Հիմնական
Գործի համար:
ԵԷԴ/0188/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
8.28
Պատասխանող
Գասպար Գասպարյան
Գասպար Գասպարյան Խաչատուրի
Գասպար Գասպարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Վարդան Գրիգորյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Վարդան Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-04-25 | 10:45 | 2 | Կայացվել է | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2012-03-02 | 11:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2012-02-23 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2012-02-15 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2012-02-03 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2012-01-20 | 15:00 | 1 | Կայացվել է |
Գործ ԵԷԴ/0188/01/11
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 ապրիլի 2012թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Գ. ՄԱԴՈՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ Հ. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60132511 քրեական գործը` ավտովրաերթի հետևանքով Արուսյակ Պետրոսի Պետրոսյանին անզգուշությամբ մահ պատճառելու փաստի առթիվ:
2011 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Երևան քաղաքի դատախազի տեղակալի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, 2012 թավականի մարտի 02-ի դատավճռով Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով` նրան զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել և սահմանել է փորձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների իրականացման համապատասխան ծառայության վրա:
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու կապակցությամբ, քաղաքացիական հայցի հարցը համարել է լուծված:
Վճռել է նաև իրեղեն ապացույց հանդիսացող Ա.Պետրոսյանին պատկանող հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանին` ըստ պատկանելիության:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել մեղադրող, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Պետրոսյանը և Վարդան Պետրոսյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2012 թվականի մարտի 20-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի մարտի 21-ի որոշումներով Վարդան Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը թողնվել է առանց քննության, իսկ մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա 2011 թվականի նոյեմբերի 18-ին, ժամը 1900-ի սահմաններում <<ՄԱԲԱ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող և իրեն ամրակցված <<ԳԱԶ-32213>> մակնիշի 39-26 Տ պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով: Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայի թիվ 30 շենքի դիմաց, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67 կետի խախտում, այն է` ձախից դեպի աջ կողմն արագ քայլերով պողոտան հատող, իր երթևեկության համար վտանգ առաջացրած հետիոտն Արյուսակ Պետրոսյանին նկատելուց հետո ժամանակին չի դիմել արգելակման, իր ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել հետիոտնին դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է, ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել Ա.Պետրոսյանին և անզգուշությամբ նրան պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Հաջորդ օրը` 2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին, Ա.Պետրոսյանն առանց գիտակցության գալու, <<Էրեբունի>> բժշկական կենտրոնում մահացել է:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Պետրոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատավճիռը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով` խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները։
Դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պատճառաբանել է նրանով, որ նա նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութագրվում է դրական, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված գույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը:
Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դատարանը համարել է այն, որ ամբաստանյալն առաջին անգամ է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցագործություն կատարել և որ միջոցներ է ձեռնարկել պատճառված վնասը հարթելու ուղղությամբ։
Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Սահակյանի վերաբերյալ ԳԴ1/0003/01/10 գործով 27.08.2010թ. որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և հանցավորի անձնավորության մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը։ Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը։
Մինչդեռ առաջին ատյանի դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս անտեսել է նրա կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների այնպիսի կոպիտ խախտում թույլ տալու հանգամանքը, ինչպիսին է ճանապարհի իր երթևեկելի մասով հատող հետիոտնին չզիջելը, ինչը խոսում է ինչպես արարքի, այնպես էլ հանցավոր անձի` հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին։
Գործի վերը շարադրված հանգամանքներում ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, նման պատիժը չի նպաստում հանցավորի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխարգելմանը:
Ելնելով վերը նշվածից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 381-րդ հոդվածով, 395-րդ հոդվածի 4-րդ կետով, 399-րդ հոդվածով` մեղադրող Ա.Պետրոսյանը խնդրել է դատավճիռը` ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, բեկանել և նրա նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը և անձը բնութագրող տվյալներին համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանները.
Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի պաշտպան Գուրգեն Մադոյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ դատարանը պատիժ նշանակելիս հանգել է ճիշտ հետևության, խնդրել է վերաքննիչ բողոքը մերժել` դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը միացավ պաշտպանին:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` հայտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից նյութական վնասը վերականգնվել է, որևէ բողոք չունի:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած կողմերի պատասխանները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքնի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով մեղադրող Ա.Պետրոսյանը խնդրել է դատավճիռը` պատժի մասով, բեկանել և Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի հիմքով վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ հաստատված ճանաչված փաստական հանգամանքներն ընդունում է որպես հիմք, նրա արարքին դատարանի կողմից տրված քրեաիրավական գնահատականը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում նշանակված պատժի հիմնավորվածությունը:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հաջորդականությամբ լուծելով այն հարցերը, թե ենթակա է արդյո՞ք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար և ին՞չ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշանակված պատիժը կրելու պարտականությունից ազատելու հնարավորություն է նախատեսում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը:
Այսպես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Նշված դրույթներն են, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ և 63-րդ հոդվածները, որոնք սահմանում են պատժի նպատակները, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Նշված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով գործի հանգամանքները` կատարած հանցագործության առանձնահատկությունները, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները միայն դատարանը կարող է հանգել որոշակի հետևության, թե հանցանք կատարած անձի կողմից պատիժը կրելն անհրաժեշտ պայման է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու համար, թե ոչ:
/ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Գագիկ Հրաչի Ազատյանի վերաբերյալ քրեական գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-195/07 որոշում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման օրենսդրական պայմանները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկնաբանել է և այդ խնդրի վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումն արտահայտել է նաև Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ 124/07, Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07, Հուսիկ Սուրենի Բաղդասարյանի վերաբերյալ 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ԵՔՐԴ/0571/01/08, Ալեքսան Երեմի Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշումներով:/
Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, առաջին ատյանի դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել այն, որ նա արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութագրվում է դրական, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված գույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, մեղայականով ներկայանալը, հանցագործության բացահայտմանը և տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված գործողությունները:
Գասպար Գասպարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Դատարանը հաշվի առնելով Գասպար Գասպարյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Միաժամանակ քննարկելով Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու հարցը` եկել է այն եզրահանգման, որ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, հանգում է հետևության, որ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը համապատասխանում է գործի փաստական հանգամանքներին ու պատժի արդարացիության քրեաիրավական սկզբունքին:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, այդ առումով դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, լիովին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆՉ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 ապրիլի 2012թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Գ. ՄԱԴՈՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ Հ. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60132511 քրեական գործը` ավտովրաերթի հետևանքով Արուսյակ Պետրոսի Պետրոսյանին անզգուշությամբ մահ պատճառելու փաստի առթիվ:
2011 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Երևան քաղաքի դատախազի տեղակալի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, 2012 թավականի մարտի 02-ի դատավճռով Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով` նրան զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել և սահմանել է փորձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների իրականացման համապատասխան ծառայության վրա:
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու կապակցությամբ, քաղաքացիական հայցի հարցը համարել է լուծված:
Վճռել է նաև իրեղեն ապացույց հանդիսացող Ա.Պետրոսյանին պատկանող հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանին` ըստ պատկանելիության:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել մեղադրող, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Պետրոսյանը և Վարդան Պետրոսյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2012 թվականի մարտի 20-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի մարտի 21-ի որոշումներով Վարդան Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը թողնվել է առանց քննության, իսկ մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա 2011 թվականի նոյեմբերի 18-ին, ժամը 1900-ի սահմաններում <<ՄԱԲԱ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող և իրեն ամրակցված <<ԳԱԶ-32213>> մակնիշի 39-26 Տ պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով: Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայի թիվ 30 շենքի դիմաց, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67 կետի խախտում, այն է` ձախից դեպի աջ կողմն արագ քայլերով պողոտան հատող, իր երթևեկության համար վտանգ առաջացրած հետիոտն Արյուսակ Պետրոսյանին նկատելուց հետո ժամանակին չի դիմել արգելակման, իր ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել հետիոտնին դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է, ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել Ա.Պետրոսյանին և անզգուշությամբ նրան պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Հաջորդ օրը` 2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին, Ա.Պետրոսյանն առանց գիտակցության գալու, <<Էրեբունի>> բժշկական կենտրոնում մահացել է:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Պետրոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատավճիռը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով` խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները։
Դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պատճառաբանել է նրանով, որ նա նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութագրվում է դրական, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված գույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը:
Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դատարանը համարել է այն, որ ամբաստանյալն առաջին անգամ է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցագործություն կատարել և որ միջոցներ է ձեռնարկել պատճառված վնասը հարթելու ուղղությամբ։
Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Սահակյանի վերաբերյալ ԳԴ1/0003/01/10 գործով 27.08.2010թ. որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և հանցավորի անձնավորության մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը։ Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը։
Մինչդեռ առաջին ատյանի դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս անտեսել է նրա կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների այնպիսի կոպիտ խախտում թույլ տալու հանգամանքը, ինչպիսին է ճանապարհի իր երթևեկելի մասով հատող հետիոտնին չզիջելը, ինչը խոսում է ինչպես արարքի, այնպես էլ հանցավոր անձի` հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին։
Գործի վերը շարադրված հանգամանքներում ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, նման պատիժը չի նպաստում հանցավորի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխարգելմանը:
Ելնելով վերը նշվածից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 381-րդ հոդվածով, 395-րդ հոդվածի 4-րդ կետով, 399-րդ հոդվածով` մեղադրող Ա.Պետրոսյանը խնդրել է դատավճիռը` ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, բեկանել և նրա նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը և անձը բնութագրող տվյալներին համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանները.
Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի պաշտպան Գուրգեն Մադոյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ դատարանը պատիժ նշանակելիս հանգել է ճիշտ հետևության, խնդրել է վերաքննիչ բողոքը մերժել` դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը միացավ պաշտպանին:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` հայտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից նյութական վնասը վերականգնվել է, որևէ բողոք չունի:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած կողմերի պատասխանները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքնի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով մեղադրող Ա.Պետրոսյանը խնդրել է դատավճիռը` պատժի մասով, բեկանել և Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի հիմքով վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ հաստատված ճանաչված փաստական հանգամանքներն ընդունում է որպես հիմք, նրա արարքին դատարանի կողմից տրված քրեաիրավական գնահատականը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում նշանակված պատժի հիմնավորվածությունը:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հաջորդականությամբ լուծելով այն հարցերը, թե ենթակա է արդյո՞ք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար և ին՞չ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշանակված պատիժը կրելու պարտականությունից ազատելու հնարավորություն է նախատեսում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը:
Այսպես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Նշված դրույթներն են, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ և 63-րդ հոդվածները, որոնք սահմանում են պատժի նպատակները, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Նշված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով գործի հանգամանքները` կատարած հանցագործության առանձնահատկությունները, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները միայն դատարանը կարող է հանգել որոշակի հետևության, թե հանցանք կատարած անձի կողմից պատիժը կրելն անհրաժեշտ պայման է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու համար, թե ոչ:
/ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Գագիկ Հրաչի Ազատյանի վերաբերյալ քրեական գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-195/07 որոշում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման օրենսդրական պայմանները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկնաբանել է և այդ խնդրի վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումն արտահայտել է նաև Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ 124/07, Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07, Հուսիկ Սուրենի Բաղդասարյանի վերաբերյալ 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ԵՔՐԴ/0571/01/08, Ալեքսան Երեմի Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշումներով:/
Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, առաջին ատյանի դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել այն, որ նա արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութագրվում է դրական, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված գույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, մեղայականով ներկայանալը, հանցագործության բացահայտմանը և տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված գործողությունները:
Գասպար Գասպարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Դատարանը հաշվի առնելով Գասպար Գասպարյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Միաժամանակ քննարկելով Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու հարցը` եկել է այն եզրահանգման, որ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, հանգում է հետևության, որ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը համապատասխանում է գործի փաստական հանգամանքներին ու պատժի արդարացիության քրեաիրավական սկզբունքին:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, այդ առումով դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, լիովին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆՉ
Թիվ. ԵԷԴ/0188/01/11/
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն Ու Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈւՆԻ ԵՎ ՆՈւԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈւՐ ԻՐԱՎԱՍՈւԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախա•ահող դատավոր Վ.Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Թ.ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
Մասնակցությամբª
Մեղադրող Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
Պաշտպան Գ.ՄԱԴՈՅԱՆԻ
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
2012թվականի մարտի 2–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արա•ացված դատական քննության կար•ով քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի, ծնված 10.05.1958թ. Ադրբեջանի Հանրապետության Նախիջևանի շրջանի Գարաքար •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, ֆիզիկապես առողջ, աշխատում է ՙՄԱԲԱ՚ ՍՊԸ-ում որպես վարորդ, բնակվում է Արմավիրի մարզի Փարաքար •յուղի Երևանյան փողոցի 1–ին փակուղու թիվ. 3 տանը, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011թվականի նոյեմբերի 18–ին ժամը 19–ի սահմաններում, ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը ՙՄԱԲԱ՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող և իրեն ամրակցված ՙԳԱԶ-32213՚ մակնիշի 39 – 26 Տ պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևանի Տի•րան Մեծ պողոտայով: Երևանի Տի•րան Մեծ պողոտայի թիվ. 30 շենքի դիմաց, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67 կետի խախտում, այն է` ձախից դեպի աջ կողմն արա• քայլերով պողոտան հատող, իր երթևեկության համար վտան• առաջացրած հետիոտն Արյուսակ Պետրոսյանին նկատելուց հետո ժամանակին չի դիմել ար•ելակման, իր ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ լրիվ կան•նեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել հետիոտնին դուրս •ալու իր երթևեկության համար վտան•ավոր •ոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է, ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել Ա.Պետրոսյանին և անզ•ուշությամբ նրան պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Հաջորդ օրը` 19.11.2011թվ., Ա.Պետրոսյանը առանց •իտակցության •ալու, ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոնում մահացել է:
Կատարած արարքի համար Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով:
Արա•ացված դատական քննություն.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Գասպարյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և մինչ դատաքննություն սկսելը միջնորդեց դատարանին` դատական քննություն անցկացնել արա•ացված կար•ով, հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցելով պաշտպան Գ.Մադոյանի հետ, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատաքննություն իրականացնելու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում:
Մեղադրող Ա.Պետրոսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանը չառարկեցին արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի և նրա պաշտպան Գ.Մադոյանի միջնորդության դեմ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Դատարանն արա•ացված կար•ով իրականացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հան•ամանքները, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի համաձայն լինելու փաստը, •տնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը կատարել է հանցանք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով և նշված հոդվածով պետք է ենթարկվի պատասխանատվության:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձն այն, որ ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութա•րվում է բացառապես դրականորեն, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցա•ործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված •ույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը համարում է առաջին ան•ամ հան•ամանքների պատահական զու•որդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, մեղայականով ներկայանալը, հանցա•ործության բացահայտմանը և տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված •ործողությունները: Պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը դատաքննությամբ չհայտնաբերեց:
Միաժամանակ, հաշվի առնելով •ործի կոնկրետ հան•ամանքները, տուժողի իրավահաջորդի բողոքի բացակայությունը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված •ործողությունները, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանքների համակցությունը, այն որ հանցանքը կատարելու պահին նա խմած չի եղել, վրաերթը կատարելուց հետո դեպքի վայրից փախուստի չի դիմել, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում նրա պատշաճ վարքա•իծը, դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի անձը հանրության համար վտան•ավորություն չի ներկայացնում, որը էապես նվազեցնում է վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի վտան•ավորության աստիճանը և նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, առանց պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10 հոդվածի 1–ին կետի համաձայն, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը,
անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն, պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ կետի դրույթով այն մասին, որ դատարանը արա•ացված կար•ով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող •երազանցել կատարած հանցա•ործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցա•ործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ •ործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող հան•ուցյալ Ա.Պետրոսյանի հա•ուստները պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանին` ըստ պատկանելիության:
Տուժողի իրավահաջորդ Հակոբ Գևոր•յանի կողմից քաղաքացիական հայցի պահանջ չներկայացնելու կապակցությամբ, դատարանը •տնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը •ործով պետք է համարել լուծված:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 3751-4 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով` նրան զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70 հոդվածի համաձայն, Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` նրա վարքա•ծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների իրականացման համապատասխան ծառայության վրա:
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու կապակցությամբ, քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող Ա.Պետրոսյանին պատկանող հա•ուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանին` ըստ պատկանելիության:
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.Ա.
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն Ու Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈւՆԻ ԵՎ ՆՈւԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈւՐ ԻՐԱՎԱՍՈւԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախա•ահող դատավոր Վ.Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Թ.ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
Մասնակցությամբª
Մեղադրող Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
Պաշտպան Գ.ՄԱԴՈՅԱՆԻ
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
2012թվականի մարտի 2–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արա•ացված դատական քննության կար•ով քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի, ծնված 10.05.1958թ. Ադրբեջանի Հանրապետության Նախիջևանի շրջանի Գարաքար •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, ֆիզիկապես առողջ, աշխատում է ՙՄԱԲԱ՚ ՍՊԸ-ում որպես վարորդ, բնակվում է Արմավիրի մարզի Փարաքար •յուղի Երևանյան փողոցի 1–ին փակուղու թիվ. 3 տանը, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011թվականի նոյեմբերի 18–ին ժամը 19–ի սահմաններում, ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը ՙՄԱԲԱ՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող և իրեն ամրակցված ՙԳԱԶ-32213՚ մակնիշի 39 – 26 Տ պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևանի Տի•րան Մեծ պողոտայով: Երևանի Տի•րան Մեծ պողոտայի թիվ. 30 շենքի դիմաց, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67 կետի խախտում, այն է` ձախից դեպի աջ կողմն արա• քայլերով պողոտան հատող, իր երթևեկության համար վտան• առաջացրած հետիոտն Արյուսակ Պետրոսյանին նկատելուց հետո ժամանակին չի դիմել ար•ելակման, իր ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ լրիվ կան•նեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել հետիոտնին դուրս •ալու իր երթևեկության համար վտան•ավոր •ոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է, ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել Ա.Պետրոսյանին և անզ•ուշությամբ նրան պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Հաջորդ օրը` 19.11.2011թվ., Ա.Պետրոսյանը առանց •իտակցության •ալու, ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոնում մահացել է:
Կատարած արարքի համար Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով:
Արա•ացված դատական քննություն.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Գասպարյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և մինչ դատաքննություն սկսելը միջնորդեց դատարանին` դատական քննություն անցկացնել արա•ացված կար•ով, հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցելով պաշտպան Գ.Մադոյանի հետ, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատաքննություն իրականացնելու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում:
Մեղադրող Ա.Պետրոսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանը չառարկեցին արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի և նրա պաշտպան Գ.Մադոյանի միջնորդության դեմ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Դատարանն արա•ացված կար•ով իրականացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հան•ամանքները, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի համաձայն լինելու փաստը, •տնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը կատարել է հանցանք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով և նշված հոդվածով պետք է ենթարկվի պատասխանատվության:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձն այն, որ ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութա•րվում է բացառապես դրականորեն, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցա•ործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված •ույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը համարում է առաջին ան•ամ հան•ամանքների պատահական զու•որդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, մեղայականով ներկայանալը, հանցա•ործության բացահայտմանը և տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված •ործողությունները: Պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը դատաքննությամբ չհայտնաբերեց:
Միաժամանակ, հաշվի առնելով •ործի կոնկրետ հան•ամանքները, տուժողի իրավահաջորդի բողոքի բացակայությունը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված •ործողությունները, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանքների համակցությունը, այն որ հանցանքը կատարելու պահին նա խմած չի եղել, վրաերթը կատարելուց հետո դեպքի վայրից փախուստի չի դիմել, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում նրա պատշաճ վարքա•իծը, դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի անձը հանրության համար վտան•ավորություն չի ներկայացնում, որը էապես նվազեցնում է վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի վտան•ավորության աստիճանը և նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, առանց պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10 հոդվածի 1–ին կետի համաձայն, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը,
անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն, պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ կետի դրույթով այն մասին, որ դատարանը արա•ացված կար•ով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող •երազանցել կատարած հանցա•ործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցա•ործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ •ործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող հան•ուցյալ Ա.Պետրոսյանի հա•ուստները պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանին` ըստ պատկանելիության:
Տուժողի իրավահաջորդ Հակոբ Գևոր•յանի կողմից քաղաքացիական հայցի պահանջ չներկայացնելու կապակցությամբ, դատարանը •տնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը •ործով պետք է համարել լուծված:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 3751-4 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով` նրան զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70 հոդվածի համաձայն, Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` նրա վարքա•ծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների իրականացման համապատասխան ծառայության վրա:
Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու կապակցությամբ, քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող Ա.Պետրոսյանին պատկանող հա•ուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանին` ըստ պատկանելիության:
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.Ա.
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0188/01/11
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-12-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0188/01/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60132511 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գասպար Գասպարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 18.11.2011թ. Մաբա ՍՊԸ-ին պատկանող, իրեն ամրակցված ԳԱԶ-32213 մակնիշի 39-26 Տ պ/հ-ի ավտոմեքենայով Երևանի Տ, Մեծ պողոտայի թիվ 30 շենքի դիմաց թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջին հակասող գործողություններ, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Ա. Պետրոսյանին, անզգուշությամբ պատճառել մարմնական վնասվածքներ, ինչի հետևանքով վերջինս հաջորդ օրը Էրեբունի ԲԿ-ում առանց գիտակցության գալու մահացել է: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գասպար |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հայրանուն | Խաչատուրի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | դատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.28 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-12-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 30-12-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 30-12-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 30-12-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-01-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 02-03-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գասպար |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 02-03-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Թիվ. ԵԷԴ/0188/01/11/ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն Ու Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈւՆԻ ԵՎ ՆՈւԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈւՐ ԻՐԱՎԱՍՈւԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ. Նախա•ահող դատավոր Վ.Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Քարտուղարությամբ Թ.ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ Մասնակցությամբª Մեղադրող Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ Պաշտպան Գ.ՄԱԴՈՅԱՆԻ Տուժողի իրավահաջորդ Հ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ 2012թվականի մարտի 2–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արա•ացված դատական քննության կար•ով քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի, ծնված 10.05.1958թ. Ադրբեջանի Հանրապետության Նախիջևանի շրջանի Գարաքար •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, ֆիզիկապես առողջ, աշխատում է ՙՄԱԲԱ՚ ՍՊԸ-ում որպես վարորդ, բնակվում է Արմավիրի մարզի Փարաքար •յուղի Երևանյան փողոցի 1–ին փակուղու թիվ. 3 տանը, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորա•րություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել: Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2011թվականի նոյեմբերի 18–ին ժամը 19–ի սահմաններում, ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը ՙՄԱԲԱ՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող և իրեն ամրակցված ՙԳԱԶ-32213՚ մակնիշի 39 – 26 Տ պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևանի Տի•րան Մեծ պողոտայով: Երևանի Տի•րան Մեծ պողոտայի թիվ. 30 շենքի դիմաց, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67 կետի խախտում, այն է` ձախից դեպի աջ կողմն արա• քայլերով պողոտան հատող, իր երթևեկության համար վտան• առաջացրած հետիոտն Արյուսակ Պետրոսյանին նկատելուց հետո ժամանակին չի դիմել ար•ելակման, իր ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ լրիվ կան•նեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել հետիոտնին դուրս •ալու իր երթևեկության համար վտան•ավոր •ոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է, ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել Ա.Պետրոսյանին և անզ•ուշությամբ նրան պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Հաջորդ օրը` 19.11.2011թվ., Ա.Պետրոսյանը առանց •իտակցության •ալու, ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոնում մահացել է: Կատարած արարքի համար Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով: Արա•ացված դատական քննություն. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Գասպարյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և մինչ դատաքննություն սկսելը միջնորդեց դատարանին` դատական քննություն անցկացնել արա•ացված կար•ով, հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցելով պաշտպան Գ.Մադոյանի հետ, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատաքննություն իրականացնելու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում: Մեղադրող Ա.Պետրոսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանը չառարկեցին արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի և նրա պաշտպան Գ.Մադոյանի միջնորդության դեմ: Դատարանի իրավական վերլուծությունը. Դատարանն արա•ացված կար•ով իրականացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հան•ամանքները, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի համաձայն լինելու փաստը, •տնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը կատարել է հանցանք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով և նշված հոդվածով պետք է ենթարկվի պատասխանատվության: Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձն այն, որ ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութա•րվում է բացառապես դրականորեն, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցա•ործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված •ույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը համարում է առաջին ան•ամ հան•ամանքների պատահական զու•որդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, մեղայականով ներկայանալը, հանցա•ործության բացահայտմանը և տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված •ործողությունները: Պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը դատաքննությամբ չհայտնաբերեց: Միաժամանակ, հաշվի առնելով •ործի կոնկրետ հան•ամանքները, տուժողի իրավահաջորդի բողոքի բացակայությունը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված •ործողությունները, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանքների համակցությունը, այն որ հանցանքը կատարելու պահին նա խմած չի եղել, վրաերթը կատարելուց հետո դեպքի վայրից փախուստի չի դիմել, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում նրա պատշաճ վարքա•իծը, դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի անձը հանրության համար վտան•ավորություն չի ներկայացնում, որը էապես նվազեցնում է վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի վտան•ավորության աստիճանը և նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, առանց պատիժը կրելու: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10 հոդվածի 1–ին կետի համաձայն, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն, պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ կետի դրույթով այն մասին, որ դատարանը արա•ացված կար•ով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող •երազանցել կատարած հանցա•ործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցա•ործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ •ործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող հան•ուցյալ Ա.Պետրոսյանի հա•ուստները պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանին` ըստ պատկանելիության: Տուժողի իրավահաջորդ Հակոբ Գևոր•յանի կողմից քաղաքացիական հայցի պահանջ չներկայացնելու կապակցությամբ, դատարանը •տնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը •ործով պետք է համարել լուծված: Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 3751-4 հոդվածներով, դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242 հոդվածի 2–րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով` նրան զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70 հոդվածի համաձայն, Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` նրա վարքա•ծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների իրականացման համապատասխան ծառայության վրա: Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու կապակցությամբ, քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված: Իրեղեն ապացույց հանդիսացող Ա.Պետրոսյանին պատկանող հա•ուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևոր•յանին` ըստ պատկանելիության: Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.Ա. |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 02-03-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 16-03-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր 117 թերթ, 2-րդ հատոր 84 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 16-03-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր 117 թերթ, 2-րդ հատոր 84 թերթ |
| Գործին կից նյութերը | Մեղադրյալ Խաչատուրի Գասպար Գասպարյանի անձնագիրը և զինվորական գրքույկը |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-3238/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 20-03-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 20-06-2012 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 21-06-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 117,160 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 26-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր-117,2-րդ հատոր-160թերթերից |
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0188/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-03-2012 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-03-2012 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Քաղ.հայցվոր |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գասպար Գասպարյան ամբաստանյալ Արուսյակ Պետրոսյան տուժող Բեկանել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 02.03.2012թ-իդատավճիռը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311 հոդվածի 1 կետի հիմքերով այն վերադարձնել լրացուցիչ նախաքննության: Վերանայել Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Վարդան Վահագնի Պետրոսյանին իրավահաջորդ ճանաչելու պահանջով դիմումն առանց քննության թողնելու մասին որոշումը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 80 հոդվածի հիմքերով Վ. Պետրոսյանին ճանաչել որպես տուժող Արուսյակ Պետրոսյանի իրավահաջորդ: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-03-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 20-03-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Գ.Գասպարյանի անձնագիրը և վարորդական իրավունքի վկայականը: |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-03-2012 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-04-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 21-03-2012 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-04-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 04-04-2012 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:45 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-04-2012 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գասպար |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԷԴ/0188/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 25 ապրիլի 2012թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ Գ. ՄԱԴՈՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ Հ. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճռի դեմ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60132511 քրեական գործը` ավտովրաերթի հետևանքով Արուսյակ Պետրոսի Պետրոսյանին անզգուշությամբ մահ պատճառելու փաստի առթիվ: 2011 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Երևան քաղաքի դատախազի տեղակալի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար: Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, 2012 թավականի մարտի 02-ի դատավճռով Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով` նրան զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել և սահմանել է փորձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների իրականացման համապատասխան ծառայության վրա: Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու կապակցությամբ, քաղաքացիական հայցի հարցը համարել է լուծված: Վճռել է նաև իրեղեն ապացույց հանդիսացող Ա.Պետրոսյանին պատկանող հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանին` ըստ պատկանելիության: Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել մեղադրող, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Պետրոսյանը և Վարդան Պետրոսյանը: Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2012 թվականի մարտի 20-ին: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի մարտի 21-ի որոշումներով Վարդան Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը թողնվել է առանց քննության, իսկ մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա 2011 թվականի նոյեմբերի 18-ին, ժամը 1900-ի սահմաններում <<ՄԱԲԱ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող և իրեն ամրակցված <<ԳԱԶ-32213>> մակնիշի 39-26 Տ պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով: Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայի թիվ 30 շենքի դիմաց, ամբաստանյալ Գ.Գասպարյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67 կետի խախտում, այն է` ձախից դեպի աջ կողմն արագ քայլերով պողոտան հատող, իր երթևեկության համար վտանգ առաջացրած հետիոտն Արյուսակ Պետրոսյանին նկատելուց հետո ժամանակին չի դիմել արգելակման, իր ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել հետիոտնին դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է, ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել Ա.Պետրոսյանին և անզգուշությամբ նրան պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Հաջորդ օրը` 2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին, Ա.Պետրոսյանն առանց գիտակցության գալու, <<Էրեբունի>> բժշկական կենտրոնում մահացել է: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Մեղադրող, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Պետրոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատավճիռը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով` խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները։ Դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պատճառաբանել է նրանով, որ նա նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութագրվում է դրական, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված գույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դատարանը համարել է այն, որ ամբաստանյալն առաջին անգամ է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցագործություն կատարել և որ միջոցներ է ձեռնարկել պատճառված վնասը հարթելու ուղղությամբ։ Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Սահակյանի վերաբերյալ ԳԴ1/0003/01/10 գործով 27.08.2010թ. որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և հանցավորի անձնավորության մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը։ Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը։ Մինչդեռ առաջին ատյանի դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս անտեսել է նրա կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների այնպիսի կոպիտ խախտում թույլ տալու հանգամանքը, ինչպիսին է ճանապարհի իր երթևեկելի մասով հատող հետիոտնին չզիջելը, ինչը խոսում է ինչպես արարքի, այնպես էլ հանցավոր անձի` հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին։ Գործի վերը շարադրված հանգամանքներում ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, նման պատիժը չի նպաստում հանցավորի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխարգելմանը: Ելնելով վերը նշվածից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 381-րդ հոդվածով, 395-րդ հոդվածի 4-րդ կետով, 399-րդ հոդվածով` մեղադրող Ա.Պետրոսյանը խնդրել է դատավճիռը` ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, բեկանել և նրա նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը և անձը բնութագրող տվյալներին համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման: 4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանները. Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի պաշտպան Գուրգեն Մադոյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ դատարանը պատիժ նշանակելիս հանգել է ճիշտ հետևության, խնդրել է վերաքննիչ բողոքը մերժել` դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանը միացավ պաշտպանին: Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Գևորգյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` հայտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից նյութական վնասը վերականգնվել է, որևէ բողոք չունի: 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած կողմերի պատասխանները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքնի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով մեղադրող Ա.Պետրոսյանը խնդրել է դատավճիռը` պատժի մասով, բեկանել և Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման: Ամբաստանյալ Գասպար Գասպարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի հիմքով վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ հաստատված ճանաչված փաստական հանգամանքներն ընդունում է որպես հիմք, նրա արարքին դատարանի կողմից տրված քրեաիրավական գնահատականը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում նշանակված պատժի հիմնավորվածությունը: Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը: Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հաջորդականությամբ լուծելով այն հարցերը, թե ենթակա է արդյո՞ք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար և ին՞չ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Նշանակված պատիժը կրելու պարտականությունից ազատելու հնարավորություն է նախատեսում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը: Այսպես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Նշված դրույթներն են, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ և 63-րդ հոդվածները, որոնք սահմանում են պատժի նպատակները, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Նշված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով գործի հանգամանքները` կատարած հանցագործության առանձնահատկությունները, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները միայն դատարանը կարող է հանգել որոշակի հետևության, թե հանցանք կատարած անձի կողմից պատիժը կրելն անհրաժեշտ պայման է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու համար, թե ոչ: /ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Գագիկ Հրաչի Ազատյանի վերաբերյալ քրեական գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-195/07 որոշում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման օրենսդրական պայմանները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկնաբանել է և այդ խնդրի վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումն արտահայտել է նաև Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ 124/07, Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07, Հուսիկ Սուրենի Բաղդասարյանի վերաբերյալ 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ԵՔՐԴ/0571/01/08, Ալեքսան Երեմի Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշումներով:/ Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Ինչպես երևում է գործի նյութերից, առաջին ատյանի դատարանը Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել այն, որ նա արատավորված և դատապարտված չի եղել, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, ինչպես աշխատավայրում, այնպես էլ բնակության վայրում բնութագրվում է դրական, մեղակայանով ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է տուժողի իրավահաջորդին պատճառված գույքային վնասը, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, մեղայականով ներկայանալը, հանցագործության բացահայտմանը և տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված գործողությունները: Գասպար Գասպարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: Դատարանը հաշվի առնելով Գասպար Գասպարյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Միաժամանակ քննարկելով Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու հարցը` եկել է այն եզրահանգման, որ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, հանգում է հետևության, որ Գասպար Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը համապատասխանում է գործի փաստական հանգամանքներին ու պատժի արդարացիության քրեաիրավական սկզբունքին: Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, այդ առումով դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, լիովին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրող Ա.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մարտի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գասպար Խաչատուրի Գասպարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆՉ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-04-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 01-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | հատոր 1-ին 117 թերթից, հատոր 2-րդ 152 թերթից |
| Գործին կից նյութեր | Գ.Գասպարյանի անձնագիրը և վարորդական իրավունքի վկայականը: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 01-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 117, 152 թերթից |
| Գործին կից նյութերը | մեղադրյալի անձնագիրը և զին. գրքույկը: |
| Ուր | Էրեբունի և Նուբարաշեն |
| Գրության համարը | Ե-7533/12 |