Գործ ԵԷԴ/0166/01/11

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

2012թ. սեպտեմբերի 20-ին Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՈՒԴՈՒՄՅԱՆԻ
Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Տ. ՈՒԶՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Գ. ԳԱԼԻԿՅԱՆԻ
Ս. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Ա. ՏԵՐ- ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալներ Արթուր Վրեժի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետերով և Ալբերտ Մուրադի Տեր-Ավետիսյանի նկատմամբ 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. հուլիսի 03-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի պաշտպան Գ. Գալիկյանի և ամբաստանյալ Ա. Տեր-Ավետիսյանի պաշտպան Ս. Բարսեղյանի վերաքննիչ բողոքները,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
09.06.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12120011 քրեական գործը:
09.06.2011թ. Արթուր Հովհաննիսյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժին և 10.06.2011թ. ձերբակալվել։
11.06.2011թ. Արթուր Հովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104 հոդվածի 1-ին մասով և խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
18.08.2011թ. որոշում է կայացվել Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
18.08.2011թ. Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանն ինքնակամ ներկայացել է Էրեբունու քննչական բաժին։
14.11.2011թ. որոշումներ է կայացվել Արթուր Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին։
29.11.2011թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 03.07.2012թ. դատավճռով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետերով և դատապարտվել ազատազրկման 8 տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 09.06.2011թ.-ից։
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ։
Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ պետբյուջեի վճռվել է բռնագանձել 77402 դրամ գումար՝ որպես դատական ծախս՝ սույն քրեական գործի նախաքննության ընթացքում իրականացված դատահետքաբանական փորձաքննության վրա կատարված ծախսերի փոխհատուցում։
Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 5 տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 31.08.2011թ.-ից։
Վճռվել է, որ կալանավայրում պատժի կրման ընթացքում ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանն ենթակա է նյարդահոգեբույժի հսկողության։
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ։
Տուժողի իրավահաջորդի և նրա ներկայացուցչի միջնորդությունը վճռվել է բավարարել ու նրանց իրավունք է վերապահվել ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով դիմել դատարան՝ հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված անդրավարտիքը, կոշիկը, լաթի կտորը, երկու կիսագուլպաները, վարտիքը, պատառաքաղը, դիակի ձեռքերի եղունգների կտրվածքները, <<Մերսեդես>> մակնիշի 25 ՏՕ 362 ավտոմեքենայի սրահի հետին աջ նստատեղի, դրա հենակի ստորին մասի և հետին աջակողմյան գորգից վերցված արյան նմուշներն ու պատառաքաղը վճռվել է ոչնչացնել։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի պաշտպան Գ. Գալիկյանն ու ամբաստանյալ Ա. Տեր-Ավետիսյանի պաշտպան Ս. Բարսեղյանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Արթուր Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 08.06.2011թ. երեկոյան, Երևանի բնակիչներ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի և Կարեն Մանասյանի հետ միասին, մասնակցել է Աննա Համբարձումյանի` Երևանի Սարի-Թաղի 3 փողոց 11 տանը Ռուզաննա Հակոբյանի ծննդյան տարեդարձի կապակցությամբ կազմակերպած խնջույքին։ Խնջույքի ընթացքում` ժամը 23.00-ից մինչև ժամը 00.00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Աննա Համբարձումյանի տան դիմաց` փողոցում, Կարեն Մանասյանի կողմից Արթուր Հովհաննիսյանի հասցեին հայհոյանք տալու պատճառով, վիճաբանություն է առաջացել Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի և Կարեն Մանասյանի միջև։ Վիճաբանության ընթացքում Տեր-Ավետիսյանը ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ է հասցրել Մանասյանի մարմնի տարբեր մասերին։ Վիճաբանության ձայներից փողոց է դուրս եկել Հովհաննիսյանն ու Տեր-Ավետիսյանի հետ միասին, այսինքն` խմբով, դիտավորությամբ ոտքերով և ձեռքերով բազմաթիվ հարվածներ են հասցրել Մանասյանի մարմնի տարբեր մասերին, նրան գցել գետնին, շարունակել հարվածներն ու առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող, որից հետո վերջինս հեռացել է։
Նույն գիշերը, ժամը 01.30-ի սահմաններում, Մանասյանը կրկին հայհոյանքներ է տվել Հովհաննիսյանի հասցեին, որի պատճառով վերջինս Աննա Համբարձումյանի տնից վերցրել է խոհանոցային պատառաքաղը, որով 8 անգամ հարվածել է Մանասյանի մարմնի տարբեր մասերին ու պատճառել առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող վնասվածքներ, որից հետո իր մտերիմ Գառնիկ Նազարյանի հետ, վերջինիս «Մերսեդես C 180» մակնիշի 25 SO 362 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով հեռացել են։
Վիճաբանությանն ականատես Ռուզաննա Հակոբյանը և Աննա Համբարձումյանը Մանասյանին տարել են վերջինիս տուն, նրան օգնություն ցույց տվել։ Այդ ընթացքում, ժամը 02.00-ի սահմաններում, Մանասյանը կրկին հայհոյանքներ է տվել Հովհաննիսյանի հասցեին։ Նույն պահին նշված տան մուտքի մոտ վերադարձած Հովհաննիսյանը, լսելով իր հասցեին հնչած հայհոյանքները, մտել է տուն ու իր մոտ եղած ծալովի դանակով դիտավորությամբ հարվածել Մանասյանի ձախ սրունքի դրսային հատվածին ու ստորադիր անոթների և մկանների վնասումով ձախ սրունքի շրջանի կտրած-ծակած վերքի ձևով վերջինիս առողջությանը պատճառել ծանր վնաս։
Մանասյանին դանակով հարվածելուց անմիջապես հետո, նկատելով վերջինիս ոտքից առատ արյունահոսությունը, այն դադարեցնելու նպատակով, Հովհաննիսյանը Մանասյանի վնասված ոտքի վրա կապել է իր սպորտային անդրավարտիքից հանած թելն ու իր մտերիմ Գառնիկ Նազարյանի հետ, վերջինիս «Մերսեդես C 180» մակնիշի 25 SO 362 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Մանասյանին տեղափոխել են «Էրեբունի» ԲԿ-ի տարածք, նրան իջեցրել ավտոմեքենայից, տեսնելով, որ նա քայլում է դեպի հիվանդանոց, չնախատեսելով իր գործողությունների արդյունքում տուժողին մահ պատճառելու հնարավորությունը, ժամը 02։30-ի սահմաններում հեռացել է։ Սակայն Մանասյանը հիվանդանոց չի հասել, մնացել է բժշկական կենտրոնի տարածքում, առավոտյան նկատվել ու տեղափոխվել է հիվանդանոց, սակայն արյան սուր կորստի պատճառով ժամը 09։40-ին մահացել է։
Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 08.06.2011թ. երեկոյան, Երևանի բնակիչներ Արթուր Հովհաննիսյանի և Կարեն Մանասյանի հետ միասին մասնակցել է Աննա Համբարձումյանի` Երևանի Սարի-Թաղի 3 փողոց 11 տանը Ռուզաննա Հակոբյանի ծննդյան տարեդարձի կապակցությամբ կազմակերպված խնջույքին։ Խնջույքի ընթացքում, ժամը 23.00-ից մինչև ժամը 00.00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Համբարձումյանի տան դիմաց`փողոցում, Մանասյանի կողմից Հովհաննիսյանի հասցեին հայհոյանք տալու պատճառով, վիճաբանություն է առաջացել Տեր-Ավետիսյանի ու Մանասյանի միջև։ Վիճաբանության ընթացքում Տեր-Ավետիսյանը ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին։ Վիճաբանության ձայներից փողոց է դուրս եկել Հովհաննիսյանն ու Տեր-Ավետիսյանի հետ միասին, այսինքն` խմբով, դիտավորությամբ ոտքերով և ձեռքերով բազմաթիվ հարվածներ են հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին, գցել գետնին, շարունակել հարվածներն ու վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։
Նախաքննական մարմնի կողմից 15.11.2011թ. որոշում է կայացվել Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից Կարեն Մանասյանին կյանքի համար վտանգավոր դրության մեջ դնելու և անօգնական վիճակում թողնելու ու Գառնիկ Նազարյանի կողմից Կարեն Մանասյանին կյանքի համար վտանգավոր դրության մեջ թողնելու և օգնություն ցույց չտալու մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` հանցակազմի բացակայության պատճառով։
2/. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
1. Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Գ. Գալիկյանն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Դատարանի 03.07.2012թ. դատավճռով նշանակված պատիժն ակնհայտ խիստ է։
Կատարված արարքի համար անձի նկատմամբ նշանակված պատժի որոշումը պետք է բխի օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման, մարդասիրության և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, որոնք ամրագրված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5, 10, 11 և 61 հոդվածների դրույթներով։
Գործի նյութերն ուսումնասիրելիս Դատարանն ամբողջորթյամբ չի ուսումնասիրել և լիարժեք չի գնահատել Արթուր Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախաքննության ընթացքում վերջինս դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, չի խոչընդոտել մինչդատական վարույթում ու դատարանում գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, ամուսնացած է, խնամքին են երկու մանկահասակ երեխաները, անձը հայտնի է, պատրաստակամ է և արդեն իսկ մասնակի հատուցել է քաղաքացիական հայցը, հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական օգնություն է ցույց տվել, ունի մշտական բնակության վայր, ընտանիքի միակ կերակրողն է, երիտասարդ է, տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը կամ հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը:
Սակայն վերը նշված մեղմացնող հանգամանքներից Դատարանը, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատել ամբաստանյալի անկեղծորեն զղջալը, խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան՝ 11.11.2006թ. և 30.07.2009թ. ծնված երկու երեխաներ ունենալը և դրական բնութագրվելը։
Դատարանը նաև չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի 10 կետով նախատեսված մեղմացնող հանգամանքը՝ հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային ու բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները։
Բողոքաբերը կարծում է, որ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելու տեսանկյունից, ի թիվս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մյուս հանգամանքների, վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից հաշվի կառնվի և պատշաճ գնահատման կարժանանա նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները:
02.07.2009թ. ՀՅՔՐԴ/0109/01/08 որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել, որ ընտանեկան դրությունը կարող է դիտվել որպես անձի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող այլ հանգամանք։ Վկայակոչված նախադեպային որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը սահմանել է նաև ընտանեկան դրությունը որպես հանցանք կատարած անձի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող այլ հանգամանք հաշվի առնելու չափանիշ։ Ամբաստանյալի՝ որևէ տեղ պաշտոնապես չաշխատելը չի կարող հիմք հանդիսանալ եզրահանգելու, որ նա իր ընտանիքի միակ կերակրողը չէ:
Վերոգրյալի հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքի 376-381 հոդվածներով` բողոքաբերը խնդրում է Դատարանի 03.07.2012թ. դատավճիռը բեկանել ու փոփոխել՝ նշանակված պատիժը մեղմացնել՝ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի մեղմ պատիժ։
2. Ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի պաշտպան Ս. Բարսեղյանն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ գործի նախաքննության ընթացքում խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 21, 22 հոդվածների, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի դրույթները, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված՝ գործի արդարացի քննության, անմեղության կանխավարկածի ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքները, որպես ապացույց չթույլատրվող նյութերի, ապացուցման ենթակա հանգամանքները, ապացուցման՝ ապացույցներ հավաքելու, ստուգելու ու գնահատելու վերաբերյալ դատավարական իրավունքի նորմերը։
Դատարանի 03.07.2012թ. դատավճռում թույլ են տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5, 9 հոդվածների, ՀՀ, քրեական դատավարության օրենսգրքի 17, 18, 25, 105, 107, 124, 126, 127, 216, 358, 360 և 365 հոդվածների պահանջների խախտումներ։
Բողոքաբերը նշում է, որ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է, քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված ու դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատված և ապացուցված չէ:
Գործի քննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով պարզված է, որ խնջույքի ընթացքում Մանասյանի և Հովհաննիսյանի միջև երբ վիճաբանություն է ծագել, այդ ժամանակ Տեր-Ավետիսյանը դեռևս նշված բնակարանում չի եղել, մինչդեռ անհիմն կերպով Մանասյանի հետ տեղի ունեցած վիճաբանության և կռվի նախաձեռնողն ու նրան ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնող է դիտվել իր պաշտպանյալը։
Գործով հարցաքննված ականատես վկաները ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ խնջույքի ընթացքում Մանասյանն ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, կանանց ներկայությամբ անհարգալից է խոսել՝ «արայով», «ժառգոնով» է խոսել ամբաստանյալ Հովհաննիսյանի հետ, ինչի պատճառով վերջինս մի քանի անգամ դիտողություն է արել տուժողին, նախազգուշացրել է, ու այդ առիթով նրանց միջև վիճաբանություն է առաջացել, որն էլ վերածվել է կռվի, որի րնթացքում Տեր-Ավետիսյանն այնտեղ չի գտնվել։ ժամը 23։00–ի սահմաններում է նոր միայն, նա իր երկու ընկերների հետ միասին եկել խնջույքի տեղը՝ այնտեղից իր մորը տուն տանելու համար։ Տուժողի հետ վեճի և կռվի նախաձեռնողը նա չի հանդիսացել ու ինչպես մենակ, այնպես էլ Հովհաննիսյանի հետ միասին Մանասյանին ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ չի հասցրել ու նրա առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր, ծանր վնաս չի պատճառել:
Դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 25, 126 և 127 հոդվածների պահանջները, որպես Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց, դատավճռի հիմքում դրել է քրեական գործի նախաքննության ընթացքում գործով վկա Աննա Համբարձումյանից ոստիկանության աշխատակիցների կողմից գործադրված սպառնալիքի ու վիրավորանքի արդյունքում կորզված նախաքննական, հակասական ցուցմունքները: Սակայն վերջինս Դատարանում հրաժարվելով նախաքննության ժամանակ իրենից կորզված այդ ցուցմունքներից` հայտնել է, որ Հովհաննիսյանի և Մասնայանի միջն տեղի ունեցած վեճի ու կռվի ընթացքում, չնայած սկզբում այնտեղ է գտնվել նաև Տեր-Ավետիսյանը, սակայն Մանասյանի հետ նա չի վիճաբանել, չի կռվել, իսկ ինքը ոչ ճիշտ ցուցմունքներ է տվել ոստիկանության աշխատակիցների կողմից իրեն սպառնալու և վիրավորանքներ հասցնելու պատճառով, մինչդեռ վերջինիս նախաքննական ցուցմունքն անհիմն կերպով դրվել է 03.07.2012թ. դատավճռի հիմքում ու օգտագործվել որպես ապացույց:
Ինչպես քրեական գործի նախաքննության, այնպես էլ Դատարանում տված իրենց ցուցմունքներում վկաներ Ռուզաննա Հակոբյանը, Ամալյա Սահակյանը, Սուրեն Սողոյանը, Ավետիս Եղյայանը, Գառնիկ Նազարյանը, ամբաստանյալ Հովհաննիսյանը ժխտել են դեպքի ընթացքում ամբաստանյալ Տեր-Ավետիսյանի կողմից տուժողի հետ վիճաբանելու, ինչպես միայնակ, այնպես էլ Հովհաննիսյանի հետ միասին նրան ծեծի ենթարկելու՝ կանգնած կամ ընկած վիճակում ձեռքերով ու ոտքերով նրան բազմաթիվ հարվածներ հասցնելու հանգամանքը։
Սակայն նախաքննական մարմինը խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216 հոդվածի պահանջները` Աննա Համբարձումյանին վերը նշված վկաների, ինչպես նան մեղադրյալների հետ առերես չի հարցաքննել, գործի իրական հանգամանքները չի պարզել:
Քրեական գործի քննությամբ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանը դիտավորությամբ տուժող Կարեն Մանասյանի առողջությանը ծանր վնաս է պատճառել, որը վտանգավոր է եղել նրա կյանքի համար:
Վկա Աննա Համբարձումյանի Դատարանում տված ցուցմունքով պարզվել է, որ Տեր-Ավետիսյանի դեպքի վայրից հեռանալոնց հետո, մի քանի մեքենաներով այնտեղ են եկել քննությամբ չպարզված թվով 5-6 տղաներ, որոնք նույնպես միջամտել են Հովհանևիսյանի և Մանասյանի միջն տեղի ունեցած կռվին, որի ընթացքում, այդ 5-6 անձինք նույնպես ծեծի են ենթարկել Մանասյանին, ինչպես կանգնած, այնպես էլ ընկած վիճակում ձեռքերով ու ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ են հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին, որոնց կողմից տուժողին պատճառված մարմնական վնասվածքները, ինչպես նախաքննության մարմնի կողմից կազմված մեղադրական եզրակացությամբ, այնպես էլ Դատարանի 03.07.2012թ. դատավճռով նույնպես մեղսագրվել են իր պաշտպանյալին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորված չէ, հետևաբար 03.07.2012թ. դատավճիռը ենթակա է բեկանման ու փոփոխման։
Քրեական գործով որնէ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիպանը տուժող Կարեն Մաևասյանիև դիտավորությամբ ծանր մարմնական վնասվածքներ է հասցրել կամ նրա առողջությանը ծանր վնաս է պատճառել, առավել ևս խմբով՝ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի հետ միասին։ Ամբաստանյալներ՝ Արթուր Հովհաննիսյանի և Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի միջև որևէ նախնական համաձայնություն չի եղել, կամ թե նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը սկսելուց հետո, բայց մինչ ավարտելը նրանց միջև որևէ ձևով նման պայմանավորվածություն ձեռք չի բերվել` տուժողի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ:
Բացի այդ, դատավճռում նույնացվել են համակատարումը և այդ հանցագործությունը մի խումբ անձանց կողմից կատարելը։ Հանցագործության համակատարող լինելը դա դեռ չի նշանակում, որ այդ համակատարողներն այն կատարել են խմբի կազմում, այսինքն այդ հանցագործությունը կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից։ Եթե անգամ պայմանականորեն ընդունենք, որ Մանասյանին իր պաշտպանյալը մի քանի անգամ հարվածներ է հասցրել, միևնույն է այդ հանցագործությունը համատեղ կատարելու վերաբերյալ նրա ու Հովհաննիսյանի միջև թեկուզ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը սկսելուց հետո, որևէ համաձայնություն ձեռք չի բերվել, այն համատեղ կատարելու վերաբերյալ նրանք որևէ ձևով համաձայնության չեն եկել, այդ հատկանիշը բացակայում է, հետևաբար խմբի առկայությունը բացառվում է։
Իր պաշտպանյալը տուժողի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դիտավորություն չի ունեցել, ամբաստանյալ Հովհաննիսյանի հետ համատեղ տուժողին մարմնական ծանր վնասվածքներ հասցնելուն անմիջական մասնակցություն չի ունեցել, այլ միայն փորձել է միջամտել, կանխել ու խափանել Արթուր Հովհաննիսյանի ու Կարեն Մանասյանի միջն տեղի ունեցող վեճն ու կռիվը, հետևաբար Տեր–Ավետիսյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները բացակայում են։ /տես` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը Լ. Բաբայանի վերաբերյալ ԵՔՐԴ/0512/01/08 գործով 21.08.2009թ. որոշման մեջ։/
Դատարանը 03.07.2012թ. դատավճռով խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 21 հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, 360, 365 հոդվածների պահանջները: Դատարանը դատավճռում չի պատճառաբանել, թե ինչու է իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացված դատավճռի հիմքում դրվել վկա Աննա Համբարձումյանի նախաքննական ցուցմունքը և ոչ թե Դատարանում տված ցուցմունքը, թե ինչու չեն գնահատվել ու դատավճռի հիմքում դրվել վկաներ Ռուզաննա Հակոբյանի, Սուրեն Սողոյանի, Ավետիս Եղյայանի, Գառնիկ Նազարյանի ու ամբաստանյալ Հովհաննիսյանի կողմից տրված ցուցմունքները:
Դատավճիռը չի համապատասխանում նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից սահմանված՝ դատական ակտի հիմնավորվածությանը վերաբերող իրավաչափության պայմաններին (տես՝ 28.11.2008թ. 3-623 (ՎԴ) գործը)։ Դատական ակտերի պատճառաբանվածության վերաբերյալ առկա է նան ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 17.03.2009թ. ՍԴԵՈ-21 որոշումը։ Դատավճիռը հիմնված է ենթադրությունների վրա, այդ արարքի կատարման մեջ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի մեղավորության մասին հետևությունները գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ ապացուցված ու հաստատված չեն ու նրա արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները բացակայում են:
03.07.2012թ. դատավճռով նյութական ն դատավարական իրավունքի նորմերի վերը նշված խախտումների պատճառով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք չի կատարել, սակայն դատապարտվել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366, 376, 3761 , 377-379, 3801, 381, 383, 385-386, 393-398 հոդվածներով` բողոքաբերը խնդրում է`1. Ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը՝ ամբողջությամբ բեկանել ու փոփոխել Դատարանի 03.07.2012թ. դատավճիռը, ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ ու նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ`ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիման վրա, նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով։ 2. Եթե Վերաքննիչ դատարանն այնուամենայնիվ հիմնավորված համարի վերջինիս կողմից տուժող Կարեն Մանասյանին դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, ապա քանի որ գործով ապացուցված չէ, որ նա այն կատարել է մի խումբ անձանց՝ այսինքն ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի հետ միասին՝ խմբով, ուստի միջնորդում է իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել այդ հոդվածով նախատեսված նվազագույն չափի ազատազրկման։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով հիմնավորումները բողոքների կապակցությամբ և մեղադրողի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126 հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127 հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստուգման, գնահատման, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում, քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետերով և Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի կողմից 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրանց մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված և Դատարանում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում իր մեղավորության վերաբերյալ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն արտահայտել է իրարամերժ դիրքորոշում։
Այսպես. նախաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն` հայտնելով, որ միայն ինքն է ձեռքերով ու ոտքերով, այնուհետև` պատառաքաղով և դանակով հարվածներ հասցրել տուժող Կարեն Մանասյանին, իսկ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանը Կարեն Մանասյանին չի հարվածել։
Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, սակայն հրաժարվել է ցուցմունք տալ առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ։
Ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունք տալ առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ` պատճառաբանելով, որ իրեն մեղսագրված հանցանքն ինքը չի կատարել։ /հատոր 2 գ/թ 71, 203
դ.ն.ա./
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչել է Երևանի Սարի-Թաղի 3-րդ փողոցի բնակիչ Կարեն Մանասյանին, նրա ազգականուհի և անմիջական հարևանուհի Աննա Համբարձումյանին։ Վերջինիս տուն ինքը հաճախակի է գնացել, օգնել նրան կենցաղային հարցերում։ Ճանաչել է նաև Աննա Համբարձումյանի ընկերուհի Ռուզաննա Հակոբյանին։ Կարեն Մանասյանի հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ Նա հակում է ունեցել ոգելից խմիչքի նկատմամբ, սովորություն է ունեցել հարբած վիճաբանել մարդկանց հետ ու հայհոյանքներ տալ նրանց։
09.06.2011թ. երեկոյան Աննա Համբարձումյանի` Երևանի Սարի-Թաղի 3-րդ փողոցի 11 տանը նշվել է Ռուզաննա Հակոբյանի ծննդյան տարելիցը, կազմակերպվել է խնջույք, որին հրավիրված է եղել նաև ինքը։ Խնջույքին մասնակցել է նաև Եպրաքսյա Անտոնյանը, որի որդին` Ալբերտ Տեր- Ավետիսյանը /Աբուլիկ/ իր ընկերների հետ ավելի ուշ է եկել Աննա Համբարձումյանի տուն։ Խնջույքի մասնակիցները ոգելից խմիչք են օգտագործել։ Մանասյանը, հարբելով իր հետ խոսակցության ընթացքում իրեն դիմել է «արա» բառով, որի կապակցությամբ ինքը մի քանի անգամ դիտողություն է արել նրան, որի կապակցությամբ իրենց միջև վիճաբանություն է առաջացել։ Ինքն ու ներկա գտնվող կանայք պահանջել են, որպեսզի Մանասյանը հեռանա խնջույքի վայրից։ Վերջինիս հանել են տանից դուրս, սակայն նա նորից վերադարձել և հայհոյանքներ է տվել։ Որոշ ժամանակ անց, դրսից լսվել է դարպասին հարվածելու ուժգին ձայն, որին հաջորդել են բարձրաձայն հայհոյանքները։ Դուրս գալով բակ` լսել է, որ Մանասյանն իր հասցեին հայհոյում է, կանայք նրան փորձում էին հանգստացնել։ Այլևս ուշադրություն չդարձնելով շրջապատի մարդկանց վրա`ինքը վազել է դեպի նրան, ձեռքերով ու ոտքերով սկսել հարվածել նրա դեմքին և որովայնին, որի ընթացքում վերջինս ընկել է գետնին, ինքն սկսել է ոտքերով հարվածել նրա դեմքի ու մարմնի տարբեր մասերի շրջանում։ Չի հիշում, թե Տեր-Ավետիսյանը /Աբուլիկը/ և նրա ընկերն այդ պահին ինչ էին անում, սակայն հիշում է, որ նրանք ներկա են գտնվել, սակայն Մանասյանին միայն ինքն է խփել, իր հիշելով Աբուլիկը Կարենին չի խփել։ Ներկաներն իրեն ու Կարենին բաժանել են։ Աբուլիկն ու նրա երկու ընկերները գնացել են մեքենայով և ինքն այլևս Աբուլիկին չի տեսել։ Ինքը մտել է Աննա Համբարձումյանի տուն։ Մի քանի րոպե անց, կրկին փողոցից լսել է Մանասյանի հայհոյանքներն իր մոր հասցեին, որից ինքը խիստ ջղայնացել է և նրան ցավ պատճառելու նպատակով, սեղանից վերցրել է պատառաքաղը, վազել է դուրս ու պատառաքաղով մի քանի անգամ հարվածներ հասցրել դարպասների մոտ կանգնած Մանասյանին, ներկա գտնվող կանայք իրեն մի կողմ են քաշել։ Երբ սթափվել է, տեսել է, որ ներկա գտնվող կանանց կանչով ավտոմեքենայով դեպքի վայր է եկել իր ազգական Գառնիկ Նազարյանը։ Պատառաքաղը, որը ծռվել էր, գցել է Աննայի տանը, նստել է Գառնիկ Նազարյանի ավտոմեքենան և գնացել է դեպի իրենց տուն։ Սակայն ճանապարհին վերջինիս խնդրել է վերադառնալ, պարզելու համար, թե Մանասյանն արդյոք գնացել է տուն, թե կրկին Աննա Համբարձումյանի տան մոտ է գտնվում։ Տան մուտքի դռան մոտ լսել է, որ Մանասյանը, գտնվելով Աննայի տանը, իր հասցեին բարձրաձայն հայհոյանքներ է տվել, որից սաստիկ ջղայնանալով, տուն է մտել ու իր մոտ եղած ծալովի դանակով մեկ անգամ հարվածել բազմոցին նստած Մանասյանի ձախ ոտքին` ծնկից ներքևի հատվածին, որից հետո վերջինիս ոտքից առատ արյունահոսություն է սկսվել, որից վախենալով, հանել է իր սպորտային տաբատի պարանը և կապել նրա ոտքը, այնուհետև նրան դրել Գառնիկ Նազարյանի ավտոմեքենան ու տարել «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն։ Հասնելով պոլիկլինիկայի մոտ` Մանասյանին օգնել և իջեցրել է ավտոմեքենայից և տեսնելով, որ նա ինքնուրույն քայլում է դեպի «Էրեբունի» հիվանդանոցի կողմը, ինքն ու Գառնիկը հեռացել են։ Մտածել է, որ Մանասյանը կհասնի հիվանդանոց ու նրան անհրաժեշտ բժշկական օգնություն կցուցաբերվի։ Ինքը չի ցանկացել մտնել հիվանդանոց, որպեսզի իր անձը չբացահայտվի։ Չի ցանկացել, որ Մանասյանը մահանար։ Հաջորդ առավոտյան իրեն Բագրատաշենի անցակետից բերման են ենթարկել ոստիկանության Էրեբունու բաժին։ Ինքը Բագրատաշեն գնալիս չի իմացել, որ Մանասյանը մահացել է։ Բագրատաշեն գնալով` նպատակ չի հետապնդել փախուստի դիմել, զղջում է կատարածի համար։ /հատոր 1 գ/թ 80-85, 128-129, հատոր 2 գ/թ 203, դ.ն.ա./
Տուժողի իրավահաջորդ Քրիստինե Դերզյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Կարեն Մանասյանի կինը, որի հետ բնակվել է նրա հայրական տանը։ 08.06.2011թ.-ին, ժամը 21-ի սահմաններում, Կարենը եկել է տուն ու կրկին դուրս եկել։ Նույն օրը, ժամը 01.00-ի սահմաններում, փողոցից լսել է վիճաբանության ձայներ, մտածել, որ ամուսինը վիճաբանության մեջ է, դուրս է եկել և մոտեցել բակի դարպասներին։ Ներսի կողմից տեսել է, որ Կարենը դարպասների մոտ կռացել է, գլուխը բռնել ձեռքերի մեջ ու տնքում է։ Տեսնելով իրեն` ամուսինը պահանջել է գնալ տուն, ինքը վերադարձել է տուն։ Ժամը 01.30-ի սահմաններում, կրկին լսել է վիճաբանության ձայներ, դուրս է եկել դարպասների մոտ ու լսել ամուսնու խոսքերը` ուղղված ոմն Արթուրին, որի ընթացքում վերջինս ասել է, որ առավոտյան ժամը 8-ին կպարզաբանենք։ Հետո լսվող վիճաբանության ձայներից և իրենց հարևան Ռուզանի բղավոցներից հասկացել է, որ կռիվը վերսկսվել է ու Կարենին մի քանի հոգով ծեծում են։ Որոշ ժամանակ անց, դուրս է եկել փողոց և տեսել, որ Կարենի ոտքը վնասված է, արյուն է գալիս։ Մի անծանոթ տղա` Արթուր անունով, Կարենին քարշ է տվել ավտոմեքենա ու ասել, որ տանում է հիվանդանոց։ Ինքը հարևան Ռուզանի հետ սպասել է մինչև ամուսնու վերաբերյալ տեղեկություն ստանան, որոշ ժամանակ անց եկել է Արթուրը և հայտնել, որ Կարենին հիվանդանոց է տարել։ Առավոտյան տեղեկացել է, որ ամուսնուն հիվանդանոց չեն տարել, նրան բուժօգնություն ցույց չի տրվել ու նա մահացել է։ Դատարանում տուժողի իրավահաջորդը հայտնել է, որ Արթուրը ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն է։ /հատոր 1 գ/թ 21-29190-191
հատոր 2 գ/թ 188, դ.ն.ա./
Վկա Աննա Համբարձումյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Կարեն Մանասյանն իր նախկին ամուսնու հոր հորեղբոր թոռն է, որը բնակվել է իր տան հարևանությամբ, նրա հետ գտնվել է նորմալ հարաբերությունների մեջ, իսկ Սարի-Թաղի բնակիչ Արթուր Հովհաննիսյանի հետ գտնվել է նորմալ հարևանական փոխհարաբերությունների մեջ։ Ռուզաննա Հակոբյանը, Եպրաքսյա Ահարոնյանը և Ամալյա Սահակյանն իր ընկերուհիներն են։ 08.06.2011թ., իր ընկերուհի Ռուզաննայի ծննդյան տարեդարձի կապակցությամբ ընկերուհիներով որոշել են իր տանը խնջույք կազմակերպել։ Հունիսի 08-ի երեկոյան, իր ընկերուհիներ Ամալյայի, Եպրաքսիայի և Ռուզաննայի հետ իր տանը նշել են վերջինիս ծննդյան տարեդարձը։ Այդ ընթացքում իրեն զանգահարել է Արթուրն ու տեղեկանալով խնջույքի մասին, ցանկություն է հայտնել գալ իր տուն։ Ինքը չի մերժել, ժամը 22-ի սահմաններում իր տուն է եկել Արթուրը, որից հետո մոտ 40 րոպե անց եկել է նաև Կարենը։ Վերջիններս շնորհավորել են Ռուզաննային և միասին շարունակել խնջույքը, օգտագործել են ոգելից խմիչք։ Միջոցառման ընթացքում իր հետ ժարգոնով խոսելու համար Արթուրը մի քանի անգամ դիտողություն է արել Կարենին, որը խմած է եղել։ Կեսգիշերին մոտ, Եպրաքսյայի որդին` Ալբերտը, որին «Աբուլ» են ասում, ընկերոջ մեքենայով եկել է մորը տուն տանելու, սակայն նրա ընկերները մեքենայով ուղեկցել են Եպրաքսյային ու կրկին վերադարձել, իսկ այդ ընթացքում Աբուլը մնացել է իր տանը և մասնակցել խնջույքին։ Քանի որ Կարենը խմած է եղել, նրան մի քանի անգամ ուղեկցել են տուն, սակայն նա կրկին վերադարձել է։ Այդ ընթացքում Աբուլն ընկերների հետ դրսում կանգնած է եղել, երբ հերթական անգամ Կարենին ուղեկցել են տուն ու նա վերադարձել է, դրսից լսվել են հայհոյանքի ձայներ, բոլորը, բացի Ամալյայից, դուրս են եկել փողոց, ինքը տեսել է, որ Կարենը գետնին է, իսկ Աբուլը ոտքերով հարվածում է նրա մարմնի տարբեր մասերին։ Աբուլն Արթուրին ասել է, որ նրա համար է խփում Կարենին, որովհետև վերջինս նրան մայր է հայհոյել։ Ապա Արթուրն ու Աբուլը միասին սկսել են ձեռքերով և ոտքերով շուրջ 5 րոպե հարվածներ հասցնել գետնին ընկած Կարենի մարմնի տարբեր մասերին։ Ինքը, Ռուզաննան և Աբուլի 2 ընկերները բաժանել են վիճողներին և Աբուլն իր երկու ընկերների հետ հեռացել է։ Նույն գիշերը, ժամը 01.30-ի սահմաններում, Կարենը կրկին հայհոյանքներ է տվել Արթուրի հասցեին, ինչի պատճառով վերջինս իր տնից վերցրել է խոհանոցային պատառաքաղը, որով մի քանի անգամ հարվածել է Կարենի մարմնի տարբեր մասերին, որից հետո իրեն անծանոթ Սարի-Թաղի բնակիչներից մեկի հետ վերջինիս ավտոմեքենայով հեռացել են։
Ռուզաննայի հետ միասին Կարենին տարել են իր տուն, նրան օգնություն ցույց տվել, մշակել են դեմքի և կրծքավանդակի վերքերը։ Այդ ընթացքում` ժամը 02.00-ի սահմաններում, Կարենը, իր տան բազմոցին նստած, կրկին հայհոյանքներ է տվել Արթուրի հասցեին։ Նույն պահին իր տան մուտքի դուռը բացել է Արթուրը ու լսելով իր հասցեին հնչած հայհոյանքները, մտել է տուն, մոտը եղած ծալովի դանակով հարվածել է բազկաթոռին նստած Կարենի ձախ ոտքին, որից անմիջապես հետո, նկատելով նրա ոտքից առատ արյունահոսությունը, այն դադարեցնելու նպատակով, Արթուրը վնասված ոտքը կապել է իր տաբատի գոտուց հանված թելով, իր հետ եկած Սարի-Թաղի անծանոթ բնակչի հետ վերջինիս ավտոմեքենայով Կարենին տեղափոխել են հիվանդանոց։ Մոտ 30 րոպե հետո, Արթուրը վերադարձել ու հայտնել է, որ Կարենին տարել է «Էրեբունի» հիվանդանոց։ Սակայն առավոտյան ինքը տեղեկացել է, որ Կարենը մահացել է։ Վկան հայտնել է, որ դեպքից հետո նշված կանանց հետ լվացել է իր տան հատակի արյունը, որը հոսել էր Կարեն Մանասյանի ոտքի վերքից։ /հատոր 1 գ/թ 42-46, հատոր 2 գ/թ 17-18 , 19-20. դ.ն.ա./
Վկա Աննա Համբարձումյանը վկա Սուրեն Սողոյանի /ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի ընկերոջ/ հետ առերես հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Դուրս գալով տեսա, որ Աբուլիկը ձեռքերով խփում էր Կարենի դեմքին։ Արթուրը մոտենալով հարցրեց, թե` ինչ է եղել, Աբուլիկը պատասխանեց. Արթուր, քեզ մայր է հայհոյել, դրա համար խփում եմ։ Դրանից հետո Արթուրը և Աբուլիկը Կարենին խառը խփում էին գետնին ընկած վիճակում, այսիքին` Կարենը գետնին էր, իսկ Արթուրն ու Աբուլիկը հարվածներ էին հասցնում Կարենի մարմնին, սակայն չեմ տեսել, թե կոնկրետ որ մասերին։ Սողոյանը և Եղյայանը նրանց բաժանեցին։ Վիճաբանությունը և ծեծկռտուքը տևեց ամենաշատը 5 րոպե։ Այդ ընթացքում վերջիններս ոչ մեկին չեն հարվածել, այլ բաժանում էին և չէին թողնում, որ Աբուլիկը խփի Կարենին։ Երբ Աբուլիկին բաժանեցին, ընկերները նրան դրեցին իրենց մեքենան ու գնացին»։ /հատոր 1 գ/թ 19-20/
Վկաներ Աննա Համբարձումյանի և Ավետիս Եղյայանի /ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի ընկերոջ / առերես հարցաքննության ժամանակ Աննա Համբարձումյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Մի քանի հոգով տանից դուրս եկանք ու տեսանք, որ Աբուլիկը ձեռքերով խփում էր Կարեն Մանասյանի դեմքին.. Արթուրը հարցրեց Աբուլիկին` ի՞նչ է եղել, Աբուլիկը պատասխանեց, որ` Արթուր, քեզ մայր է հայհոյել, դրա համար էլ խփում եմ։ Դրանից հետո Արթուրն ու Աբուլիկն ամենաշատը 5 րոպե Կարենին հարվածում էին, իմ հիշելով Աբուլիկը միայն ձեռքերով էր խփում, իսկ Արթուրը` ձեռքերով և ոտքերով»։ /հատոր 2 գ/թ 17-18/
Նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել նաև վկաներ Ռուզաննա Հակոբյանը, Ամալյա Սահակյանը և Եպրաքսյա Ահարոնյանը։
Ռուզաննա Հակոբյանը հանցանքի կատարմանը ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի մասնակցության վերաբերյալ դեպքից անմիջապես հետո` 09.06.2011թ., նախաքննական ցուցմունքներում հայտնել է հետևյալը /հատոր 1 գ/թ 31-36/ . «Աննայի տուն եկավ Եպրաքսիայի տղա Աբուլը։ Իսկ Կարենի և Արթուրի վիճաբանությունը սկսվելուց հետո, մեզ հետ միասին բակ դուրս եկավ նաև Աբուլը։ Երբ բոլորս դուրս եկանք բակ… այդ պահին Արթուրը Կարենին ասաց. արա, քեզ որ ասում եմ չափավոր խոսա, չես հասկանու՞մ։ Այդ պահին Կարենն Արթուրին մեր հայհոյեց, այդ պահին Աբուլը ոտքով ուժեղ հարվածեց Կարենի ոտքին, այդ ժամանակ Արթուրն ուժեղ բռնել էր Կարենի հագուստներից … Քանի որ ես տեսա, որ Աբուլը, չճանաչելով Կարենին, խփեց նրան, ես բռնելով և նրան մի կողմ քաշելով, ասացի, որ Կարենը մեր թաղի տղա է, ուղղակի նա խմած ժամանակ չի կարողանում իրեն տիրապետել, խնդրեցի, որ Կարենին չխփեն ու հեռանա։ Աբուլն ասաց, որ Կարենը մոր նկատմամբ հայհոյանք է տվել, և ինքը դրա համար է նրան խփել, սակայն ասաց, որ կգնա, նստեց իր ընկերոջ մեքենան ու գնաց»։
/հատոր 1 գ/թ 32-36, 38-40, 49-52, 198-199 հատոր 2 գ/թ 21-25 դ.ն.ա./
Ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի ընկերներ, գործով վկաներ Սուրեն Սալոյանն ու Ավետիս Եղոյանը նախաքննության ընթացքում և Դատարանում ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Տեր-Ավետիսյանը Հովհաննիսյանի և Մանասյանի միջև տեղի ունեցած վիճաբանությանն ու վերջինիս ծեծի ենթարկելուն չի մասնակցել, նրան չի հարվածել: /հատոր 1 գ/թ 88-92, 53, հատոր 2 գ/թ 19-20, 17-18, դ.ն.ա./
Դատարանը, ապացույցները հետազոտելով և գնահատելով իրենց ամբողջության մեջ, միմյանց հետ համադրելով, ներքին համոզմամբ, իրավացիորեն գտել է, որ հարցաքննված վկաներ Ռուզաննա Հակոբյանի, Սուրեն Սալոյանի և Ավետիս Եղյայանի ցուցմունքները` դեպքին ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի առնչություն չունենալու, այն է՝ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի հետ խմբով տուժող Կարեն Մանասյանին դիտավորությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք չպատճառելու վերաբերյալ, անարժանահավատ են, քանի որ նշված անձինք սուբյեկտիվ մոտեցում ցուցաբերելով, ցանկանում են պաշտպանության տակ առնել ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանին և նրան զերծ պահել քրեական պատժից, քանի որ վկա Ռուզաննա Հակոբյանը ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի մոր մոտ ընկերուհին է, իսկ մյուս 2 վկաները` ամբաստանյալի ընկերներն են։
Վկա Գառնիկ Նազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է Սարի-Թաղի բնակիչ Արթուր Հովհաննիսյանին և նրա հետ գտնվում է մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ։ Վարում է «Մերսեդես C180» մակնիշի 25 ՏՕ 362 պետհամարանիշի ավտոմեքենան ու երբեմն իրականացնում տաքսի ծառայության պատվերներ։ 08.06.2011թ. երեկոյան, իրեն զանգահարել է իր մտերիմ Հովհաննիսյանը և խնդրել նշված ավտոմեքենայով գնալ Սարի-Թաղ 3-րդ փողոց, 11 տան մոտ ու նրան տանել Թոխմախ կոչվող թաղամաս։ Ժամանելով նշված տան մոտ` ներսից լսել է երաժշտության ձայներ, փողոցում ականատես է եղել, որ սպիտակ հագուստով ալկոհոլ օգտագործած տղամարդը վիճաբանել է փողոցում կանգնած 3 երիտասարդ տղաների հետ։ Հետագայում տեղեկացել է, որ վերջիններիս Թոխմախ թաղամասի բնակիչներ են, իսկ սպիտակ հագուստով տղամարդը Սարի-Թաղի բնակիչ Կարենն է։ Վիճաբանության ընթացքում, Հովհաննիսյանը դուրս է եկել տնից ու մոտենալով վեճի մասնակիցներին` սկսել է ձեռքերվ ու ոտքերով հարվածներ հասցնել Կարենին, որոշ ժամանակ անց դադարեցրել է հարվածները, իսկ երիտասարդ տղաները հեռացել են։ Կարենը հայհոյանքներ է տվել Հովհաննիսյանի հասցեին, ինչի պատճառով վերջինս զայրացել է և վերցնելով պատառաքաղը` դրանով մի քանի անգամ հարվածել է Կարենին, որից հետո իր նշված մեքենայով Հովհաննիսյանի հետ հեռացել են։ Խղճահարվելով` վերջինս խնդրել է վերադառնալ նշված տուն, տեսնելու, թե ինչ վիճակում է Կարենը։ Երբ վերադարձել են, փողոցում ոչ ոք չի եղել։ Հովհաննիսյանը մոտեցել է վերը նշված տանը և լսելով Կարենի կողմից իր հասցեին շարունակվող հայհոյանքները, մտել է ներս ու գրպանից հանելով ծալովի դանակը` հարվածել է Կարենի ոտքին։ Առատ արյունահոսությունից Հովհաննիսյանը սթափվել է, թելով կապել է Կարենի վնասված ոտքն ու իր մեքենայով նրան տեղափոխել են «Էրեբունի» հիվանդանոց, որի աշխատակիցների մոտ աննկատ մնալու նպատակով Կարենին իջեցրել են հարևանությամբ գտնվող պոլիկլինիկայի մոտ։ Երբ Հովհաննիսյանը Կարենին իջեցրել է մեքենայից, վերջինս գիտակից վիճակում է եղել ու Հովհաննիսյանի ուղեկցությամբ քայլել է դեպի հիվանդանոցի կողմը։ Որոշ տարածություն Կարենին ուղեկցելով` Հովհաննիսյանը վերադարձել է և իրար հետ հեռացել են։ Հաջորդ օրը տեղեկացել է, որ Կարենը հիվանդանոց չի հասել, մահացել է։ /հատոր 1 գ/թ 100-102, 217-222/
Վկաներ Ռուզաննա Ծատուրյանը և Նադեժդա Գուլիկյանը ցուցմունք են տվել այն մասին, որ աշխատում են Երևանի «Էրեբունի» ԲԿ-ում` որպես ընդունարանի մայրապետ։ 08.06.2011թ., ժամը 07.30-ի սահմաններում, պատահական անցորդները հայտնել են, որ «Էրեբունի» ԲԿ պոլիկլինիկայի դիմաց անգիտակից տղամարդ է ընկած։ Միասին գնացել են պոլիկլինիկայի մոտ և տեսել են բակում` դիտահորերի հարևանությամբ դեմքով դեպի գետինը ձախ կողքի վրա պառկած անգիտակից տղամարդու, որի հագին գոտկատեղից վերևն հատվածում վերնազգեստ չի եղել, ասֆալտը պատված է եղել արյան հետքերով, մարմինն ու դեմքը պատված են եղել ցեխով, հասկացել են, որ վիրավոր է և մոտակայքում գտնվող ջրափոսերի ու ցեխաջրերի մեջ թավալվել է։ Այդ պահին անգիտակից տղամարդու գրպանի բջջային հեռախոսը զանգել է, իրենք հանել են հեռախոսը և պատասխանել զանգին։ Զանգողը ասել է, որ ինքը Կարենի հորեղբայրն է։ Իրենք հայտնել են նրան, որ նրա հարազատին համարյա կիսամեռ գտել են «Էրեբունի» պոլիկլինիկայի դիմաց ու տեղափոխում են հիվանդանոց։ Անգիտակից տղամարդու ձախ ոտքին` ազդրի հատվածում, կապված է եղել կտորից թել, որով պինդ կապված է եղել ոտքը։ Վերջինիս տեղափոխել են հիվանդանոց, մարմինը մաքրել կղանքից, որից հետո հիվանդին տարել են վերակենդանացման բաժանմունք, սակայն նրա կյանքը փրկել չի հաջողվել, նա մահացել է։ /հատոր 1 գ/թ 153-154, 157-158, դ.ն.ա./
Վկա Հայկ Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Կարեն Մանասյանը հանդիսանում է իր հորեղբոր տղան, իսկ Աննա Համբարձումյանը հանդիսանում է իր նախկին կինը, որի հետ ամուսնալուծվել է և այժմ ապրում է իր երկրորդ կնոջ հետ` վարձակալական հիմունքներով։ Իր նախկին կինը բնակվել է իր հայրական տանը, որը գտնվում է Կարեն Մանասյանի տան հարևանությամբ։ Կարենի հետ հետ միասին զբաղվել են շինարարական աշխատանքներով։ 08.06.2011թ. միասին աշխատել են, որից հետո միասին գարեջուր ըմպել։ Նույն օրը, ժամը 19.30-ի սահմաններում, հրաժեշտ է տվել Կարենին ու գնացել տուն, ժամը 23.00-ի սահմաններում պառկել է քնելու։ Սովորականի նման զարթնել է առավոտյան ժամը 07.30-ի սահմաններում և տեղեկացել, որ գիշերը Կարենը բջջային հեռախոսով զանգահարել է իրեն, սակայն ինքը քնած է եղել։ Կարենի հետ խոսելու համար զանգահարել է նրան, սակայն հեռախոսազանգին պատասխանել է «Էրեբունի» հիվանդանոցի աշխատակիցն ու հայտնել, որ Կարենին գտել են «Էրեբունի» պոլիկլինիկայի բակում կիսամեռ վիճակում։ Արագ գնացել է հիվանդանոց, այնտեղ տեսել է Կարենին անգիտակից վիճակում` մարմնի վրա եղած բազմաթիվ վնասվածքներով։ Հետագայում տեղեկացել է, որ գիշերը Կարենը վիճել է Սարի-Թաղի բնակիչ Արթուրի հետ, որը ծեծել է նրան և դանակով խփել ոտքին։ Կարենը մահացել է։ /հատոր 1 գ/թ 142-143, դ.ն.ա./
«Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի պոլիկլինիկային հարակից տարածքում 09.06.2011թ. կատարվել է դեպքի վայրի զննություն, կազմվել է արձանագրություն այն մասին, որ նշված տարածքի ասֆալտապատ հատվածի դիտահորերի շրջակայքում առկա են տարածական արնանման հետքեր, նրանցից նմուշներ են վերցվել։ Արձանագրությանը կցված է ֆոտոաղյուսակ` արնանման հետքերի արտահայտված լուսապատկերներով։ /հատոր 1 գ/թ 9-11,
12-14/
09.06.2011թ. դեպքի վայրում` Երևանի Սարի-Թաղի 3-րդ փողոցի 11-րդ տան դարպասներին հարակից տարածքի զննությամբ հայտնաբերվել են արնանման հետքեր, որոնցից նմուշ է վերցվել: Արձանագրությանը կցված է ֆոտոաղյուսակ` դեպքի վայրի և հայտնաբերված արնանման հետքերի լուսապատկերներով։ /հատոր 1 գ/թ 15-17, 18-19/
Դիակի արտաքին զննության արձանագրությամբ նկարագրվել են տուժող Կարեն Մանասյանին պատճառված արտաքին մարմնական վնասվածքները, արձանագրությանը կցվել է մարմնական վնասվածքների ֆոտոաղյուսակը։ /հատոր 1 գ/թ 20-21, 22-23/
Կարեն Մանասյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության 15.07.11թ. թիվ 553 եզրակացության համաձայն, վերջինիս մահը հետևանք է արյան սուր կորստի, որն էլ պայմանավորված է եղել ձախ սրունքի շրջանի ծակած-կտրած վնասվածքով, ստորադիր մկանների և անոթների վնասումով։ Համաձայն հիվանդության պատմագրի տվյալների մահը վրա է հասել 09.06.2011թ.-ին, ժամը 09.20-ին, որը չի հակասում դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ժամանակ ձեռք բերված տվյալներին։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ժամանակ հայտնաբերվել են` քթի շրջանի սալջարդ վերք, կրծքավանդակի ձախ կեսի ու զույգ ուսագոտիների շրջանների ծակած վերքեր, ճակատի զույգ կեսերի, քթի, աջ այտային, պարանոցի զույգ կեսերի, կրծքավանդակի հետին մակերեսի, զույգ ուսահոդերի, աջ բազկի, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, նստատեղի ձախ կեսի, ծնկահոդերի և սրունքների շրջանների քերծվածքներ, ձախ ականջախեցու, ձախից վերին շրթունքի, գլխի մազածածկ հատվածի ներսային մակերեսի, գլխուղեղի փափուկ թաղանթների, պարանոցի, կրծքավանդակի ձախ կեսի, հաստ աղու վայրէջ հատվածի միջընդերքի, ձախից հարերիկամային ճարպաբջջանքի, ձախ երիկամի վերին բևեռի արյունազեղումներ, քթոսկրերի բաց, բեկորային կոտրվածք, ձախ սրունքի շրջանի ծակած-կրտրած վերք` նրբոլոքային երկար, մատերը տարածող երկար ու մեծ մատը տարածող երկար մկանների, առաջային ոլոքային զարկերակի, երակի և ենթամաշկային առաջային երակային ցանցի ճյուղերի վնասումով, բոլորն էլ պատճառվել են կենդանության օրոք, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնցից ձախ սրունքի շրջանի ծակած կտրած վերքը ստորադիր մկանների ու անոթների վնասումով, պատճառվել է միակողմանի սայր ունեցող սուր ծակող-կտրող գործիքով, որը կենդանի անձանց մոտ ունի կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի հատկանիշներ և տվյալ դեպքում անմիջական կապի մեջ է գտնվում նրա մահվան հետ ու վերը նշված վնասվածքը ստանալուց հետո, նրա մահը վրա է հասել որոշակի ժամանակ հետո` մի քանի ժամից։ Դեմքի շրջանի քերծվածքները, քթի շրջանի սալջարդ վերքը, քթոսկրերի բաց, բեկորային կոտրվածքը, դեմքի և գլխի մաշկածածկ հատվածի ներսային մակերեսի արյունազեղումները, գլխուղեղի փափուկ թաղանթների և հարուղեղաբնային արյունազեղումները պատճառվել են բութ առարկաներով, որոնք միմյանցից տարանջատել հնարավոր չէ, քանի որ բոլորն էլ առանձին-առանձին վերցրած կարող էին առաջացնել գլխուղեղի փափուկ թաղանթների ու հարուղեղաբնային հատվածի արյունազեղումները, սովորաբար կենդանի անձանց մոտ ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի հատկանիշներ և նրա մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։ Որովայնի ձախ կեսի շրջանի քերծվածքը, հաստ աղու վայրէջ միջընդերքի, ձախից հարերիկամային ճարպաբջջանքի և ձախ երիկամի արյունազեղումները պատճառվել են բութ առարկայով /-ներով/, որոնք նույնպես միմյանցից տարանջատել հնարավոր չէ, կենդանի անձանց մոտ ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի հատկանիշներ ու սակայն նրա մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։ Կրծքավանդակի ձախ կեսի և զույգ ուսագոտիների շրջանների ծակած վերքերը պատճառվել են ծակող գործիքով կամ առարկայով, որպիսին կարող է հանդիսանալ ներկայացված պատառաքաղը, որոնք ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած կենդանի անձանց մոտ ունեն առողջության թեթև վնաս չպատճառող մարմնական վնասի հատկանիշներ ու նրա մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։ Մնացած վնասվածքները` բոլոր քերծվածքները և արյունազեղումներն ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, կենդանի անձանց մոտ ունեն առողջությանը թեթև վնաս չպատճառող մարմնական վնասի հատկանիշներ և նրա մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։ Կարեն Մանասյանը վնասվածքներ ստանալու պահին կարող էր գտնվել բոլոր հնարավոր դիրքերում, որոնք արգելք չէին հանդիսանա վերը պատճառված վնասվածքներին ու որոշակի ժամանակի ընթացքում կարող էր կատարել որոշակի ինքնուրույն գործողություններ։ Նրա վնասվածքները, բացառությամբ ծակած վերքերից ու ծակած-կտրած վերքից, կարող էին պատճառվել բռունցքների և ոտքերի հարվածներից։ Քանի որ բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կարճ ժամանակահատվածի ընթացքում, հետևաբար որոշել դրանց հաջորդականությունը հնարավոր չէ։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ժամանակ, դիակի սկզբնական դիրքը փոփոխելու մասին վկայող տվյալներ չեն հայտնաբերվել։ Դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ Կ. Մանասյանի դիակից վերցրած արյան և մազի մեջ հայտաբերվել է էթիլ սպիրտ, արյան մեջ 1.8 իսկ մեզում 2.4 պրոմիլլե խտությամբ, որը կենդանի անձանց մոտ համապատասխանում է միջին աստիճանի ալկոհոլային խմածությանը և այն հանգուցյալն ընդունել է մահը վրա հասնելուց մոտ 4-5 ժամ առաջ։ Դիակի արյունը պատկանում է երկրորդ խմբին։ Եզրակացությանը կից կազմվել է լուսանկարչական աղյուսակ։հ-1 գ.թ. 164-184
Կարեն Մանասյանի դիակի լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության 09.09.2011թ. թիվ 553/լ եզրակացության համաձայն, Կ. Մանասյանը ձախ սրունքի շրջանի ծակած-կտրած վնասվածքը ստանալուց հետո, հաշվի առնելով գանգուղեղային և որովայնի փակ, բութ վնասվածքները, ինչպես նաև նրա ֆիզիկական տվյալներն ու ալկոհոլային խմածության վիճակը, որը որոշակի չափով հակացավային և հակաշոկային ազդեցություն է ունեցել, նա կարող էր որոշակի՝ մինչև 1 ժամ ու քիչ ավելի ժամանակահատվածի ընթացքում կատարեր որոշակի գործողություններ` խոսել, բղավել, քայլել` հավանական է ճոճվելով ու խնայելով ոտքը, սողալ և այլն։ Ստացած վնասվածքներից` ձախ սրունքի շրջանի ծակած-կտրած վերքը, ստորադիր մկանների ու անոթների վնասումով, որը ուղեկցվել է արտաքին արյունահոսությամբ և բերել են մահվան, ապա դրանք տվյալ ժամանակահատվածի համար համարվում են կյանքի հետ անհամատեղելի վնասվածքներ։ Եթե Մանասյանը ձախ սրունքի շրջանի վնասվածքը ստանալուց հետո անմիջապես տեղափոխվեր հիվանդանոց ու ստանար համապատասխան բուժօգնություն, ապա հնարավոր կլիներ փրկել նրա կյանքը։ /հ-2 գ.թ. 89-90/
Դատարանի որոշմամբ նշանակված լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության 28.03.2012թ. թիվ 553 եզրակացության համաձայն, հանձնաժողովը պատասխանելով դատարանի հարցերին, հանգել է այն հետևության, որ.
1.Ինչպես ճիշտ նշվել է փորձագետի թիվ 553 առաջնային եզրակացության հետևություններում՝ Կարեն Մանասյանի գլխի և դեմքի շրջանների` արտաքին ու ներքին վնասվածքները, որոնք ըստ տեղակայությունների կարող են նաև չհամընկնել և չհամապատասխանել միմյանց, ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ միասին վերցրած, որպես կանոն կարող են բերել գանգուղեղային վնասվածքի, տվյալ դեպքում առաջացրել են գլխուղեղի փափուկ թաղանթների ու հարուղեղաբնային արյունազեղումներ, որոնք պատճառվել են սահմանափակ մակերես ունեցող բութ առարկաների ազդեցությամբ և կենդանի անձանց մոտ ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի հատկանիշներ։ Միաժամանակ Կարեն Մանասյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ժամանակ հայտնաբերվել են նաև` որովայնի փակ բութ վնասվածք, որն արտահայտվել է ձախ կեսի շրջանի քերծվածքի, հաստաղու վայրէջ հատվածի միջընդերքի, ձախից հարերիկամային ճարպաբջջանքի ու ձախ երիկամի արյունազեղումների ձևով, որոնք ըստ իրենց տեղակայությունների գրեթե համապատասխանում են միմյանց և պատճառվել են կարճ ժամանակահատվածի ընթացքում, որոնք նույնպես միմյանցից տարանջատել հնարավոր չէ, պատճառվել են սահմանափակ մակերես ունեցող բութ առարկայով /-ներով/ ու կենդանի անձանց մոտ ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի հատկանիշներ և սակայն նրա մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։
Առաջնային փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերված կրծքավանդակի ձախ կեսի և զույգ ուսագոտիների շրջանների ծակած վերքերը պատճառվել են ծակող գործիքով կամ առարկայով, որպիսին կարող է հանդիսանալ պատառաքաղը, իսկ մնացած վնասվածքները` պարանոցի, կրծքավանդակի, վերին ու ստորին վերջույթների շրջանների քերծվածքները և արյունազեղումները պատճառվել են բութ առարկաների ազդեցությամբ, ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած կենդանի անձանց մոտ ունեն առողջության թեթև վնաս չպատճառող մարմնական վնասի հատկանիշներ և նրա մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։
Կարեն Մանասյանի մոտ հայտնաբերված ձախ սրունքի շրջանի ծակած-կտրած վերքը, ուղեկցված նրբոլոքային երկար, մատերը տարածող երկար և մեծ մատը տարածող երկար մկանների, առաջային ոլոքային զարկերակի, երակի ու ենթամաշկային առաջային երակային ցանցի ճյուղերի վնասումով, բոլորն էլ պատճառվել են կենդանության օրոք, միակողմանի սայր ունեցող սուր ծակող-կտրող գործիքով, որը կենդանի անձանց մոտ ունի կյանքին վտանգ սպառացող առողջության ծանր վնասի հատկանիշներ և տվյալ դեպքում բերել է մահվան։
Կարեն Մանասյանը վնասվածքները ստանալու պահին կարող էր գտնվել բոլոր հնարավոր դիրքերում, որոնք արգելք չէին հանդիսանա վերը պատճառված վնասվածքների առաջացմանը, այսինքն՝ վնասվածքները ստանալու պահին նա վնասվածք ստացած մարմնի մակերեսներով ուղղված է եղել դեպի վնասվածք պատճառող առարկան կամ գործիքը։
2.Կարեն Մանասյանը ստացած վնասվածքներից և «Էրեբունի» ԲԿ-ի տարածք տեղափոխվելուց հետո չէր կարող ինքնուրույն կատարել գիտակցված և նպատակաուղղված գործողություններ, քանի որ նրա մոտ առկա են եղել ինչպես գանգուղեղային ու որովայնի փակ, բութ վնասվածքներ, այնպես էլ ստորին վերջույթի ծակած-կտրած վնասվածք ստորադիր մկանների և անոթների վնասումով, ուղեկցված արտաքին արյունահոսությամբ, որոնք էլ իրենց հերթին բերել են կենտրոնական նյարդային համակարգի գործունեության անկմանը, որը ավելի է խորանում ժամանակի ընթացքում՝ արյան կորստի հետևանքով զարգացող գլխուղեղի թթվածնային քաղցից` հիպոքսիայից։
Վկա Գառնիկ Նազարյանի վարած «Մերսեդես C 180» մակնիշի 25 ՏՕ 362 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ հետին նստատեղի աջ հատվածից հայտնաբերվել և վերցվել են արնանման հետքերի նմուշներ։ Գառնիկ Նազարյանը հայտարարել է, որ արյունոտ նստատեղն ինքն իր քեռորդու հետ լվացել է։
/հատոր 1 գ/թ 97, 98-99/
Ըստ կազմված արձանագրությունների, 09.06.2011թ., ժամը 17.00-ին, Բագրատաշենի սահմանային անցակետից բերման է ենթարկվել Արթուր Հովհաննիսյանը, ով նույն օրը տեղափոխվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին։ /հատոր 1 գ/թ 58-60/
Դեպքի վայրը ցույց տալու վերաբերյալ արձանագրությամբ և ֆոտոաղյուսակով այն մասին, որ Արթուր Հովհաննիսյանը, 11.04.2011թ., Երևանի Սարի-Թաղի 3-րդ փողոցի 11 տան դիմացի հատվածը մատնացույց անելով, հայտարարել է, որ նշված վայրում ձեռքերով ու ոտքերով հարվածելով` ծեծի է ենթարկել Կարեն Մանասյանին։ Այնուհետև մատնացույց է արել նշված հասցեում բնակվող Աննա Համբարձումյանի տանը հարակից տարածքը` հայտարարելով, որ նշված վայրում Կարեն Մանասյանի ձախ կողքին մի քանի անգամ հարվածել է Աննա Համբարձումյանի տանից վերցրած պատառաքաղով։ Այնուհետև Աննա Համբարձումյանի տուն մտնելով, Հովհաննիսյանը մատնացույց է արել նշված տան միջանցքի աջ անկյունի բազկաթոռը` հայտարարելով, որ այնտեղ նստած է եղել Կարեն Մանասյանը, երբ ինքը մտել է տուն ու իր մոտ ունեցած ծալովի դանակով հարվածել է նրա ձախ սրունքին։ Այնուհետև Հովհաննիսյանը քննիչին և ընթերականներին ուղեկցել է Երևանի «Էրեբունի» պոլիկլինիկայի մոտ ու մատնացույց արել այն վայրը, որտեղ իջեցրել է Կարեն Մանասյանին և որտեղից նա քայլելով գնացել է։ /հատոր 1 գ/թ 118-119, 120-123/
Դատաբժշկական փորձաքննության 11.06.2011թ. թիվ 1552 եզրակացության համաձայն, Արթուր Հովհաննիսյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` զույգ նախաբազուկ-դաստակային հոդերի, աջ բազկի, աջ դաստակի, 4, 5–րդ մատերի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքների ձևով, պատճառվել են բութ առարկաների ազդեցությամբ, հնարավոր է գործի հանգամանքերում նշված ժամանակին և ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված` առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Անձնական զննության ընթացում Արթուր Հովհաննիսյանը հայտարարել է փորձագետին այն մասին, որ նշված մարմնական վնասվածքներն ինքն ստացել է 10.06.2011թ. գիշերը` ժամը 01.00-ից 02.00-ի սահմաններում, երբ Երևանի Սարի-Թաղի 3-րդ փողոցում վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել Կարենին, որի ընթացքում ստացել է վնասվածքներ իր ձեռքերի շրջաններում։ /հատոր 1 գ/թ 140-141/
Դատակենսաբանական փորձաքննության 14.06.11թ. թիվ 249 եզրակացության համաձայն, փորձաքննությանը ներկայացված «Մերսեդես» մակնիշի 25 SO 362 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի սրահի հետին աջ նստարանի նստատեղի, հետին աջ նստարանի հենակի ստորին մասի և հետին աջակողմյան գորգի վրա հայտնաբերված բաց ու մուգ մոխրասպիտակավուն հետքերից վերցված քսվածքներում հաստատվել է նոսր խտության արյան առկայություն, որի տեսակային պատկանելիությունը չի որոշվել՝ հետքերում սպիտակուցի 1։10000-ից պակաս խտության լինելու պատճառով։ /հ-1 գ/թ 146-147/
Դատակենսաբանական փորձաքննության 29.06.11թ. թիվ 266 եզրակացության համաձայն, հանգուցյալ Կարեն Մանասյանի արյան նմուշը, ըստ արյան ABO իզաշճաբանական համակարգի, պատկանում է A խմբին։ Փորձաքննությանը ներկայացված լաթի կտորի, երկու կիսագուլպաների, ներքնավարտիքի, անդրավարտիքի, մեկ կոշիկի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում, ինչպես նաև մարլյայի խծուծների միջոցով վերցված կասկածելի հետքերում` Սարի-Թաղի 3 փողոց 11 տան բակի աջ աստիճանների կողային հատվածից, Սարի Թաղ 3-րդ փողոցի 9ա տան դարպասի դիմացի բետոնյա հարթակից , Տիտոգրադյան 14 Էրեբունի պոլիկլինիկայի դիմացի դիտահորից աջ ու ձախ կողմի ասֆալտի վրայից և ցանցավոր դիտահորից, հաստատվել է արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի՝ առաջացել է A խմբի արյուն ունեցող անձից, այդ թվում նաև կարող էր առաջանալ հանգուցյալ Կարեն Մանասյանից։ /հ-2 գ/թ 202-206/
Դատահետքաբանական փորձաքննության 03.10.11թ. թիվ 11-2156 եզրակացության համաձայն, փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների անդրավարտիքի վրա առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները, ինչպես նաև լաթանման երիզով վնասվածքն ըստ ներթափանցման մակարդակի կարող էին առաջանալ ինչպես միևնույն սուր ծակող-կտրող միակողմանի սայր ունեցող գործիքի, այնպես էլ համանման կառուցվածքային տվյալներ ունեցող տարբեր գործիքների ներգործություններից։ Ընդ որում, լաթանման եզրերով վնասվածքը կարող էր առաջանալ սուր ծակող-կտրող գործիքի ծակող ու հետագա կառչող ազդեցության արդյունքում։ Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների վրա պատառաքաղի ներգործությանը բնորոշ առանձնահատուկ հետքեր և վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված անդրավարտիքի ձախ փողքի առաջամիջային շրջանի վնասվածքն ու Կարեն Մանասյանի ձախ սրունքի վերին երրորդի առաջադրսային մակերեսի վնասվածքն իրենց բնույթով ծակած-կտրած են, տեղակայությամբ, դիրքով և չափերով հիմնականում համապատասխանում են միմյանց, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքի ներգործությամբ։ Անդրավարտիքի վրա առկա են այլ վնասվածքներ` այդ թվում և ծակած-կտրած բնույթի, ապա չի բացառվում, որ հագուստի վրա ներգործող գործիքը մարմնի վրա կարող էր ունենալ հպանցիկ ներգործություն քերծվածքների առաջացումով կամ առանց դրանց։ /հ-2, գ/թ 138-148/
Դատակենսաբանական փորձաքննության 09.09.11թ. թիվ 365, 374 եզրակացության համաձայն, ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է A խմբին։ Համաձայն առ. 29.06.2011թ. փորձագետի թիվ 266 եզրակացության «հետևություններ» բաժնի 1-ին կետի, «Տուժող /հանգուցյալ/ Կարեն Մանասյանի արյան նմուշը, ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի, պատկանում է A խմբին»։ Փորձաքննության ներկայացված նրա դիակի ձեռքերի մատների եղունգների կտրվածքներից աջ ձեռքի եղունգների կտրվածքներում հայտնաբերվել է արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է A խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից, այդ թվում նաև կարող էր առաջանալ ինչպես Մանասյանից, այնպես էլ Տեր-Ավետիսյանից։ Մանասյանի աջ ձեռքի մատների եղունգների կտրվածքներում հայտնաբերված արյան սեռային պատկանելիությունը որոշված չէ բաժանմունքում մասնագետ` բջջաբան չլինելու պատճառով։ /հ-2 գ/թ 149-151/
Ամբուլատոր-դատահոգեբուժական փորձաքննության 04.10.11թ. թիվ 372/11 եզրակացության համաձայն, ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանին իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ հարկ է ճանաչել մեղսունակ։ Իր ներկա հոգեվիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին։ Նկատի ունենալով, որ նա հանդիսանում է փսիխոպաթ անձնավորություն` դատապարտվելու դեպքում նա կալանավայրում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության։ /հ-2 գ/թ 163-166/
Վկա Աննա Համբարձումյանի կողմից խոհանոցային պատառաքաղը ներկայացնելու վերաբերյալ 09.06.11թ. կազմած արձանագրությամբ, համաձայն որի 08.06.11թ. Արթուր Հովհաննիսյանն այդ պատառաքաղով է հարվածներ հասցրել Կարեն Մանասյանին։ /հ-1 գ/թ 47/
«Էրեբունի» ԲԿ-ում Կարեն Մանասյանի հագուստները ներկայացնելու վերաբերյալ 09.06.11թ. կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի ներկայացվել է մեկ անդրավարտիք, մեկ կոշիկ, երկու կիսագուլպա, վարտիք և սև գույնի հագուստի կտոր։ /հ-1 գ/թ 8/
«Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից 07.09.11թ. թիվ 9363 գրությամբ ստացված ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի և վկա Գ. Նազարյանի բջջային հեռախոսներից կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումները զննության ենթարկելու արձանագրությամբ, համաձայն որի Կ. Մանասյանին հիվանդանոց տեղափոխած Արթուր Հովհաննիսյանի` 098-49-70-77 և Գառնիկ Նազարյանի` 098-87-04-91 հեռախոսահամարները 09.06.2011թ., ժամը 02.27-ի և ժամը 02.29-ին սպասարկվել են Երևանի Տիտոգրադյան 14 հասցեում գտնվող «Էրեբունի» ԲԿ-ի տարածքում։/հ-2 գ/թ 119/
Կարեն Մանասյանի դիակի հագին եղած` 09.06.2011թ. ներկայացված անդրավարտիքը, կոշիկը, լաթի կտորը, երկու կիսագուլպաները, վարտիքը, պատառաքաղը, 09.06.11թ. կատարված դիակի արտաքին զննության ընթացքում առգրավված ձեռքերի եղունգների կտրվածքները, ինչպես նաև 10.06.11թ. կատարված զննությամբ «Մերսեդես» մակնիշի 25 SO 362 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի սրահի հետին աջ նստարանի նստատեղի վրա, դրա հենակի ստորին մասի և հետին աջակողմյան գորգից վերցված արյան նմուշները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։ /հ-2 գ/թ 209-210/
Դատաքննությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ ստուգելով և հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք միմյանց հետ համադրելով և գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության ու իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և հիմնված ներքին համոզմամբ, Դատարանը պատճառաբանված կերպով գտել է, որ ամբաստանյալներ Արթուր Հովհաննիսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետերով և Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելու մեջ ապացուցված է և նշված հոդվածի սանկցիայով նրանց նկատմամբ պետք է քրեական պատիժ կիրառվի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածում նշված հարցադրումների համատեքստում Դատարանը անհրաժեշտ է համարել գնահատական տալ այն հարցին, թե արդյոք ամբաստանյալներ Արթուր Հովհաննիսյանը և Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանը հանդիսանում են համակատարողներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նրանց մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ, այսինքն` նրանք տուժող Կարեն Մանասյանին նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնասվածքը պատճառել են խմբի կազմում, թե ոչ։
Սույն դատական ակտում ապացույցները հետազոտելիս Դատարանն իրավացիորեն հաստատված է համարել այն, որ դեպքի 2-րդ և 3-րդ դրվագները ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը կատարել է միայնակ, սակայն դեպքի 1-ին դրվագը կատարվել է ամբաստանյալներ Արթուր Հովհաննիսյանի և Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի կողմից` նրանց միաժամանակյա հանցավոր գործողությունների արդյունքում` խմբի կազմով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիան 6-րդ կետում նախատեսում է պատասխանատվություն, եթե հանցանքը` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, կատարվել է հանցանքը որակյալ դարձնող հատկանիշի` ա/ մի խումբ անձանց կողմից կամ բ/ կազմակերպված խմբի կողմից կատարած լինելու դեպքում,
ընդ որում` նշված հատկանիշներից որևէ մեկի ինքնուրույն, առանձին առկայության դեպքում հանցանքը ենթակա է որակման 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41 հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերը սահմանում են հանցանքը մի խումբ անձանց կողմից կատարելու երկու, միմյանցից անկախ հնարավոր տարբերակներ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41 հոդվածի 1-ին մասով սահմանված է, որ հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից առանց նախնական համաձայնության կատարված, եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նախապես չեն պայմանավորվել հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատմամբ հիմնավորվել է, որ վկա Աննա Համբարձումյանի բնակարանում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի և տուժող Կարեն Մանասյանի միջև վիճաբանություն է ծագել այն պատճառով, որ նրանք երկուսն էլ գտնվել են ոգելից խմիչք օգտագործած վիճակում, Մանասյանի խոսելաոճը, բանավոր խոսքում օգտագործած ժարգոնային բառերը և նրա կողմից իրեն «արա» -ով դիմելու ձևը դուր չի եկել Հովհաննիսյանին, որի կապակցությամբ սենյակում, ապա` խոհանոցում վերջինս բազմիցս նախազգուշացրել է Մանասյանին, որն ի վերջո հանգեցրել է նրան, որ Հովհաննիսյանի ու խնջույքին մասնակցած կանանց պահանջով ու անմիջական նախաձեռնությամբ Մանասյանին հանել են Համբարձումյանի տանից` առաջարկելով, որպեսզի տուժողը չխանգարի իրենց ու գնա հարևանությամբ գտնվող իր տուն։ Սակայն քիչ անց, գտնվելով Աննա Համբարձումյանի տանը, Հովհաննիսյանը դրսից լսել է դարպասին հարվածելու ուժգին ձայն, այնուհետև` հայհոյանքներ և դուրս գալով, տեսել է դրսում վիճաբանող Մանասյանին ու ամբաստանյալ Տեր-Ավետիսյանին /Աբուլիկ/, վերջինս ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել Մանասյանին։
Դիմելով Տեր-Ավետիսյանին` Հովհաննիսյանը նրանից հարցրել է տուժողին ծեծելու պատճառը, որին ի պատասխան` Տեր-Ավետիսյանը պատասխանել է, որ պատճառը Կարեն Մանասյանի կողմից հենց իրեն՝ Հովհաննիսյանին մայր հայհոյելն է։ Լսելով այդ մասին, վերջինս նույնպես ներգրավվել և Տեր-Ավետիսյանի հետ միասին ծեծի է ենթարկել Կարեն Մանասյանին, վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով ծանր վնաս։
Նրանցից երկուսի գործողությունները դադարեցվել են միաժամանակ` դեպքին ներկա գտնված կանանց, ինչպես նաև` Տեր-Ավետիսյանի ընկերներ՝ գործով վկաներ Սողոյանի և Եղյայանի ակտիվ միջամտության արդյունքում։
Այսպիսով, Դատարանը պատճառաբանված կերպով գտել է, որ որպես համակատարողներ, առանց նախնական համաձայնության, առանց նշված հանցանքը համատեղ կատարելու մասին նախապես պայմանավորվելու, հանգամանքների բերումով ներգրավելով միևնույն տուժողին միասին ձեռքերով և ոտքերով միաժամանակյա ծեծելու հանցանքի կատարման մեջ, հետևաբար` հանդիսանալով տվյալ դրվագով առաջացած հետևանքների համար որպես համակատարող հանցակիցներ, որպես մի խումբ անձինք, ամբաստանյալներն առաջին դրվագով առաջացած հետևանքի՝ տուժողին նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու համար պատասխանատու են և ենթակա են պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն, «Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։
Հանցակցության հատկանիշների մասին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա. Մաթևոսյանի և Ռ. Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ։ Ըստ այդ որոշման`
«Հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշներ. 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, 2. գործողությունների համատեղությունը, 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը` հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը` հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքները, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37 հոդվածը, որը սահմանում է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում» (տես Ա.Մաթևոսյանի և Ռ. Հարությունյանի վերաբերյալ 48/08 գործով 25.07.2008թ. որոշման 28-րդ կետը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38 հոդվածի համաձայն, «1. Կատարողի հետ համատեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։ 2. Կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այլ, այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխատվության կամ հանցանքը կատարել են անզգուշությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, համակատարողները հանցագործության համար ենթակա են պատասխանատվության ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի նույն հոդվածով։
Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն, հանցակիցներին պատասխանատվության ենթարկելիս հաշվի են առնվում հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթը և աստիճանը։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 07.02.2009թ. որոշում ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով/
Դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ կոնկրետ դեպքով ալկոհոլի ազդեցության տակ սկզբում խմբով, այնուհետև տարբեր դրվագներով, դեպքը կանխել ցանկացած քաղաքացիների պահանջները չկատարելով, մի քանի ժամվա ընթացքում հասարակական կարգուկանոնի և բարոյականության նորմերի պահանջների անտեսմամբ, մարդու կյանքի և առողջության դեմ հանցավոր ոտնձգությունը շարունակելը, դանակով տուժողի զարկերակը կտրելու պայմաններում նրան հիվանդանոցի մոտ թողնելը և տուժողի կյանքը փրկելու ուղղությամբ պատշաճ ու նպատակային օգնություն չկազմակերպելը, հետևանքի նկատմամբ հանցավոր ինքնավստահություն դրսևորելը, որի արդյունքում տուժողը մահացել է և անխնամ են մնացել նրա երկու մանկահասակ երեխաները, այնուհետև ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի փախուստի դիմելը հանգամանքեր են, որպիսիք բարձրացնում են կատարած հանցանքի սոցիալական վտանգավորության աստիճանը։
Քննության առնելով ամբաստանյալերի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս պահպանել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները և նշանակել է համաչափ պատիժ, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրանց կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մինչև 14 տարեկան` 11.11.2006թ. և 30.07.2009թ. ծնված երկու երեխաներ ունենալը, դրական բնութագրվելը, ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի նախկինում դատվածություն չունենալը, առողջական վիճակը, այն է` տառապում է «անձի օրգանական խանգարում /փսիխոպատիա/ հիվանդությամբ և նյարդահոգեբույժի հսկողության կարիք ունի>>, Արթուր Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքեր են դիտվել հանցագործությամբ ծանր հետևանքեր պատճառելը, հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը, ամբաստանյալների կողմից հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը և իրավացիորեն վերջիններիս նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորների անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն գործով թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կհանգեցնեին դատական սխալի, ուստի գտնում է, որ Դատարանի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված և այն բեկանելու, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Գ. Գալիկյանի և ամբաստանյալ Ալբերտ Տեր-Ավետիսյանի պաշտպան Ս. Բարսեղյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 03-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Վրեժի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետերով և Ալբերտ Մուրադի Տեր-Ավետիսյանի` 112 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ