Թիվ. ԵԷԴ/0119/01/11/
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն Ու Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈւՆԻ ԵՎ ՆՈւԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈւՐ ԻՐԱՎԱՍՈւԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախա•ահող դատավոր Վ.Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Թ.ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
Մասնակցությամբª
Մեղադրող Կ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
Պաշտպան Թ.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ
2011թվականի նոյեմբերի 18–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում,դռնբաց դատական նիստում, քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի
Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանի, ծնված 23.09.1970թ. Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին երկու անձ, նախկինում չդատված, ֆիզիկապես վատառողջ, հանդիսանում է 2-րդ խմբի հաշմանդամ, չի աշխատում, բնակվում է ք.Երևան Ավանեսովի փողոց 4 շենք բն. 30, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205 հոդվածի 2–րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 193 հոդվածով: Առաջադրված մեղադրանքներում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ամբաստանյալ Գառնիկ Սար•սյանը հանդիսանալով ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությունում հաշվառված ՙՄոնդնիկո՚ սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն, ընկերության տնտեսական •ործնեության վերաբերյալ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ չներկայացնելու, իսկ ներկայացվածներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուրը 54.517.200 ՀՀ դրամ հարկեր վճարելուց: Բացի այդ, Գ.Սար•սյանը սեփական շահերից ելնելով, կանխամտածված ստեղծել է անվճարունակության հատկանիշներ, որի հետևանքով պարտատիրոջը` պետությանը պատճառել է 205.855.000 ՀՀ դրամի խաշար չափի վնաս:
Այսպես.
2004թվականի սեպտեմբերի 16-ին, ամբաստանյալ Գառնիկ Սար•սյանը շահույթ ստանալու նպատակով ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու համար, հիմնադրել է ՙՄոնդնիկո՚ սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը և այն հաշվառել ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությունում: Դրանից հետո, որպես ընկերության հիմնադիր-տնօրեն 2005թվականի մարտի 9-ին ՀՀ ԱՆ իրավաբանական անձանց պետական ռե•իստրի
Էրեբունու տարածքային բաժնում ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը որպես ընկերության միակ սեփականատեր ձևականորեն •րանցել է ընկերոջը` Խորեն Գևոր•յանին, սակայն ՀՀ ՊԵԿ Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությունում համապատասխան փոփոխություն չի կատարել և շարունակել է փաստացի հանդիսանալ ընկերության տնօրենը` իրականացնելով ձեռնարկատիրական •ործունեություն:2004-2007թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանն իրականացրել է առևտրային •ործունեություն, ՀՀ տարածքում ձեռք է բերել շինանյութ, տնտեսական և այլ ապրանքներ, որոնք ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության հաշիվ-ապրանքա•րերով վաճառել է տարբեր ընկերությունների: Իրականացված •ործունեությամբ ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը խախտել է ՙՇահութահարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 7-րդ և 471 հոդվածների պահանջները, այն է` 2007թվականի հաշվետու տարում ընկերությունում համախառն եկամուտ ունենալով, տարածքային հարկային տեսչությանը շահութահարկի հաշվարկ չներկայացնելու միջոցով ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը չարամտորեն խուսափել է շահութահարկի 3.954.800 ՀՀ դրամ •ումարը պետական բյուջե վճարելուց: Բացի այդ, ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը խախտելով ՙԵկամտահարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 20 հոդվածի 2-րդ կետի ՙԱ՚ ենթակետի և 21-րդ հոդվածի 1-ին կետի ՙԱ՚ ենթակետի պահանջները, 2004-2007թվականների եկամտահարկի 13.022.000 ՀՀ դրամ •ումարը չի հաշվարկել և չարամտորեն խուսափել է պետական բյուջե վճարելուց:
Այնուհետև, խախտելով ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդված 1-ին կետի և 20-րդ հոդվածի պահանջները, ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությանը 2005-2007թվակաների հաշվետու տարիների համար ներկայացրած հաշվարկներում իրացման` ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունները պակաս է ցույց տվել, այսինքն` հաշվետվություններում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելով չարամտորեն խուսափել է ավելացված արժեքի հարկի` 37.540.400 ՀՀ դրամ պետական բյուջե վճարելուց: Ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանի կողմից հաշվետվություններ, հաշվարկներ չներկայացնելու, ինչպես նաև հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, վերջինս չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր 54.517.200 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, այդ թվում` ավելացված արժեքի հարկը` 37.540.400 ՀՀ դրամ, շահութահարկը` 3.954.800 ՀՀ դրամ և եկամտահարկը` 13.022.000 ՀՀ դրամ, որոնց նկատմամբ հաշվարկվել է 74.959.600 ՀՀ դրամի տույժ-տու•անքներ:
Բացի այդ, ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը հանդիսանալով ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրենը, ունենալով կատարման համար պարտադիր ցուցումներ տալու հնարավորություն, պարտատիրոջ` պետության հանդեպ 2004-2007թվականերին ծավալած •ործունեության արդյունքում, կանխամտածված անվճարունակության հատկանիշներ ստեղծելու, այնուհետև դրանց չափը ավելացնելու դիտավորությամբ, ՙԱռեքսիմբանկ-Գազպրոմբանկ՚ ՓԲ ընկերությունում ընկերության ունեցած հաշվարկային հաշվից 30.09.2004թվականից մինչև 28.11.2007թվականը կանխիկացրել է իրացրած ապրանքների դիմաց ընկերությանը փոխանցվող ողջ •ումարները, այդ թվում ԱԱՀ-ի •ումարները, որով նվազեցրել է ընկերության ակտիվները: Այնուհետև 2007թվականի ապրիլի 23-ին ներկայացրել է 2004-2007թվականների ժամանակահատվածի հաշվետվություններ, որոնցով հաշվարկվել է պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունները, որը չի վճարել և սեփական շահերից ելնելով, կանխամտածված ստեղծել է անվճարունակության հատկանիշներ: Այնուհետև ընկերության բանկային հաշվեհամարին փոխանցված 804.782.000 ՀՀ դրամ •ումարները կանխիկացրել, չի մուտքա•րել ընկերության դրամարկղ, այսինքն թաքցրել է, իսկ վճարման ենթակա 205.855.000 ՀՀ դրամ հարկերի •ումարը, տույժ-տու•անքներով կազմել է ընդհանուր` 448.355.201 ՀՀ դրամ, որը չի վճարել տարածքային հարկային տեսչություն և օ•տա•ործել անձնական կարիքների համար: ՀՀ ՊԵԿ Էրեբունու տարածքային
հարկային տեսչության հայցով ՀՀ Տնտեսական դատարանը 19.12.2007թվականին կայացրել է դատական ակտ` ընկերությունից 396.602.969 ՀՀ դրամ բռնա•անձելու մասին: ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության դիմումի համաձայն, Երևանի Քաղաքացիական դատարանի 22.05.2008թվականի վճռով` ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերությունը ճանաչվել է սնանկ և այն լուծարվել է, որի հետևանքով պարտատեր` ՀՀ ՊԵԿ Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչության 205.855.000 ՀՀ դրամ հարկի •ումարի պահանջը մնացել է առանց բավարարման և այդ •ումարի չափով պետությանը պատճառվել է խոշոր չափերի •ույքային վնաս:
Կատարած արարքների համար Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205 հոդվածի 2–րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 193 հոդվածով:
Առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և օ•տվելով իր քրեադատավարական իրավունքից, հրաժարվեց դատարանում ցուցմունքներ տալ (դատական նիստի արձանա•րություն):
Դատարանի կողմից հրապարակվեց ամբաստանյալ Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2004թվականի սեպտեմբերի 16-ին հիմնադրել և հանդիսացել է ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության տնօրենը: Ընկերությունը զբաղվել է տարբեր տեսակի ապրանքների ձեռք բերմամբ և վաճառքով, որը հաշվառել է ՀՀ ՊԵԿ Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությունում: Այնուհետև, որպես ընկերության հիմնադիր տնօրեն` 2005թվականի մարտի 9-ին ՀՀ ԱՆ իրավաբանական անձանց պետական ռե•իստրի Էրեբունի տարածքային բաժնում որպես ընկերության միակ սեփականատեր ձևականորեն •րանցել է ընկերոջը` Խորեն Գևոր•յանին, սակայն ՀՀ ՊԵԿ էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությունում համապատասխան փոփոխություն չի կատարել և շարունակել է անձամբ փաստացի հանդիսանալ ընկերության տնօրենը` իրականացնելով ձեռնարկատիրական •ործունեություն: Ձեռնարկատիրական •ործունեության ծավալման ժամանակահատվածի` 2004-2006թվականներին Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչություն համապատասխան հաշվետվություններ չի ներկայացրել, իսկ 2007թվականի ներկայացրած հարկային հաշվետվությունը, որով ներառվել են նաև անցած` 2004-2006թվականներին ապրանքաշրջանառությունը, ներկայացվել է խեղաթյուրված տվյալներով և այդ ձևով խուսափել է վճարել ընդհանուր` 54.517.200 ՀՀ դրամի հարկը: Չվճարելով հարկերը, այդ թվում և ավելացված արժեքի հարկի •ումարները, որոնք ապրանքաշրջանառության ընթացքում իրենից ապրանքներ ձեռք բերած ընկերությունների կողմից փոխանցվել են ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության հաշվին` ՙԱռեքսիմԲանկ՚ և ՙԳազպրոմԲանկ՚ ՓԲ ընկերություններում, իր կողմից •ումարները անմիջապես կանխիկացվել է, այդ թվում ԱԱՀ-ի •ումարները, որով նվազեցրել է ընկերության ակտիվները և դրանք ամբողջությամբ ծախսել անձնական կարիքների համար: Այնուհետև 2007թվականին ներկայացրել է 2004-2007թվականների ժամանակահատվածի հաշվետվություններ, որոնցով հաշվարկել է պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկային պարտավորություններ, սակայն դրանք չի վճարել ցանկանալով •նալ սնանկացման, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է 205.855.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: Կատարած արարքի համար զղջացել է և որպես վնասի հատուցում վճարելու եղանակով վերական•նել է 1.100.000 ՀՀ դրամ •ումար:
Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները.
Վկա Աշոտ Բա•րատի Ստեփանյանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ Արդարադատության նախարարության ՙՓորձա•իտական կենտրոն՚ պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնտեսա•իտության բաժնում, որպես ավա• փորձա•ետ: Նախաքննական մարմնի 12.04.2011թվականի որոշման հիման վրա, ինքը և փորձա•ետներ Սմբատյանն ու Սար•սյանը իրականացրել են դատահաշվապահական և դատատնտեսա•իտական համալիր փորձաքննություն, որի արդյունքում տրվել է
21.06.2011թ. թիվ. 13611309 եզրակացությունը: Նախաքննական մարմնի կողմից առաջադրված հարցերին տրվել են կոնկրետ հետևություններ, այսինքն իրականացրել են ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության •ործունեության փաստաթղթային ստու•ում, որի արդյունքում պարզվել է, որ 2007թվականի դեկտեմբերի 19-ից մինչև սնանկ ճանաչվելու օրվա դրությամբ` 22.05.2008թվականն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից հարկային պարտավորությունները չկատարելու հետևանքով ավելացել և դարձել է 448.355.201 ՀՀ դրամ, որից 205.855.000 ՀՀ դրամը զուտ հարկերի •ծով, իսկ 242.500.201 ՀՀ դրամը` տույժերն և տու•անքներն են: Նշված •ումարը արտացոլված է եղել ընկերության անձնական հաշվի քարտերում: Փորձաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը հրավիրվել է փորձա•իտական կենտրոն և նրան ներկայացվել ողջ նյութերը, քանի որ որոշմամբ նա ներ•րավված է եղել որպես մասնակից, սակայն վերջինս ծանոթանալով իրենց եզրահան•ումներին որևէ առարկություն չեն ներկայացրել: Եզրակացությանը կից դուրս է •րվել հավելված, որում նշվել է, որ ընկերության տնօրենի կողմից ՙԱռեքսիմ Բանկ՚ և ՙԳազպորմ Բանկ՚ ՓԲ ընկերություններից կանխիկացվել է 804.782.000 ՀՀ դրամ •ումար, սակայն ԱԱՀ-ի •ծով պետական բյուջե կատարել է ընդամենը 176.000 ՀՀ դրամ վճարում (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Գևոր• Ստյոպայի Ավա•յանը դատարանին հայտնեց, որ Երևանի քաղաքացիական դատարանի 06.05.2008թվականի որոշմամբ, ինքը նշանակվել է ՙՄոնդնիկո՚ սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության սնանկության •ործով ժամանակավոր կառավարիչ: Երևանի քաղաքացիական դատարանի 22.05.2008թվականի վճռով բավարարվել է ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն բաժանմունքի ավա• հարկադիր կատարող Ա.Պողոսյանի դիմումն ընդդեմ ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության` սնանկ ճանաչելու պահանջի վերաբերյալ և նույն օրը Երևանի քաղաքացիական դատարանի որոշմամբ ինքը նշանակվել է ընկերության սնանկության •ործերով կառավարիչ: Որպես ընկերության սնանկության •ործերով կառավարիչ, օրենքով սահմանված կար•ով իր լիազորությունների շրջանակում ինքը վարել է ընկերության պարտատերերի •րանցամատյանը` ընդ•րկելով ընկերության նկատմամբ ներկայացրած պահանջները, կազմել պահանջատերերի նախնական ցուցակ: Այնուհետև, սահմանված կար•ով ծանուցել է պարտատերերին •ույքա•րման անցկացման մասին, սակայն պարզվել է, որ ընկերությունը որևէ •ույք չունի, չեն պահպանվել նաև ընկերության հաշվապահական փաստաթղթերը: Ինքը դիմել է դատարան` ընկերության •ույքի, դրամական միջոցների և հաշվապահական փաստաթղթերի հետախուզում հայտարարելու միջնորդությամբ, որը դատարանի 16.06.2008թ. որոշմամբ բավարարվել և տրվել է կատարողական թերթ: Դրա հիման վրա ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության քաղաքային բաժնում հարուցվել է կատարողական վարույթ: Դրանից հետո, օրենքով լիազորված լինելով դատարան է ներկայացրել ընկերության ֆինանսական վիճակի վերլուծություն, անցկացրել է պարտատերերի ժողով և քանի որ ֆինանսական առողջացման ծրա•իր չի ներկայացվել, ուստի միջնորդել է դատարան ընկերության նկատմամբ լուծարային վարույթ սկսելու համար: Այդ ժամանակահատվածում դատարանի կողմից կատարվել են համապատասխան հարցումներ ընկերության •ույքի, դրամական ակտիվների հայտնաբերման ուղղությամբ, սակայն պարզվել է, որ ընկերությունը որևէ հաշվառված •ույք կամ դրամական ակտիվներ չունի ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայությունից ստացվել է կատարողական վարույթի ավարտման մասին որոշումը, համաձայն որի պարզվել է, որ ընկերության հաշվապահական փաստաթղթերը և ակտիվները չեն հայտնաբերվել: Այնուհետև նորից հրավիրել է պարտատերերի ժողով, որտեղ ինքը ներկայացրել է իր կողմից ծավալած •ործունեության ամփոփ հաշվետվություն և սնանկության •ործն ավարտելու հարցը ներկայացրել պարտատիրոջը` ՀՀ ՊԵԿ Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությանը: Ստանալով համաձայնություն, 2008թվականի նոյեմբերի 27-ին միջնորդել է դատարանին` սնանկության •ործը ավարտելու համար (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Աշոտ Արտավազդի Խաչատրյանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Գյումրիի հարկային տեսչությունում, որպես պետի տեղակալ: Ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանին ճանաչում է •ործի բերումով, իր նախկին աշխատավայրից` Էրեբունու հարկային տեսչությունից որպես ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրեն: 2006թվականի մայիս ամսին •ործընկերոջ` Աշոտ Խաչատրյանի հետ միասին համապատասխան հանձնարարականի հիման վրա հարկային ստու•ում են իրականացրել ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերությունում: Ստու•մամբ կատարել են նախնական հաշվարկ, համաձայն որի կազմվել է 06.09.2007թվ. կազմելով թիվ. 1013168 ստու•ման ակտը, որին ծանոթացել է, ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը: Ստու•ումը իրականացրել են վերջինիս կողմից 23.04.2007թվականին Էրեբունու հարկային տեսչություն ներկայացրած հաշվետվության, բանկային հաշվարկների և տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների հիման վրա: Ըստ ստու•ման արդյունքների ընկերության կողմից պետական բյուջեի նկատմամբ հարկային պարտավորությունները ստու•ման օրվա դրությամբ կազմել են 36.103.500 ՀՀ դրամ, իսկ տույժ-տու•անքներով` 78.965.800 ՀՀ դրամ (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Արմանդ Մելսի Աբրահամյանը դատարանին հայտնեց, որ 2004թվականից աշխատում է ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Էրեբունու հարկային տեսչության ստու•ումների բաժնում, որպես ավա• հարկային տեսուչ: Աշխատանքային •ործունեության ընթացքում 2006թվականի մայիս ամսին, •ործընկերոջ` Աշոտ Խաչատրյանի հետ միասին, համապատասխան հանձնարարականի հիման վրա փորձել են ստու•ում իրականացնել ՙՄոնդնիկո՚ սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունում, սակայն ստու•մամբ պարզվել է, որ ընկերության տնօրենը, •ործով ամբաստանյալ Գառնիկ Սար•սյանը բացակայում է բնակության վայրից: Դրանից հետո կատարել են նախնական հաշվարկ: Կոմիտեի նախա•ահի հանձնարարականի համաձայն 06.09.2007թվականին կատարել են ստու•ում և կազմել թիվ. 1013168 ստու•ման ակտը, որին ծանոթացել է ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը: Ստու•ումը իրականացրել են վերջինիս կողմից ներկայացրած հաշվետվության և տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների հիման վրա: Ըստ ստու•ման արդյունքների, ընկերության կողմից պետական բյուջեի նկատմամբ հարկային պարտավորությունները ստու•ման օրվա դրությամբ կազմել են 36.103.500 ՀՀ դրամ, իսկ տույժ-տու•անքներով` 78.965.800 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո իրենք դիմել են ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննչական բաժին, նրանց եզրակացության հիման վրա բացվել է հանձնարարական և կատարվել ստու•ումներ (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Աշոտ Անդրեյի Մկրտչյանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Կենտրոնի հարկային տեսչությունում, որպես պետի տեղակալ: 2006-2007թվականներին աշխատել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Էրեբունու տարածքային հարկային տեսչությունում որպես վերահսկողության բաժնի պետ: Ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանին չի ճանաչել, սակայն աշխատանքային •ործունեության ընթացքում` 2006թվականի մայիս ամսին հանձնարարվել է տեսուչներ Արմանդ Աբրահամյանին և Աշոտ Խաչատրյանին հարկային ստու•ում իրականացնել ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերությունում: Ստու•մամբ պարզվել է, որ ընկերության տնօրեն Գ.Սար•սյանը բացակայում է բնակության վայրից, ինչի արդյունքում կատարել են նախնական հաշվարկ: Ստու•ման արդյունքում կազմել են 06.09.2007թվ. համապատասխան ակտը, որը ծանոթացվել է ընկերության տնօրենին: Ստու•ումը իրականացրել են վերջինիս կողմից հարկային տեսչություն ներկայացրած հաշվետվության և տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների հիման վրա: Ստու•ման արդյունքներով պարզվել է, որ ընկերության կողմից պետական բյուջեի նկատմամբ հարկային պարտավորություններ կազմել են 36.103.500 ՀՀ դրամ, իսկ
տույժ-տու•անքներով` 78.965.800 ՀՀ դրամ (դատական նիստի արձանա•րություն):
Դատարանի կողմից հետազոտվեց ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Գ.Սար•սյանի 06.04.2011թվ. հարցաքննության արձանա•րությանը կից ներկայացված ՙԱռեքսիմԲանկ՚ և ՙԳազպրոմ Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության բանկային •աղտնիք կազմող տեղեկությունները ապացույց ճանաչելու և •ործին կցելու որոշումը, համաձայն որի ներկայացված տեղեկատվությունը պարունակում է ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության բանկային փոխանցումների, դրամական շարժի և •ումարների կանխիկացումների վերաբերյալ տեղեկություններ, որտեղ ընկերության հետ •ործարքներ կատարած բոլոր կազմակերպությունները ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊԸ հետ առևտրային •ործարքների ժամանակ ձեռք բերած շինանյութի և այլ ապրանքների դիմաց •ումարները փոխանցել են ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության հաշվեհամարին, որոնք ամբողջությամբ կանխիկացվել է ընկերության տնօրեն Գառնիկ Սար•սյանի կողմից:
Դատարանի կողմից հետազոտվեց դատահաշվապահական և դատատնտեսա•իտական համալիր փորձաքննության 21.07.2011թ. թիվ. 13611109 եզրակացությունն այն մասին, որ ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության •ործունեությունից առաջացած հարկային պարտավորությունները պետական բյուջեի նկատմամբ տույժ և տու•անքներով հանդերձ, Էրեբունու հարկային տեսչությունում բոլոր հարկատեսակների •ծով վարվող անձնական հաշվի քարտերում կատարված •րանցումների համաձայն, մինչև սնանկ ճանաչվելը` 22.05.2008թվական դրությամբ, կազմել են 448.355.201 ՀՀ դրամ, այդ թվում` շահութահարկ` 114.550.400 ՀՀ դրամ, եկամտահարկ` 6.375.780 ՀՀ դրամ, ԱԱՀ` 84.583.420 ՀՀ դրամ, սոցիալական վճար` 345.400 ՀՀ դրամ, ընդհամենը հարկեր` 205.855.000 ՀՀ դրամ, տույժեր` 120.016.931 ՀՀ դրամ, ակտի 10 տոկոս` 7.788.780 ՀՀ դրամ, տու•անքներ` 114.694.490 ՀՀ դրամ, ընդհամենը տույժ և տու•անք` 244.500.201 ՀՀ դրամ: ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության կամ պարտատիրոջ կողմից 2004-2007թվականների համար հետազոտվող ժամանակահատվածում ծավալած •ործունեության արդյունքում, ՙԱռեքսիմ Բանկ՚-ՙԳազպրոմ Բանկ՚ ՓԲ ընկերություններում ունեցած հաշվարկային հաշվից 30.09.2004թվականից մինչև 28.11.2007թվականը կանխիկացված 804.782.000 ՀՀ դրամ •ումարներով, զուտ հաշվապահական և տնտեսա•իտական տեսանկյունից, ընկերությունը կարող էր մարել պետական բյուջեի նկատմամբ առաջացած հարկային պարտավորությունները, մինչդեռ 20.05.2005թվականին ԱԱՀ-ի •ծով պետական բյուջե վճարվել է ընդամենը 176.000 ՀՀ դրամ, այլ մարումներ չեն կատարվել: ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության ակտիվների և պարտավորությունների համալիր հետազոտման արդյունքներից ելնելով, հետազոտվող ժամանակահատավածում զուտ հաշվապահական և տնտեսա•իտական տեսանկյունից, ընկերության կողմից 20.01.2005թվականի մարվել է ընդամենը 176.000 ՀՀ դրամ ԱԱՀ-ի դիմաց, այլ մարումներ չեն կատարվել:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, դատարանն ապացուցված համարեց ամբաստանյալ Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանի կատարած արարքները, •տավ, որ նախաքննական մարմնի կողմից դրանց տրվել են իրավական ճիշտ որակումներ և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205 հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 193 հոդվածով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձն, այն որ ամբաստանյալ Գ.Սար•սյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, ամուսնալուծված է, խնամքին ունի երկու անձ, վատառողջ է, հանդիսանում է 2-րդ խմբի հաշմանդամ, մասամբ` 1.100.000 ՀՀ դրամի չափով վերական•նել է պետությանը պատճառված նյութական վնասը: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը համարում է հանցա•ործությամբ պատճառված վնասը մասամբ հատուցելը: Պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը դատաքննությամբ չհայտնաբերեց:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն, պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Քննարկելկով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սար•սյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցին պետք է անդրադառնալ դատավճռի եզրափակիչ մասով:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ որպես ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Էրեբունու հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության հարկային •ործը և Գ.Սար•սյանի կողմից 06.04.2011թ. ներկայացված ՙԱռքսիմբանկ և Գազպրոմբանկ՚ ՓԲ ընկերություններում ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության բանկային •աղտնիք կազմող տեղեկություններով առկա փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական •ործում:
Քննարկելով մեղադրող Կ.Կարապետյանի կողմից ներկայացված 204.755.000 ՀՀ դրամ քաղաքացիական հայցի պահանջը, դատարանը •տնում է, որ քաղաքացիական հայցի պահանջը հիմնավոր է, այն բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367 հոդվածի, ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17, 1058, 1077-1078 հոդվածների պահանջներից և ենթակա է ամբողջությամբ բավարարման:
Անդրադառնալով հանցանքների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցին, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն, ամբաստանյալ Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները մասնակիորեն •ումարելու միջոցով:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 367, 369–373 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205 հոդվածի 2–րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 193 հոդվածով նախատեսված հանցանքներում: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205 հոդվածի 2–րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` անձնական •ույքի բռնա•րավմամբ, սակայն ոչ ավելի քան 204.755.000 ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 193 հոդվածով դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն, պատիժները մասնակիորեն •ումարելու միջոցով Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հին•/ տարի ժամկետով` •ույքի բռնա•րավմամբ, սակայն ոչ ավելի քան 204.755.000 ՀՀ դրամի չափով: ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թվականի որոշման 2-րդ կետի ՙԱ՚ ենթակետի համաձայն, Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանին ազատել պատժից:
Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել:
Գառնիկ Յուրիկի Սար•սյանից հօ•ուտ պետական բյուջե բռնա•անձել 204.755.000 /երկու հարյուր չորս միլիոն յոթ հարյուր հիսունհին• հազար/ ՀՀ դրամ •ումար, որպես հանցա•ործության հետևանքով պետությանը պատճառված •ույքային վնասի հատուցում:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Էրեբունու հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության հարկային •ործը և Գ.Սար•սյանի կողմից 06.04.2011թ. ներկայացված ՙԱռքսիմբանկ և Գազպրոմբանկ՚ ՓԲ ընկերություններում ՙՄոնդնիկո՚ ՍՊ ընկերության բանկային •աղտնիք կազմող տեղեկություններով առկա փաստաթղթերը թողնել քրեական •ործում:
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել հրապարակման պահից մեկ ամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.Ա.