ԵԷԴ/0131/01/11

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ. ՈւԶՈՅԱՆ

2011թ. դեկտեմբերի 19-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ռաֆայել Մելիքի Պողոսյանի, ծնված 17.05.1949թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չի աշխատում, բնակվում է ք.Երևան Տիգրան Մեծի 3 նրբ., 16 տանը։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Մելիքի Պողոսյանը իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 3-րդ նրբանցքի 16 տան բակում ինքն իրեն աճած կանեփի թփերի տերևները քաղելու միջոցով, իր օգտագործման համար պատրաստել և իր տանը պահել է խոշոր չափի` 408.4 գրամ հաստատուն քաշով չորացված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2011թ. օգոստոսի 18-ին` խուզարկությամբ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի աշխատակիցների կողմից։
Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Ռաֆայել Մելիքի Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռաֆայել Պողոսյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իր տանից հայտնաբերված թմրամիջոցը պատկանում է իրեն, սակայն այն ինքը չի աճեցրել, այլ պատահական աճել է իր հողամասի մեջ։
Ինքը ժամանակին մասնակցել է Արցախի ազատագրման համար մղված մարտերին և պատերազմի ընթացքում բազմաթիվ վնասվածքներ է ստացել, որից հետո ենթարկվել է վիրահատությունների, սակայն այդ վնասվածքների պատճառով մինչ օրս սուր ցավեր ունի, ուստի այդ նպատակով իր տան հողամասի մեջ պատահական աճած կանեփի թփերը քաղել է որպեսզի ամբողջ ձմռան ընթացքում օգտագործի` ցավերը հանգստացնելու համար։
Բացի ամբաստանյալի խոստովանական ցուցմունքից, նրա կատարած արարքը հիմնավորվեց գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա` Հասմիկ Պողոսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ տեղյակ չի եղել, որ իր ամուսինը` Ռաֆայել Պողոսյանը, իրենց պատկանող` Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի նրբ., 16 տանը պահել է թմրամիջոց։ Ինքը այդ մասին տեղեկացել է 2011թ. օգոստոսի 18-ին, երբ ոստիկանության աշխատակիցները խուզարկություն են կատարել իրենց տանը և հայտնաբերել են թմրամիջոցը։
Ռաֆայել Պողոսյանի հանցանքը հիմնավորվեց նաև խուզարկություն կատարելու մասին 18.08.2011թ. արձանագրությամբ, համաձայն որի խոհանոցի դարակից հայտնաբերվել է 2 հատ 2 կիլոգրամանոց և 1 հատ 1 կիլոգրամանոց «Ռեդի» յուղի տարաներ` լցված ընդհանուր 470 գրամ կանեփանման զանգվածով։
ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 20.08.2011թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 279 Ք եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված 408.4 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է չորացված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 2.200 գրամ քաշով, մոտ 65 թարմ բույսերի մասնատված հատվածները հանդիսանում են կանեփի թուփ, պարունակում են թմրաալկալոիդ` տետրահիդրոկանաբինոլ, ուստի հանդիսանում են հումք թմրամիջոց պատրաստելու համար/մարիխուանա, հաշիշ, հաշիշի յուղ/։ Ներկայացված թփերի սորտային պատկանելությունը հնարավոր չի եղել որոշել, քանի որ դրանք գտնվել են վեգետացիայի ոչ ավարտական փուլում։
ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 20.08.2011թ. տրված տոկսիկոքիմիական փորձաքննության Հմ 11-2319 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ռաֆայել Մելիքի Պողոսյանից վերցրած մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
18.08.2011թ. Ռաֆայել Պողոսյանի տանից խուզարկությամբ հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված խոշոր չափի` 408.4 գրամ հաստատուն քաշով չորացված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։
Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Ռաֆայել Մելիքի Պողոսյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հանրության համար վտանգավորությունը, աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Ռաֆայել Պողոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանք է համարում այն, որ վերջինս 63 տարեկան է, իր ակտիվ մասնակցությունն է ունեցել Արցախի ազատագրության և Հայաստանի սահմանամերձ շրջանների ինքնապաշտպանության համար մղված մարտերին, տառապում է զարկերակային հիպերտոնիկ հիվանդությամբ, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ. Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ։
Դատարանը, հաշվի առնելով Ռ. Պողոսյանի կողմից կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորությունը, ինչպես նաև այն, որ Ռ. Պողոսյանի կողմից կատարած արարքի համար ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսվում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, գտնում է, որ Ռաֆայել Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանվի ազատազրկման ձևով։
Միևնույն ժամանակ դատարանը, հաշվի առնելով գործի առանձնահատկությունները, բազմակողմանիորեն հետազոտելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է` Ռաֆայել Պողոսյանը 63 տարեկան է, ունի մշտական բնակության վայր, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, իր ակտիվ մասնակցությունն է ունեցել Արցախի ազատագրության և Հայաստանի սահմանամերձ շրջանների ինքնապաշտպանության համար մղված մարտերին, մասնավորապես` ազատամարտիկ Ռաֆայել Պողոսյանը «Անկախության բանակ» ռազմաքաղաքական միավորման Արմավիրի ջոկատի կազմում.
1991թ. հոկտեմբերին մասնակցել է Խնձորեսկի սահմանամերձ տարածքների պաշտպանությանը,
1992թ. փետրվար-մայիսին մասնակցել է Մարտունու շրջանի պաշտպանությանը,
1992թ. հունիս-հուլիսին մասնակցել է Լաչինի միջանցքի պաշտպանությանը,
1992թ. հուլիս-օգոստոսին մասնակցել է Մարտակերտի շրջանի պաշտպանությանը,
1992թ. օգոստոս-դեկտեմբերին մասնակցել է Ասկերանի շրջանի պաշտպանությանը,
1993թ. հունվարին մասնակցել է Հորադիզի պաշտպանությանը,
1993թ. փետրվարից մասնակցել է Մարտունու շրջանի պաշտպանությանը, վիրավորվել է, 1993թ. երկրապահ կամավորական միության Արտաշատի տարածքային բաժանմունքի անդամ է, տառապում է զարկերակային հիպերտոնիկ հիվանդությամբ, զղջացել է կատարածի համար, և նկատի ունենալով նաև այն, որ գործով բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները և բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ռ. Պողոսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի նպատակահարմար է գտնում կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածը և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան։
Դատարանը հարկ է համարում նաև արձանագրել, որ ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառման վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է իր իրավական դիրքորոշումը, մասնավորապես այն, որ ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագրծության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակում չի ենթադրում և դրա կիրառումը հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանից, բնույթից կամ անձանց շրջանակից կախվածության մեջ գտնվել չի կարող և իր 12.06.2007թ. թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանկված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Իսկ մեկ այլ` 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված խոշոր չափի` 408.4 գրամ հաստատուն քաշով չորացված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, պետք է ոչնչացնել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ռաֆայել Մելիքի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ Ռաֆայել Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Ռ. Պողոսյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել հաշվառման վերցնելու պահից։
Ռաֆայել Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված խոշոր չափի` 408.4 գրամ հաստատուն քաշով չորացված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ