ԵԴ1/2658/01/24







ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«06» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր Լ.Հովհաննիսյան
դատավորներ Կ.Հովհաննիսյան
Մ.Մելքոնյան

քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրյալ Գ.Սմբատյանի

դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/2658/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Ա.Ասատրյանի) 2025 թվականի մարտի 13-ի որոշման դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի մայիսի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ.Դանիելյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախաձեռնվել է թիվ 14185623 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ թիվ 14185623 քրեական վարույթով Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի վերաբերյալ թիվ 14185623 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2658/01/24 համարը:
2025 թվականի մարտի 13-ին թիվ ԵԴ1/2658/01/24 քրեական վարույթով Առաջին ատյանի դատարանի «քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցը քննության առնելու մասին» որոշմամբ.
-մեղադրյալ Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ տուժողի հետ մեղադրյալի հաշտության հիմքով:
-թիվ ԵԴ1/2658/01/24 (նախաքննական համար՝ 14185623) քրեական գործի վարույթը կարճվել է՝ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվելու և վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառվելու հիմքով։
-որոշվել է որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճենը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի մարտի 26-ին:
2025 թվականի ապրիլի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/2658/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի ապրիլի 25-ին, իսկ նախագահող դատավոր Լ.Հովհաննիսյանի (կազմի դատավորներ՝ Գ.Հովհաննիսյան, Մ.Մելքոնյան) աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 28-ին:
2025 թվականի մայիսի 2-ին կազմի դատավոր Գ.Հովհաննիսյանի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ նախագահող դատավոր Լ.Հովհաննիսյանի զեկուցագրի հիման վրա թիվ ԵԴ1/2658/01/24 քրեական գործով դատարանի կազմում ընդգրկվել է դատավոր Կ.Հովհաննիսյանը:
2025 թվականի մայիսի 8-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ թիվ 14185623 քրեական վարույթով Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ «նա, մի խումբ անձանց հետ կատարել է խուլիգանություն:
Այսպես՝ Գագիկ Արաիկի Սմբատյանը 2023 թվականի մայիսի 3-ին՝ ժամը 00:50-ի սահմաններում, գտնվել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 52 հասցեում գործող «Բարբիքյու» սննդի կետի խոհանոցի մուտքի հատվածում, որտեղ քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ փոխլրացնելով միմյանց գործողությունները, սեփական անձի թվացյալ «առավելություններն» ընդգծելու մոլուցքով տարված, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և իրավական ու բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց՝ տվյալ տարածքում գտնվող քաղաքացիների անդորրը խախտելով, հասարակական նշանակության օբյեկտի` «Բարբիքյու» արագ սննդի կետի աշխատանքը խափանելով, հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ»:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ, մասնավորապես նշված է.
«(...) Շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 2-3-րդ կետերում արձանագրված փաստական տվյալները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն ու ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալ Գագիկ Սմբատյանին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի կատարում, իսկ վերջինի վերաբերյալ դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցման տեղեկանքում առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ սույն քրեական գործով իրեն վերագրվող արարքի կատարման ժամանակ այլ քրեական գործով Գագիկ Սմբատյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից: Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Սմբատյանը սույն քրեական գործով իրեն վերագրվող արարքի կատարման ժամանակ դատվածություն չի ունեցել, իսկ Գագիկ Սմբատյանին ներկայացված մեղադրանքը չի բովանդակում ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, այլ կերպ՝ տվյալ դեպքում առկա չէ նաև՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված բացառությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի և տուժողի միջև առկա հաշտության վերաբերյալ փոխադարձ համաձայնությունը՝ տվյալ դեպքում, այլևս բացառում է մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը, որպիսի պայմաններում՝ այն ենթակա է դադարեցման:
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2658/01/24 (նախաքննական համար 14185623) քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման՝ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառվելու հիմքով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գագիկ Սմբատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանը վկայակոչելով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Բողոքաբերը նշել է, որ Գագիկ Սմբատյանին մեղսագրված արարքով կոպիտ կերպով խախտվել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ անհարգալից և իրավական ու բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, հայհոյանքներով համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց՝ տվյալ տարածքում գտնվող քաղաքացիների անդորրը խախտելով, հասարակական նշանակության օբյեկտի աշխատանքը խափանելով:
Մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանը տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու որոշում կայացնելիս տուժողի և մեղադրյալի միջև տեղի ունեցած հաշտությունը դիտարկել է որպես հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտի դեմ ուղղված արարք, սակայն մեղադրյալի գործողություններն պետք է դիտարկվեր որպես հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված արարք, քանի որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի ենթադրյալ գործողությունների արդյունքում առաջին հերթին վնաս է պատճառվել հասարակական կարգն ապահովող հասարակական հարաբերություններին և սույն դեպքում քրեաիրավական առումով հանցագործությունից տուժած է համարվել հասարակությունը, իսկ տուժողի առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները հանդիսացել են հանցակազմի լրացուցիչ օբյեկտ, հետևաբար, նման պայմաններում հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելն ու քրեական գործի վարույթը կարճելն իրավաչափ չէ:
Բողոքաբերն արձանագրել է նաև, որ սույն դեպքում Գագիկ Սմբատյանին մեղսագրված մեղադրանքի հիմքում անգամ նշված չի եղել տուժող Հ.Զոհրաբյանի առողջությանը վնաս պատճառելու հանգամանքը, իսկ հանրային մեղադրողը հաշտության հիմքով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցի քննարկման ժամանակ հայտնել է, որ տուժողի դատավարական կարգավիճակը դադարեցնելու միջնորդություն ունի, սակայն կաշկանդված լինելով նախնական դատալսումների փուլում հարցերի քննարկման հաջորդականությամբ՝ տվյալ դեպքում հետապնդումը բացառող հանգամանքների վերաբերյալ հարցի քննարկմամբ, հնարավորություն չի ունեցել ներկայացնելու նշված միջնորդությունը:
Ամփոփելով վերոգրյալը, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել վիճարկվող դատական ակտը և վարույթը փոխանցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան` նոր քննության:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
2025 թվականի հունիս 17-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանի գրությունը, որով վերջինս հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված չի կարող ներկայանալ դատական նիստին, խնդրել է այն անցկացնել իր բացակայությամբ: Միևնույն ժամանակ հայտնել է, որ պնդում է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը՝ դրանում տեղ գտած փաստական և իրավական հիմնավորումներով:
2025 թվականի օգոստոսի 6-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Գագիկ Սմբատյանի և վերջինիս պաշտպան Էրիկ Ալեքսանյանի դիմումը, որով վերջիններս հայտնել են, որ ներկա չեն գտնվելու դատական նիստին և խնդրել են այն անցկացնել իրենց բացակայությամբ: Միևնույն ժամանակ հայտնել են, որ ծանոթ են դատախազի բողոքին, այն անհիմն է և ենթակա է մերժման:
Պետք է արձանագրել, որ չնայած ներկայացված դիմումի, դատական ակտի հրապարակման ժամանակ ներկայացել է մեղադրյալ Գագիկ Ասատրյանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
2. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, որը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությանը հանցակցություն է, ապա նա հաշտության հիմքով ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և տվյալ հանցակցի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
3. Եթե անչափահաս կամ սահմանափակ մեղսունակ անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա նա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և հանցագործության համար մեղադրվող անձի շահերի պաշտպանության պարտականություն ունեցող անձի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
4. Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի համաձայն`
«1.Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ։
(…)
5. Բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող փաստական կամ իրավական հանգամանք է դատական ակտ կայացնելիս դատարանին և կողմերին անհայտ մնացած կամ դատական ակտը հրապարակելուց հետո առաջացած որևէ փաստ կամ ուժի մեջ մտած որևէ իրավական ակտ կամ արտահայտված որևէ իրավական դիրքորոշում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի մասնակիցներն իրավունք ունեն իրենց բողոքի, ինչպես նաև մյուս կողմի բողոքի կապակցությամբ տրված պատասխանի փաստարկումները հաստատելու համար դատարան ներկայացնելու նոր ապացույցներ, միջնորդելու ցուցմունք տալու համար դատարան հրավիրել իրենց նշած անձին, նշանակելու փորձաքննություն, պահանջելու իրենց համար ոչ մատչելի ապացույցներ, եթե հիմնավորում են, որ օբյեկտիվորեն հնարավորություն չեն ունեցել, կամ օբյեկտիվ անհրաժեշտություն չի եղել հետազոտելու այդ ապացույցները, հրավիրելու տվյալ անձին կամ առաջին ատյանի դատարանում միջնորդելու նշանակել փորձաքննություն, կամ հիմնավորում են, որ ներկայացված միջնորդությունն առաջին ատյանի դատարանի կողմից մերժվել է անհիմն»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով:
2. Վերաքննության կարգով բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ հետևյալ դեպքերի․
1) բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ հետևության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել.
2) բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և նոր ապացույցներով վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր չէ.
3) վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ առկա է քրեական հետապնդումը բացառող փաստական հանգամանք:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքերում վերաքննիչ դատարանն իրավասու է հաստատված համարելու նոր փաստական հանգամանք կամ հաստատված չհամարելու ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքը, եթե առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցների հիման վրա կամ նոր ապացույցներով հնարավոր է հանգել նման եզրակացության:
4. Եթե առաջին ատյանի դատարանը հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատական ակտում եզրակացության չի հանգել որևէ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ, որը պարտավոր էր անել, ապա վերաքննիչ դատարանն իրավունք ունի հաստատված համարելու նոր փաստական հանգամանք, եթե առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցների հիման վրա կամ նոր ապացույցներով հնարավոր է հանգել նման եզրակացության:
5. Դատական ակտ կայացնելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է իր դատական ակտը հիմնավորելու համար հիմնվելու վերաքննիչ դատարանի նիստում չհետազոտված, սակայն առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`/…/
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը./…/
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
Վերաքննիչ դատարանը նաև և առաջ փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար օրենսդիրը նախատեսել է որոշակի պարտադիր պայմաններ, այն է՝ անձի կողմից առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած լինելը, նրա ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը և նախկինում նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված չլինելը։
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ նշված պայմաններից երկրորդը՝ մեղադրյալի ու տուժողի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը հնարավոր է հաստատված համարել միայն այն հանցակազմերով, որոնցով հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է մասնավոր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, մասնավորապես՝ վերջիններիս իրավունքները և օրինական շահերը։ Այն հանցակազմերով, որոնց հիմնական անմիջական օբյեկտը հանդիսանում է պետության որևէ իրավունքը, բնակչության առողջությունը, հասարակական կարգը կամ անվտանգությունը պաշտպանող հասարակական հարաբերությունները, իսկ երկրորդական օբյեկտը՝ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի իրավունքները պաշտպանող հասարակական հարաբերությունները, տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտը կիրառելի չէ՝ հաշվի առնելով, որ այդ դեպքերում փոխադարձ հաշտությունը պետք է լինի ոչ թե կամ ոչ միայն երկրորդական օբյեկտի, այլ հիմնական անմիջական օբյեկտի հետ, որին ուղղված է եղել և որը նույնպես տուժել է կատարված հանցագործությամբ։ Այլ խոսքով, յուրաքանչյուր հանցակազմի օբյեկտի (հասարակական հարաբերությունների) տարրերից (կողմեր, առարկա և բովանադակություն (իրավունքների և պարտականությունների ամբողջություն)) կողմի իրավունքի պաշտպանությունն առանցքային է և դրա վնասումն ինքնին հանգեցնում է տվյալ հանցագործությունից տուժելուն։ Ընդ որում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունից տուժած է համարվում անձը, կազմակերպությունը, հասարակությունը կամ պետությունը, որի իրավունքներին, ազատություններին կամ օրինական շահերին վնաս է պատճառվել հանցագործությամբ կամ կարող էր պատճառվել, եթե հանցագործությունն ավարտվեր՝ անկախ դատավարական կարգով տուժող ճանաչելու հանգամանքից:
Վերոգրյալի համատեքստում հաշվի առնելով, որ խուլիգանությունը հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են հասարակական կարգի պաշտպանությունը, իսկ անձի անձեռնմխելիության, պատվի և արժանապատվության, առողջության, քաղաքացիների և կազմակերպությունների գույքային շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները լրացուցիչ օբյեկտ են, ուստի Վերաքննիչ դատարանի կարծիքով խուլիգանություն կատարած անձի կողմից տուժողի հետ փոխադարձ հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելը հնարավոր չէ։
Այլ խոսքով, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի գործողությունները պետք է դիտարկվեր որպես հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված արարք, քանի որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի ենթադրյալ գործողությունների արդյունքում առաջին հերթին վնաս է պատճառվել հասարակական կարգն ապահովող հասարակական հարաբերություններին և սույն դեպքում քրեաիրավական առումով հանցագործությունից տուժած է համարվել հասարակությունը, իսկ տուժողի առողջության, պատիվն ու արժանապատվության, գույքային իրավունքների պաշտպանության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները հանդիսացել են հանցակազմի լրացուցիչ օբյեկտ, հետևաբար, նման պայմաններում հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելն ու քրեական գործի վարույթը կարճելն իրավաչափ չէ:
Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունը ոչ թե ուղղված է կոնկրետ անձի դեմ, այլ ոտնձգում է հասարակական կարգի և բարոյականության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ և այդ իմաստով՝ տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելով՝ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը։
Ամփոփելով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Սմբատյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավոր չեն, դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ուստի դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանել և գործը փոխանցել նույն դատարան՝ նոր քննության։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գագիկ Սմբատյանին նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրված եղել բացակայելու արգելքը, որը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 367-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Թիվ ԵԴ1/2658/01/24 քրեական գործով Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի կայացված որոշումը բեկանել, վարույթը փոխանցել նույն դատարան՝ նոր քննության:
Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ


Նախագահող դատավոր Լ.Հովհաննիսյանը մնացել է տարբերվող հատուկ կարծիքի։



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ










ԵԴ1/2658/01/24

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ ՏԱՐԲԵՐՎՈՂ ՀԱՏՈՒԿ ԿԱՐԾԻՔԸ

«06» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
Ծանոթանալով Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/2658/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի՝ «Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցը քննության առնելու մասին» որոշման դեմ ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքին, քրեական վարույթի նյութերին և սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանի և ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական ակտերին, տարբերվող հատուկ կարծիքով հայտնում եմ իմ անհամաձայնությունը Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական ակտի կապակցությամբ:
1. Տարբերվող հատուկ կարծիքով հայտնում եմ, որ համակարծիք չեմ դատախազի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և ԵԴ1/2658/01/24 դատական գործով կայացված որոշումը բեկանելու, գործը նույն դատարան նոր քննության փոխանցելու վերաբերյալ Վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից կայացված դատական ակտի պատճառաբանություններին և եզրահանգմանը, ինչը հիմնավորելու համար ներկայացնում եմ հետևյալը.
2. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝
«Առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր:
2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(...)
5.Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
«Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 41-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նորմատիվ իրավական ակտի նորմը մեկնաբանվում է` հաշվի առնելով նորմատիվ իրավական ակտն ընդունելիս այն ընդունող մարմնի նպատակը՝ ելնելով դրանում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությունից, ամբողջ հոդվածի, գլխի, բաժնի կարգավորման համատեքստից, այն նորմատիվ իրավական ակտի դրույթներից, ի կատարումն որի ընդունվել է այդ ակտը, տվյալ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված սկզբունքներից, իսկ այդպիսի սկզբունքներ սահմանված չլինելու դեպքում` տվյալ իրավահարաբերությունը կարգավորող իրավունքի ճյուղի սկզբունքներից:»:
3. Հարկ եմ համարում արձանագրել, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանվել են տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավահարաբերությունները կարգավորող նորմերի կիրառելիության նոր պայմաններ՝ ի տարբերություն ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի։ Այսպես, անձը կարող է քննարկվող հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել, եթե կհիմնավորվի, որ առաջին անգամ է հանցանք կատարել, և նույն հիմքով նախկինում չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Այլ խոսքով, եթե նախկինում անձը կարող էր քրեական պատասխանատվությունից ազատվել ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած լինելու և հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցված լինելու դեպքում, ապա գործող օրենքով անհրաժեշտ է, որպեսզի մեղադրյալը համարվի առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, նրա արարքը համարվի ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, նրա և տուժողի միջև առկա լինի հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, ինչպես նաև նույն հիմքով ազատված չլինի քրեական պատասխանատվությունից։
4. Վերը նշված իրավական վերլուծությունները համադրելով սույն դատական գործի նյութերի հետ՝ պարզ է դառնում, որ մեղադրյալ Գագիկ Արաիկի Սմբատյանը
- կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով,
- ենթադրյալ հանցանքը կատարել է առաջին անգամ (ըստ «Դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցման» տեղեկանքի),
- նախկինում չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով,
- մեղադրյալի և տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն ու ազատ կամահայտնության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։
Ընդ որում՝ Առաջին ատյանի դատարանում նախնական դատալսումների ժամանակ տուժող Հ․ Զոհրաբյանը և մեղադրյալ Գ․ Սմբատյանը հայտնել են, որ առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, և խնդրել նշված հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել, իսկ Հրաչյա Զոհրաբյանի օրինական ներկայացուցիչ Հովհաննես Զոհրաբյանն՝ իր հերթին, չի առարկել տուժողի հետ հաշտության հիմքով մեղադրյալ Գագիկ Սմբատյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կապակցությամբ։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ գտնում եմ, որ տուժող Հ․ Զոհրաբյանի և մեղադրյալ Գ․ Սմբատյանի միջև հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն ու ազատ կամահայտնության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնության առկայությունը կասկած չի կարող հարուցել։
Այս համատեքստում անհրաժեշտ եմ համարում փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի իմաստով, ի հավելումն մյուս վավերապայմանների, քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու համար անհրաժշտ է մեղադրյալի և տուժողի միջև առկա հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, և կոնկրետ դեպքում, Հ․ Զոհրաբյանը, սույն գործով հանդես գալով որպես տուժող (նախաձեռնված 14185623 քրեական վարույթով 2023 թվականի մայիսի 24-ին քննիչ Միշա Դանիելյանի որոշմամբ ճանաչվել է տուժող), և օգտվելով համապատասխան դատավարական կարգավիճակից բխող իր իրավունքներից, հաշտվել է հանցանք կատարած անձի հետ։
5. Սույն հատուկ կարծիքով իմ անհամաձանությունն եմ հայտնում բողոքաբերի փաստարկին առ այն, որ «(...) Մինչդեռ Դատարանը տուժողի և մեղադրյալի հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու որոշում կայացնելիս տուժողի և մեղադրյալի միջև տեղի ունեցած հաշտությունը դիտարկել է որպես հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտի դեմ ուղղված արարք, սակայն մեղադրյալի գործողությունները պետք է դիտարկվեր որպես հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված արարք, քանի որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի ենթադրյալ գործողությունների արդյունքում առաջին հերթին վնաս է պատճառվել հասարակական կարգն ապահովող հասարակական հարաբերություններին և սույն դեպքում քրեաիրավական առումով հանցագործությունից տուժած է համարվել հասարակությունը, իսկ տուժողի առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները հանդիսացել են հանցակազմի լրացուցիչ օբյեկտ, հետևաբար, նման պայմաններում հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելն ու քրեական գործի վարույթը կարճելն իրավաչափ չէ: (...)»՝ գտնելով, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված իրավակարգավորումներով որևէ առանձնահատկություն կամ բացառություն չի սահմանել այն դեպքերի համար, երբ անձը տուժողի կարգավիճակում է հայտնվել հանցագործության լրացուցիչ, և ո΄չ թե հիմնական անմիջական օբյեկտը վնասվելու արդյունքում։ Մինչդեռ, հանրահայտ է, որ յուրաքանչյուր հանցագործություն վնասում է ո΄չ թե մեկ, այլ մի շարք հասարակական հարաբերություններ։ Օրինակ՝ խուլիգանությունը կարող է վնասել հասարակական կարգը, մարդկանց կյանքը, առողջությունը, պատիվը կամ արժանապատվությունը ։ Հետևաբար, եթե օրենսդրի կամքն ուղղված լիներ բացառապես հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտին վնաս հասցնելու հետևանքով տուժած անձի կամարտահայտությունը հաշվի առնելուն, ապա նշվածը ևս որևէ առանձնահատկության տեսքով պետք է սահմանվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով։ Ընդ որում, հարկ է ընդգծել, որ սահմանված միակ բացառությունը, որի դեպքում նշված հիմքով անձը չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, կատարված հանցանքում ընտանիքում բռնության հատկանիշների առկայությունն է։
Հետևաբար՝ գտնում եմ, որ օրենքով նշվածից զատ որևէ այլ բացառություն սահմանելը դուրս է վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողության և լիազորության շրջանակներից, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածով նախատեսված խուլիգանություն կատարած անձը նույնպես պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա են 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված նախապայմաններն՝ անկախ այն հանգամանքից, որ անձը տուժող է ճանաչվել հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտին վնաս պատճառելու արդյունքում:
Այս առումով համակարծիք չեմ բողոքաբերի դիրքորոշումներն ընդունելի համարող Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ կատարված եզրահանգումներին՝ վերահաստատելով, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու՝ գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի՝ որևէ առանձնահատկություն կամ բացառություն սահմանող մեկնաբանությունը չի բխում ինչպես այդ հոդվածում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությունից, այնպես էլ այդ հոդվածն ընդգրկող գլխի ու բաժնի կարգավորման համատեքստից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի սկզբունքներից։
Միևնույն ժամանակ, կարևոր է արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված իրավանորմի կիրառման հիմքերի ցանկը սպառիչ է, հետևաբար այդ հիմքերը մեկնաբանելիս իրավասու սուբյեկտը պետք է ղեկավարվի հանրաճանաչ Expressio unius իրավամեկնաբանական հնարքով, ըստ որի՝ սպառիչ ցանկում որևէ տարր չներառելը ենթակա է մեկնաբանման դրա բացառման իմաստով։ Այսինքն՝ դատարանը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը կիրառելիս պետք է ղեկավարվի սպառիչ ցանկում ամրագրված միայն մեկ բացառության հիմքով, այն է՝ կատարված հանցանքում ընտանիքում բռնության հատկանիշների առկայությունը։
6. Այսպիսով, գտնում եմ, որ կոնկրետ դեպքում տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար առկա են եղել բավարար իրավական հիմքեր և Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափ եզրահանգում է կատարել առ այն, որ մեղադրյալ Գագիկ Արաիկի Սմբատյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, այն է՝ անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից (տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով):
Այսպիսով՝ եզրահանգում եմ, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով էության մեջ կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն, ուստի անհրաժեշտ էր ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ ԵԴ1/2658/01/24 գործով 2025 թվականի մարտի 13-ի՝ «Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցը քննության առնելու մասին» որոշումը թողնելով անփոփոխ։

ԳՏՆՈՒՄ ԵՄ, ՈՐ

ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էլեն Անանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում վերաքննիչ բողոքը պետք էր մերժել, Գագիկի Արաիկի Սմբատյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի՝ ԵԴ1/2658/01/24 գործով կայացված «Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցը քննության առնելու մասին» որոշումը թողնելով անփոփոխ։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ