Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/2653/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 5.8

Պատասխանող

Արփիկ Մարտիրոսյան Հովակիմի
Արփիկ Մարտիրոսյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ռոման Սմբատյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ռոման Սմբատյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հարվածներ է հասցրել իր մերձավոր ազգական հանդիսացող մորը՝ Հայկանուշ Թութունջյանին: Այսպես' Արփիկ Մարտիրոսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 28֊ին Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 30 տուն հասցեում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ հեռուստացույցի հեռակառավարման վահանակով հարվածներ է հասցրել մերձավոր ազգական հանդիսացող մոր' Հայկանուշ Թութունջյանի ձախ և աջ ձեռքերին, կրծքավանդակի վերևի հատվածին, ինչի արդյունքում Հայկանուշ Թութունջյանին պատճառել է կրծքավանդակի, աջ նախաբազկի, ձախ դաստակի շրջանների արյունազեղումների ձևով մարմնական վնասվածքներ, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2024-11-25 10:30 2 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-10-22 11:30 2 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/2653/01/24



ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«25» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,

նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ե.ԿԱՐԱՊԵՏՅՆԻ
մեղադրյալ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
պաշտպան
տուժող Զ.ՄԵՋԼՈՒՄՅԱՆԻ
Հ.ԹՈՒԹՈՒՆՋՅԱՆԻ



դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության հատուկ կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանի ծնված՝ 10.09.1992 թվականին Արմավիրի մարզի Հոկտեմբերյան քաղաքում, այգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, խնամքին անչափահաս երեխան, չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Երևան, Դեմիրճյան 30-րդ տուն հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 01-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 456-րդ հոդվածի 1-ի մասով նախաձեռնվել է թիվ 14-0796-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Կարապետյանը որոշում է կայացրել Արփիկ Հովհակիմի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Արփիկ Մարտիրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները:
2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին դատախազ Ե.Կարապետյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան, նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու մասին:


Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, այն հանցանքի կատարման համար, որ նա հարվածներ է հասցրել իր մերձավոր ազգական հանդիսացող մորը՝ Հայկանուշ Թութունջյանին:
Այսպես՝
Արփիկ Մարտիրոսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 30 տուն հասցեում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ հեռուստացույցի հեռակառավարման վահանակով հարվածներ է հասցրել մերձավոր ազգական հանդիսացող մոր՝ Հայկանուշ Թութունջյանի ձախ և աջ ձեռքերին, կրծքավանդակի վերևի հատվածին, ինչի արդյունքում Հայկանուշ Թութունջյանին պատճառել է կրծքավանդակի, աջ նախաբազկի, ձախ դաստակի շրջանների արյունազեղումների ձևով մարմնական վնասվածքներ, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ:
Մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը) և խնամքին անչափահաս երեխա ունենալու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը որպես Արփիկ Մարտիրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալր Արփիկ Մարտիրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելը, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները`
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի նկատմամբ` կապված այդ անձի կողմից իր պետական, քաղաքական, ծառայողական, մասնագիտական կամ հասարակական գործունեության կամ պարտքի կատարման հետ,
2) հղի կնոջ նկատմամբ,
3) անչափահասի նկատմամբ,
4) առանձին դաժանությամբ,
5) մի խումբ անձանց կողմից,
6) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
7) հանցավորից նյութական կամ այլ կախվածության մեջ գտնվողի նկատմամբ,
8) շահադիտական դրդումներով,
9) խուլիգանական դրդումներով կամ
10) ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, սեռով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով`
պատժվում է հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
/․․․/:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/.../ [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա/ օրինականությունը,
բ/ արդարությունը,
գ/ պատժի անհատականացումը,
դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
/…/ [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների /…/ պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «/…/ [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին /…/:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: /…/
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: /…/»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /…/»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրանց չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել են ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցանք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ազատության սահմանափակում պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները։
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով՝ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ ազատության սահմանափակման պայմաններում Արփիկ Մարտիրոսյանի պետք է արգելել փոխել բնակության վայրը՝ առանց իրավասու մարմնի համաձայնության, ինչպես նաև արգելել 23:00-ից մինչև 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում բացակայել տնից:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խաձանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված Samsung գրառմաբ հեռուստացույցի հեռակառավարման վահանակը պետք է ոչնչացնել:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով դատական ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Ազատության սահմանափակման պայմաններում Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին արգելել փոխել բնակության վայրը՝ առանց իրավասու մարմնի համաձայնության, ինչպես նաև արգելել 23:00-ից մինչև 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում բացակայել տնից:
Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթում առկա ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և սույն դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգի:
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ․ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2653/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 07-10-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 14-0796-24
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հարվածներ է հասցրել իր մերձավոր ազգական հանդիսացող մորը՝ Հայկանուշ Թութունջյանին:
Այսպես'
Արփիկ Մարտիրոսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 28֊ին Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 30 տուն հասցեում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ հեռուստացույցի հեռակառավարման վահանակով հարվածներ է հասցրել մերձավոր ազգական հանդիսացող մոր' Հայկանուշ Թութունջյանի ձախ և աջ ձեռքերին, կրծքավանդակի վերևի հատվածին, ինչի արդյունքում Հայկանուշ Թութունջյանին պատճառել է կրծքավանդակի, աջ նախաբազկի, ձախ դաստակի շրջանների արյունազեղումների ձևով մարմնական վնասվածքներ, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արփիկ
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Հայրանուն Հովակիմի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 195 Մաս 2 Կետ 6
Դատվածություն
Դատվածություն Նախկինում չդատապարտված
Վիճակագրական տողի համարը 5.8
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.1
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 07-10-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Ռոման
Ազգանուն Սմբատյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 07-10-2024
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 10-10-2024
Որոշում ԵԴ1/2653/01/24





ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ և ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ
ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«10» հոկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռ.Սմբատյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2653/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով,

ՊԱՐԶԵՑԻ

Թիվ 14-0796-24 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ ստացվել են 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2653/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածներով՝

ՈՐՈՇԵՑԻ

Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2653/01/24 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրի շենքում։
Սույն որոշման օրինակներն երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ հուշաթերթը, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանումը:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Արփիկ
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Հայկանուշ
Ազգանուն Թութունջյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն շրջանների դատախազություն
Կազմակերպության հասցե ք. Երևան
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-10-2024
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-10-2024
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-11-2024
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 25-11-2024
Նիստը Կայացել է
Արագացված վարույթ
Ամսաթիվ 25-11-2024
Այո/Ոչ Այո
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-11-2024
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 25-11-2024
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 25-11-2024
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Արփիկ
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 25-11-2024
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/2653/01/24



ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«25» նոյեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,

նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ե.ԿԱՐԱՊԵՏՅՆԻ
մեղադրյալ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
պաշտպան
տուժող Զ.ՄԵՋԼՈՒՄՅԱՆԻ
Հ.ԹՈՒԹՈՒՆՋՅԱՆԻ



դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության հատուկ կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանի ծնված՝ 10.09.1992 թվականին Արմավիրի մարզի Հոկտեմբերյան քաղաքում, այգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, խնամքին անչափահաս երեխան, չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Երևան, Դեմիրճյան 30-րդ տուն հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 01-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և 456-րդ հոդվածի 1-ի մասով նախաձեռնվել է թիվ 14-0796-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Կարապետյանը որոշում է կայացրել Արփիկ Հովհակիմի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Արփիկ Մարտիրոսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները:
2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին դատախազ Ե.Կարապետյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան, նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու մասին:


Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, այն հանցանքի կատարման համար, որ նա հարվածներ է հասցրել իր մերձավոր ազգական հանդիսացող մորը՝ Հայկանուշ Թութունջյանին:
Այսպես՝
Արփիկ Մարտիրոսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 30 տուն հասցեում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ հեռուստացույցի հեռակառավարման վահանակով հարվածներ է հասցրել մերձավոր ազգական հանդիսացող մոր՝ Հայկանուշ Թութունջյանի ձախ և աջ ձեռքերին, կրծքավանդակի վերևի հատվածին, ինչի արդյունքում Հայկանուշ Թութունջյանին պատճառել է կրծքավանդակի, աջ նախաբազկի, ձախ դաստակի շրջանների արյունազեղումների ձևով մարմնական վնասվածքներ, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ:
Մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանը պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը) և խնամքին անչափահաս երեխա ունենալու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը որպես Արփիկ Մարտիրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալր Արփիկ Մարտիրոսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելը, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները`
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի նկատմամբ` կապված այդ անձի կողմից իր պետական, քաղաքական, ծառայողական, մասնագիտական կամ հասարակական գործունեության կամ պարտքի կատարման հետ,
2) հղի կնոջ նկատմամբ,
3) անչափահասի նկատմամբ,
4) առանձին դաժանությամբ,
5) մի խումբ անձանց կողմից,
6) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
7) հանցավորից նյութական կամ այլ կախվածության մեջ գտնվողի նկատմամբ,
8) շահադիտական դրդումներով,
9) խուլիգանական դրդումներով կամ
10) ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, սեռով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով`
պատժվում է հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
/․․․/:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/.../ [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա/ օրինականությունը,
բ/ արդարությունը,
գ/ պատժի անհատականացումը,
դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
/…/ [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների /…/ պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «/…/ [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին /…/:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: /…/
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: /…/»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /…/»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրանց չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել են ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցանք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ազատության սահմանափակում պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները։
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով՝ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ ազատության սահմանափակման պայմաններում Արփիկ Մարտիրոսյանի պետք է արգելել փոխել բնակության վայրը՝ առանց իրավասու մարմնի համաձայնության, ինչպես նաև արգելել 23:00-ից մինչև 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում բացակայել տնից:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Արփիկ Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խաձանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված Samsung գրառմաբ հեռուստացույցի հեռակառավարման վահանակը պետք է ոչնչացնել:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով դատական ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Ազատության սահմանափակման պայմաններում Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին արգելել փոխել բնակության վայրը՝ առանց իրավասու մարմնի համաձայնության, ինչպես նաև արգելել 23:00-ից մինչև 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում բացակայել տնից:
Արփիկ Հովակիմի Մարտիրոսյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթում առկա ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և սույն դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգի:
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ․ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 25-11-2024
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 20-02-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
Ամսաթիվ 20-03-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ ԵԴ1/2653/01/24քրեական գործով օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը 19.03.2025թ. ընդունվել է կատարման:
Ստացվել է Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 18-07-2025
Էջերի քանակ 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ «83» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «210» թերթ,
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 23-07-2025
Էջերի քանակը 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ «83» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «210» թերթ