Գործ ԵԷԴ/0077/01/11

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

06 դեկտեմբերի 2011թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ

ՄԵՂԱԴՐՈՂ Տ. ՈՒԶՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Վ. ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտի շահերի պաշտպան Վիկտորյա Կիրակոսյանի վերաքննիչ բողոքը` Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2009 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12134409 քրեական գործը` Անահիտ Գևորգյանի կողմից խարդախությամբ Կարինե Կարապետյանին 30.020 ԱՄՆ դոլար գումարի առանձնապես խոշոր չափի գույքային վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ:
2010 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Հ.Պողոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12110110 քրեական գործը:
2010 թվականի մայիսի 26-ին թիվ 12134409 և 12110110 քրեական գործերը միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է 12134409 համարով:
2010 թվականի հուլիսի 16-ին Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 3-րդ կետերով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 16-ի որոշմամբ Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով: Կալանավորման ժամկետի սկիզբը հաշվվել է Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտին ձերբակալելու օրվանից:
2010 թվականի հուլիսի 16-ին թիվ 12134409 քրեական գործով մեղադրյալ Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
2010 թվականի հուլիսի 30-ին թիվ 12134409 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Անահիտ Լակերշմիդտի հայտնաբերելը:
2011 թվականի փետրվարի 04-ին հետախուզվող Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտը հայտնաբերվել և ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժին:
2011 թվականի փետրվարի 04-ին թիվ 12134409 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 05-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 16-ի որոշմամբ Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել և թողնվել է անփոփոխ:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անահիտ Լակերշմիդտի պաշտպան Ա.Քալաշյանի միջնորդությունը` մեղադրյալ Անահիտ Լակերշմիդտի նկատմամբ գրավը որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին, մերժվել է:
ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի 2011 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ Կարինե Կարապետյանից 4450 ԱՄՆ դոլար պարտքով գումար վերցնելու դրվագով Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
2011 թվականի մայիսի 30-ին Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2011 թվականի հունիսի 03-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշմամբ կիրառվել է ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 26.05.2011թ. որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետը և Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճվել և քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, 2011 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճռով Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտել է ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով։ Կիրառել է ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 26.05.2011թ. որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտին ազատել 2/երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատժից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել է ազատազրկման 4/չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի պատժի սկիզբը հաշվել է 2011 թվականի փետրվարի 02-ից:
Անահիտ Լակերշմիդտի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռել է, որ ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի հիման վրա` Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի պատժաչափի չկրած մասը ենթակա է կրճատման մեկ քառորդով։
Քաղաքացիական հայցի հարցը համարել է լուծված։
Վճռել է նաև գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Անահիտ Հարությունի Գևորգյանի անվամբ` դիմում անձնագիր տալու մասին /ձև 1/ քարտի բնօրինակը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո թողնել քրեական գործում:
Դատավճռի դեմ 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտի շահերի պաշտպան Վիկտորյա Կիրակոսյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2011 թվականի հոկտեմբերի 05-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 06-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա, չարաշահելով Երևան քաղաքի բնակչուհի Կարինե Կարապետյանի վստահությունը, Քուվեյթի պետությունում գեղեցկության սրահ հիմնելու և համատեղ գործունեություն ծավալելու պատրվակով, խաբեությամբ 20.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու դիտավորությամբ 2007 թվականի դեկտեմբերի 15-ից դեկտեմբերի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում Կարինե Կարապետյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Տիգրանյան փողոցի 20 շենքի, 3-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում վերջինից ստացել է 3.045.700 ՀՀ դրամին համարժեք 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ 2008 թվականի հունվարի 15-ից փետրվարի 02-ն ընկած ժամանակահատվածում Քուվեյթի պետությունում ստացել է Կարինե Կարապետյանի կողմից փոխանցված 3.084.700 ՀՀ դրամին համարժեք 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և խաբեությամբ հափշտակել այն։
Այսինքն` Անահիտ Լակերշմիդտը խաբեությամբ Կ.Կարապետյանից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափի` 6.130.400 ՀՀ դրամ գումար։
Բացի այդ, Անահիտ Լակերշմիդտը Կարինե Կարապետյանի և Անահիտ Միքայելյանի գույքը միասնական դիտավորությամբ խաբեությամբ հափշտակելու նպատակով, Քուվեյթի պետությունում վերավաճառելու և 15 օրից գումարը վճարելու պատրվակով, 2009 թվականի մարտի 01-ին Երևան քաղաքի Ա.Տիգրանյան փողոցի 20 շենքի, 3-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում Անահիտ Միքայելյանից վերցրել է 550.500 ՀՀ դրամին համարժեք 1.800 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ 750 հարգի ոսկյա մատանի` ադամանդյա քարերով, 550.500 ՀՀ դրամին համարժեք 1.800 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ 585 հարգի ոսկյա մատանի` ադամանդյա քարերով և իր ականջօղերով, 183.500 ՀՀ դրամին համարժեք 600 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ 585 հարգի ոսկյա տղամարդու մատանի` ադամանդե քարերով, իսկ Կարինե Կարապետյանից` 1.070.500 ՀՀ դրամին համարժեք 3.500 ԱՄՆ դոլար արժողության ոսկյա մատանի` ադամանդյա քարերով և իր ականջօղերով, 107.000 ՀՀ դրամին համարժեք 350 ԱՄՆ դոլար արժողության կանացի ոսկյա մատանի և 36.700 ՀՀ դրամին համարժեք 120 ԱՄՆ դոլար արժողության, 6 գրամ քաշով ոսկյա շղթա` միասնական դիտավորությամբ խաբեությամբ հափշտակելով վերջիններիս խոշոր չափի` ընդհանուր 2.972.700 ՀՀ դրամին համարժեք 9.720 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ոսկյա զարդերը։
Բացի այդ, Անահիտ Լակերշմիդտը Երևան քաղաքի <<Տաշիր>> առևտրի կենտրոնում ոսկյա զարդերի առուվաճառքով զբաղվող Սամվել Արիսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, վերավաճառելու և 10 օրից գումարը վճարելու պայմանով, 2009 թվականի ապրիլի 26-ին Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 43 հասցեում` Ս.Արիսյանին պատկանող խանութում, նրանից խաբեությամբ վերցրել է առանձնապես խոշոր չափի` ընդհանուր 8.368.092 ՀՀ դրամին համարժեք 22.530 ԱՄՆ դոլար ընդհանուր արժողության ոսկյա զարդեր, որից վերադարձրել է 965.692 ՀՀ դրամին համարժեք 2.600 ԱՄՆ դոլարը, իսկ մնացած առանձնապես խոշոր չափի` 7.402.400 ՀՀ դրամ արժողության ոսկյա զարդերը դարձյալ հափշտակել է։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտի շահերի պաշտպան Վիկտորյա Կիրակոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ նշանակվել է խիստ պատիժ, նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, քանի որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Նշել է նաև, որ Անահիտ Լակերշմիդտի գործողություններում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը բացակայում է, քանի որ 19.12.2005թ. դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման մեկ տարի վեց ամիս ժամկետով, սահմանվել է փորձաշրջան նույնքան ժամկետով, որն ավարտելուց հետո դատվածությունը համարվում է մարված:
Դատարանը պատիժ նշանակելիս որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի չի առել իր պաշտպանյալի կողմից տուժողներին պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնված լինելու հանգամանքը, վերջիններս որևէ պարտք ու պահանջ չունեն, քաղաքացիական հայց չեն ներկայացրել, ինչպես նաև նրա առողջական վիճակը` նրա մոտ առկա են նախաինֆարկտային նշաններ, ստացիոնար բուժման կարիք ունի:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-396-րդ հոդվածներով` պաշտպան Վիկտորյա Կիրակոսյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճիռը` կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Անահիտ Լակերշմիդտի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ:

4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.

Մեղադրող, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախզության ավագ դատախազ Տ.Ուզոյանը վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ հայտնեց, որ դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նշանակելով պատժի նվազագույն չափը:
Ինչ վերաբերում է Անահիտ Լակերշմիդտի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելուն, ապա եթե դատարանը կգտնի, որ այն կիրառելի է, ինքը չի առարկում:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանության կողմի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրողի պատասխանը, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ` հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Սույն քրեական գործով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտի շահերի պաշտպան Վիկտորյա Կիրակոսյանը խնդրել է դատավճիռը բեկանել և կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Անահիտ Լակերշմիդտի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ:
Առաջին ատյանի դատարանում, մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Մեղադրողը միջնորդության դեմ չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտը կատարել է մեղսագրված հանցանքները և ենթակա է պատասխանատվության ու պատժի:
Դատարանը նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտին մեղսագրվել է արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որի համար սահմանված է պատիժ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, դատապարտել է ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով և կիրառելով ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 26.05.2011թ. որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` ազատել է նշանակված պատժից։
Ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով Անահիտ Լակերշմիդտին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատժի հիմնավորվածությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրապնդում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը: Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: Նույն հոդվածի 3-րդ մասն ամրագրել է, որ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածների սանկցիաներում պատժի տեսակն ու չափը սահմանելիս կարևորագույն չափանիշ է տվյալ հանցագործության վտանգավորությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածը, ելնելով պատժատեսակից և պատժաչափից, ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, հանցագործությունները դասակարգել է ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է պատիժ` ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: Հետևաբար` Անահիտ Լակերշմիդտի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով կետով նախատեսված հանցագործությունը համարվում է ծանր հանցագործություն:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի նպատակներին:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են`
1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներում նախատեսված հիմնական պատիժների տեսակները, որոնք կարող են անձի նկատմամբ պայմանականորեն չկիրառվել.
2. Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Ընդհանուր իրավասության դատարանն ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև անձը ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը` հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, եկել է այն համոզմունքի, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, ուստի իրավացիորեն որոշում է կայացրել նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում և որպես Անահիտ Լակերշմիդտի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ գործի նյութերում առկա տուժողներ Կ.Կարապետյանի և Ս.Արիսյանի դիմումների համաձայն` վերջիններս որևէ պարտք ու պահանջ չունեն, նրանց պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերակնգնվել է:
Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ Անահիտ Լակերշմիդտի գործողություններում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը բացակայում է, քանի որ նա 19.12.2005թ. դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման մեկ տարի վեց ամիս ժամկետով, սահմանվել է փորձաշրջան նույնքան ժամկետով և այն ավարտելուց հետո դատվածությունը համարվում է մարված, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 19.12.2005թ. դատավճռով Անահիտ Լակերշմիդտը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ պահելու ժամկետը և նա ազատվել է պատժի կրումից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները` վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքով նյութական օրենքի էական խախտում թույլ չի տրվել, այդ առումով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, լիովին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի նույն օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Անահիտ Լակերշմիդտի շահերի պաշտպան Վիկտորյա Կիրակոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Անահիտ Հարությունի Լակերշմիդտի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ