ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԵԷԴ/0071/01/11
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին
ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա. Օհանյան


ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

28 սեպտեմբերի 2011 թվական ք. Երևան


ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ


քարտուղարությամբ` Պ. ԲՈՇՆԱՂՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ս. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
պաշտպան` Հ. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Վ. ՊԱՐՍԱՄՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ս. Սարգսյանի բերած վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վահե Հրայրի Պարսամյանի, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար,



Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 16.04.2011թ. ՀՀ ՊՆ ՔԾ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Յու. Ուզունյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 90259711 քրեական գործը:/տես հ.1 գ/թ 1/

2. Վահե Հրայրի Պարսամյանը քննիչի 10.05.2011թ. որոշմամբ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով: / հ.1, գ/թ 53/

3. Քննիչի 10.05.2011թ. որոշմամբ Վ. Պարսամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը:/հ.1, գ/թ 59/

4. Թիվ 90259711 24.05.2011թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: /հ.1, գ/թ 87/

5. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.05.2011թ. որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և 08.06.2011թ. որոշմամբ նշանակվել դռնբաց դատական նիստում: /հ.1, գ/թ 87, գ/թ 92/

6. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը 28.06.2011թ. դատավճռով վճռել է.
Վահե Հրայրի Պարսամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել կալանքով 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ կետի կիրառմամբ, նշանակված պատժի մեջ հաշվակցել ՀՀ ՊՆ ՌՈ Երևանի կայազորի մեկուսարանում պահելու ձևով արգելանքի տակ գտնվելու 6 /վեց/ օրը և վերջնական պատիժ նշանակել կալանք` 1 /մեկ/ ամիս, 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով։
Հրամանատարության հսկողության հանձնելու խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատժի սկիզբը հաշվել Վահե Հրայրի Պարսամյանի կալանավորման պահից։
Պատիժը պետք է կրի կայազորային կարգապահական մեկուսարանում։>> /հ.1, գ/թ 116-117/

7. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ս. Սարգսյանի:/հ.2, գ/թ 1-4/
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:

8. Վերաքննիչ դատարանի 18.08.2011թ. որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դռնբաց դատական նիստում քննության: /հ.2, գ/թ 7-10/


Գործի փաստական հանգամանքները,

9. Վահե Հրայրի Պարսամյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել և նա դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 68617 զորամասի ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 08.04.2011թ. ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում, խախտելով ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի 13 հոդվածով սահմանված, յուրաքանչյուր զինծառայողի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն թույլ չտալու պահանջները, շարքում սխալ քայլելու համար դիտողություն է արել համածառայող, շարքային Նարեկ Լևի Գաբրիելյանին և բռնություն գործադրելով մեկ անգամ դիտավորությամբ բռունցքով հարվածել է վերջինիս քթին` պատճառելով մարմնական վնասվածք։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը,

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Վերաքննիչ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով խախտվել են նյութական, դատավարական իրավունքի նորմերը և ենթակա է բեկանման հետևյալ նկատառումներով: Դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մինչև զորակոչվելը 27.06.2008թ. Վահե Հրայրի Պարսամյանը դատապարտված է եղել դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սակայն զորակոչվելուց հետո վերջինս կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն:
Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով Վ. Պարսամյանի անձը բնութագրող բոլոր հանգամանքերը, նրա կողմից կատարած հանցագործության առանձնահատկությունները, հասարակական վտանգավորության աստիճանը և նրա նկատմամբ 2 ամիս կալանքի ձևով պատիժ նշանակելով, խախտել է կատարած արարքի և նշանկված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները/ պահանջը, ինչի արդյունքում թույլ տրված դատական սխալը ազդել է գործի ելքի վրա, խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, խախտել սահմանդրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
Վերոգրյալի հիման վրա վերաքննիչ բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 28.06.2011թ. կայացված դատավճիռը և Վահե Հրայրի Պարսամյանի նկատմամբ կայացնել արդարացի դատավճիռ:


Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, շարադրելով բողոքարկվող դատական ակտի բովանդակությունը, վերաքննիչ բողոքի էությունը, լսելով բողոքը հիմնավորելու մասին մեղադրողի ելույթը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածում սահմանված են պատժի հասկացությունը և նպատակները:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:

Առաջին ատյանի դատարանը գործի քննությունը կատարելով դատական քննության արագացված կարգով, դատավճռում նշել է հետևյալը. <<Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, զղջացել է կատարածի համար, ինչը դրսևորել է տուժողին անօգնական չթողնելով և ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով, իրեն կատարածի համար լիովին մեղավոր է ճանաչել, ունի դրական ծառայողական բնութագիր, ծառայության ընթացքում ենթարկվել է խրախուսանքի, միակողմանի ծնողազուրկ է, բացի այդ դժբախտ պատահարի հետևանքով ընտանիքում ողջ մնացած միակ զավակն է, բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանը քննարկելով ամբաստանյալ Վահե Պարսամյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի հարցը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ նշանակվող պատժի մեջ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ կետի կիրառմամբ պետք է հաշվակցել ՀՀ ՊՆ 68617 զորամասի հրամանատարի կողմից Նարեկ Լևի Գաբրիելյանին մարմնական վնասվածք հասցնելու համար ՀՀ ՊՆ ՌՈ Երևանի կայազորի մեկուսարանում 6 /վեց/ օր պահելու ժամկետը։
Քննարկելով ամբաստանյալ Վահե Պարսամյանի նկատմամբ Ազգային ժողովի կողմից 26.05.2011թ-ին ընդունված «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման կիրառելիության հարցը, դատարանը գտնում է, որ այն վերջինիս նկատմամբ կիրառելի չէ, քանի որ ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 9-րդ կետի 2-րդ ենթակետի «բ» կետը սահմանում է` համաներում չկիրառել կրկին դիտավորյալ հանցանք կատարած այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ վերջին տասը տարվա ընթացքում` պատիժը կրելուց ազատել են ...Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` համաներում հայտարարելու մասին որոշման հիման վրա։ Դատարանն ամբաստանյալ Վահե Պարսամյանի անձը բնութագրող տվյալների հետազոտությամբ պարզեց, որ վերջինս ՀՀ Հյուսիսային քրեական դատարանի 27.06.2008թ. հմ. ՀՅՔՐԴ 3/0067/01/08 դատավճռով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2009թ. որոշմամբ ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից 19.06.2009թ. ընդունված «Համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ վերջինս ազատվել է պատժից։>>

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Վահե Պարսամյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի իրացվելիության հարցերը և նկատի ունենալով ամբաստանյալների կողմից հանցագործության կատարման վերը նշված հանգամանքները, նրանց կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, գործի նման փաստական տվյալների առկայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 63-րդ հոդվածներ/, ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակել է պատիժ կալանք 2/երկու/ ամիս ժամկետով, որը համապատասխանում է հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին և որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը և, որ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու հիմք չեն կարող դառնալ:

Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.06.2011թ վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումներն` անհիմն:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, 393-րդ, 394-րդ հոդվածներով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.06.2011թ. դատավճիռը Վահե Հրայրի Պարսամյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

4. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ