտիկային հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ երկօբյեկտ հանցագործությունների դեպքում, չնայած այն հանգամանքին, որ հանցագործության կատարմամբ առաջին հերթին վնասվել է գլխավոր օբյեկտը պաշտպանող հասարակական հարաբերությունը, սակայն քրեական գործի վարույթը կարճվել է հաշվի առնելով հենց լրացուցիչ օբյեկտի դիրքորոշումը։ Այսինքն տվյալ դեպքում, թեպետ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը առաջին հերթին ուղղված է արդարադատության դեմ և որպես լրացուցիչ օբյեկտ մասնավոր անձի դեմ, տվյալ դեպքում մասնավոր անձի դիրքորոշումը հաշվի առնելով կիրառելի պետք է լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը, ինչի հիմքով էլ հանրային քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվեր և քրեական գործի վարույթը պետք է կարճվեր։
Բացի այդ ցանկանում եմ հայտնել, որ նախաքննության և դատաքննության փուլերում, Սուսաննա Մուրադյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, իր խոսքով անգամ դատարանին տեսանելի է դարձրել իր սոցիալական դիրքը՝ հանցավոր հակումներ չունենալու, նման պահվածք դրսևորող անձանց հետ չառնչվելու և իր անունն այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքները։
Նման պարագայում, անգամ դատարանի կողմից պատժի նպատակներին հասնելու համար եթե անհրաժեշտ է եղել սահմանել պատիժ տուգանքի տեսքով, ապա սահմանված գումարի չափն անհամեմատ և ոչ արդարացի սահմանվել է ավելի բարձր՝ հաշվի չառնելով Սուսաննա Մուրադյանի սոցիալական վիճակը, ընտանիքի կարգավիճակը և այն հանգամանքը, որ անգամ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով սահմանված պատիժը կծառայեր իր նպատակին, կունենար կանխարգելիչ ազդեցություն։
Նշվածի վերաբերյալ համոզմունք ունեմ նաև Սուսաննա Մուրադյանի անձնական որակները հաշվի առնելով, քանի որ նախաքննության և դատաքննության փուլում վերջինս բազմաթիվ անգամ ապացուցել է վարույթն իրականացնող մարմնին, որ իր համար նվազ կարևորություն չունենա նաև բարոյական արժեքները և դրանով իսկ համոզմունք ստեղծել, որ պատժի նվազագույն չափի առկայության պայմաններում անգամ այն կլինի պիտանի օրենսդրի կողմից սահմանված տրամաբանությանն ու առաքելությանը։
(…)»:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ կողմերի հայտնած դիրքորոշումները.
Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ավագ դատախազ Ա․ Երիցյանի գրությունը, որով վերջինը հայտնել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով բողոքի քննությանը մասնակցելու անհնարինության մասին։ Միաժամանակ դատախազը նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտն օրինական է, հիմնավոր ու պատճառաբանված, իսկ նշանակված պատիժն՝ արդարացի։
Դատարան է ստացվել նաև տուժող Վարդան Գրիգորյանի դիմումը, որով վերջինը հայտնել է հետևյալը․ «(…) Ես հաշտվել եմ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ, մեր միջև առկա է ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտության համաձայնություն, հայտնում եմ, որ ես դեմ չեմ և չեմ առարկում, որ Սուսաննա Մուրադյանի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, և քրեական հետապնդումը դադարեցվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված հիմքով»։
Դատական նիստին պաշտպան Վ․ Եփրիկյանը հայտնել է, որ ներկայացված դիմումի բովանդակության հետ համաձայն է, որևէ առարկություն չունի։
Մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանը չի առարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու դեմ։
Ի պատասխան դատարանի կողմից կատարված հեռախոսազանգի՝ տուժող Վարդան Գրիգորյանը վերահաստատել է դիմումն իր կողմից ուղարկված լինելու հանգամանքը՝ պնդելով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ հաշտվելու հանգամանքը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո¬քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա¬րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.(...)»:
Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով, որ դատարան է ստացվել տուժող Վ․ Գրիգորյանի միջնորդությունը՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, քննարկման է ենթարկում այն՝ արձանագրելով հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝
«Առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր:
2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(...)
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե.
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
(...)»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանվել են տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավահարաբերությունները կարգավորող նորմերի կիրառելիության նոր պայմաններ՝ ի տարբերություն ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի։ Այսպես՝ նախկին օրենսդրությունը միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հնարավորություն առհասարակ չէր նախատեսում։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ՝ նոր օրենսդրությամբ սահմանված դրույթը պետք է մեկնաբանվի այն հաշվով, որ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կարգավորումը չստանա «մասնակի» կիրառելիություն և կտրված մեկնաբանվի դրա կիրառելիությունը սահմանափակող պայմանից, քանի որ նման մեկնաբանությունը հակասում է նորմատիվ իրավական ակտն ընդունելիս այն ընդունող մարմնի նպատակին: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում օրենսդրի նպատակը հանդիսանում է առաջին անգամ կատարված հանցանքի համար անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված արարքում առկա է ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
Վերոգրյալի լույսի ներքո անդրադառնալով ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառման իրավահնարավորության հարցին՝ դատական գործի նյութերի, մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի դատվածության և հետախուզման հարցման Ձև 8 և Ձև 9 տեղեկանքների, ինչպես նաև «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Սուսաննա Մուրադյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, քանի որ սույն գործով մեղադրյալի կողմից արարքի կատարման, ինչպես նաև վերաքննիչ բողոքի քննության ժամանակ առկա չէ վերջինի կողմից նախկինում հանցանք կատարած լինելու հանգամանքը հաստատող՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ։
Ըստ այդմ՝ սույն գործով առկա չեն մեղադրյալի կողմից նախկինում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված լինելու վերաբերյալ որևէ տվյալներ։
Մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանին մեղսագրված արարքը՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, և միաժամանակ կատարված հանցանքում բացակայում են ընտանիքում բռնության հատկանիշները։
Հաջորդիվ հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանի և տուժող Վ․Գրիգորյանի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար անհրաժեշտ բոլոր իրավական հիմքերը, հետևաբար ներկայացված միջնորդությունը՝ ԵԴ1/2696/01/24 գործով տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, ենթակա է բավարարման։
Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով, որ առկա է այնպիսի իրավական և փաստական հանգամանք, որի հետևանքով բողո¬քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ, և միաժամանակ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել և կայացնել նոր դատական ակտ։ Մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով։
Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցին՝ Վերաքնիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ այն պետք վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը բեկանել։
Մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ տուժող Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի հետ հաշտության հիմքով։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՊԱՊՈՅԱՆ
Կազմի դատավոր Լ․ Աբգարյանը մնացել է տարբերվող հատուկ կարծիքի։
ԵԴ1/2696/01/24
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐ
Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ ՏԱՐԲԵՐՎՈՂ ՀԱՏՈՒԿ ԿԱՐԾԻՔԸ
03.03.2026թ. ք.Երևան
Չհամաձայնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը բեկանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի կազմի դատավորներ Լ.Հովհաննիսյանի և Ռ.Պապոյանի դիրքորոշման հետ՝ թիվ ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով մնում եմ տարբերվող հատուկ կարծիքի:
1․ 2024 թվականի ապրիլի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի ապրիլի 5-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարով գործով վարույթ է ստանձվել, և նշանակվել են նախնական դատալսումներ։
Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին վճռել է.
«Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել: (...)»:
3․ 2026 թվականի փետրվարի 5-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի պաշտպան Ս.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 12-ին, նախագահող դատավոր Լ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին է փոխանցվել 2026 թվականի փետրվարի 13-ին:
2026 թվականի փետրվարի 23-ին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության՝ Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում:
4․ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։
Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 4-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»:
5․ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռի «Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(...) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը.
- Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում,
- հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին,
- հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են:
Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն:
5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը:
5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակահատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ:
5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին:
5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…) «Հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը: (…)»:
6․ Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշվել է.
«(...) Պաշտպանական կողմը հաշվի առնելով դատարանի կողմից հետագայում հնարավոր մտահոգությունը, հորդորել է նման վարքագիծ դրսևորել, որը և մեղադրյալի կողմից իրականացվել է, հակառակ դեպքում հանցանքից տուժած անձը նույնական դիրքորոշում չէր հայտնի, ավելին վարույթն իրականացնողին տեղեկություններ կհայտներ իր նկատմամբ ճնշումների մասին, սակայն նման տեղեկությունների բացակայությունն ինքնին վկայում է տուժողի կողմից նման որոշմանը սեփական կամքով հանգելուն և բացառում է արտաքին ճնշումների առկայություն, որով և փարատվում է դատարանի մեկ այլ մտահոգություն։ Բացի այդ մեղադրյալն ինքն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ չնայած նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքների, հետագայում տեղեկանալով իրականության մասին «իր ցուցմունքը հետ է վերցրել»։ Ունենք մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը դատաքննության կամ նախաքննության փուլում հատուկ կազմված դիմումի տեսքով ներողամտությունը չի ձևակերպել և ներկայացրել վարույթն իրականացնողին, սակայն վերջինս գործուն կերպով ցանկացել է իր կողմից ընկալած սխալը գործուն կերպով շտկել՝ «հետ վերցնելով ցուցմունքը», ինչը ոչ այլ ինչ է, քան ներողության հայցում և իր կողմից ներկայացված սխալ հանգամանքների շտկում։
Դատական պրակտիկային հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ երկօբյեկտ հանցագործությունների դեպքում, չնայած այն հանգամանքին, որ հանցագործության կատարմամբ առաջին հերթին վնասվել է գլխավոր օբյեկտը պաշտպանող հասարակական հարաբերությունը, սակայն քրեական գործի վարույթը կարճվել է հաշվի առնելով հենց լրացուցիչ օբյեկտի դիրքորոշումը։ Այսինքն տվյալ դեպքում, թեպետ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը առաջին հերթին ուղղված է արդարադատության դեմ և որպես լրացուցիչ օբյեկտ մասնավոր անձի դեմ, տվյալ դեպքում մասնավոր անձի դիրքորոշումը հաշվի առնելով կիրառելի պետք է լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը, ինչի հիմքով էլ հանրային քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվեր և քրեական գործի վարույթը պետք է կարճվեր։
Բացի այդ ցանկանում եմ հայտնել, որ նախաքննության և դատաքննության փուլերում, Սուսաննա Մուրադյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, իր խոսքով անգամ դատարանին տեսանելի է դարձրել իր սոցիալական դիրքը՝ հանցավոր հակումներ չունենալու, նման պահվածք դրսևորող անձանց հետ չառնչվելու և իր անունն այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքները։
Նման պարագայում, անգամ դատարանի կողմից պատժի նպատակներին հասնելու համար եթե անհրաժեշտ է եղել սահմանել պատիժ տուգանքի տեսքով, ապա սահմանված գումարի չափն անհամեմատ և ոչ արդարացի սահմանվել է ավելի բարձր՝ հաշվի չառնելով Սուսաննա Մուրադյանի սոցիալական վիճակը, ընտանիքի կարգավիճակը և այն հանգամանքը, որ անգամ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով սահմանված պատիժը կծառայեր իր նպատակին, կունենար կանխարգելիչ ազդեցություն։
Նշվածի վերաբերյալ համոզմունք ունեմ նաև Սուսաննա Մուրադյանի անձնական որակները հաշվի առնելով, քանի որ նախաքննության և դատաքննության փուլում վերջինս բազմաթիվ անգամ ապացուցել է վարույթն իրականացնող մարմնին, որ իր համար նվազ կարևորություն չունենա նաև բարոյական արժեքները և դրանով իսկ համոզմունք ստեղծել, որ պատժի նվազագույն չափի առկայության պայմաններում անգամ այն կլինի պիտանի օրենսդրի կողմից սահմանված տրամաբանությանն ու առաքելությանը։ (...)»:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) 2. Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 10.11.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը և Ս․Մուրադյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով։
3․ Եթե դատարանի կողմից վերը նշված միջնորդությունը չի բավարարվի, ապա միջնորդում եմ բեկանել և փոփոխել վերը նշված դատավճիռը և սահմանել ավելի նվազ պատիժ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 ՀՀ դրամի չափով»։
7. ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` «Առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ՝ որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
(…) 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...)
3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. (…)»։
Տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի մեկնաբանման կապակցությամբ իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառության և իրավունքի զարգացման ապահովման իր գործառույթը՝ Վճռաբեկ դատարանը 2025 թվականի հունվարի 17-ի՝ թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշման շրջանակներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«(...) 17. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով նախատեսված իրավակարգավորումների համաձայն՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից՝ հետևյալ նախապայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․
- անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ,
- հանցանքը կատարել է առաջին անգամ,
- անձի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Հաշտության ինստիտուտի նախկին և ներկայումս գործող կարգավորումների համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրա կիրառելիության շրջանակները ՀՀ գործող քրեական օրենսդրությամբ ընդլայնվել են։ Մասնավորապես, անձը նշված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվում է ոչ միայն ոչ մեծ, այլև միջին ծանրության հանցանք կատարելու դեպքում, բացի այդ, հաշտության կայացումն արդեն իսկ անվերապահ հիմք է անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար, իսկ պատճառված վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պարտադիր պայմանն այլևս չի նախատեսվել։
17.1. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ քննարկվող ինստիտուտի գործադրման պարտադիր հիմքը հանցանք կատարած անձի և տուժողի միջև ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտությունն է, ուստի դա է պատճառը, որ նախկին քրեական օրենսդրությամբ առկա՝ տուժողին պատճառված վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պարտադիր պայմանն այլևս չի նախատեսվել։ Վերոնշյալով է պայմանավորված նաև հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմքի նախատեսումը՝ ի տարբերություն նախկին իրավակարգավորման, երբ քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցը գտնվում էր վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողության տիրույթում։ Այլ կերպ՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի միջև ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտության դեպքում, անձը պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից։ Ընդ որում, հաշտության՝ վերոնշյալ չափանիշներին բավարարելու հարցը քննարկելիս, շարունակում են կիրառելի լինել Վճռաբեկ դատարանի՝ սույն որոշման 16-րդ կետում մեջբերված՝ Աշոտ Բաբայանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։
Միաժամանակ, հաշտության ինստիտուտի կիրառման պարտադիր պայման է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքը(ները) առաջին անգամ կատարելը։ Ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների հասկացությունները սահմանված են ՀՀ գործող քրեական օրեսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, ինչ վերաբերում է հանցանքն առաջին անգամ կատարված լինելու պայմանին, ապա կիրառելի են սույն որոշման 13-15-րդ կետերում սահմանված չափանիշները։ Մասնավորապես, եթե անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կամ հանցանքներ և առկա չեն նշված անձի կողմից նախկինում կատարված հանցանքի համար օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով դատապարտման վերաբերյալ տեղեկություններ, ապա վերջինս համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած և տուժողի հետ հաշտության դեպքում ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման։
18. Միևնույն ժամանակ, հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի շրջանակում նախատեսված է տվյալ նորմի կիրառելիության սահմանափակում։ Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում տվյալ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Օրենսդրի կողմից նշված արգելքի սահմանումը պայմանավորված է չարաշահումները բացառելու, քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը հետևողականորեն ապահովելու և անպատժելիության մթնոլորտ չստեղծելու անհրաժեշտությամբ, ուստի անձը պետք է գիտակցի, որ իր նկատմամբ խրախուսական նորմի կիրառումից հետո հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, այլևս չի կարող հավակնել քրեական պատասխանատվությունից նույն հիմքով ազատման։
Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ նշված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու «ներելով» իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից։ (...)»:
8. Նախորդ կետում մեջբերված իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների վերլուծության համատեքստում իմ անհամաձայնությունն եմ հայտնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը տուժողի հետ հաշտության հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի դատական կազմի հետևություններին։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի ուսումնասիրությամբ կարելի է արձանագրել, որ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար օրենսդիրը նախատեսել է որոշակի պարտադիր պայմաններ, այն է՝ անձի կողմից առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած լինելը, նրա ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը և նախկինում նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված չլինելը։
Կարծում եմ, որ նշված պայմաններից սույն գործին վերաբերելին և հետաքրքրողը՝ մեղադրյալի ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը, հնարավոր է հաստատված համարել միայն այն հանցակազմերով, որոնցով հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է մասնավոր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, մասնավորապես՝ վերջինների իրավունքները և օրինական շահերը։ Այն հանցակազմերով, որոնցով հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է պետությունը, բնակչության առողջությունը, հասարակական անվտանգությունը, արդարադատության շահը և այլն, իսկ երկրորդական օբյեկտը՝ մասնավոր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու քննարկվող ինստիտուտը կիրառելի չէ՝ հաշվի առնելով, որ այդ դեպքերում փոխադարձ հաշտությունը պետք է լինի ոչ թե կամ ոչ միայն երկրորդական օբյեկտի, այլ հիմնական անմիջական օբյեկտի հետ, որի դեմ ուղղված է եղել հանցագործությունը։
Նման պայմաններում հաշվի առնելով, որ սուտ մատնությունը արդարադատության շահի դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններնեն, իսկ անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտ են՝ գտնում եմ, որ սուտ մատնություն կատարած անձի կողմից տուժողի հետ փոխադարձ հաշտությունը, ըստ այդմ՝ քննարկվող հիմքով քրեական հետապնդման բացառումը գործնականում անհնար է։
Արդյունքում, կրկին ընդգծելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունը ոչ թե ուղղված է կոնկրետ անձի դեմ, այլ ոտնձգում է արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հարաբերությունների՝ արդարադատության շահի դեմ՝ կարծում եմ, որ այդ իմաստով տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով հաշտություն կնքելու անհնարինության հիմնավորմամբ Վերաքննիչ դատարանի դատական կազմը Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը չէր կարող դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատող քննարկվող իրավանորմի կիրառմամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցման ենթակա չլինելու հիմնավորմամբ պաշտպան Ս.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքն այդ պահանջի մասով ենթակա չէր բավարարման, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 361-րդ, 370-372-րդ հոդվածներով`
ԳՏՆՈՒՄ ԵՄ
Պաշտպան Ս․Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել։
Թիվ ԵԴ1/2696/01/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ։
ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐ
Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ ՏԱՐԲԵՐՎՈՂ ՀԱՏՈՒԿ ԿԱՐԾԻՔԸ
03.03.2026թ. ք.Երևան
Չհամաձայնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը բեկանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի կազմի դատավորներ Լ.Հովհաննիսյանի և Ռ.Պապոյանի դիրքորոշման հետ՝ թիվ ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով մնում եմ տարբերվող հատուկ կարծիքի:
1․ 2024 թվականի ապրիլի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի ապրիլի 5-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարով գործով վարույթ է ստանձվել, և նշանակվել են նախնական դատալսումներ։
Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին վճռել է.
«Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել: (...)»:
3․ 2026 թվականի փետրվարի 5-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի պաշտպան Ս.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 12-ին, նախագահող դատավոր Լ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին է փոխանցվել 2026 թվականի փետրվարի 13-ին:
2026 թվականի փետրվարի 23-ին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության՝ Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում:
4․ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։
Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 4-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»:
5․ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռի «Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(...) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը.
- Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում,
- հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին,
- հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են:
Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն:
5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը:
5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակահատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ:
5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին:
5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…) «Հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը: (…)»:
6․ Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշվել է.
«(...) Պաշտպանական կողմը հաշվի առնելով դատարանի կողմից հետագայում հնարավոր մտահոգությունը, հորդորել է նման վարքագիծ դրսևորել, որը և մեղադրյալի կողմից իրականացվել է, հակառակ դեպքում հանցանքից տուժած անձը նույնական դիրքորոշում չէր հայտնի, ավելին վարույթն իրականացնողին տեղեկություններ կհայտներ իր նկատմամբ ճնշումների մասին, սակայն նման տեղեկությունների բացակայությունն ինքնին վկայում է տուժողի կողմից նման որոշմանը սեփական կամքով հանգելուն և բացառում է արտաքին ճնշումների առկայություն, որով և փարատվում է դատարանի մեկ այլ մտահոգություն։ Բացի այդ մեղադրյալն ինքն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ չնայած նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքների, հետագայում տեղեկանալով իրականության մասին «իր ցուցմունքը հետ է վերցրել»։ Ունենք մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը դատաքննության կամ նախաքննության փուլում հատուկ կազմված դիմումի տեսքով ներողամտությունը չի ձևակերպել և ներկայացրել վարույթն իրականացնողին, սակայն վերջինս գործուն կերպով ցանկացել է իր կողմից ընկալած սխալը գործուն կերպով շտկել՝ «հետ վերցնելով ցուցմունքը», ինչը ոչ այլ ինչ է, քան ներողության հայցում և իր կողմից ներկայացված սխալ հանգամանքների շտկում։
Դատական պրակտիկային հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ երկօբյեկտ հանցագործությունների դեպքում, չնայած այն հանգամանքին, որ հանցագործության կատարմամբ առաջին հերթին վնասվել է գլխավոր օբյեկտը պաշտպանող հասարակական հարաբերությունը, սակայն քրեական գործի վարույթը կարճվել է հաշվի առնելով հենց լրացուցիչ օբյեկտի դիրքորոշումը։ Այսինքն տվյալ դեպքում, թեպետ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը առաջին հերթին ուղղված է արդարադատության դեմ և որպես լրացուցիչ օբյեկտ մասնավոր անձի դեմ, տվյալ դեպքում մասնավոր անձի դիրքորոշումը հաշվի առնելով կիրառելի պետք է լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը, ինչի հիմքով էլ հանրային քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվեր և քրեական գործի վարույթը պետք է կարճվեր։
Բացի այդ ցանկանում եմ հայտնել, որ նախաքննության և դատաքննության փուլերում, Սուսաննա Մուրադյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, իր խոսքով անգամ դատարանին տեսանելի է դարձրել իր սոցիալական դիրքը՝ հանցավոր հակումներ չունենալու, նման պահվածք դրսևորող անձանց հետ չառնչվելու և իր անունն այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքները։
Նման պարագայում, անգամ դատարանի կողմից պատժի նպատակներին հասնելու համար եթե անհրաժեշտ է եղել սահմանել պատիժ տուգանքի տեսքով, ապա սահմանված գումարի չափն անհամեմատ և ոչ արդարացի սահմանվել է ավելի բարձր՝ հաշվի չառնելով Սուսաննա Մուրադյանի սոցիալական վիճակը, ընտանիքի կարգավիճակը և այն հանգամանքը, որ անգամ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով սահմանված պատիժը կծառայեր իր նպատակին, կունենար կանխարգելիչ ազդեցություն։
Նշվածի վերաբերյալ համոզմունք ունեմ նաև Սուսաննա Մուրադյանի անձնական որակները հաշվի առնելով, քանի որ նախաքննության և դատաքննության փուլում վերջինս բազմաթիվ անգամ ապացուցել է վարույթն իրականացնող մարմնին, որ իր համար նվազ կարևորություն չունենա նաև բարոյական արժեքները և դրանով իսկ համոզմունք ստեղծել, որ պատժի նվազագույն չափի առկայության պայմաններում անգամ այն կլինի պիտանի օրենսդրի կողմից սահմանված տրամաբանությանն ու առաքելությանը։ (...)»:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) 2. Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 10.11.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը և Ս․Մուրադյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով։
3․ Եթե դատարանի կողմից վերը նշված միջնորդությունը չի բավարարվի, ապա միջնորդում եմ բեկանել և փոփոխել վերը նշված դատավճիռը և սահմանել ավելի նվազ պատիժ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 ՀՀ դրամի չափով»։
7. ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` «Առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ՝ որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
(…) 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...)
3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. (…)»։
Տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի մեկնաբանման կապակցությամբ իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառության և իրավունքի զարգացման ապահովման իր գործառույթը՝ Վճռաբեկ դատարանը 2025 թվականի հունվարի 17-ի՝ թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշման շրջանակներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«(...) 17. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով նախատեսված իրավակարգավորումների համաձայն՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից՝ հետևյալ նախապայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․
- անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ,
- հանցանքը կատարել է առաջին անգամ,
- անձի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Հաշտության ինստիտուտի նախկին և ներկայումս գործող կարգավորումների համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրա կիրառելիության շրջանակները ՀՀ գործող քրեական օրենսդրությամբ ընդլայնվել են։ Մասնավորապես, անձը նշված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվում է ոչ միայն ոչ մեծ, այլև միջին ծանրության հանցանք կատարելու դեպքում, բացի այդ, հաշտության կայացումն արդեն իսկ անվերապահ հիմք է անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար, իսկ պատճառված վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պարտադիր պայմանն այլևս չի նախատեսվել։
17.1. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ քննարկվող ինստիտուտի գործադրման պարտադիր հիմքը հանցանք կատարած անձի և տուժողի միջև ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտությունն է, ուստի դա է պատճառը, որ նախկին քրեական օրենսդրությամբ առկա՝ տուժողին պատճառված վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պարտադիր պայմանն այլևս չի նախատեսվել։ Վերոնշյալով է պայմանավորված նաև հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմքի նախատեսումը՝ ի տարբերություն նախկին իրավակարգավորման, երբ քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցը գտնվում էր վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողության տիրույթում։ Այլ կերպ՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի միջև ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտության դեպքում, անձը պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից։ Ընդ որում, հաշտության՝ վերոնշյալ չափանիշներին բավարարելու հարցը քննարկելիս, շարունակում են կիրառելի լինել Վճռաբեկ դատարանի՝ սույն որոշման 16-րդ կետում մեջբերված՝ Աշոտ Բաբայանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։
Միաժամանակ, հաշտության ինստիտուտի կիրառման պարտադիր պայման է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքը(ները) առաջին անգամ կատարելը։ Ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների հասկացությունները սահմանված են ՀՀ գործող քրեական օրեսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, ինչ վերաբերում է հանցանքն առաջին անգամ կատարված լինելու պայմանին, ապա կիրառելի են սույն որոշման 13-15-րդ կետերում սահմանված չափանիշները։ Մասնավորապես, եթե անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կամ հանցանքներ և առկա չեն նշված անձի կողմից նախկինում կատարված հանցանքի համար օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով դատապարտման վերաբերյալ տեղեկություններ, ապա վերջինս համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած և տուժողի հետ հաշտության դեպքում ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման։
18. Միևնույն ժամանակ, հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի շրջանակում նախատեսված է տվյալ նորմի կիրառելիության սահմանափակում։ Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում տվյալ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Օրենսդրի կողմից նշված արգելքի սահմանումը պայմանավորված է չարաշահումները բացառելու, քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը հետևողականորեն ապահովելու և անպատժելիության մթնոլորտ չստեղծելու անհրաժեշտությամբ, ուստի անձը պետք է գիտակցի, որ իր նկատմամբ խրախուսական նորմի կիրառումից հետո հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, այլևս չի կարող հավակնել քրեական պատասխանատվությունից նույն հիմքով ազատման։
Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ նշված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու «ներելով» իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից։ (...)»:
8. Նախորդ կետում մեջբերված իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների վերլուծության համատեքստում իմ անհամաձայնությունն եմ հայտնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը տուժողի հետ հաշտության հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի դատական կազմի հետևություններին։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի ուսումնասիրությամբ կարելի է արձանագրել, որ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար օրենսդիրը նախատեսել է որոշակի պարտադիր պայմաններ, այն է՝ անձի կողմից առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած լինելը, նրա ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը և նախկինում նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված չլինելը։
Կարծում եմ, որ նշված պայմաններից սույն գործին վերաբերելին և հետաքրքրողը՝ մեղադրյալի ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը, հնարավոր է հաստատված համարել միայն այն հանցակազմերով, որոնցով հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է մասնավոր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, մասնավորապես՝ վերջինների իրավունքները և օրինական շահերը։ Այն հանցակազմերով, որոնցով հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է պետությունը, բնակչության առողջությունը, հասարակական անվտանգությունը, արդարադատության շահը և այլն, իսկ երկրորդական օբյեկտը՝ մասնավոր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու քննարկվող ինստիտուտը կիրառելի չէ՝ հաշվի առնելով, որ այդ դեպքերում փոխադարձ հաշտությունը պետք է լինի ոչ թե կամ ոչ միայն երկրորդական օբյեկտի, այլ հիմնական անմիջական օբյեկտի հետ, որի դեմ ուղղված է եղել հանցագործությունը։
Նման պայմաններում հաշվի առնելով, որ սուտ մատնությունը արդարադատության շահի դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններնեն, իսկ անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտ են՝ գտնում եմ, որ սուտ մատնություն կատարած անձի կողմից տուժողի հետ փոխադարձ հաշտությունը, ըստ այդմ՝ քննարկվող հիմքով քրեական հետապնդման բացառումը գործնականում անհնար է։
Արդյունքում, կրկին ընդգծելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունը ոչ թե ուղղված է կոնկրետ անձի դեմ, այլ ոտնձգում է արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հարաբերությունների՝ արդարադատության շահի դեմ՝ կարծում եմ, որ այդ իմաստով տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով հաշտություն կնքելու անհնարինության հիմնավորմամբ Վերաքննիչ դատարանի դատական կազմը Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը չէր կարող դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատող քննարկվող իրավանորմի կիրառմամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցման ենթակա չլինելու հիմնավորմամբ պաշտպան Ս.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքն այդ պահանջի մասով ենթակա չէր բավարարման, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 361-րդ, 370-372-րդ հոդվածներով`
ԳՏՆՈՒՄ ԵՄ
Պաշտպան Ս․Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել։
Թիվ ԵԴ1/2696/01/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ։
ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2696/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 08-10-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09-510-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն: Այսպես Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 4-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարեու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը' ժամը 18:44-ի սահմաններում, Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների' հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանքի անդամներին: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հայրանուն | Վաչագանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | Նախկինում չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 24.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 08-10-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 09-10-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «09» հոկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Յուզբաշյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 09-0510-24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարի ներքո նույն օրը մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1. Թիվ ԵԴ1/2696/01/24 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2024 թվականի հոկտեմբեր 23-ին, ժամը 12:30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթ նստավայրում (ք.Երևան, Արշակունյաց պող., 24/1, դահլիճ համար 6): 2. Գործը վարույթ ընդունելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին, վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթ հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ: 3. Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՍՈՒՍԱՆՆԱ |
| Ազգանուն | ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
| Հայրանուն | ՎԱՉԱԳԱՆԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՀԱՅԿ |
| Ազգանուն | ԱՊՐԵՍՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՎԱՐԴԱՆ |
| Ազգանուն | ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԱՐԹՈՒՐԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՐՄԵՆ |
| Ազգանուն | ԵՐԻՑՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-10-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-10-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 31-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 31-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Հետաձգվել է պաշտպանի վատառողջ լինելու պատճառով, որի համաձայն դիմում էր ուղարկել դատարան: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Մեղադրյալը միջնորդեց հանրային պաշտպան ներգրավելու մասին: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Հետաձգվել է մեղադրյալի կողմից հանրային պաշտպանից հրաժարվելու և նոր պաշտպան ներգրավելու հիմքով |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | 6 |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հայրանուն | Վաչագանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:35 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | 6 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԴ1/2696/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ Վ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ տուժող Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ պաշտպաններ Ա.ԵՐԱՆՈՍՅԱՆԻ Կ.ԳԱԲՈՅԱՆԻ Ս.ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ մեղադրյալ՝ Ս.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի՝ ծնված՝ 18.05.2002թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, չդատապարտված, հաշվառված՝ ք.Երևան, Քանաքեռ 6-րդ փող., 58-րդ տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը: 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1.1 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 15-16/։ 1.2 2024 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 21-22/: 1.3 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 123-135/: 1.4 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 136-145/: 1.5 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով /հատոր 1-ին, գ.թ. 146-151/: 1.6 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 152-157/: 1.7 2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 158-171/: 1.8 2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 1-2/։ 1.9 2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 5-6/: 1.10 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 206-210, 212-215/: 1.11 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217/: 1.12 Նույն օրը կազմվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 229-243/: 1.13 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։ 1.14 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին թիվ 09-0510-24 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հոկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։ 1.15 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.16 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին: 1.17 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.18 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2.1 Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, «իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»: 3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3.1 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագիրը, Սուսաննա Մուրադյանի՝ 04.04.2024թ.՝ ժամը 21:35-ին, ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության մասին տրված հաղորդումը, Ս.Մուրադյանի 05.04.2024թ. տրված ցուցմունքի արձանագրությունը, Ս.Մուրադյանի՝ 11.05.2024թ. տրված լրացուցիչ ցուցմունքի արձանագրությունը, Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի՝ 08.05.2024թ-ին կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությունը, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի՝ 08.05.2024թ-ին կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությունը, վկաներ Արմեն Մուրադյանի, Սարգիս Մարտիրոսյանի, Անահիտ Դուխիկյանի և Վարոս Գյուրքյանի ցուցմունքների արձանագրությունները, դեպքի վայր հանդիսացող՝ ք.Երևան, Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տուն հասցեի տարածքում կատարված զննման արձանագրությունը, տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ՀՀ բջջային օպերատորներից ստացված տեղեկատվությունը /ֆայլերը/ զննելու արձանագրությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 191-198, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.1 Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագիրը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ժամը 18:44-ին զանգահարել է անհայտ քաղաքացի, հայտնել, որ ներկա պահին ինչ-որ անձինք երկաթներով հարձակվել են Քանաքեռ 6 փ., 58 տան վրա /հատոր 1-ին, գ.թ. 17, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.2 Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ժամը 21։35-ին, Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2020թ-ին, երբ ինքը 17 տարեկան է եղել, ընկերություն անելու նպատակով ծանոթացել է Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի հետ, որից հետո ըստ վերջինիս պնդմամբ՝ իրենք պետք է ամուսնանային։ Մի քանի հանդիպումից հետո՝ 2020թ-ի ընթացքում, Ա․Գրիգորյանը «Կորիայի ձոր» կոչվող տարածքում իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես» մակնիշի 54 XX 400 հ/հ-ի ավտոմեքենայի մեջ պլաստմասե ժգուտով կապել է իր ձեռքերը, որից հետո իր կամքին հակառակ կատարել սեռական բնույթի գործողություններ՝ տիրանալով իր օրիորդությանը։ Ինչից հետո Ա․Գրիգորյանը շանտաժի միջոցով պահել է իր կողքին՝ ասելով, որ բոլորին կպատմի կատարվածի մասին։ 2023թ-ի հուլիսի 8-ին նրան ասել է, որ իրենից հեռու մնա, բայց նա մինչ օրս իր եղբոր՝ Վարդան Գրիգորյանի հետ իրեն հանգիստ չի տալիս։ 04․04.2024թ․՝ ժամը 18։44-ի սահմաններում, Ա.Գրիգորյանը եղբոր, Արմեն Գագիկի Քոչարյանի և մի քանի այլ անձանց հետ եկել են իրենց տուն և սկսել վիճաբանել իր եղբայրների և հոր հետ, որի ընթացքում Վարդան Գրիգորյանը ձեռքն է վերցրել մի դանակ ու սպառնացել իր տան անդամներին։ Այդ ժամանակ ինքը զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ նրանք դիմել են փախուստի /հատոր 1-ին, գ.թ. 18-19, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.3 Թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 04․04․2024թ-ին իր կողմից ոստիկանություն ահազանգելու և այնուհետև հաղորդում տալու մասով ցանկանում է նշել, որ տվյալ օրը գտնվել է տանը, իրենց տան բակի կողմից լսել է վիճաբանության ձայներ, աղմուկ, գոռգոռոցներ, ինչի հիման վրա պատուհանից նայելով՝ բակում թիկունքով կանգնած անձանց նմանեցրել է Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյաններին։ Վերջինիս կողմից որոշ ժամանակ առաջ Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում իրեն տեսնելու, սպառնալու, հայհոյելու և անհանգստացելու հանգամանքն էլ դրան գումարված՝ մտածել է, որ վիճաբանողները նրանք են ու զանգահարել է ոստիկանություն, այնուհետև հաղորդում ներկայացրել, իսկ հետագայում տեղեկացել է, որ իրականում իրենց տան բակում վիճաբանել են իր եղբայրները, որոնց ձայների և աղմուկի պատճառով էլ մտածել է, թե Ալբերտ Գրիգորյանն է՝ Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և այլ անձանց հետ։ Ինչ վերաբերվում է իր նշած՝ Վարդան Գրիգորյանի կողմից սպառնալիք տալուն, որ ասել է՝ «Արի ասեմ» և նմանատիպ խոսքեր, արդեն իր համար պարզ է դարձել, որ դա չի եղել է Վարդան Գրիգորյանի մասնակցությամբ, այլ իր եղբայրների մասնակցությամբ կատարված վիճաբանության ընթացքում։ Հավելել է նաև, որ բողոք չունի ինչպես Ալբերտ Գրիգորյանի, այնպես էլ Վարդան Գրիգորյանի և Սյուզաննա Բեգլարյանի հանդեպ, քանի որ չի ցանկանում նրանք ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության, իր նպատակն է վերջիններիս պարտավորեցնել հեռու մնալ իրենից և չանհանգստացել իրեն /հատոր 1-ին, գ.թ. 23-25, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.4 Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Մուրադյանը առերես հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ ինչ վերաբերվում է 04․04․2024թ-ին տեղի ունեցած միջադեպին, ապա տվյալ օրվա հետ կապված իր ցուցմունքը տվել է լարված, հուզված վիճակում, ցուցմունքով նշված անձինք՝ Ալբերտ Գրիգորյանը, Վարդան Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը, այդ օրն իր բնակության հասցե չեն եղել, նրան մասնակցությամբ վիճաբանություն չի եղել, այլ այդ օրը վիճել են իր երկու եղբայրները, որոնց գոռգոռոցները լսելով և տան պատուհանից ինչ-որ մեկին թիկունքի շրջանից նմանեցնելով Ալբերտ Գրիգորյանին՝ ենթադրել է, որ դա նա է, ուստի զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ հետագայում նաև հաղորդում տվել՝ նրանց կողմից իրենց հասցե գալու և վիճաբանելու վերաբերյալ։ Վկա Ալբերտ Գրիգորյանը պնդել է նախկինում տված իր ցուցմունքը՝ հայտնելով, որ իրենք Ս.Մուրադյանի բնակության հասցե չեն գնացել ու նրա ընտանիքի անդամների հետ չեն վիճաբանել /հատոր 1-ին, գ.թ. 73-76, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.5 Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Մուրադյանը առերես հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ ինչ վերաբերվում է 04․04․2024թ-ին տեղի ունեցած միջադեպին, ապա տվյալ օրվա հետ կապված իր ցուցմունքը տվել է լարված, հուզված վիճակում, ցուցմունքով նշված անձինք՝ Ալբերտ Գրիգորյանը, Վարդան Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը, այդ օրն իր բնակության հասցե չեն եղել, նրան մասնակցությամբ վիճաբանություն չի եղել, այլ այդ օրը վիճել են իր երկու եղբայրները, որոնց գոռգոռոցները լսելով` նմանեցրել ու ենթադրել է, որ Վարդան Գրիգորյանն է եղբոր ու այլ անձանց հետո եկել իր բնակության հասցե, ուստի զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ հետագայում նաև հաղորդում տվել՝ նրանց կողմից իրենց հասցե գալու և վիճաբանելու վերաբերյալ։ Բացի այդ նման հանգամանքը նշելուն նպաստել է նաև կեսգիշերն անց լարված ու հուզված վիճակում ցուցմունքը տալը։ Վկա Վարդան Գրիգորյանը պնդել է նախկինում իր տված ցուցմունքը՝ հավելելով նաև, որ Ս․ Մուրադյանի նկատմամբ երբևէ բռնություն չի գործադրել, նրա նշվածներն չեն համապատասխանում իրականությանը /հատոր 1-ին, գ.թ. 77-80, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.6 Տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ կապված 04․04․2024թ-ին իր կողմից ոստիկանություն ահազանգելու և այնուհետև հաղորդում տալու մասով ցանկանում է նշել, որ տվյալ օրը գտնվել է տանը, իրենց տան բակի կողմից լսել է վիճաբանության ձայներ, աղմուկ, գոռգոռոցներ, ինչի հիման վրա պատուհանից նայելով՝ բակում թիկունքով կանգնած անձանց նմանեցրել է Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյաններին։ Վերջինիս կողմից որոշ ժամանակ առաջ Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում իրեն տեսնելու, սպառնալու, հայհոյելու և անհանգստացելու հանգամանքն էլ դրան գումարված՝ մտածել է, որ վիճաբանողները նրանք են ու զանգահարել է ոստիկանություն, այնուհետև հաղորդում ներկայացրել, իսկ հետագայում տեղեկացել է, որ իրականում իրենց տան բակում վիճաբանել են իր եղբայրները, որոնց ձայների և աղմուկի պատճառով էլ մտածել է, թե Ալբերտ Գրիգորյանն է՝ Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և այլ անձանց հետ։ Ինչ վերաբերվում է իր նշած՝ Վարդան Գրիգորյանի կողմից սպառնալիք տալուն, որ ասել է՝ «Արի ասեմ» և նմանատիպ խոսքեր, արդեն իր համար պարզ է դարձել, որ դա չի եղել է Վարդան Գրիգորյանի մասնակցությամբ, այլ իր եղբայրների մասնակցությամբ կատարված վիճաբանության ընթացքում։ Հավելել է նաև, որ բողոք չունի ինչպես Ալբերտ Գրիգորյանի, այնպես է Վարդան Գրիգորյանի և Սյուզաննա Բեգլարյանի հանդեպ, քանի որ չի ցանկանում նրանք ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության, իր նպատակն է վերջիններիս պարտավորեցնել հեռու մնալ իրենից և չանհանգստացել իրեն /հատոր 1-ին, գ.թ. 81-83, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.7 Վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 04․04․2024թ-ի երեկոյան իրենց հասցե ոչ ոք չի այցելել, այլ անձինք իրենց տուն չեն եկել, այլ անձի հետ տվյալ օրը իրենց հասցեում որևէ վիճաբանություն չի եղել, ոչ ոք իրենց չի սպառնացել, Ալբերտ Գրիգորյան, Վարդան Գրիգորյան և Արմեն Քոչարյան տվյալներով անձի չի ճանաչում և չի կարող ասել, թե ինչ պատճառով է քույրը՝ Սուսաննա Մուրադյանը ոստիկանություն դիմել։ Ինչ վերաբերվում է Ալբերտ Գրիգորյան տվյալներով անձի և քրոջ միջև եղած հարաբերություններին՝ ինքը տեղյակ չի եղել, որ նրանք շփվել են, նախկինում իրենց հասցե՝ որպես քրոջ ընկեր ոչ ոք չի այցելել։ Ինչ-որ անձի կողմից քրոջ հետ շփվելու կամ քրոջ նկատմամբ սեռական ոտնձգություն կատարելու հանգամանքի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չէ։ 04․04․2024թ-ի երեկոյան իրենց հասցեում վիճաբանություն եղել է միայն իր և իր եղբոր միջև, այն եղել է կենցաղային հարցի շուրջ, եղել ենք երկուսով, այլ անձիք չեն եղել ու այլ անձինք չեն միջամտել /հատոր 1-ին, գ.թ. 29-32, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.8 Վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան հարևանությամբ, ճանաչում է տվյալ տան բնակիչներին, շփումը առավել եղել է հարևաններ Պատվականի և Արմենի հետ՝ նկատի ունենալով, որ նույն տարիքի են։ 04․04․2024թ-ի երեկոյան տուն վերադառնալիս 58 տան բակային հատվածում տեսել է ոստիկանների, մոտեցել է այնտեղ, հարցրել, թե ինչ է կատարվել, ոստիկաններն իրեն հորդորել են դուրս գալ, քանի որ ոչնչի հետ առնչություն չի ունեցել։ Մոտ մեկ շաբաթ անց Պատվականից հարցրել է, թե ինչ է եղել հիշյալ օրը, նա հայտնել է, որ ոստիկաններն ինչ-որ վիճաբանության կասկածանքով են եկել իրենց հասցե, երևի շփոթել են հասցեները, իրենց հասցեում որևէ վիճաբանություն կամ միջադեպ չի եղել։ Տվյալ հանգամանքի մասին լսել է միայն հարևան պատվականից, բայց իրեն տվյալ դեպքի մասին որևէ այլ տեղեկություն հայտի չէ, եթե ինչ-որ միջադեպ կամ վիճաբանություն եղած լիներ, ապա հարևանների շրջապատում կամ փողոցում կխոսեին այդ մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 92-95, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.9 Վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան հարևանությամբ, ճանաչում է տվյալ տան բնակիչներին, սակայն շփում չունեն։ 04․04․2024թ-ին գտնվել է իրենց հասցեում, երեկոյան ժամը 19։00-ի սահմաններում 58 տան բակային հատվածից՝ նրանց տան դարպասի մոտից, որը գտնվում է իրենց խոհանոցի պատուհանի մոտ, լսել է անձանց վիճաբանության ձայներ, գոռգոռոցներ, հայհոյանքներ, սակայն, քանի որ իրենց խոհանոցի պատուհանի վրա ցանց է եղել, այդ պատճառով տեսանելի չի եղել դրսի հատվածը և չի տեսել, թե այնտեղ ում և քանի հոգում միջև է վիճաբանությունը եղել։ Դանակի վերաբերյալ խոսակցություն, սպառնալիքներ չի լսել։ Քանի որ ճանաչում եմ 58 տան բնակիչներ՝ եղբայրներ Պատվականին և Արմենին, ինչպես նաև նրանց ձայնը, ուստի տվյալ վիճաբանության մասնակիցների շարքում լսել է նրանց գոռգոռոցները և հայհոյանքները, այլ անձանց ձայներ չի լսել։ Չի կարող ասել, թե տվյալ միջադեպը եղել է երկու եղբայրների միջև, թե նրանք վիճել են այլ անձանց հետ, այն տևել է րոպեներ ու դադարել է հանկարծակի, սակայն չի կարող ասել՝ ինչ պատճառով։ Իր համար երկու եղբայրների միջև վիճաբանություն տեղի ունենալու հանգամանքը տարօրինակ չէ, քանի որ նախկինում ևս լսել է նրանց վիճաբանության ձայները, նրանց տանը դա հաճախակի բնույթ է կրել /հատոր 1-ին, գ.թ. 84-87, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.10 Վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ իրենց տունը գտնվում է Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տնից մոտ 100 մետր հեռավորության վրա՝ դիմացի փողոցում, դեմքով ճանաչել է տվյալ տան բնակիչներին, սակայն նրանց հետ շփում չունի և անուններով անգամ նրանց չի ճանաչում: 04.04.2024թ.-ի միջադեպի հանգամանքի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չէ, անգամ տեղյակ չէ ու չի լսել 58 տան բակային հատվածում միջադեպ եղած լինի, ինքը որևէ վիճաբանության կամ այլ ձայներ չի լսել /հատոր 1-ին, գ.թ. 88-91, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.11 Դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ վկա Պատվական Վաչագանի Մուրադյանի մասնակցությամբ վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Քանաքեռ, 6-րդ փողոց, 58 տան բակային հատվածում 14․04․2024թ-ին կատարվել է դեպքի վայրի զննում, որի ընթացքում Պատվական Մուրադյանը մատնանշել է տան բակը և հայտնել, որ 2024թ-ի ապրիլի 4-ին տվյալ վայրում է կենցաղային հարցերի՝ ավտոմեքենայի արգելակման դետալի անսարքության հանգամանքի շուրջ վիճաբանել եղբոր՝ Արմեն Մուրադյանի հետ, իրենք այլ անձի կամ անձանց հետ չեն վիճել, վիճաբանությանն այլ անձինք, բացի իրենց ընտանիքի անդամներից, չեն միջամտել և հնարավոր է այդ միջադեպի պատճառով է քույրը՝ Սուսաննա Մուրադյանն այլ ենթադրություն կատարել՝ այլ անձանց մասնակցությամբ վիճաբանություն ընկալել ու ահազանգել ոստիկանություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 55-58, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.1.12 Զննում կատարելու մասին 2024 թվականի հունիսի 04-ի արձանագրությունները, որոնց համաձայն՝ տեղեկատվության պահանջի մասին որոշման հիման վրա Ալբերտ Գրիգորյանի, Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող և նրանց անվամբ գրանցված հեռախոսահամարի՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ին մինչև 2024 թվականի ապրիլի 4-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ <<Յուքոմ>> ՓԲ ընկերությունից ստացված տեղեկատվության /ֆայլերի/ զննությամբ պարզվել է, որ Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված է եղել միայն 041444744 հեռախոսահամարը, որից դեպի Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող 033682424 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում կատարվել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր՝ սկիզբը 2023թ-ի ապրիլի 1-ից, իսկ ավարտը կամ վերջին հեռախոսազանգը՝ 2023թ-ի հուլիսի 5-ը։ Սուսաննա Մուրադյանի անվամբ գրանցված են եղել բազմաթիվ հեռախոսահամարներ, որոնցից դեպի Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից շահագործվող 041444744 հեռախոսահամարը պահանջված ժամանակահատվածում կատարվել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր։ Սուսաննա Մուրադյանի անվամբ գրանցված հեռախոսահամարներից դեպի Ալբերտ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից շահագործվող 041444744 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում պարբերական զանգեր կատարվել են մի շարք հեռախոսահամարներից, ընդ որում՝ 091136572 հեռախոսահամարից վերջին զանգը կատարվել է՝ 04․04․2024թ․՝ ժամը 19։22-ին և 20։01-ին։ Ալբերտ Գրիգորյանի 041444744 հեռախոսահամարը Սուսաննա Մուրադյանի բնակության վայրին հարակից՝ Թբիլիսյան 20 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից սպասարկումն իրականացվել է 04․04․2024թ․՝ ժամը 18։20-ին և 18։58-ին։ Տեղեկատվության պահանջի մասին որոշման հիման վրա Ալբերտ Գրիգորյանի, Վարդան Գրիգորյանի, Արմեն Քոչարյանի և Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող և նրանց անվամբ գրանցված հեռախոսահամարի՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ին մինչև 2024 թվականի ապրիլի 4-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ <<Վիվա Արմենիա>> ՓԲ ընկերությունից ստացված տեղեկատվության /ֆայլերի/ զննությամբ պարզվել է, որ Վարդան Գրիգորյանի անվամբ գրանցված 94228222 և նրա կողմից գրանցված և շահագործվող 94877080 հեռախոսահամարներից դեպի Սուսաննա Մուրադյանի կողմից շահագործվող 033682424 հեռախոսահամարը և հակառակը պահանջված ժամանակահատվածում հեռախոսազանգեր կատարվել են միայն 20․02․2023թ-ին և 30․11․2023թ-ին, սակայն դրանք Քանաքեռում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկում չեն իրականացվել։ Վարդան Գրիգորյանի 94228222 և 94877080 հեռախոսահամարներից դեպի Ս․Մուրադյանի անվամբ գրանցված մի շարք հեռախոսահամարներով կատարվել են ինչպես մուտքային, այնպես էլ ելքային բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, սակայն մինչև 07.09.2023թ-ը, իսկ Քանաքեռում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկում իրականացվել են մինչև 2023թ-ի հունվար ամիսը /հատոր 1-ին, գ.թ. 98-115, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.2 Վկա Ալբերտ Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ ծանոթացել է 2022 թվականի փետրվար ամսին՝ ֆեյսբուք սոցիալական կայքի միջոցով: Նրա հետ ընկերություն է արել ամուսնանալու նպատակով, սակայն 2023թ․-ին բաժանվել են։ Ինքն աշխատում է որպես ինտերնետ մատակարարող և դեպքի օրը աշխատանքի է եղել մինչև 20։00։ Դեպքի մասին առաջին անգամ իմացել է ոստիկանության բաժնում, տեղեկանալով, որ իբրև Սուսաննա Մուրադյանի հետ հարաբերություն են ունեցել, իսկ դրանից հետո իր եղբոր՝ Վարդան Գրիգորյանի հետ ծեծկռտուքի են մասնակցել։ Բաժանումից հետո չի շփվել Սուսաննայի հետ, սակայն վերջինս իրեն անընդհատ զանգել և գրել է։ Սուսաննայի ընտանիքի անդամներին տեսել է մեկ անգամ՝ 2022 թվականին, ընկերություն անելու թույլտվություն հարցնելու ժամանակ։ Չգիտի, թե ինչու է իր դեմ Սուսաննա Մուրադյանը այդպիսի ցուցմունք տվել և ինչն է եղել նրա նպատակը։ Ինքը երբևէ հարաբերություն չի ունեցել Սուսաննայի հետ։ Տեղյակ է, որ դեպքի օրը եղբայրն ու Արմեն Քոչարյանը եղել են աշխատանքի մեջ։ Իր եղբայրն ու Սուսաննա Մուրադյանը երբևէ չեն հանդիպել իրար /դատական նիստի արձանագրություն/։ 3.3 Վկա Արմեն Քոչարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժող Վարդան Գրիգորյանն իր ընկերն է, իսկ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին ճանաչում է որպես Ալբերտ Գրիգորյանի հետ շփում ունեցած անձի։ Ալբերտի և Սուսաննայի շփման մասին իմացել է մոտավորապես 2 տարի առաջ։ Սուսաննան իր հետ ընկերացել է ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի միջոցով, որից հետո խնդրել է հանդիպում կազմակերպել Ալբերտի հետ, որպեսզի բարիշեն: Այնուհետև նրա հետ մեկ անգամ ծանոթացել է Ալբերտի ներկայությամբ։ Դեպքի օրը աշխատանքի է եղել և օրվա մեծ մասն աշխատանքի վայրում է անցկացրել։ Այնուհետև իրեն տեղեկացրել են ոստիկանությունից, որ Քանաքեռում ինչ-որ կռիվ է եղել, իսկ Սուսաննայի բնակության վայրի մասին առաջին անգամ լսել է ոստիկանությունում։ Տեղյակ չէ, թե ինչու է Սուսաննան նման հաղորդում ներկայացրել։ Դեպքից հետո Սուսաննա Մուրադյանի հետ չի հանդիպել և շփում չի եղել։ Հարցը քննարկել են Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյանների հետ, սակայն չեն հասկացել, թե ինչն է եղել Սուսաննայի այդպիսի ցուցմունքի պատճառը /դատական նիստի արձանագրություն/։ 3.4 Տուժող Վարդան Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալին առաջին անգամ տեսել է Քանաքեռ-Զեյթունի ոստիկանության բաժնում, սակայն դրանից առաջ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանը պարբերաբար վիրավորական նամակներ է գրել իրեն ու ընտանիքի անդամներին, զանգել ու անհանգստացրել է։ Վերջինս իրեն մեղադրել է նրա և Ալբերտի հարաբերությունների վատթարացման և բաժանման համար։ Սուսաննա Մուրադյանն իրեն սպառնացել է, որ բոլորին հայտարարելու է, որ ինքը նրան ցանկանում է սպանել և նմանաբովանդակ այլ արտահայտություններ։ Նամակներն ամբողջությամբ պահպանվել են։ Դեպքեր են եղել, երբ Սուսաննան նույնիսկ դիմակ դրած եկել է իրենց տան բակ։ Դեպքի օրը չի հիշում որտեղ է եղել, սակայն հիշում է, որ զանգել կանչել են ոստիկանություն և այնտեղ ծանոթացել է Սուսաննայի հայտնած տեղեկություններին։ Սուսաննայի ընտանիքի անդամներին չի ճանաչում, սակայն ի սկզբանե տեղյակ է եղել, որ իր եղբայրը շփվել է Սուսաննայի հետ ամուսնանալու նպատակով։ Սուսաննայի հետ հեռախոսային շփումներ է ունեցել, ինքը նրան երբևէ չի սպառնացել, սակայն նա սպառնացել է իրեն, որ վատություն կանի։ Սուսաննան Ալբերտի նկարներն է հրապարակել ֆեյսբուք և տիկ-տոկ սոցիալական հարթակներում՝ նշելով Ալբերտի համարը և որ վերջինս համասեռամոլ է։ Իր ընտանիքի անդամների, ընկերների և նրանց ընտանիքի անդամների լուսանկարներն է օգտագործել, մեկնաբանություններ է թողել և տարածել /դատական նիստի արձանագրություն/։ 3.5 Մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը գտնվել է համալսարանում, այնուհետև տուն է եկել և ինքնազգացողությունը լավ չի եղել, վեր է կացել ձայներից։ Դեպքից 1 ամիս առաջ հանդիպել է Վարդան Գրիգորյանին Կոմիտասում, և քանի որ իր ընկերները և մտերիմ ընկերուհի Ինեսան այնտեղ են ապրում, նա հաճախ է լինում տվյալ տարածքում։ Վարդան և Ալբերտ Գրիգորյանները նույնպես բնակվում են Կոմիտասի տարածքում։ Դեպքերից մեկի ժամանակ, երբ գնացել է այնտեղ Վարդան Գրիգորյանն իրեն ուղղված սեռական բնույթի հայհոյանքներ, անպարկեշտ արտահայտություններ է արել։ 2023 թվականի սեպտեմբեր ամսին ընկերուհու հետ եղել է խանութում, որտեղ գտնվել է Վարդան Գրիգորյանը և աշխատակիցներից մեկը։ Վարդան Գրիգորյանը եկել և բռնել է իր ձեռքերը, այլ աշխատակիցների ներկայությամբ թքել իր վրա և հնչեցրել սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Իր ընկերուհին՝ Ինեսան, հորդորել է Վարդան Գրիգորյանին հանդարտվել և զանգահարել է ոստիկանություն։ Իսկ այս դեպքից հետո Վարդանն ու Ալբերտը զանգահարել են իր բարեկամներից մեկին և ասել, որ ինքը գնացել է նրանց տուն։ Տվյալ դեպքից օրեր առաջ Վարդանը մեքենայով անցել է իրենց փողոցով և եղել է, որ մեքենայից հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Ինքն ու Ալբերտ Գրիգորյանը ծանոթացել են 2020 թվականի փետրվարին, երբ Սուսաննան ֆեյսբուքում հայտարարություն էր տեղադրել, որ փնտրում է աշխատանք, իսկ բաժանվել են 2023 թվականի հուլիսի 08-ին՝ Վարդան Գրիգորյանի տարեդարձի օրը։ Բաժանման պատճառ է եղել Ալբերտի առանց բացատրություններ պարբերաբար անհետացումը, որի հետևանքով զանգահարել է Վարդան Գրիգորյանին, ով սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել իրեն։ Բաժանումից հետո Ալբերտ Գրիգորյանը 2023 թվականի նոյեմբեր ամսին եկել է իրենց թաղամաս և մինչև դպրոցի մոտ ներկով գրել է իր անունը և օտարալեզու հայհոյանքներ։ Դեպքի օրը բարձր ձայներ է լսել, իսկ դրանից մի քանի օր առաջ իրեն Ալբերտ Գրիգորյանը սպառնացել է, որ գալու են իրենց տուն։ Երբ ձայները լսել է, նախ վախեցել է դուրս գալ սենյակից, պատուհանին մոտ չի գնացել՝ հիշելով հնչեցրած սպառնալիքները: Իր կանգնած դիրքից դրսի վիճաբանությունը շատ տեսանելի չի եղել և չի կարող ասել արդյոք Վարդան և Ալբերտ Գրիգորյաններն են եղել այնտեղ, թե ոչ, սակայն վիճաբանությունից լսել է հայհոյախառն արտահայտությունները, որից հետո միանգամից զանգել է ոստիկանություն։ Ոստիկանությունը հասել է ահազանգից 15-20 րոպե հետո, սակայն ինքը նրանց չի տեսել, քանի որ տան երկրորդ մուտքով գնացել է ընկերուհու մոտ։ Ապրիլի 4-ին նրա հետ միասին գնացել են ոստիկանություն: Այնտեղ իրեն տվել են «Հաղորդում» վերնագրով բլանկ, որը պետք է լրացներ, իսկ դրանից հետո գնացել է քննչական բաժին և մինչև լուսաբաց մնացել այնտեղ։ Հետագայում՝ քննիչի մոտ մանրամասն պատմել է դեպքերը՝ ներառյալ Կորեայի ձորում տեղի ունեցող սեռական հարաբերությունը։ Այնուհետև առաջին անգամ ծնողներից է տեղեկացել, որ իրենց տուն եկողները Ալբերտ Գրիգորյանը և Արմեն Քոչարյանը չեն եղել, այնուհետև քննիչի միջոցով է տեղեկացել, որից հետո ցուցմունքը հետ է վերցրել։ Իր եղբայրները նույնպես պնդել են, որ Ալբերտ և Վարդան Գրիգորյանները չեն եղել կռվի օրն իրենց տանը, այդ պատճառով ինքը քննիչի մոտ ասել է, որ միգուցե շփոթել է։ Կռվից հետո ինքը չի վերադարձել տուն, սկզբում գնացել է ընկերուհու տուն, այնուհետև կանանց աջակցման կենտրոնում է մի քանի օր անցկացրել /դատական նիստի արձանագրություն/: 3.6 Տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբեր ամսին տեղի ունեցած նամակագրությունը, որի համաձայն՝ մեղադրյալը տուժողին ուղղված նամակներ է գրել հետևյալ բովանդակությամբ. «ես բոլորին իմ շրջապատում ասում եմ, որ ուզում ես ինձ սպանես», սպառնալիքներ, ինչպես նաև ոստիկանություն դիմելու մտադրություն, եթե Ալբերտին ու իրեն հանգիստ չթողնի /դատական նիստի արձանագրություն/: 4. Լրացուցիչ դատալսումներ. 4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝ 4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը հանդիսանում է չդատապարտված /դատական նիստի արձանագրություն/, 4.1.2 Պաշտպանության կողմը նշեց, որ եզրափակիչ ելույթների ընթացքում Ս.Մուրադյանն ընդունել է մեղքն ու զղջացել: 4.2 Պաշտպանության կողմը խնդրեց տուգանք պատիժ նշանակելու դեպքում այն տարաժամկետել ու հնարավորոթյուն տալ մեղադրյալին այն վճարել ամիս-ամիս: 5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները. 5.1 Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը. /.../»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն, անդրադառնալով սուտ մատնության հանցակազմի իրավավերլուծությանը, արձանագրել է, որ «/.../ Մեջբերված հոդվածը ներառված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի «Արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերնագրված գլուխ 21-ում։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որը խաթարում է իրավապահ մարմինների բնականոն գործունեությունը, որոնք հարկադրված են լինում ուժեր ու միջոցներ վատնել չկատարված հանցագործության բացահայտման համար կամ կատարված հանցագործությունը քննելիս ընթանալ սխալ ուղիով։ Վերջինս կարող է հանգեցնել անմեղ անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուն, նրանց իրավունքների անհիմն սահմանափակումների։ Այսպիսով, սուտ մատնության հիմնական անմիջական օբյեկտը արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, իսկ լրացուցիչ անմիջական օբյեկտը՝ անձանց իրավունքներն ու օրինական շահերը։ Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով։ Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է տեղի չունեցած հանցագործության մասին։ Այս դեպքում արարքը քննարկվող հոդվածով որակելու համար էական չէ հանցանքի կատարման մեջ որոշակի անձի մատնանշելու հանգամանքը։ Երկրորդ դեպքում հանցավորը հայտնում է իրականում տեղի ունեցած հանցագործության մասին` մատնանշելով այնպիսի անձի, ով չի կատարել այն։ Սուտ մատնությունը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր։ Քննարկվող հանցակազմն առկա է այն դեպքում, երբ երևակայական հանցագործության կամ հանցագործի մասին տեղեկությունները հաղորդվում են այն պետական մարմիններին, որոնք քրեական գործ հարուցելու իրավունք ունեն։ Այլ մարմիններին նույնաբովանդակ տեղեկություններ հաղորդելը քննարկվող հանցակազմը չի առաջացնում։ Քննարկվող հանցակազմը ձևական է. հանցագործությունը համարվում է ավարտված այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին կեղծ տեղեկությունները։ Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը չի համապատասխանում իրականությանը, կեղծ է։ Հանցագործության շարժառիթները կարող են ամենաբազմազանը լինել՝ վրեժ, խանդ և այլն։ Բազմազան կարող են լինել նաև հետապնդվող նպատակները, օրինակ՝ անմեղին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն հասնելը, անձին վատաբանելը և այլն /.../» (տե՛ս Հեղինե Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԼԴ/0051/01/14 որոշման 23-րդ կետը)։ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը): 5.2 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը. - Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում, - հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին, - հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են: Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն: 5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը: 5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից: Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակհատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ: 5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին: 5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: /.../»: Վերոգրյալ դրույթի մեկնաբանությունից պարզ է դառնում, որ «հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը: 5.5 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»: 5.6 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Դատարանը, որպես Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը: 5.7 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: 5.8 Հիմք ընդունելով 4.1.1 և 5.6 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.1, 5.5 և 5.7 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Ս.Մուրադյանի ամսական եկամուտը քիչ է նվազագույն աշխատավարձից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: 5.9 Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի աշխատանք և այլ եկամուտ չունենալու հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «/.../ 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: /…/»: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամսում 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով: 5.10 Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: 5.11 Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ս.Մուրադյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները: 5.12 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել: Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-11-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 13-01-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 16-01-2026 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից, 1-ին հատորը՝ 244 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 135 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 1-244 թերթ, 2-135 թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 05-02-2026 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 11-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 1-244 թերթ, 2-147 թերթ: |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-16636/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2696/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ս |
| Ազգանուն | Ոսկանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սուսաննա Մուրադյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 10.11.2025թ. դատավճիռը և Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով : Նշված պահանջը չբավարարելու դեպքում բեկանել և փոփոխել դատավճիռը և սահմանել ավելի նվազ պատիժ տուգանք՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 24.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-02-2026 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 03-03-2026 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և կարճվել գործի վարույթը |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2696/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝ Նախագահող դատավոր՝ Լ. Հովհաննիսյան Դատավորներ՝ Ռ. Պապոյան Լ. Աբգարյան քարտուղարությամբ՝ Լ. Կարապետյան մասնակցությամբ՝ պաշտպաններ Ս. Ոսկանյան Վ. Եփրիկյան մեղադրյալ Ս. Մուրադյան «03» մարտի 2026թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Ս․Յուզբաշյան)՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի ապրիլի 05-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին: 2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին թիվ 09-0510-24 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան), էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հոկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճռով վճռվել է․ «Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել: (...)»: 2026 թվականի փետրվարի 5-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2026 թվականի հունվարի 12-ին) Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը։ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/2696/01/24 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով 2026 թվականի փետրվարի 12-ին մակագրվել է դատավորներ Լուսինե Հովհաննիսյանին, Ռոբերտ Պապոյանին և Լուսինե Աբգարյանին, նախագահող դատավորին (Լ․ Հովհաննիսյան) է հանձնվել 2026 թվականի փետրվարի 13-ին։ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 1. Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի կատարման համար, որ «նա իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»: 2. Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները. «(…) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը. - Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում, - հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին, - հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են: Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն: 5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը: 5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից: Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակհատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ: 5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին: 5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. (…) «Հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը: (…)»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի պաշտպան Սերգեյ Ոսկանյանը խնդրել է․ «2. Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 10.11.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը և Ս․Մուրադյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով։ 3․ Եթե դատարանի կողմից վերը նշված միջնորդությունը չի բավարարվի, ապա միջնորդում եմ բեկանել և փոփոխել վերը նշված դատավճիռը և սահմանել ավելի նվազ պատիժ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 ՀՀ դրամի չափով։»։ Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշված է. «(…) Պաշտպանական կողմը հաշվի առնելով դատարանի կողմից հետագայում հնարավոր մտահոգությունը, հորդորել է նման վարքագիծ դրսևորել, որը և մեղադրյալի կողմից իրականացվել է, հակառակ դեպքում հանցանքից տուժած անձը նույնական դիրքորոշում չէր հայտնի, ավելին վարույթն իրականացնողին տեղեկություններ կհայտներ իր նկատմամբ ճնշումների մասին, սակայն նման տեղեկությունների բացակայությունն ինքնին վկայում է տուժողի կողմից նման որոշմանը սեփական կամքով հանգելուն և բացառում է արտաքին ճնշումների առկայություն, որով և փարատվում է դատարանի մեկ այլ մտահոգություն։ Բացի այդ մեղադրյալն ինքն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ չնայած նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքների, հետագայում տեղեկանալով իրականության մասին «իր ցուցմունքը հետ է վերցրել»։ Ունենք մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը դատաքննության կամ նախաքննության փուլում հատուկ կազմված դիմումի տեսքով ներողամտությունը չի ձևակերպել և ներկայացրել վարույթն իրականացնողին, սակայն վերջինս գործուն կերպով ցանկացել է իր կողմից ընկալած սխալը գործուն կերպով շտկել՝ «հետ վերցնելով ցուցմունքը», ինչը ոչ այլ ինչ է, քան ներողության հայցում և իր կողմից ներկայացված սխալ հանգամանքների շտկում։ Դատական պրակտիկային հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ երկօբյեկտ հանցագործությունների դեպքում, չնայած այն հանգամանքին, որ հանցագործության կատարմամբ առաջին հերթին վնասվել է գլխավոր օբյեկտը պաշտպանող հասարակական հարաբերությունը, սակայն քրեական գործի վարույթը կարճվել է հաշվի առնելով հենց լրացուցիչ օբյեկտի դիրքորոշումը։ Այսինքն տվյալ դեպքում, թեպետ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը առաջին հերթին ուղղված է արդարադատության դեմ և որպես լրացուցիչ օբյեկտ մասնավոր անձի դեմ, տվյալ դեպքում մասնավոր անձի դիրքորոշումը հաշվի առնելով կիրառելի պետք է լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը, ինչի հիմքով էլ հանրային քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվեր և քրեական գործի վարույթը պետք է կարճվեր։ Բացի այդ ցանկանում եմ հայտնել, որ նախաքննության և դատաքննության փուլերում, Սուսաննա Մուրադյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, իր խոսքով անգամ դատարանին տեսանելի է դարձրել իր սոցիալական դիրքը՝ հանցավոր հակումներ չունենալու, նման պահվածք դրսևորող անձանց հետ չառնչվելու և իր անունն այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքները։ Նման պարագայում, անգամ դատարանի կողմից պատժի նպատակներին հասնելու համար եթե անհրաժեշտ է եղել սահմանել պատիժ տուգանքի տեսքով, ապա սահմանված գումարի չափն անհամեմատ և ոչ արդարացի սահմանվել է ավելի բարձր՝ հաշվի չառնելով Սուսաննա Մուրադյանի սոցիալական վիճակը, ընտանիքի կարգավիճակը և այն հանգամանքը, որ անգամ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով սահմանված պատիժը կծառայեր իր նպատակին, կունենար կանխարգելիչ ազդեցություն։ Նշվածի վերաբերյալ համոզմունք ունեմ նաև Սուսաննա Մուրադյանի անձնական որակները հաշվի առնելով, քանի որ նախաքննության և դատաքննության փուլում վերջինս բազմաթիվ անգամ ապացուցել է վարույթն իրականացնող մարմնին, որ իր համար նվազ կարևորություն չունենա նաև բարոյական արժեքները և դրանով իսկ համոզմունք ստեղծել, որ պատժի նվազագույն չափի առկայության պայմաններում անգամ այն կլինի պիտանի օրենսդրի կողմից սահմանված տրամաբանությանն ու առաքելությանը։ (…)»: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ կողմերի հայտնած դիրքորոշումները. Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ավագ դատախազ Ա․ Երիցյանի գրությունը, որով վերջինը հայտնել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով բողոքի քննությանը մասնակցելու անհնարինության մասին։ Միաժամանակ դատախազը նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտն օրինական է, հիմնավոր ու պատճառաբանված, իսկ նշանակված պատիժն՝ արդարացի։ Դատարան է ստացվել նաև տուժող Վարդան Գրիգորյանի դիմումը, որով վերջինը հայտնել է հետևյալը․ «(…) Ես հաշտվել եմ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ, մեր միջև առկա է ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտության համաձայնություն, հայտնում եմ, որ ես դեմ չեմ և չեմ առարկում, որ Սուսաննա Մուրադյանի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, և քրեական հետապնդումը դադարեցվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված հիմքով»։ Դատական նիստին պաշտպան Վ․ Եփրիկյանը հայտնել է, որ ներկայացված դիմումի բովանդակության հետ համաձայն է, որևէ առարկություն չունի։ Մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանը չի առարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու դեմ։ Ի պատասխան դատարանի կողմից կատարված հեռախոսազանգի՝ տուժող Վարդան Գրիգորյանը վերահաստատել է դիմումն իր կողմից ուղարկված լինելու հանգամանքը՝ պնդելով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի հետ հաշտվելու հանգամանքը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե` 1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը. 3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո¬քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝ 1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին. 3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը: 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա¬րադրված պահանջները: 3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը. 1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը). 2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք. 3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը. 4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի. 5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով. 6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան. 7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.(...)»: Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով, որ դատարան է ստացվել տուժող Վ․ Գրիգորյանի միջնորդությունը՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, քննարկման է ենթարկում այն՝ արձանագրելով հետևյալը․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ «Առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր: 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ: 3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 տարի ժամկետով ազատազրկումը: (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։ (...) 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1․ Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե. (...) 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանվել են տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավահարաբերությունները կարգավորող նորմերի կիրառելիության նոր պայմաններ՝ ի տարբերություն ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի։ Այսպես՝ նախկին օրենսդրությունը միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հնարավորություն առհասարակ չէր նախատեսում։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ՝ նոր օրենսդրությամբ սահմանված դրույթը պետք է մեկնաբանվի այն հաշվով, որ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կարգավորումը չստանա «մասնակի» կիրառելիություն և կտրված մեկնաբանվի դրա կիրառելիությունը սահմանափակող պայմանից, քանի որ նման մեկնաբանությունը հակասում է նորմատիվ իրավական ակտն ընդունելիս այն ընդունող մարմնի նպատակին: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում օրենսդրի նպատակը հանդիսանում է առաջին անգամ կատարված հանցանքի համար անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված արարքում առկա է ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: Վերոգրյալի լույսի ներքո անդրադառնալով ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառման իրավահնարավորության հարցին՝ դատական գործի նյութերի, մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի դատվածության և հետախուզման հարցման Ձև 8 և Ձև 9 տեղեկանքների, ինչպես նաև «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Սուսաննա Մուրադյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, քանի որ սույն գործով մեղադրյալի կողմից արարքի կատարման, ինչպես նաև վերաքննիչ բողոքի քննության ժամանակ առկա չէ վերջինի կողմից նախկինում հանցանք կատարած լինելու հանգամանքը հաստատող՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ։ Ըստ այդմ՝ սույն գործով առկա չեն մեղադրյալի կողմից նախկինում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված լինելու վերաբերյալ որևէ տվյալներ։ Մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանին մեղսագրված արարքը՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, և միաժամանակ կատարված հանցանքում բացակայում են ընտանիքում բռնության հատկանիշները։ Հաջորդիվ հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Ս․ Մուրադյանի և տուժող Վ․Գրիգորյանի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար անհրաժեշտ բոլոր իրավական հիմքերը, հետևաբար ներկայացված միջնորդությունը՝ ԵԴ1/2696/01/24 գործով տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, ենթակա է բավարարման։ Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով, որ առկա է այնպիսի իրավական և փաստական հանգամանք, որի հետևանքով բողո¬քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ, և միաժամանակ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել և կայացնել նոր դատական ակտ։ Մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով։ Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցին՝ Վերաքնիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Վերաքննիչ դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ այն պետք վերացնել: Վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը բեկանել։ Մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ տուժող Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի հետ հաշտության հիմքով։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՊԱՊՈՅԱՆ Կազմի դատավոր Լ․ Աբգարյանը մնացել է տարբերվող հատուկ կարծիքի։ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-03-2026 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2696/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ ՏԱՐԲԵՐՎՈՂ ՀԱՏՈՒԿ ԿԱՐԾԻՔԸ 03.03.2026թ. ք.Երևան Չհամաձայնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը բեկանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի կազմի դատավորներ Լ.Հովհաննիսյանի և Ռ.Պապոյանի դիրքորոշման հետ՝ թիվ ԵԴ1/2696/01/24 քրեական վարույթով մնում եմ տարբերվող հատուկ կարծիքի: 1․ 2024 թվականի ապրիլի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի ապրիլի 5-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով Սյուզաննա Վլադիմիրի Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: 2024 թվականի հունիսի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին: 2024 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթը կարճելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Վարդան Արթուրի Գրիգորյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նույն թվականի սեպտեմբերի 30-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին: 2․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 8-ին թիվ 09-0510-24 քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ թիվ ԵԴ1/2696/01/24 համարով գործով վարույթ է ստանձվել, և նշանակվել են նախնական դատալսումներ։ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին վճռել է. «Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթնապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 43.750 /քառասուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել: (...)»: 3․ 2026 թվականի փետրվարի 5-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի պաշտպան Ս.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը: Քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 12-ին, նախագահող դատավոր Լ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին է փոխանցվել 2026 թվականի փետրվարի 13-ին: 2026 թվականի փետրվարի 23-ին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության՝ Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում: 4․ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 4-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին»: 5․ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռի «Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(...) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, դրանք միմյանց հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը. - Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը, նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 21։35-ին, հաղորդում է տվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում, - հաղորդման համաձայն՝ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին, - հանցագործության դեպքի և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները սուտ են: Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող ներքոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն: 5.2.1 Դատարանը փաստում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Սուսաննա Մուրադյանի կողմից 04.04.2024թ-ին ոստիկանություն ահազանգելու վերաբերյալ կազմված զեկուցագրով, հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2024 թվականի ապրիլի 04-ի արձանագրությամբ, թիվ 09-0263-24 քրեական վարույթով տուժող Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանի հարցաքննության մասին 2024 թվականի ապրիլի 05-ի արձանագրությամբ, հիմնավորվում է վերջինիս կողմից հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու հանգամանքը՝ Վ.Գրիգորյանի կողմից իբրև հանցանք կատարելու մասին տեղեկությունները, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Սուսաննա Մուրադյանի և Ալբերտ Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, Սուսաննա Մուրադյանի և Վարդան Գրիգորյանի առերես հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, տուժող Սուսաննա Մուրադյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին 2024 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությամբ, վկա Արմեն Մուրադյանի հարցաքննության 2024 թվականի ապրիլի 08-ի արձանագրությամբ, վկա Սարգիս Մարտիրոսյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 16-ի արձանագրությամբ, վկա Անահիտ Դուխիկյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, վկա Վարոս Գյուրքյանի հարցաքննության 2024 թվականի մայիսի 15-ի արձանագրությամբ, դեպքի վայր հանդիսացող բնակարանի սկզբնական զննում կատարելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 13-ի արձանագրությամբ, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տված վկա Ալբերտ Գրիգորյանի, վկա Արմեն Քոչարյանի, տուժող Վարդան Գրիգորյանի և մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի ցուցմունքներով հիմնավորվում է հաղորդման մեջ նշված տեղեկությունների սուտ լինելու հանգամանքը: Միաժամանակ՝ տուժող Վ.Գրիգորյանի և մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի միջև 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած նամակագրությամբ հաստավել է Վ.Գրիգորյանի վերաբերյալ Ս.Մուրադյանի կողմից ոստիկանություն դիմելու մտադրություն ունենալը: 5.2.2 Ինչ վերաբերվում է Ս.Մուրադյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա թեև վերջինս, ըստ էության, հերքում է Վ.Գրիգորյանի կողմից որևէ արարքի կատարումը, սակայն հարկ է վերլուծել այն փաստը, ըստ որի մեղադրյալի համար տեսանելի չեն եղել վեճի մասնակիցները, այլ վերջինս լսելով հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զանգահարել է ոստիկանություն՝ կարծելով, որ դա Վ.Գրիգորյանն է: Դատարանը գտնում է, որ այն արժանահավատ չէ և դրանով վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից: Այսպես, ենթադրյալ վիճաբանության մասնակիցներ են հանդիսացել մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի ընտանիքի անդամները, ուստի անտրամաբանական է հարազատ եղբայրների ձայնն այլ անձանց ձայնի հետ խառնելու մեղադրյալի պատճառաբանությունը: Ավելին, ոստիկանություն ահազանգելուց հետո Ս.Մուրադյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել շուրջ 3 ժամ անց՝ նշելով, որ ինքը տեսել է Վարդան Գրիգորյանին, ով վերցնելով դանակը սպառնացել է տան անդամներին: Այս կապակցությամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտպանության կողմի դիտարկմանն, ըստ որի՝ Ս.Մուրադյանը եղել է շփոթված վիճակում և դիտավորություն չի ունեցել սուտ տեղեկություններ հայտնել, հաշվի առնելով, որ ահազանգից մինչ գրավոր հաղորդում ներկայացնելն անցած ժամանակը բավարար է եղել հուզմունքը հաղթահարելու համար: Բացի այդ, ընտանիքի անդամների համար անհանգստացող Ս.Մուրադյանը կարող էր այդ ժամանակահատվածում նրանցից ճշտել իրողությունը և հաղորդում ներկայացնելու անհրաժեշտության դեպքում հայտնել ճիշտ տեղեկություններ: 5.3 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սուսաննա Մուրադյանը, իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի և անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալու եղանակով կատարել է սուտ մատնություն։ Այսպես՝ Սուսաննա Վաչագանի Մուրադյանը 2024 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հանցագործության դեպքի մասին և Վարդան Արթուրի Գրիգորյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություններ է հաղորդել առ այն, որ նույն օրը ժամը 18:44-ի սահմաններում Ալբերտ Արթուրի Գրիգորյանը, Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը, Արմեն Գագիկի Քոչարյանը և իրեն անծանոթ մի քանի այլ անձինք եկել են իրենց տուն, վիճաբանել իր ընտանիքի անդամների՝ հոր և երկու եղբայրների հետ, որի ընթացքում Վարդան Արթուրի Գրիգորյանը վերցրել է դանակ և սպառնացել իր ընտանիքի անդամներին: 5.4 Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում դադարեցնելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. (…) «Հաշտություն» եզրույթն իրենից ենթադրում է մեղադրյալի ու տուժողի կամավոր, առանց որևէ ճնշման համաձայնություն, որը ծագում է կողմերի իրական կամարտահայտությունից, ոչ թե արտաքին պայմաններից: Միաժամանակ՝ այն ուղեկցվում է կողմերի փոխադարձ ակտիվ գործողություններով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին հասցված վնասը հատուցելու, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու եղանակով և այլ ակտիվ քայլերի միջոցով՝ այդ կերպ՝ ակնկալելով ստանալ տուժողի ներումը: Մինչդեռ սույն դեպքում որևէ ակտիվ գործողություն չի կատարվել Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Վ.Գրիգորյանի ներումն ստանալու ուղղությամբ, այդ թվում՝ ներողություն խնդրելու միջոցով, ուստի հնարավոր չէ կիրառել տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալ Ս.Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դրույթը: (…)»: 6․ Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշվել է. «(...) Պաշտպանական կողմը հաշվի առնելով դատարանի կողմից հետագայում հնարավոր մտահոգությունը, հորդորել է նման վարքագիծ դրսևորել, որը և մեղադրյալի կողմից իրականացվել է, հակառակ դեպքում հանցանքից տուժած անձը նույնական դիրքորոշում չէր հայտնի, ավելին վարույթն իրականացնողին տեղեկություններ կհայտներ իր նկատմամբ ճնշումների մասին, սակայն նման տեղեկությունների բացակայությունն ինքնին վկայում է տուժողի կողմից նման որոշմանը սեփական կամքով հանգելուն և բացառում է արտաքին ճնշումների առկայություն, որով և փարատվում է դատարանի մեկ այլ մտահոգություն։ Բացի այդ մեղադրյալն ինքն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ չնայած նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքների, հետագայում տեղեկանալով իրականության մասին «իր ցուցմունքը հետ է վերցրել»։ Ունենք մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը դատաքննության կամ նախաքննության փուլում հատուկ կազմված դիմումի տեսքով ներողամտությունը չի ձևակերպել և ներկայացրել վարույթն իրականացնողին, սակայն վերջինս գործուն կերպով ցանկացել է իր կողմից ընկալած սխալը գործուն կերպով շտկել՝ «հետ վերցնելով ցուցմունքը», ինչը ոչ այլ ինչ է, քան ներողության հայցում և իր կողմից ներկայացված սխալ հանգամանքների շտկում։ Դատական պրակտիկային հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ երկօբյեկտ հանցագործությունների դեպքում, չնայած այն հանգամանքին, որ հանցագործության կատարմամբ առաջին հերթին վնասվել է գլխավոր օբյեկտը պաշտպանող հասարակական հարաբերությունը, սակայն քրեական գործի վարույթը կարճվել է հաշվի առնելով հենց լրացուցիչ օբյեկտի դիրքորոշումը։ Այսինքն տվյալ դեպքում, թեպետ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը առաջին հերթին ուղղված է արդարադատության դեմ և որպես լրացուցիչ օբյեկտ մասնավոր անձի դեմ, տվյալ դեպքում մասնավոր անձի դիրքորոշումը հաշվի առնելով կիրառելի պետք է լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը, ինչի հիմքով էլ հանրային քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվեր և քրեական գործի վարույթը պետք է կարճվեր։ Բացի այդ ցանկանում եմ հայտնել, որ նախաքննության և դատաքննության փուլերում, Սուսաննա Մուրադյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, իր խոսքով անգամ դատարանին տեսանելի է դարձրել իր սոցիալական դիրքը՝ հանցավոր հակումներ չունենալու, նման պահվածք դրսևորող անձանց հետ չառնչվելու և իր անունն այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքները։ Նման պարագայում, անգամ դատարանի կողմից պատժի նպատակներին հասնելու համար եթե անհրաժեշտ է եղել սահմանել պատիժ տուգանքի տեսքով, ապա սահմանված գումարի չափն անհամեմատ և ոչ արդարացի սահմանվել է ավելի բարձր՝ հաշվի չառնելով Սուսաննա Մուրադյանի սոցիալական վիճակը, ընտանիքի կարգավիճակը և այն հանգամանքը, որ անգամ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով սահմանված պատիժը կծառայեր իր նպատակին, կունենար կանխարգելիչ ազդեցություն։ Նշվածի վերաբերյալ համոզմունք ունեմ նաև Սուսաննա Մուրադյանի անձնական որակները հաշվի առնելով, քանի որ նախաքննության և դատաքննության փուլում վերջինս բազմաթիվ անգամ ապացուցել է վարույթն իրականացնող մարմնին, որ իր համար նվազ կարևորություն չունենա նաև բարոյական արժեքները և դրանով իսկ համոզմունք ստեղծել, որ պատժի նվազագույն չափի առկայության պայմաններում անգամ այն կլինի պիտանի օրենսդրի կողմից սահմանված տրամաբանությանն ու առաքելությանը։ (...)»: Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) 2. Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 10.11.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը և Ս․Մուրադյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով։ 3․ Եթե դատարանի կողմից վերը նշված միջնորդությունը չի բավարարվի, ապա միջնորդում եմ բեկանել և փոփոխել վերը նշված դատավճիռը և սահմանել ավելի նվազ պատիժ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 ՀՀ դրամի չափով»։ 7. ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` «Առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ՝ որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: (…) 5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (...) 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը. 3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. (…)»։ Տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի մեկնաբանման կապակցությամբ իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառության և իրավունքի զարգացման ապահովման իր գործառույթը՝ Վճռաբեկ դատարանը 2025 թվականի հունվարի 17-ի՝ թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշման շրջանակներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(...) 17. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով նախատեսված իրավակարգավորումների համաձայն՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից՝ հետևյալ նախապայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․ - անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, - հանցանքը կատարել է առաջին անգամ, - անձի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Հաշտության ինստիտուտի նախկին և ներկայումս գործող կարգավորումների համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրա կիրառելիության շրջանակները ՀՀ գործող քրեական օրենսդրությամբ ընդլայնվել են։ Մասնավորապես, անձը նշված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվում է ոչ միայն ոչ մեծ, այլև միջին ծանրության հանցանք կատարելու դեպքում, բացի այդ, հաշտության կայացումն արդեն իսկ անվերապահ հիմք է անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար, իսկ պատճառված վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պարտադիր պայմանն այլևս չի նախատեսվել։ 17.1. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ քննարկվող ինստիտուտի գործադրման պարտադիր հիմքը հանցանք կատարած անձի և տուժողի միջև ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտությունն է, ուստի դա է պատճառը, որ նախկին քրեական օրենսդրությամբ առկա՝ տուժողին պատճառված վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պարտադիր պայմանն այլևս չի նախատեսվել։ Վերոնշյալով է պայմանավորված նաև հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմքի նախատեսումը՝ ի տարբերություն նախկին իրավակարգավորման, երբ քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցը գտնվում էր վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողության տիրույթում։ Այլ կերպ՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի միջև ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված հաշտության դեպքում, անձը պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից։ Ընդ որում, հաշտության՝ վերոնշյալ չափանիշներին բավարարելու հարցը քննարկելիս, շարունակում են կիրառելի լինել Վճռաբեկ դատարանի՝ սույն որոշման 16-րդ կետում մեջբերված՝ Աշոտ Բաբայանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։ Միաժամանակ, հաշտության ինստիտուտի կիրառման պարտադիր պայման է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքը(ները) առաջին անգամ կատարելը։ Ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների հասկացությունները սահմանված են ՀՀ գործող քրեական օրեսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, ինչ վերաբերում է հանցանքն առաջին անգամ կատարված լինելու պայմանին, ապա կիրառելի են սույն որոշման 13-15-րդ կետերում սահմանված չափանիշները։ Մասնավորապես, եթե անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կամ հանցանքներ և առկա չեն նշված անձի կողմից նախկինում կատարված հանցանքի համար օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով դատապարտման վերաբերյալ տեղեկություններ, ապա վերջինս համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած և տուժողի հետ հաշտության դեպքում ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման։ 18. Միևնույն ժամանակ, հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի շրջանակում նախատեսված է տվյալ նորմի կիրառելիության սահմանափակում։ Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում տվյալ հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: Օրենսդրի կողմից նշված արգելքի սահմանումը պայմանավորված է չարաշահումները բացառելու, քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը հետևողականորեն ապահովելու և անպատժելիության մթնոլորտ չստեղծելու անհրաժեշտությամբ, ուստի անձը պետք է գիտակցի, որ իր նկատմամբ խրախուսական նորմի կիրառումից հետո հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, այլևս չի կարող հավակնել քրեական պատասխանատվությունից նույն հիմքով ազատման։ Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ նշված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու «ներելով» իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից։ (...)»: 8. Նախորդ կետում մեջբերված իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների վերլուծության համատեքստում իմ անհամաձայնությունն եմ հայտնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը տուժողի հետ հաշտության հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի դատական կազմի հետևություններին։ Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի ուսումնասիրությամբ կարելի է արձանագրել, որ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար օրենսդիրը նախատեսել է որոշակի պարտադիր պայմաններ, այն է՝ անձի կողմից առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած լինելը, նրա ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը և նախկինում նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված չլինելը։ Կարծում եմ, որ նշված պայմաններից սույն գործին վերաբերելին և հետաքրքրողը՝ մեղադրյալի ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը, հնարավոր է հաստատված համարել միայն այն հանցակազմերով, որոնցով հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է մասնավոր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, մասնավորապես՝ վերջինների իրավունքները և օրինական շահերը։ Այն հանցակազմերով, որոնցով հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է պետությունը, բնակչության առողջությունը, հասարակական անվտանգությունը, արդարադատության շահը և այլն, իսկ երկրորդական օբյեկտը՝ մասնավոր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու քննարկվող ինստիտուտը կիրառելի չէ՝ հաշվի առնելով, որ այդ դեպքերում փոխադարձ հաշտությունը պետք է լինի ոչ թե կամ ոչ միայն երկրորդական օբյեկտի, այլ հիմնական անմիջական օբյեկտի հետ, որի դեմ ուղղված է եղել հանցագործությունը։ Նման պայմաններում հաշվի առնելով, որ սուտ մատնությունը արդարադատության շահի դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններնեն, իսկ անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտ են՝ գտնում եմ, որ սուտ մատնություն կատարած անձի կողմից տուժողի հետ փոխադարձ հաշտությունը, ըստ այդմ՝ քննարկվող հիմքով քրեական հետապնդման բացառումը գործնականում անհնար է։ Արդյունքում, կրկին ընդգծելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունը ոչ թե ուղղված է կոնկրետ անձի դեմ, այլ ոտնձգում է արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հարաբերությունների՝ արդարադատության շահի դեմ՝ կարծում եմ, որ այդ իմաստով տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով հաշտություն կնքելու անհնարինության հիմնավորմամբ Վերաքննիչ դատարանի դատական կազմը Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը չէր կարող դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատող քննարկվող իրավանորմի կիրառմամբ։ Վերոգրյալի հիման վրա գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Մուրադյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցման ենթակա չլինելու հիմնավորմամբ պաշտպան Ս.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքն այդ պահանջի մասով ենթակա չէր բավարարման, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2696/01/24 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 361-րդ, 370-372-րդ հոդվածներով` ԳՏՆՈՒՄ ԵՄ Պաշտպան Ս․Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել։ Թիվ ԵԴ1/2696/01/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ։ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 08-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 244, 147, 85 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 08-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր. 244, 147, 85 թերթ: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 39519/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2696/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 05-05-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Արամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03-03-2026թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 12-05-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 3 հատորից․ /244, 147, 86/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 12-05-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |