ԵԷԴ/0046/01/11

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Լ. ՄԻՐԶՈՅԱՆ

Մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Պ. ԳՅՈւԼՈւՄՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԱՎԱԳՅԱՆ

2011թ. մայիսի 17-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գրիգորի Իսկանդարի Ալախվերդիևի, ծնված 24.02.1982թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, 5-ամյա կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան Բագրևանդի 1 շենք, բն. 34, փաստացի բնակվում է ք.Երևան Ներքին Չարբախ 6 փողոց, 20 տանը։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Ամբաստանյալ Գրիգորի Իսկանդարի Ալախվերդիևը, աշխատելով Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 3-րդ նրբանցքի 1-ին հասցեում գտնվող «Ադանա» արտադրական կոոպերատիվում որպես պահակ, 2011թ. փետրվարի 1-ին, ժամը 2100-ի սահմաններում տվյալ կոոպերատիվի տարածքում կայանված Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Միկոլա Դմիտրիի Լազորյակին ամրակցված «Իվեկո» մակնիշի ՑԵ 2412 ԱԵ պետհամարանիշի բեռնատար ավտոմեքենայի աջ կողային ապակին կոտրելու միջոցով, ավտոմեքենայի խցիկից գաղտնի հափշտակել է 691.239 ՀՀ դրամին համարժեք 1.900 ԱՄՆ դոլար գումար` Մ. Լազորյակին պատճառելով խոշոր չափի նյութական վնաս։
Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Գրիգորի Իսկանդարի Ալախվերդիևին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գրիգորի Ալախվերդիևն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2010թ. դեկտեմբեր ամսից աշխատել է «Ադանա» արտադրական կոոպերատիվում որպես պահակ։ Այդ ընթացքում կնոջ` Անժելա Գրիգորյանի և երեք անչափահաս երեխաների հետ միասին բնակվել է նույն կոոպերատիվի տարածքում գտնվող բնակելի կացարանում։ Պահակություն կատարելիս ինքը մտերմացել է բեռների փոխադրմամբ զբաղվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Միկոլա Լազորյակի հետ։ Վերջինս 2011թ. հունվարի 31-ին եկել է կոոպերատիվի տարածք և խնդրել է իրեն լոգանք ընդունելու նպատակով միասին գնալ քաղաքի կենտրոն։ Գնալուց առաջ Մ. Լազորյակը իրեն ամրակցված «Իվեկո» մակնիշի ՑԵ 2412 ԱԵ պետհամարանիշի բեռնատար ավտոմեքենայի սրահում գտնվող դրամապանակից վերցրել է 50 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ դրամապանակը թողել է սրահում։ Միասին քաղաքում զբոսնելուց հետո, ժամը 2100-ի սահմաններում վերադարձել են կոոպերատիվի տարածք` իրենց հետ բերելով սննդամթերք և օղի և ցանկացել են կոոպերատիվի պահակակետում հաց ուտել։
Այնուհետև, իր բնակության կացարան հաց տանելու պատրվակով, դուրս է եկել պահակակետից, աննկատ մոտեցել է Մ. Լազորյակին ամրակցված «Իվեկո» մակնիշի ՑԵ 2412 ԱԵ պետհամարանիշի բեռնատար ավտոմեքենային, կոտրել է ավտոմեքենայի աջակողյան ապակին, որից հետո մեքենայի սրահից գողացել է Մ. Լազորյակի դրամապանակը և հեռացել է։ Դրամապանակի մեջ եղել է 1.900 ԱՄՆ դոլար գումար։ Նշված գումարի մի մասով` 900 ԱՄՆ դոլարով վճարել է իր պարտքերը, սակայն հաջորդ օրը գիտակցել է կատարած արարքի հետևանքները, ուստի զանգահարել է «Ադանա» կոոպերատիվի տնօրենի ազգական Ջանիբեկ Իսրայելյանին, բացատրել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարի գտնվելու վայրը և խնդրել է այն վերադարձնել Մ. Լազորյակին։
Բացի ամբաստանյալի խոստովանական ցուցմունքից, նրա կատարած արարքը հիմնավորվեց գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող` Միկոլա Դմիտրիի Լազորյակի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. փետրվարի 1-ին Գ. Ալախվերդիևի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի կենտրոն։ Մի քանի ժամ անց վերադարձել են «Ադանա» արտադրական կոոպերատիվի տարածք, որտեղ ինքը մտել է պահակատուն, իսկ Գ. Ալախվերդիևը իրեն ասել է, որ բարձրանում է տուն, քանի որ ճանապարհին հաց է գնել և պետք է տաներ տուն։ Վերջինիս դուրս գալուց հետո ինքը ձայներ է լսել, դուրս է եկել պահակակետից և շարժվել է դեպի իր մեքենան։ Մոտենալով մեքենային, նկատել է, որ ապակին կոտրված է, իսկ ներսում դրված իր ձեռքի պայուսակը, որի մեջ եղել է 1.900 ԱՄՆ դոլար գումար, բացակայում է։ Հաջորդ օրը իր ազգական Ջանիբեկ Իսրայելյանը իրեն է փոխանցել 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա` Անժելա Գրիգորյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գրիգորի Ալախվերդիևի հետ գտնվում է փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ։ Գ. Ալախվերդիևը 2010թ. դեկտեմբեր ամսից աշխատել է Երևան քաղաքի Արին-Բերդ 3-րդ նրբ., թիվ 1 հասցեում գտնվող «Ադանա» արտադրական կոոպերատիվում որպես պահակ, ուստի իրենք միասին բնակվել են նշված կոոպերատիվի տարածքում։ 2011թ. փետրվարի 1-ին վերջինս իրեն ասել է, որ Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Միկոլա Լազորյակի հետ միասին գնում է Երևան քաղաքի կենտրոն, քանի որ վերջինս անծանոթ է քաղաքին։ Նույն օրը երեկոյան ինքը արտադրամասի աշխատակիցներից տեղեկացել է, որ ամուսինը կոտրել է Մ. Լազորյակին պատկանող բեռնատար մեքենայի ապակին և սրահից գողացել պայուսակը, որի մեջ եղել է գումար։ 2011թ. փետրվարի 3-ին ինքը հանդիպել է ամուսնու հետ և վերջինս իրեն տվել է 65.000 ՀՀ դրամ գումար, որը ծախսել է երեխայի բուժման վրա։
Վկա` Անահիտ Ուզունյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը ճանաչում է Գրիգորի Ալախվերդիևին։ Վերջինս իր հեռու ազգականն է։ Գրիգորի Ալախվերդիևը 2011թ. փետրվարի 3-ին վերադարձրել է իր պարտքը, որը ընդհանուր կազմել է 130.000 ՀՀ դրամ։
Վկա` Ջանիբեկ Իսրայելյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը ճանաչել է Գրիգորի Ալախվերդիևին։ Վերջինս աշխատել է իր ազգականի արտադրամասում։ 2011թ. փետրվարի 2-ին իրեն է զանգահարել Գ. Ալախվերդիևը և ասել է, որ գողացված գումարի մի մասը` 1.000 ԱՄՆ դոլարը, դրել է Գ.Լուսավորիչ եկեղեցու մոտ, իսկ ինքը հեռացել է։ Ինքը վերցրել է այդ գումարը և վերադարձրել է Մ. Լազորյակին։
Վկա` Աշոտ Մանուկյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ ճանաչել է Գրիգորի Ալախվերդիևին։ Վերջինս իր հեռու ազգականն է։ Նա 2011թ. փետրվարի 2-ին վերադարձրել է իր պարտքը, որը ընդհանուր կազմել է 65.000 ՀՀ դրամ։
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։
Ամբաստանյալ Գրիգորի Իսկանդարի Ալախվերդիևի շահերի պաշտպան Ամալյա Ավագյանը միջնորդեց դատարանին Գ. Ալախվերդիևի արարքը ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետից վերավորակել ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 1-ին մասով` պատճառաբանելով, որ իր պաշտպանյալը իրականում հափշտակել է ոչ թե 1.900 ԱՄՆ դոլար, այլ 900 ԱՄՆ դոլար, քանի որ դեպքի հաջորդ օրը 1.000 ԱՄՆ դոլարը կամովին վերադարձրել է տուժողին, իսկ 900 ԱՄՆ դոլարով փակել է իր պարտքերը, և նկատի ունենալով, որ Գ. Ալախվերդիևի դիտավորությունը ուղղված է եղել այնքան գումար հափշտակել, որ միայն պարտքերը փակի, ուստի նրա արարքը պետք է որակել ըստ դիտավորության և հետևանքների, որը հանցագործության սուբյեկտիվ կողմն է և վերավորակել ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 1-ին մասով` գողություն կատարելու համար մեղադրանքով, և քանի որ ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, իսկ ՀՀ քր. օր-ի 72 հոդվածը նախատեսում է քրեական պատասխանատվությունից ազատելը գործուն զղջալու դեպքում, և հաշվի առնելով իր պաշտպանյալ Գ. Ալախվերդիևի անձը բնութագրող տվյալները` բազմանդամ ընտանիքի միակ կերակրող լինելու հանգամանքը, և այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, հանցանքը կատարելուց հետո կամովին ներկայացել է մեղայականով, առաջադրված մեղադրանքում հենց սկզբից իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարծի համար, ՀՀ քր. դատ. օր-ի 37 հոդվածի պահանջների համաձայն նրա նկատմամբ քրեական գործը կարճելու և քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասին դատական ակտ կայացնել։
Դատարանը հիմնավոր չի գտնում ամբաստանյալի շահերի պաշտպան Ա. Ավագյանի միջնորդությունը` իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական գործը կարճելու և քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասին հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Հափշտակության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ապօրինաբար, շահադիտական նպատակով վերցնում է ուրիշի գույքը կամ այդ գույքը դարձնում է իրենը կամ այլ անձինը, իրական վնաս է հասցնում գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին, նախատեսում ու ցանկանում է այդ։ Եթե հանցավորը գործում է չկոնկրետացված դիտավորությամբ, հափշտակվածի չափը որոշվում է փաստացի հափշտակված գույքի արժեքով։ Չկոնկերտացված դիտավորության դեպքում անձն ընդհանուր գծերով նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, բայց չի պատկերացնում, թե կոնկրետ ինչ հետևանք կառաջանա։ Հանցավորի դիտավորությունը նման դեպքերում ընդգրկում է հնարավոր վտանգավոր հետևանքներըի մի ամբողջ համակարգ` ամենածանրից մինչև ամենաչնչինը։ Ընդ որում, հանցավորի համար միևնույնն է, թե ինչ հետևանք կառաջանա, յուրաքանչյուր հետևանք էլ նրա համար ցանկալի է։ Չկոնկրետացված դիտավորության դեպքում ևս արարքը որակվում է ըստ փաստացի առաջացած հետևանքի։
Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Գրիգորի Իսկանդարի Ալախվերդիևը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները։
Գրիգորի Ալախվերդիևի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանք է համարում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, 5-ամյա կրթությամբ, խնամքին ունի մինչև 14/տասնչորս/ տարեկան 3/երեք/ երեխաներ, նախկինում արատավորված չի եղել, հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր պայմանների հետևանքով կուտակված պարտքերը փակելու նպատակով, մեղայականով ներկայացել է նախաքննական մարմին և կամովին մասամբ` 1.000 ԱՄՆ դոլարի չափով, հատուցել է տուժողին պատճառված գույքային վնասը և պարտավորվել է առաջիկայում ամբողջությամբ հատուցել մնացած` 900 ԱՄՆ դոլար գումարը, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Ալախվերդիևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ։
Հաշվի առնելով գործի առանձնահատկությունները, բազմակողմանիորեն հետազոտելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է` Գրիգորի Ալախվերդիևը հանցագործությունը կատարել է կյանքի ծանր պայմանների հետևանքով կուտակված պարտքերը փակելու նպատակով, ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում արատավորված չի եղել, մեղայականով ներկայացել է նախաքննական մարմին, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար, կամովին մասամբ` 1.000 ԱՄՆ դոլարի չափով, հատուցել է տուժողին պատճառված գույքային վնասը և պարտավորվել է առաջիկայում ամբողջությամբ հատուցել մնացած` 900 ԱՄՆ դոլար գումարը, և նկատի ունենալով նաև այն, որ գործով բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները և բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գ. Ալախվերդիևի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի նպատակահարմար է գտնում կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածը և ազատազրկման ձևով նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան։
Դատարանը հարկ է համարում նաև արձանագրել, որ ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառման վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է իր իրավական դիրքորոշումը, մասնավորապես այն, որ ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագրծության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակում չի ենթադրում և դրա կիրառումը հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանից, բնույթից կամ անձանց շրջանակից կախվածության մեջ գտնվել չի կարող և իր 12.06.2007թ. թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանկված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Իսկ մեկ այլ` 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Տուժողի կողմից քաղաքացիական հայց չներկայացնելու պատճառով այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Գրիգորի Իսկանդարի Ալախվերդիևին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ Գրիգորի Ալախվերդիևի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Գ. Ալախվերդիևի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել հաշվառման վերցնելու պահից։
Գրիգորի Ալախվերդիևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ