ԵԷԴ/0186/01/11

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա. ՍԵՓՈՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՏՈւԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ա. ՉԻԼՈՅԱՆ

2012թ. մարտի 26-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Նարեկ Արմենի Սարգսյանի, ծնված 30.09.1991թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, սովորում է Ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտի 4-րդ կուրսում, չամուսնացած, աշխատում է «Բելավիա սերվիս» ՍՊԸ-ում որպես կարգավար, նախկինում չդատված, հաշվառված է ԼՂՀ Քաշաթաղի շրջան գ.Խաչգետիկ, փաստացի բնակվում է ք.Երևան Սայաթ-Նովա 35 շենք, 42 բնակարանում։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 2-րդ մասով և 244 հոդվածով։
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Ամբաստանյալ Նարեկ Արմենի Սարգսյանը 2011թ. սեպտեմբերի 3-ին, ժամը 1900-ի սահմաններում «Բելավիա սերվիս» ՍՊԸ-ին պատկանող «Տոյոտա քեմրի» մակնիշի 007 օօ 64 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Նուբարաշեն փողոցի կողմից Ժակ Իվ Կուստոյ փողոցով դեպի Ազատամարտիկների փողոցի ուղղությամբ երթևեկելիս, չհասած թիվ 1/1 հասցեում գտնվող խորտկարանի դիմաց, խախտել է ՃԵԿ-ի 36 և 53 կետերի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները, այն է` իրականացրել է ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ և անվտանգ կառավարում` երթևեկության ընթացքում ուշադրությունը շեղելով երթևեկության ուղղությունից դեպի հետ, չի հետևել երթևեկության ուղղությամբ առջևում տիրող ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը, որի արդյունքում նրա վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ուղղությունը շեղվելով դեպի ձախ, մուտք է գործել հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, ինչը վտանգավոր է եղել երթևեկության և մասնավորապես` տվյալ ուղղության երթևեկելի ուղեմասում գտնվող հետիոտն Լիլիթ Աշոտի Կիրակոսյանի համար, որով պայմանավորվել է վերջինիս վրաերթի ենթարկելը և նրան անզգուշությամբ մահ պատճառելը` ինքն իրեն զրկելով վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որից հետո թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և իր վարած «Տոյոտա քեմրի» մակնիշի 007 օօ 64 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով հեռացել է։
Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Նարեկ Արմենի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 2-րդ մասով և 244 հոդվածով։
Քրեական գործով մինչև դատաքննությունը սկսելը ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանը հայտնեց դատարանին, որ համաձայն է առաջադրված մեղադրանքի հետ և միջնորդեց կիրառել դատական քննության արագացված կարգ։ Ն. Սարգսյանի պաշտպան Սամվել Միրզոյանը նույնպես միջնորդեց կիրառել դատական քննության արագացված կարգ։
Հաշվի առնելով, որ մեղադրողը չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ամբաստանյալը համաձայնվել է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ և միջնորդել է կիրառել դատական քննության արագացված կարգ, ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը, ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր՝ պաշտպանի ներկայությամբ և նրա հետ խորհրդակցելուց հետո, դատարանը որոշեց միջնորդությունը բավարարել՝ կիրառել դատական քննության արագացված կարգ։
Դատարանը, ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, գտավ, որ ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանի կողմից ավտոմեքենայով ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ և ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելը, հիմնավորված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 2-րդ մասով և 244 հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հանրության համար վտանգավորությունը, աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Նարեկ Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանք է համարում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել` առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, կամովին ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և հոգացել է հանգուցյալի բուժման և հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը, բնութագրվում է դրականորեն, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ն. Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ։
Դատարանը, հաշվի առնելով Ն. Սարգսյանի կողմից կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորությունը, ինչպես նաև այն, որ Ն. Սարգսյանի կողմից կատարած արարքի համար` ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսվում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, գտնում է, որ Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով։
Միևնույն ժամանակ դատարանը, հաշվի առնելով գործի առանձնահատկությունները, բազմակողմանիորեն հետազոտելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է` Նարեկ Սարգսյանը երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել` առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, կամովին ներկայացել է իրավապահ մարմիններին և հոգացել է հանգուցյալի բուժման և հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար, բացի այդ Ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտի 4-րդ կուրսի ուսանող է, և մայիս ամսին ավարտելով ուսումը, զորակոչվելու է բանակ, և նկատի ունենալով նաև այն, որ գործով բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները և բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ն. Սարգսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի նպատակահարմար է գտնում կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածը և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան։
Դատարանը հարկ է համարում նաև արձանագրել, որ ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառման վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է իր իրավական դիրքորոշումը, մասնավորապես այն, որ ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագրծության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակում չի ենթադրում և դրա կիրառումը հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանից, բնույթից կամ անձանց շրջանակից կախվածության մեջ գտնվել չի կարող և իր 12.06.2007թ. թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանկված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Իսկ մեկ այլ` 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Տուժողի իրավահաջորդի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու պատճառով, այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված պլաստմասե և պոլիէթիլենային դետալների բեկորները պետք է ոչնչացնել, իսկ Լ. Կիրակոսյանի անդրավարտիքը, շապիկը և կոշիկները` վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ` Աշոտ Չիլոյանին։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 և 3753 հոդվածներով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Նարեկ Արմենի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 2-րդ մասով և 244 հոդվածով.
ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 244 հոդվածով դատապարտել ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 66 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2/երկու/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ն. Սարգսյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել հաշվառման վերցնելու պահից։
Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված պլաստմասե և պոլիէթիլենային դետալների բեկորները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, իսկ Լ. Կիրակոսյանի անդրավարտիքը, շապիկը և կոշիկները` վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ` Աշոտ Չիլոյանին։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քր. դատ. օր-ի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ