Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ. ԵԷԴ/0154/01/11
10 փետրվարի 2012թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ. ՓՈԼԱԴՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Պ. ԳՅՈՒԼՈՒՄՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Մ. ԱՅԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ն. ԲԱԲԱՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Նազիկ Սուրենի Բաբայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի դատավճռի դեմ.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
23.05.2011թ. Նազիկ Բաբայանը հայտարարություն է տվել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունի բաժին այն մասին, որ 23.05.2011թ. ժամը 19.00-ի սահմաններում իրենց տանը կենցաղային հարցերի շուրջ տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ որդին` Ավետիս Այանյանը, ձեռքերով հարվածել է իրեն և պատճառել մարմնական վնասվածք, պահանջել է որդուն ենթարկել քրեական պատասխանատվության։
24.05.2011թ. Մարիցա Այանյանը հայտարարություն է տվել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժին այն մասին, որ 23.05.2011թ. ժամը 20.00-ի սահմաններում իրենց տանը տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ իր եղբոր նախկին կինը` Նազիկ Բաբայանը, ձեռքերով հարվածել է իր մարմնի տարբեր մասերին, պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, պահանջել է Նազիկ Բաբայանին ենթարկել քրեական պատասխանատվության։
25.05.2011թ. Ավետիս Այանյանը բացատրություն է տվել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնին այն մասին, որ 23.05.2011թ. ժամը 19.00-ի սահմաններում իրենց բնակարանում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ իրեն ճանկռել է մայրը` Նազիկ Բաբայանը, պատճառել է մարմնական վնասվածք, պահանջել է իր մորը ենթարկել քրեական պատասխանատվության։
Դատաբժշկական փորձագետի 24.05.2011թ. թիվ 1326 եզրակացության համաձայն` Նազիկ Բաբայանին պատճառվել են մարմնական վնասվածքներ աջ և ձախ նախաբազուկների շրջանի արյունազեղումների ձևով, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Դատաբժշկական փորձագետի 26.05.2011թ. թիվ 1354 եզրակացության համաձայն` Մարիցա Այանյանին հասցված մարմնական վնասվածքը` աջ կոնքազդրային հոդի կողմնային մակերեսի արյունազեղման ձևով, առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում։
Դատաբժշկական փորձաքննության 26.05.2011թ. թիվ 1355 եզրակացության համաձայն՝ Ավետիս Այանյանին պատճառված մարմնական վնասվածքները՝ ձախ նախաբազկի ստորին երրորդի հետին մակերեսի, զույգ նախաբազուկների ճանկռվածքների, կրծքավանդակի աջ կեսի հետին մակերեսի արյունազեղման ձևով ինչպես միասին, այնպես էլ՝ առանձին-առանձին վերցրած՝ առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում նշված դեպքերի առթիվ նյութերի նախապատրաստման ընթացքում 25.05.2011թ. ոստիկանության բաժնին հայտարարություն է տվել 31.12.1938թ. ծնված Տասյա Վասիլի Պետրոսյանն այն մասին, որ դեռևս 2010թվականի նոյեմբերի 02-ին ժամը 17.30-ի սահմաններում Երևանի Խաղաղ Դոնի փողոց 19 շենքի 276 բնակարանում իր որդու նախկին կինը` Նազիկ Սուրենի Բաբայանը, հրել է իրեն, որի պատճառով կորցնելով հավասարակշռությունը, ինքն ընկել է խոհանոցի հատակին, ստանալով մարմնական վնասվածք։ Խնդրել է Նազիկ Բաբայանին ենթարկել քրեական պատասխանատվության։
Դատաբժշկական փորձագետի 06.07.2011թ. թիվ 1705 եզրակացության համաձայն` Տասյա Պետրոսյանի մոտ առկա է մարմնական վնասվածք` աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային, փակ, չսերտաճած, կեղծ հոդի առաջացմամբ` կոտրվածքի ձևով, հասցվել է բութ, կոշտ առարկայով, հնարավոր է` որոշման մեջ նշված ժամկետում, չի բացառվում` ինչպես վայր ընկնելու, այնպես էլ` նմանատիպ առարկայի ուղղակի ներգործությամբ, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` ի նկատի ունենալով վնասվածքի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած` ընդհանուր անաշխատունակության մեկ երրորդից ավելի կայուն կորուստը։
Թվարկված բոլոր հայտարարությունների կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերը Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի գրավոր ցուցումով միացվել են, լրացուցիչ նախապատրաստվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից, 01.09.2011թ. հարուցվել է թիվ 12132111 քրեական գործը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով և կատարվել է նախաքննություն։
Մինչդատական վարույթի ընթացքում 22.10.2011թ. որոշում է կայացվել քրեական հետապնդում չիրականացնելու և թիվ 12132111 քրեական գործը Նազիկ Բաբայանի կողմից Ավետիս Այանյանին և Մարիցա Այանյանին, իսկ Ավետիս Այանյանի կողմից` Նազիկ Բաբայանին առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ պատճառելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի հատկանիշներով դրվագներով կարճելու մասին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը, 183-րդ և 261-րդ հոդվածները` տուժողների բողոքների բացակայությունը։
24.10.2011թ. քրեական գործով որոշում է կայացվել` Նազիկ Սուրենի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, այն բանի համար, որ նա 02.11.2010թ. ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խաղաղ Դոն փողոցի 19-րդ շենքի 276-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, խոհանոցից դուրս գալու ժամանակ մուտքի դռան մոտ հրել է իր նախկին սկեսուր Տասյա Վասիլի Պետրոսյանին, որի հետևանքով վերջինս չկարողանալով պահպանել հավասարակշռությունը, վայր է ընկել հատակին, պատճառելով նրան աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային փակ չսերտաճած կեղծ հոդի առաջացմամբ կոտրվածք, անզգուշությամբ նրա առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 183-րդ հոդվածների հիմքով մասնավոր հետապնդման քրեական գործի վարույթը չի կարճվել` ամբաստանյալի հետ տուժողի չհաշտվելու և տուժողի բողոքի առկայության հիմքով։
Ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանի նկատմամբ չի կիրառվել ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 26.05.2011թ. ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշումը և քրեական գործի վարույթը չի կարճվել, քանի որ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ` դատաքննության ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հիմքով դրա դեմ առարկել է ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանը։
Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճռով ամբաստանյալ Նազիկ Սուրենի Բաբայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի` 100.000 /մեկ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Կիրառվել է ՀՀ Ազգային ժողովի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» 26.05.2011թ. որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը և 13-րդ կետի 1«ա» ենթակետը և ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանը պատժից ազատվել է։
Տուժող Տասյա Պետրոսյանի քաղհայցը բավարարվել է մասնակի` ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանից հօգուտ տուժող Տասյա Պետրոսյանի բռնագանձվել է 314.000 /երեք հարյուր տասնչորս հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասի` բուժման ծախսերի փոխհատուցման գումար։
Ամբաստանյալ Նազիկ Սուրենի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ։
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանը` հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալը վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանի կայացրած դատավճիռը անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ ճիշտ չեն գնահատվել գործում եղած ապացույցները, որը բերել է սխալ լուծման:
Մասնավորապես, բժիշկ Գագիկ Փիրուզյանը, ով այցելել է տուժողին, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տնային կանչի արդյունքում ինքը հետազոտել է հիվանդին և իր հարցին վերջինս պատասխանել է, որ վնասվածքը ստացել է վայր ընկնելու հետևանքով, մինչդեռ, եթե իրականում նման բան լիներ, տուժողը ի սկզբանե այդպես կհայտներ և կդիմեր ոստիկանություն, քանի որ իր և տուժող Տասյա Պետրոսյանի, նրա դուստր Մարիցա, որդի Բենիամին, թոռ Ավետիս Այանյանների հարաբերությունները սկսած 2009 թվականի վեջից եղել են լարված: 01.04.2010 թվականին վճռով ինքը և տուժողի որդի Բենիամին Այանյանն ամուսնալուծվել են: Նրանց հետ միասին ինքը և դուստրը` Սյուզաննան, հանդիսանում են նույն բնակարանի համասեփականատեր և համատեղ բնակվում են այդ բնակարանում: Նրանց փոխհարաբերությունները խիստ լարված են եղել, բազմաթիվ անգամներ ոստիկանությունը միջամտել է, հետևաբար իր նախկին սկեսուրը որևէ պատճառ չուներ կատարվածը ամիսներ շարունակ թաքցնելու, եթե իրականում ինքը դա կատարած լիներ:
Իրականում նրա դուստրն է դրդել, որպեսզի տուժողը նման սուտ մեղադրանք ներկայացնի իր դեմ, քանի որ քաղաքացիական դաշտում պարտություն են կրել բնակարանի հարցով, և իրենից ազատվելու միակ տարբերակը մնացել է քրեական ոլորտում մեղադրանք ներկայացնելը:
Նախաքննական մարմինը չի կատարել առերեսումներ, առերեսվելու դեպքում տուժողը չէր կարող առերես ստել, նա անգամ դատարան չի ներկայացել և ցուցմունք չի տվել իր դեմ:
Դատարանը անհիմն կերպով մերժել է նաև իր կողմից արված միջնորդությունը` իր դստերը հրավիրելու և հարցաքննելու վերաբերյալ, որը դեպքի ժամանակ գտվել է տանը և կարող էր վկայել, որ ինքը տուժողին չի հրել:
Գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ իրեն առաջադրված մեղադրանքը ապացուցված չէ:
Դատարանի դատավճիռը անհիմն է նաև քաղ. հայցի մասով, քանի որ ներկայացված ՀՄԴ կտրոններից երևում է, որ դեղերի մի մասը դեպքից մի քանի ամիս հետո են վերցվել, իսկ մյուս մասը մեկ տարին լրանալուց հետո, ինչից հետևում է, որ այդ կտրոնները կեղծ են, բացի այդ, այդ կտրոններում առկա են նաև ցավազրկող, սրտի և արյան ճնշման դեղորայքներ, որոնք վնասվածքի հետ կապ չունեն:
Ելնելով վերոգրյալից, խնդրել է բեկանել ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.12.2011 թվականի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ իրեն ճանաչել և հռչակել անմեղ:
Խնդրել է նաև որպես վկա ցուցմունք տալու համար դատարան կանչել իր դստերը` Սյուզաննա Բենիամինի Այանյանին:
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով ամբաստանյալի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և մեղադրող կողմի պատասխանը բողոքի դեմ, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Նազիկ Սուրենի Բաբայանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ հաստատված է, իսկ ամբաստանյալի կողմից բերված պատճառաբանություններն ու վերաքննիչ բողոքի փաստարկները հերքված են ներքոհիշյալ ապացույցներով.
ՀՀ քրեական օրենսգքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժող Տասյա Պետրոսյանն իր նախկին ամուսնու մայրն է, որի հետ նախկինում համատեղ տնտեսություն է վարել, իսկ ամուսնալուծությունից հետո ինքն ու իր աղջիկը բնակվել են նույն բնակարանի մեկ սենյակում, իսկ մյուս երկու սենյակներում բնակվել են իր որդին, նախկին ամուսինը, վերջինիս մայրը, ամուսնուս քույրը` իր 10-ամյա աղջկա հետ։ Օգտվել են միասնական կոմունալ հարմարություններից։
Կենցաղային հարցերի շուրջ հաճախակի տեղի են ունեցել վիճաբանություններ, սակայն ինքը Տասյա Պետրոսյանին 02.11.2010թ. չի հրել, գետնին չի գցել, նրան մարմնական վնասվածք չի պատճառել։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ և 313-րդ հոդվածի հիմքով դատարանի որոշմամբ ապացույց ճանաչված 08.08.2011թ. բացատրության մեջ ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանը հայտնել է, որ տուժող Տասյա Պետրոսյանին չի հրել և նրան մարմնական վնասվածք չի պատճառել, նրա ստացած մարմնական վնասվածքից ինքը տեղեկություն չունի, տուժողն իր աջ ազդրի շրջանում կոնքոսկրի կոտրվածքն ստացել է դեռևս 2004թ. փետրվարի 11-ին, երբ Էջմիածնից տուն էր վերադարձել և ոտքը սայթաքելու պատճառով ընկել էր շենքի մուտքի մոտ և վնասել աջ ոտքի կոնքոսկրը։
Վերաքննիչ դատարանը հետազոտելով նախաքննության, առաջին ատյանի դատարանի և վերաքննիչ դատարանի դատաքննությունների ընթացքում ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանի ցուցմունքները, դրանք այլ ապացույցների հետ համադրելու և ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով, գտնում է, որ հանցանք գործելու մեջ ամբաստանյալ Ն. Բաբայանի մեղավորությունը հաստատվել է գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նրան առաջադրված մեղադրանքը լիովին հիմնավորված է և ապացուցված, իսկ ամբաստանյալի ցուցմունքները անարժանահավատ են, չեն բխում քրեական գործի փաստական տվյալներից և նպատակ են հետապնդում խուսափելու հանցագործության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից, որոնք հերքվում են ներքոհիշյալ հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Տասյա Պետրոսյանը բարձրահարկ շենքում բնակվելու և ստացած մարմնական վնասվածքների արդյունքում ոչ տեղաշարժելի վիճակում գտնվելու պատճառով ի վիճակի չի եղել ներկայանալ դատարան, որի կապակցությամբ դիմում է ներկայացրել դատարան` իր նախաքննական ցուցմունքները որպես հիմք ընդունելու մասին։
Իր նախաքննական 22.09.2011թ. ցուցմունքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ և 313-րդ հոդվածի հիմքով որպես ապացույց ճանաչված 23.08.2011թ. բացատրությամբ և դիմումներում տուժող Տասյա Պետրոսյանը հայտնել է, որ իր նախկին հարս Նազիկ Բաբայանի հետ հարաբերությունները կրել են լարված բնույթ, իրենց տանը հաճախակի վիճաբանություններ են տեղի ունեցել։ Բնակարանում իրենք օգտվել են համատեղ կոմունալ հարմարություններից։
2010թ. նոյեմբերի 02-ին ժամը 17.30-ի սահմաններում աշխատանքից տուն է վերադարձել աղջիկը` Մարիցա Այանյանը, գնացել է իր սենյակ` հագուստները փոխելու։ Ինքը գտնվել է խոհանոցում, տաքացնելով թավայի մեջ նախապես պատաստված ճաշը։ Խոհանոցում իր գտնվելու ընթացքում Նազիկ Բաբայանն անընդհատ մտել է խոհանոց և դուրս է եկել այնտեղից։ Երբ ինքը, տաքացրած ճաշով թավան ձեռքին խոհանոցից դուրս գալով ցանկացել է գնալ դեպի հյուրասենյակ, միջանցք դուրս գալու պահին չսպասելով խոհանոցի դռնից իր միջանցք անցնելուն, իրեն արագ-արագ կողանցելով, իր նկատմամբ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով և իրեն հրմշտելով խոհանոցից ցանկացել է միջանցք դուրս գալ նաև Նազիկ Բաբայանը։ Նրա հրմշտոցի արդյունքում, թավան ձեռքին չկարողանալով պահպանել իր հավասարակշռությունը, ինքն աջ կողքի վրա ընկել է հատակին` դռան միջնամասում և ստացել է իր մարմնական վնասվածքները։ Առանց իրեն օգնություն ցույց տալու` Նազիկ Բաբայանն իր կողքով անցել և գնացել է իր սենյակ, իսկ իր և հատակին ընկած թավայի ձայնից սենյակից դուրս են եկել իր աղջիկ Մարիցա Այանյանը և նրա դուստր 10-ամյա Լիանան, իրեն քաշելով մի կերպ տարել են սենյակ, տեղավորել բազմոցին։ Մարիցան թրջոց է դրել, ցավազրկող դեղորայք է տվել իրեն, իրենց տուն են հրավիրել վնասվածքաբանին, նա իրեն զննել և նշանակումներ է կատարել։ Ինքը հիվանդանոց չի գնացել և ժամանակին ռենտգեն նկարահանում չի կատարվել, քանի որ իրենց ընտանիքի ֆինանասական վիճակը դա թույլ չի տվել, այդ օրվանից գտնվում է անկողնային վիճակում, չի կարող ինքնուրույն տեղաշարժվել։ Իրականությանը չի համապատասխանում Նազիկ Բաբայանի պնդումն այն մասին, որ ինքը աջ ոտքի վնասվածքն ստացել է 11.02.2004թ.։ Ճշմարտությունն այն է, որ 11.01.2005թ. ընկել և կոտրել է իր ձախ կոնքոսկրը, որը բուժել է հեքիմը։ Նշված վնասվածքը կապ չունի 02.11.2010թ. աջ կոնքազդրային հոդի կոտրվածքի և ստացած մարմնական վնասվածքների հետ։ Ինքը Նազիկ Բաբայանի հետ չի հաշտվել և ցանկանում է նրան պատասխանատվության և պատժի ենթարկել իր կատարածի համար։
Որպես հանցագործությամբ իր առողջությանը պատճառված գույքային վնասի հատուցման ծախս տուժողը գրավոր ներկայացրել է 570.000 ՀՀ դրամի քաղհայց, նշվածը դեպքից հետո առ այսօր իր բուժման վրա ծախսված գումարն է կազմում։
Տուժողի ներկայացուցիչ Մարիցա Այանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010թ. նոյեմբերի 02-ին ժամը 17.30-ի սահմաններում աշխատանքից տուն է վերադարձել։ Այդ ժամանակ տանն են գտնվել իր մայր Տասյան, դուստր Լիանան և Նազիկը։ Ինքն անցել է իր ննջասենյակ՝ շորերը փոխելու, մեկ էլ լսվել է թավայի վայր ընկնելու ձայնը։ Անմիջապես ննջասենյակից միջանցք է դուրս եկել և տեսել է մորը` Տասյային, աջ կողքի վրա հատակին պառկած։ Հարցրել է մորը, թե ինչ է պատահել, վերջինս պատասխանել է, որ խոհանոցից դուրս գալու պահին, միաժամանակ Նազիկն է իր հետևից դուրս եկել, իրեն արհամարհական ձևով մի կողմ է հրել, որի հետևանքով ինքը թավան ձեռքին՝ վայր է ընկել հատակին, ապա ավելացրել, որ իր վայր ընկնելը տեսել է Նազիկը, սակայն չի օգնել և իրեն հատակից չի բարձրացրել։ Այդ ժամանակ փորձել է մորն օգնել, հատակից բարձրացնել, բայց չի կարողացել և հյուրասենյակից մոտեցած 10-ամյա դստեր` Լիանայի հետ մորը քարշ տալով տեղափոխել են հյուրասենյակ և տեղավորել են բազմոցի վրա, որից հետո թրջոցներ է պատրաստել ու դրել մոր աջ կոնքոսկրի շրջանին, իսկ հաջորդ օրը իր աշխատավայրից իրենց տուն է հրավիրել պոլիկլինիկայի վնասվածքաբանին։ Վերջինս զննելով մորը, տեղեկացրել է, որ հնարավոր է կոտրված լինի կոնքոսկրը, անհրաժեշտ է ռենտգեն նկարահանում կատարել, սակայն իրենց ընտանիքի ֆինանսական վատ վիճակից ելնելով՝ ռենտգեն նկարահանումը չեն կատարել և այդ ժամանակվանից մինչև օրս մայրը` Տասյան, գամված է անկողնին, այդ պատճառով ինքը հանդիսանում է տուժողի նեկայացուցիչը , տուժողի անունից դատարան է ներկայացել 570.000 ՀՀ դրամի գույքային պահանջ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, քանի որ իր կողմից ներկայացված չեկերով հիմնավորում է, որ դեղորայքը գնել է մորը բուժելու և նրա ցավերը մեղմելու համար։
Վկա Ավետիս Այանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մսսին, որ 2010թ. ապրիլի 1-ին ծնողներն ամուսնալուծվել են և այդ ժամանակվանից իրենց ընտանիքի անդամների փոխհարաբերությունները սկսել են լարված բնույթ կրել, ու մեկը մյուսի նկատմամբ դարձել է անհանդուրժողական։
Նշել է, որ երբ 2010թ. նոյեմբերի 02-ի երեկոյան, տատը` Տասյա Պետրոսյանն իրենց տանը վայր է ընկել հատակին և վնասել իր աջ կոնքոսկրը, ինքը տանի չի գտնվել։ Դեպքի հանգամանքների մասին գիտի այն, որ երբ տատը խոհանոցից ցանկացել է դուրս գալ, այդ պահին մայրը` Նազիկը, անզգուշորեն դիպչել է տատին և վերջինս վայր է ընկել հատակին ու վնասել աջ կոնքոսկրը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. հունիսի 23-ի թիվ 1705 եզրակացության համաձայն, Տ. Այանյանի մոտ հայտնաբերվել է աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային, փակ, չսերտաճած կեղծ հոդի առաջացմամբ` կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածք, որը հասցվել է բութ, կոշտ առարկայով, հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամկետում, չի բացառվում ինչպես վայր ընկնելու, այնպես էլ` նմանատիպ առարկայի ուղղակի ներգործությամբ և առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս։
Դատաբժշկական փորձագետ Արսեն Բաբայանը, պարզաբանելով իր կողմից տրված փորձագետի 06.07.2011թ. թիվ 1705 եզրակացությունը, դատարանին հայտնել է հետևյալը.
Փորձաքննվող Տասյա Պետրոսյանն իրեն հայտնել է, որ 02.11.2010թ. ժամը 16-ից 17-ի սահմաններում իրենց տանը հարսը հրել է իրեն, ինքը վայր է ընկել, որից հետո ոտքն սկսել է ուժեղ ցավել, որի կապակցությամբ պոլիկլինիկայից բժիշկ են հրավիրել։
Դատաբշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման համաձայն` մարմնական վնասվածքն ստանալուց հետո տուժողին բուժօգնություն է ցույց տրվել «Գրիգոր Նարեկացի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի կողմից։ Ինքը հիմք է ընդունել նշված բուժհաստատության կողմից տուժող Տասյա Պետրոսյանի անվամբ լրացված թիվ 49 ամբուլատոր քարտի լուսապատճենի գրառումներն այն մասին, որ 02.11.2010թ. վնասվածքաբանի զննմամբ պարզվել է, որ տուժողը գանգատվում է աջ ազդրի վերին երրորդականի ցավից, աջ ստորին վերջույթի շարժումների սահմանափակումից։ Որպես օբյեկտիվ հատկանիշ արձանագրվել է, որ զննության պահին Տասյա Պետրոսյանի աջ կոնքազդրային հոդի շրջանը շոշափելիս եղել է ցավոտ, շարժումների ժամանակ ցավը սաստկացել է, կոնքազդրային և ազդրի վերին երրորդի շրջանում առկա է կապտուկ, որը տուժողը բացատրել է վայր ընկնելու հանգամանքով։ Ախտորոշվել է աջ կոնքազդրային և ազդրի վերին երրորդի շրջանի սալջարդ։ Վնասվածքաբանը տուժողին վերստին զննել է 17.01.2011թ.։
Հիվանդը գանգատվել է աջ կոնք-ազդրային և ազդրի վերին երրորդի շրջանում ցավից, ցավի սաստկացումից շարժումների ժամանակ, շոշափումը խիստ ցավոտ է, քայլել է դժվարությամբ` քայլակի ու հարազատների օգնությամբ։ Օբյեկտիվ` այդ շրջանում կա այտուցվածություն, շոշափումը խիստ ցավոտ է, անհրաժեշտ է աջ կոնք-ազդրային հոդի ռենտգեն նկարահանում։ Ախտորոշվել է ազդրի գլխիկի կոտրվածք-հարցականով։ Աջ ստորին վերջույթը, առավելապես` կոնք ազդրային հոդի և ազդրի վերին երրորդականների շրջաններում, համեմատական կարգով` այտուցված է, շարժումները, նշված հոդում` գրեթե չի կատարում, նշում է ցավ, քայլում է` քայլասայլակի օգնությամբ, չհենվելով աջ ստորին վերջույթի վրա։ Տրվել է ուղեգիր` աջ կոնք-ազդրային հոդի ռենտգեն նկարահանման, վնասվածքաբանի կոնսուլտացիայի։ 24.06.11թ. ներկայացվել է «Գրիգոր Նարեկացի» ՓԲԸ Նոր Արեշի պոլիկլինիկայից տրված թիվ 7 քաղվածքը, ըստ որի. «Ամբուլատոր, հիվանդության սկիզբը` 02.11.10թ., հիվանդը զննվել է տնային պայմաններում /տնային կանչով/, հիվանդի աջ կոնք-ազդրային հոդի շրջանում կապտուկի առաջացում, որը տարածվում էր ազդրի ներսային մակերես, շարժումները խիստ սահմանափակ էին ցավի պատճառով, շոշափումը խիստ ցավոտ, վերջույթը թեթևակի զատված, տրվել են խորհուրդներ, սառը թրջոցներ հոդի շրջանում, 3 օր չքայլել, կատարվել է Կռամեռի շինայով անշարժացում 25 օր, որից հետո հնարավորության դեպքում Ռ - գրաֆիա։ Հիվանդը հնարավորություն չուներ դիմելու պոլիկլինիկա Ռ - գրաֆիայի։ Ներկայումս գանգատվում է կարճատև քայլքի ժամանակ ցավից աջ կոնք-ազդրային հոդի շրջանում։ Ըստ ռենտգեն նկարահանման 23.06.2011թ. հիվանդի մոտ աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային կոտրվածքի շրջանում առկա է` կոպիտ ոսկրային կոշտուկ։ Ախտորոշումը – Վիճակ աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային կոտրվածքից հետո /կոպիտ ոսկրային կոշտուկի առկայություն/», և` համապատասխան ռենտգեն ժապավենը, որն ուղարկվել է դատաբժշկական ռենտգենոլոգի կոնսուլտացիայի։ Ինչպես երևում է` Ա. Ա. Սանահյանի թիվ 218, առ` 01.07.11թ. կոնսուլտացիոն պատասխանից. «Ներկայացված աջ կոնք-ազդրային հոդի նկարի վրա որոշվում է հնացած, չսերտաճած, միջտամբիոնային կոտրվածք, կեղծ հոդի կոմպոնենտների առաջացումով»։ Իր կողմից տրված հետևությունների համաձայն` Տասյա Պետրոսյանի մարմնական վնասվածքը աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային, փակ, չսերտաճած, կողծ հոդի առաջացմամբ` կոտրվածքի ձևով, ստացվել է` բութ, կոշտ առարկայով, հնարավոր է` որոշման մեջ նշված ժամկետում, չի բացառվում ինչպես վայր ընկնելու, այնպես էլ` նմանատիպ առարկայի ուղղակի ներգործությամբ, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս, ի նկատի ունենալով վնասվածքի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած` ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից ավելի կայուն կորուստը։
Դատաբժշկական փորձագետը պարզաբանել է, որ վնասվածքաբանի կողմից նկարագրված օբյեկտիվ հատկանիշները վկայում են այն մասին, որ վնասվածքն եղել է թարմ, վաղեմությամբ համապատասխանում է դեպքի օրվան և այն չէր կարող պատճառվել 2004 կամ 2005 թվականին, ինչպես պնդել է ամբաստանյալը։
Դատաբժշկական փորձագետն իր ցուցմունքում առավել հավանական է համարել տուժողի կողմից հատակին ընկնելու մեխանիզմում արտաքին ուժի ներգործության գործոնի առկայությունը։
Դատարանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ և 313-րդ հոդվածների կարգով տուժող Տասյա Պետրոսյանի անվամբ «Գրիգոր Նարեկացի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ ամբուլատոր հիվանդի բժշկական թիվ 49 քարտը ճանաչվել է ապացույց:
Դատարանի նախաձեռնությամբ հրավիրվել և որպես վկա է հարցաքննվել «Գրիգոր Նարեկացի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ վնասվածքաբան բժիշկ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, մասնագիտական աշխատանքի 35 տարվա ստաժ ունեցող Գագիկ Փիրուզյանը։
Վկան դատարանին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Տասյա Պետրոսյանի անվամբ ամբուլատոր հիվանդի բժշկական թիվ 49 քարտի 02.11.2010թ., 17.01.2011թ., 23.06.2011թ. և 24.06.2011թ. գրառումները կատարված են իր կողմից։
02.11.2010թ. տնային կանչով բնակարանում հետազոտել է հիվանդ Տասյա Պետրոսյանին, նրա մոտ արձանագրվել է օբյեկտիվ` աջ կոնքազդրային հոդի շրջանի շոշափումը ցավոտ վնասվածք, շարժումների ժամանակ ցավը սաստկացել է, կոնքազդրային և ազդրի վերին երրորդի շրջանում առկա են եղել կապտուկներ։
Վնասվածքների բնույթը վկայում էին այն մասին, որ դրանք թարմ վնասվածքներ էին, տուժողը հայտնել է, որ տանը վայր է ընկել։ Ինքն անհրաժեշտ նշանակումներ է կատարել։
17.01.2011թ. զննությամբ Տ.Պետրոսյանը շարունակել է գանգատվել աջ կոնքազդրային և ազդրի վերին երրորդի շրջանի ցավերից, շարժումների ժամանակ ցավերի սաստկացումից, նրա մոտ այդ շրջանում առկա է եղել այտուցվածություն։ Ինքն անհրաժեշտ է համարել հիվանդի կոնքադրային շրջանի ռենտգենգրաֆիա, քանի որ ախտորոշել է «ազդրի գլխիկի կոտրվածք հարցականով»։ Սակայն տուժող կողմը նյութապես ի վիճակի չի եղել շարժական ռենտգեն ապարատ բերել, քանի որ տուժողը գամված է եղել անկողնուն և նրան տանից հիվանդանոց փոխադրել հնարավոր չի եղել։
Վկան ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ 23.06.2011թ. և 24.06.2011թ. հետազոտություններն իրականացրել է դատաբժշկական փորձագետի ուղեգրով, ընդ որում` 23.06.2011թ., ախտորոշելով հիվանդի մոտ աջ կոնքազդրային հոդի հետտրավմատիկ վիճակ, ռենտգեն կաբինետից պահանջել է իրականացնել նշված շրջանի ռենտգենոգրաֆիա։
23.06.2011թ. աջ կոնքազդրային հոդի ռենտգեն հետազոտությամբ ի հայտ է եկել վիճակ` նախկինում տարած ոչ ճիշտ սերտաճած աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային կոտրվածքի կապակցությամբ։ Առկա է եղել կոպիտ ոսկրային կոշտուկ։
Նշված հետազոտության արդյունքում իր կողմից ախտորոշվել է տուժողի մոտ վիճակ` աջ ազդոսկրի միջտամբիոնային կոտրվածքից հետո` կոպիտ ոսկրային կոշտուկի առկայություն։ Նշված եզրակացությունն ուղարկվել է դատաբժշկական փորձագետին։
Վկան մասնագիտորեն բացառել է նշված վնասվածքների առաջացումը 2004թ. կամ 2005թ. ։
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը հետազոտելով նախաքննության, առաջին ատյանի դատարանի և վերաքննիչ դատարանի դատաքննությունների ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Նազիկ Սուրենի Բաբայանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված և հաստատված է գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում թույլ չեն տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով կարող էին խոչընդոտել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, գործի փաստական հանգամանքների մասին դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա էր կիրառման, այսինքն նրան մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, որի համար նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանությանը, որ տուժողը և գործով մյուս վկաները սուտ ցուցմունքներ են տվել, քանի որ իրենց միջև քաղաքացիաիրավական վեճ է եղել և այլն, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ պատճառաբանություններն անհիմն են, գործի քննության ընթացքում նման հանգամանք չի ապացուցվել և զուտ պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ են հետապնդում:
Վերադատաքննության ընթացքում նաև որոշում է կայացվել ամբաստանյալի դստերը որպես վկա հարցաքննելու միջնորդությունը մերժելու մասին:
Վերաքննիչ դատարանը անդրադառնալով ամբաստանյալ Նազիկ Բաբայանից հօգուտ տուժող Տասյա Պետրոսյանի բավարարված քաղ. հայցին` որպես հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասի` բուժման ծախսերի փոխհատուցման գումար, հանգում է այն հետևության, որ ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը այդ մասով նույնպես հիմնավորված և պատճառաբանված է և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալ հիմքերով վերաքննիչ դատարանը գալիս է հետևության, որ կայացված դատավճիռը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ամբաստանյալի մեղավորությունը հաստատված է և ապացուցված, հետևաբար դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալին արդարացնելու, կամ դատավճիռը քաղ. հայցի մասով փոփոխելու հիմքեր չկան, ուստի բերված վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Նազիկ Սուրենի Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, օրինական ուժի մեջ թողնելով նրա նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.12.2011 թվականի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։